x 48 x
x 49 x
9. Khái niӋm vӅ an ninh sinh hӑc phòng thí
nghiӋm
Cҭm nang an toàn sinh h͕c phòng thí nghi͏m trѭӟc ÿây bao gӗm nhӳng hѭӟng
dүn an toàn sinh hӑc kinh ÿiӇn. Lҫn xuҩt bҧn này nhҩn mҥnh vào mөc ÿích thӵc
hành an toàn các thao tác vi sinh hӑc, trang thiӃt bӏ kiӇm soát thích hӧp, thiӃt kӃ
cѫ sӣ phù hӧp, vұn hành, bҧo duӥng và chú trӑng ÿӃn quҧn lý nhҵm hҥn chӃ tӕi
ÿa nguy cѫ thѭѫng tích hoһc bӋnh tұt cho nhân viên. Thӵc hiӋn nhӳng khuyӃn
cáo này cNJng làm hҥn chӃ nguy cѫ cho cӝng ÿӗng và cho môi trѭӡng xung quanh.
HiӋn nay, viӋc mӣ rӝng nhӳng phѭѫng pháp an toàn sinh hӑc kinh ÿiӇn bҵng các
biӋn pháp an ninh sinh hӑc phòng thí nghiӋm ÿã trӣ nên cҫn thiӃt. Nhӳng sӵ kiӋn
mang tính toàn cҫu xҧy ra trong thӡi gian gҫn ÿây ÿã nêu bұt lên nhu cҫu cҫn phҧi
bҧo vӋ phòng thí nghiӋm và vұt liӋu bên trong khӓi bӏҧnh hѭӣng xҩu nhѭ gây
nguy hiӇm cho con ngѭӡi, gia súc, cây trӗng hoһc môi trѭӡng. Trѭӟc khi xác ÿӏnh
nhu cҫu an ninh sinh hӑc phòng thí nghiӋm cӫa mӝt cѫ sӣ, ÿiӅu quan trӑng là phҧi
hiӇu ÿѭӧc sӵ khác nhau giӳa “an ninh sinh hӑc” và “an toàn sinh hӑc”.
Thuұt ngӳ “An toàn sinh hӑc” dùng ÿӇ mô tҧ nhӳng nguyên tҳc, kӻ thuұt và tiêu
chuҭn thӵc hành vӅ kiӇm soát ÿӇ phòng ngӯa nhӳng phѫi nhiӉm không mong
muӕn vӟi mҫm bӋnh và ÿӝc tӕ hoһc sӵ giҧi phóng ngүu nhiên cӫa chúng. “An
ninh sinh hӑc” là nhӳng biӋn pháp an ninh cho tә chӭc hay cá nhân ÿѭӧc thiӃt lұp
ra ÿӇ ngăn chһn sӵ mҩt mát, ÿánh cҳp, lҥm dөng, ÿánh tráo hoһc cӕ tình phóng
thích mҫm bӋnh và ÿӝc tӕ.
Tiêu chuҭn thӵc hành an toàn sinh hӑc hiӋu quҧ là cѫ sӣ cӫa các hoҥt ÿӝng an
ninh sinh hӑc phòng thí nghiӋm. Thông qua viӋc ÿánh giá các nguy cѫ, ÿѭӧc coi
là mӝt phҫn cӫa chѭѫng trình an toàn sinh hӑc trong cѫ quan, chúng ta sӁ thu thұp
ÿѭӧc nhӳng thông tin vӅ nhӳng loҥi sinh vұt ÿang hiӋn hӳu, nѫi chúng tӗn tҥi,
nhӳng nhân viên phҧi tiӃp cұn và thông tin vӅ nhӳng ngѭӡi có trách nhiӋm vӅ
chúng. Có thӇ dӵa trên nhӳng thông tin này ÿӇ ÿánh giá liӋu mӝt cѫ quan ÿang sӣ
hӳu các vұt liӋu sinh hӑc mà nhӳng ÿӕi tѭӧng muӕn sӱ dөng vӟi mөc ÿích xҩu
muӕn có hay không. Cҫn xây dӵng nhӳng tiêu chuҭn quӕc gia xác ÿӏnh và nhҩn

toàn vi sinh hӑc khác, bҧo vӋ an ninh sinh hӑc phòng thí nghiӋm cҫn ÿѭӧc coi là
mӝt công viӋc thѭӡng kǤ cӫa phòng thí nghiӋm. Các biӋn pháp an ninh sinh hӑc
không nên cҧn trӣ viӋc chia sҿ hiӋu quҧ vұt liӋu, mүu xét nghiӋm lâm sàng và
dӏch tӉ cNJng nhѭ nhӳng thông tin cҫn thiӃt cho giám sát lâm sàng hay y tӃ công
cӝng. Cách quҧn lý an ninh tӕt không nên can thiӋp quá mӭc vào nhӳng hoҥt
ÿӝng hàng ngày cӫa các nhân viên khoa hӑc hoһc gây trӣ ngҥi cho các hoҥt ÿӝng
nghiên cӭu. Sӵ tiӃp cұn hӧp pháp vӟi nhӳng nghiên cӭu quan trӑng và các mүu
xét nghiӋm lâm sàng cҫn phҧi ÿѭӧc duy trì. Ĉánh giá sӵ phù hӧp cӫa nhân viên,
tұp huҩn chuyên biӋt vӅ an ninh sinh hӑc và thӵc hiӋn nghiêm ngһt qui trình bҧo
vӋ mҫm bӋnh là phѭѫng tiӋn hiӋu quҧÿӇ tăng cѭӡng an ninh sinh hӑc phòng thí
nghiӋm. Tҩt cҧ nhӳng nӛ lӵc phҧi ÿѭӧc thiӃt lұp và duy trì thông qua viӋc ÿánh
giá thѭӡng xuyên các nguy cѫ cNJng nhѭ các hiӇm hӑa, xem xét thѭӡng xuyên và
cұp nhұt các quy trình. ViӋc kiӇm tra sӵ chҩp hành nhӳng qui ÿӏnh cùng vӟi
hѭӟng dүn rõ ràng vӅ vai trò, trách nhiӋm và các biӋn pháp xӱ lý cҫn thӕng nhҩt
vӟi các chѭѫng trình và tiêu chuҭn quӕc gia vӅ an ninh sinh hӑc phòng thí
nghiӋm.
x 51 x
PHҪN III
Trang thiӃt bӏ phòng thí nghiӋm
x 52 x
x 53 x
10. Tӫ an toàn sinh hӑc
Tӫ an toàn sinh hӑc (BSC) ÿѭӧc thiӃt kӃÿӇ bҧo vӋ ngѭӡi vұn hành, môi trѭӡng
phòng thí nghiӋm cNJng nhѭ nguyên vұt liӋu làm viӋc khӓi bӏ phѫi nhiӉm vӟi khí
dung và hҥt nhiӉm trùng ÿѭӧc tҥo ra khi thao tác các vұt liӋu chӭa các tác nhân dӉ
lây nhiӉm nhѭ nuôi cҩy sѫ bӝ, lѭu giӳ và chҭn ÿoán các mүu xét nghiӋm. Các hҥt
khí dung ÿѭӧc tҥo ra bӣi các thao tác vӟi dung dӏch lӓng hoһc hѫi ÿһc nhѭ lҳc,
rót, khuҩy, nhӓ giӑt dung dӏch lên trên mӝt mһt phҷng, hoһc vào trong mӝt dung
dӏch khác. Các hoҥt ÿӝng thí nghiӋm khác cNJng có thӇ tҥo ra khí dung nhiӉm
trùng nhѭ nuôi cҩy trên thҥch, tiêm vào các bình nuôi cҩy tӃ bào bҵng pi-pét, sӱ

viӋc bên trong tӫ trong khi quan sát bӅ mһt làm viӋc qua ô cӱa kính. Cӱa sә cNJng
có thӇ nâng lên hoàn toàn, cho phép tiӃp xúc vӟi bӅ mһt làm viӋc ÿӇ làm vӋ sinh
hoһc cho các mөc ÿích khác.
B̫ng 8. Ch͕n tͯ an toàn sinh h͕c theo mͱc ÿ͡ b̫o v͏ c̯n thi͇t
ĈӔI TѬӦNG BҦO Vӊ CHӐN TӪ AN TOÀN SINH HӐC
Bҧo vӋ nhân viên, vi sinh vұt trong nhóm
nguy cѫ 1 - 3
Cҩp I, cҩp II, cҩp III
Bҧo vӋ nhân viên, vi sinh vұt trong nhóm
nguy cѫ 4, phòng thí nghiӋm dùng tӫ
găng tay
Cҩp III
Bҧo vӋ nhân viên, vi sinh vұt trong nhóm
nguy cѫ 4, phòng thí nghiӋm yêu cҫu sӱ
dөng ÿӗ bҧo hӝ
Cҩp I, cҩp II
Bҧo vӋ sҧn phҭm Cҩp II, chӍ chӑn cҩp III khi dòng khí
phân tҫng
Bҧo vӋ chҩt phóng xҥ dӉ bay hѫi/ chҩt
hóa hӑc vӟi sӕ lѭӧng ít
Cҩp IIB1, cҩp IIA2 thông khí ra bên
ngoài
Bҧo vӋ chҩt phóng xҥ dӉ bay hѫi/ hóa
hӑc
Cҩp I, cҩp IIB2, cҩp III
Hình 6. S˯ÿ͛ tͯ an toàn sinh h͕c c̭p I
A: khe hӣ phía trѭӟc. B: khung kính trѭӧt. C: bӝ lӑc khí thҧi HEPA. D: lӕi thoát
gió.
x 55 x
Không khí tӯ trong tӫ an toàn sinh hӑc ÿi qua bӝ lӑc HEPA: (a) thҧi ra phòng thí

Mӑi khí dung ÿѭӧc tҥo ra trên bӅ mһt làm viӋc ngay lұp tӭc bӏ dòng không khí
này giӳ lҥi và ÿѭa qua các tҩm lѭӟi phía trѭӟc hoһc phía sau do ÿó bҧo vӋ sҧn
phҭm ӣ mӭc cao nhҩt. Không khí sau ÿó ÿѭӧc thҧi qua bӝ thông gió phía sau vào
khoҧng trӕng giӳa cái lӑc khí cҩp và cái lӑc khí thҧi ÿһt trên nóc tӫ. Tùy thuӝc
vào kích thѭӟc tѭѫng ÿӕi cӫa các tҩm lӑc này mà khoҧng 70% không khí tuҫn
hoàn trӣ lҥi qua tҩm lӑc khí cҩp HEPA vào khu vӵc làm viӋc, 30% còn lҥi ÿi qua
tҩm lӑc khí thҧi HEPA ra ngoài.
Không khí thҧi ra tӯ tӫ an toàn sinh hӑc cҩp IIA1 có thӇÿѭӧc tái tuҫn hoàn lҥi
trong phòng hoһc có thӇÿѭӧc thҧi ra ngoài qua mӝt ӕng nӕi vӟi mӝt ӕng dүn
chuyên dөng hoһc qua hӋ thӕng thҧi khí cӫa tòa nhà.
x 56 x
Hình 7. S˯ÿ͛ tͯ an toàn sinh h͕c c̭p IIA1
A: khe hӣ phía trѭӟc. B: khung kính trѭӧt. C: bӝ lӑc khí thҧi HEPA. D: lӕi thoát
gió. E: bӝ lӑc cҩp khí HEPA. F: máy thәi gió
ViӋc tuҫn hoàn khí thҧi vào phòng có ѭu ÿiӇm là tiӃt kiӋm chi phí nhiên liӋu cho
tòa nhà bӣi vì không khí ÿã bӏÿӕt nóng hay làm lҥnh không ÿѭӧc ÿѭa ra ngoài
môi trѭӡng. ViӋc nӕi vӟi hӋ thӕng thoát khí theo ÿѭӡng ӕng cNJng cho phép sӱ
dөng mӝt sӕ tӫ an toàn sinh hӑc vӟi các chҩt ÿӝc hóa hӑc dӉ bay hѫi có hoҥt tính
phóng xҥ (bҧng 8).
Tͯ an toàn sinh h͕c c̭p II lo̩i A2 thông khí vͣi bên ngoài, lo̩i B1 và B2
Tӫ an toàn sinh hӑc cҩp IIA2 thông khí vӟi bên ngoài, cҩp IIB1 (hình 8) và cҩp
IIB2 có nhӳng thay ÿәi so vӟi cҩp IIA1. Các ÿһc ÿiӇm cӫa chúng và các loҥi tӫ an
toàn sinh hӑc cҩp I và III ÿѭӧc trình bày trong bҧng 9. Nhӳng thay ÿәi này cho
phép sӱ dөng tӫ an toàn sinh hӑc cho các mөc ÿích riêng biӋt (xem bҧng 8). Các
tӫ an toàn sinh hӑc này khác nhau ӣ mӝt sӕÿiӇm: tӕc ÿӝ khí vào qua khe cӱa
trѭӟc; lѭӧng khí ÿѭӧc tuҫn hoàn qua bӅ mһt làm viӋc và thoát ra khӓi tӫ; hӋ thӕng
thoát khí xác ÿӏnh không khí tӯ tӫ thoát ra phòng hay ra ngoài qua hӋ thӕng thoát
khí chuyên dөng hay qua hӋ thӕng thoát khí cӫa tòa nhà; sӵ phân bӕ áp suҩt (tӫ
có ÿѭӡng ӕng bӏ nhiӉm bҭn sinh hӑc và ÿѭӡng khí vào có áp suҩt âm hoһc có
ÿѭӡng ӕng bӏ nhiӉm bҭn sinh hӑc và bӏ bao quanh bӣi ÿѭӡng ӕng và ÿѭӡng khí

0,51 30 70 Kín khí
Cҩp IIB2
a
0,51 0 100 Kín khí
Cҩp III
a
NA 0 100 Kín khí
NA: Không áp dөng.
a
Tҩt cҧ các ÿѭӡng ӕng bӏ nhiӉm bҭn sinh hӑc có áp suҩt âm hoһc bao quanh bӣi ÿѭӡng
khí vào và ÿѭӡng ӕng có áp suҩt âm.
x 58 x
Tӫ an toàn sinh hӑc cҩp III
Loҥi này bҧo vӋ tӕi ÿa cho nhân viên và sӱ dөng cho các tác nhân ӣ nhóm nguy
cѫ 4 (hình 9). Mӑi ra vào ÿӅu ÿѭӧc bӏt "kín khí". Không khí cҩp ÿѭӧc lӑc qua bӝ
lӑc HEPA và khí thҧi ÿi qua hai bӝ lӑc HEPA. Dòng khí ÿѭӧc duy trì bӣi hӋ
thӕng thҧi khí chuyên dөng bên ngoài tӫ. HӋ thӕng này duy trì áp suҩt âm bên
trong tӫ (khoҧng 124,5 Pa). TiӃp xúc bӅ mһt làm viӋc bҵng găng tay cao su dày
treo ӣ cӱa tӫ. Tӫ an toàn sinh hӑc cҩp III cҫn mӝt hӝp hai nҳp có thӇÿѭӧc tiӋt
trùng và có mӝt bӝ lӑc thҧi HEPA. Tӫ an toàn sinh hӑc cҩp III có thӇÿѭӧc nӕi
vӟi mӝt nӗi hҩp hai cӱa ÿӇ tiӋt trùng tҩt cҧ các vұt liӋu ÿѭa vào hoһc ÿѭa ra khӓi
tӫ. Có thӇ xӃp vài hӝp găng tay vào nhau ÿӇ mӣ rӝng bӅ mһt làm viӋc. Tӫ an toàn
sinh hӑc cҩp III phù hӧp vӟi các phòng thí nghiӋm an toàn sinh hӑc cҩp 3 và 4.
Nӕi khí cӫa tӫ an toàn sinh hӑc
Mӝt “ӕng nӕi ÿӋm” hoһc “mái che” ÿѭӧc thiӃt kӃÿӇ sӱ dөng vӟi các loҥi tӫ an
toàn sinh hӑc cҩp IIA1 và IIA2 thông khí vӟi bên ngoài. Ӕng nӕi lҳp trên ӕng thҧi
khí cӫa tӫ, hút khí tӯ trong tӫ vào ӕng thҧi khí cӫa tòa nhà. Mӝt khe hӣ nhӓ,
thѭӡng có ÿѭӡng kính 2,5 cm, nҵm giӳa ӕng ÿӋm và ӕng thҧi khí cӫa tӫ cho phép
hút khí trong phòng vào hӋ thӕng thoát khí cӫa tòa nhà. Công suҩt thoát khí cӫa
tòa nhà phҧi ÿӫ ÿӇ hút cҧ khí trong phòng và khí thҧi cӫa tӫ. Ӕng nӕi phҧi tháo ra

Tӕc ÿӝ dòng khí qua khe cӱa trѭӟc vào tӫ an toàn sinh hӑc khoҧng 0,45 m/s. Ӣ
tӕc ÿӝ này tính nguyên vҽn cӫa hѭӟng dòng khí rҩt mong manh và dӉ bӏ phá vӥ
bӣi các dòng khí tҥo ra do ngѭӡi ÿi lҥi gҫn tӫ an toàn sinh hӑc hoһc mӣ cӱa sә,
mӣ van cҩp không khí, ÿóng và mӣ cӱa. Mӝt cách lý tѭӣng là ÿһt tӫ an toàn sinh
hӑc ӣ vӏ trí xa lӕi ÿi lҥi và có khҧ năng làm nhiӉu dòng khí. Khi có thӇ nên ÿӇ mӝt
khoҧng trӕng 30 cm ӣ phía sau và hai bên tӫÿӇ tiӋn bҧo dѭӥng. Cҫn mӝt khoҧng
trӕng 30 - 35 cm trên nóc tӫÿӇÿo ÿҥc chính xác tӕc ÿӝ dòng khí ÿi qua bӝ lӑc
khí thҧi và thay bӝ lӑc khí thҧi.
Ng˱ͥi v̵n hành
Sӱ dөng tӫ an toàn sinh hӑc không ÿúng có thӇ làm giҧm ÿáng kӇ tác dөng bҧo vӋ
cӫa chúng. Khi ÿѭa tay vào cNJng nhѭ rút tay ra khӓi tӫ, ngѭӡi vұn hành cҫn cҭn
thұn ÿӇ duy trì tính nguyên vҽn cӫa dòng khí vào qua khe hӣ phía trѭӟc. Cҫn ÿѭa
tay và và rút tay ra chҫm chұm, vuông góc vӟi khe hӣ. Sau khi ÿѭa tay vào tӫ
phҧi chӡ khoҧng 1 phút ÿӇ tӫÿiӅu chӍnh và “quét khí” ӣ bӅ mһt cánh tay và bàn
tay rӗi mӟi thao tác vӟi các vұt liӋu bên trong tӫ. CNJng cҫn giҧm thiӇu sӕ lҫn
chuyӇn ÿӝng qua khe hӣ phía trѭӟc bҵng cách ÿһt tҩt cҧ các vұt dөng cҫn thiӃt
vào trong tӫ
trѭӟc khi bҳt ÿҫu thao tác.
x 60 x
S̷p x͇p v̵t li͏u
Không ÿӇ giҩy tӡ, thiӃt bӏ hoһc các vұt dөng khác chһn lѭӟi vào ӣ phía trѭӟc tӫ.
Vұt liӋu ÿһt vào trong tӫ phҧi ÿѭӧc khӱ nhiӉm bӅ mһt bҵng cӗn 70
0
. Có thӇ thӵc
hiӋn công viӋc trên các tҩm khăn hút nѭӟc ÿã tҭm dung dӏch khӱ trùng ÿӇ hút các
mҧnh rѫi vãi và văng bҳn. Tҩt cҧ các vұt liӋu cҫn ÿһt sâu trong tӫ, vӅ phía mép
sau cӫa bӅ mһt làm viӋc, sao cho thuұn tiӋn mà không chһn tҩm lѭӟi phía sau.
ThiӃt bӏ tҥo khí dung phҧi ÿһt sâu trong tӫ. Các vұt liӋu có kích thѭӟc lӟn nhѭ túi
nguy hiӇm sinh hӑc, khay ÿӵng pi-pét thҧi và bình ÿӵng chҩt thҧi phҧi ÿһt vӅ mӝt
phía trong tӫ. Các thao tác cҫn theo hѭӟng tӯ nѫi sҥch ÿӃn nѫi bӏ nhiӉm bҭn qua

S͹ r˯i ÿ͝
Nên dán mӝt bҧn hѭӟng dүn xӱ lý rѫi ÿә trong phòng thí nghiӋm, mӑi ngѭӡi sӱ
dөng phòng thí nghiӋm cҫn ÿӑc và hiӇu nó. Phҧi thu dӑn ngay vұt liӋu nguy hiӇm
sinh hӑc rѫi ÿә trong tӫ, trong khi tӫ tiӃp tөc chҥy. Cҫn sӱ dөng chҩt khӱ nhiӉm
có hiӋu quҧ và theo hѭӟng làm giҧm thiӇu sӵ tҥo khí dung. Tҩt cҧ các vұt liӋu có
tiӃp xúc vӟi chҩt rѫi ÿә phҧi tҭy uӃ và/hoһc hҩp khӱ trùng.
Chͱng nh̵n
Tính nguyên vҽn và hoҥt ÿӝng chӭc năng cӫa mӛi tӫ an toàn sinh hӑc phҧi ÿѭӧc
chӭng nhұn theo tiêu chuҭn quӕc gia hoһc quӕc tӃ tҥi thӡi ÿiӇm bҳt ÿҫu sӱ dөng
và ÿӏnh kǤ sau ÿó bӣi các nhà chuyên môn có ÿӫ năng lӵc, theo hѭӟng dүn cӫa
nhà sҧn xuҩt. Ĉánh giá hiӋu quҧ phòng ngӯa cӫa tӫ bao gӗm kiӇm tra tính nguyên
vҽn cӫa tӫ, sӵ rò rӍ cӫa bӝ lӑc HEPA, mô tҧ sѫ lѭӧc tӕc ÿӝ dòng khí thәi xuӕng,
tӕc ÿӝ bӅ mһt, tӹ lӋ thông gió/áp suҩt âm, dҥng cӫa dòng khí và chuông cNJng nhѭ
khóa liên ÿӝng. Có thӇ kiӇm tra thêm sӵ rò rӍÿiӋn, cѭӡng ÿӝ ánh sáng, cѭӡng ÿӝ
ÿèn cӵc tím, ÿӝ ӗn và ÿӝ rung. Thӵc hiӋn các kiӇm tra này ÿòi hӓi thiӃt bӏ, kӻ
năng, ÿào tҥo ÿһc biӋt và rҩt cҫn các chuyên gia có ÿӫ trình ÿӝ.
Lau chùi và kh͵ khu̱n
Tҩt cҧ các vұt dөng trong tӫ an toàn sinh hӑc cҫn khӱ nhiӉm bӅ mһt và ÿѭa ra
khӓi tӫ khi công viӋc hoàn tҩt vì môi trѭӡng còn lҥi sau khi nuôi cҩy có thӇ là mӝt
cѫ hӝi cho vi trùng phát triӇn.
BӅ mһt phía trong tӫ phҧi khӱ nhiӉm trѭӟc và sau mӛi lҫn sӱ dөng. BӅ mһt làm
viӋc và mһt trong cӫa tӫ phҧi lau sҥch bҵng mӝt chҩt khӱ khuҭn ÿӇ diӋt tҩt cҧ vi
sinh vұt có thӇ có trong tӫ. Cuӕi ngày làm viӋc, khӱ nhiӉm bӅ mһt lҫn cuӕi cùng
phҧi bao gӗm viӋc lau sҥch bӅ mһt làm viӋc, các mһt bên, phía sau và phía trong
tҩm kính. Dung dӏch tҭy hoһc cӗn 70% diӋt sinh vұt ÿích nên dùng ӣ nhӳng nѫi
có hiӋu quҧ. Sau khi sӱ dөng các chҩt tҭy sҥch có tính ăn mòn nhѭ chҩt tҭy trҳng
cҫn lau lҥi bҵng nѭӟc vô trùng.
Nên ÿӇ tӫ tiӃp tөc chҥy. NӃu không, cҫn cho tӫ chҥy trong 5 phút ÿӇ làm sҥch
không khí trong tӫ trѭӟc khi tҳt.
Kh͵ nhi͍m

thuӝc vӟi các tài liӋu có liên quan liӋt kê trong phҫn tài liӋu tham khҧo và ÿã
ÿѭӧc ÿào tҥo vӅ tҩt cҧ các vҩn ÿӅ cӫa tӫ an toàn sinh hӑc. Nhӳng ngѭӡi vұn hành
phҧi ÿѭӧc ÿào tҥo mӝt cách chính quy vӅ sӱ dөng và vұn hành tӫ an toàn sinh
hӑc.
Thông tin chi tiӃt, xem các tài liӋu tham khҧo sӕ (5) và (7-16) và chѭѫng 11.
x 63 x
11. Trang thiӃt bӏ an toàn
Khí dung là nguӗn truyӅn nhiӉm quan trӑng nên phҧi cҭn thұn ÿӇ giҧm thiӇu sӵ
hình thành và phát tán cӫa chúng. Các khí dung nguy hiӇm có thӇÿѭӧc tҥo ra bӣi
nhiӅu hoҥt ÿӝng thí nghiӋm nhѭ pha trӝn, nghiӅn, lҳc, khuҩy, siêu âm và ly tâm
các vұt liӋu nhiӉm trùng. Thұm chí ngay cҧ khi sӱ dөng thiӃt bӏ an toàn thì tӕt
hѫn hӃt là tiӃn hành các hoҥt ÿӝng này trong tӫ an toàn sinh hӑc ÿҥt chuҭn khi
ÿiӅu kiӋn cho phép. Tӫ an toàn sinh hӑc và viӋc sӱ dөng cNJng nhѭ kiӇm tra ÿã
ÿѭӧc thҧo luұn ӣ chѭѫng 10. Lӧi ích bҧo vӋ cӫa các thiӃt bӏ an toàn không ÿѭӧc
bҧo ÿҧm, trӯ khi ngѭӡi vұn hành ÿѭӧc ÿào tҥo và sӱ dөng ÿúng kӻ thuұt. ThiӃt bӏ
phҧi ÿѭӧc kiӇm tra thѭӡng xuyên ÿӇ bҧo ÿҧm luôn trong tình trҥng an toàn.
Bҧng 10 ÿѭa ra danh mөc các thiӃt bӏ an toàn ÿѭӧc thiӃt kӃÿӇ loҥi trӯ hoһc giҧm
thiӇu mӝt sӕ nguy hiӇm và phác thҧo ngҳn gӑn các ÿһc tính an toàn. Các chi tiӃt
sâu hѫn cӫa thiӃt bӏÿѭӧc giӟi thiӋu trong các trang tiӃp theo. Thông tin thêm vӅ
cách sӱ dөng ÿѭӧc trình bày ӣ chѭѫng 12.
Thông tin vӅ thiӃt bӏ và các hoҥt ÿӝng có thӇ gây nguy hiӇm ÿѭӧc trình bày ӣ phө
lөc 4.
Tҩm cách ly bҵng màng mӅm áp suҩt âm
Tҩm cách ly bҵng màng mӅm áp suҩt âm là mӝt thiӃt bӏ ngăn chһn cѫ bҧn tӵ bҧo
vӋ tӕi ÿa khӓi các vұt liӋu sinh hӑc nguy hiӇm. Nó có thӇÿһt trên mӝt bӋ di ÿӝng.
Khoҧng không gian làm viӋc ÿѭӧc bao kín hoàn toàn trong mӝt màng
polyvinylclorua (PVC) trong suӕt treo trên mӝt khung thép. Áp suҩt bên trong
tҩm cách ly ÿѭӧc duy trì thҩp hѫn áp suҩt khí quyӇn. Không khí ÿi vào qua bӝ lӑc
HEPA và khí thҧi ra qua 2 bӝ lӑc HEPA do ÿó không cҫn lҳp ӕng thҧi khí. ThiӃt
bӏ cách ly này có thӇ lҳp lӗng hҩp, kính hiӇn vi và các thiӃt bӏ phòng thí nghiӋm

âm
Khí dung và sӵ văng
bҳn
y Ngăn chһn tӕi ÿa
Tҩm chҳn văng bҳn Văng bҳn hóa chҩt y Tҥo thành tҩm chҳn giӳa
ngѭӡi vұn hành và công viӋc
Dөng cө hӛ trӧ hút Nguy hiӇm do hút
bҵng miӋng, nhѭ
nuӕt phҧi tác nhân
gây bӋnh, hít phҧi
khí dung tҥo ra do
hút, dung dӏch hoһc
giӑt rӍ ra tӯ pi-pet,
ÿҫu hút cӫa pi-pét
nhiӉm bҭn
y DӉ sӱ dөng
y KiӇm soát ô nhiӉm ӣÿҫu hút
cӫa pi-pét, bҧo vӋ phѭѫng tiӋn
trӧ giúp, ngѭӡi sӱ dөng và
khoҧng chân không pi-pét
y Có thӇ vô khuҭn ÿѭӧc
y Khӕng chӃ rò rӍӣÿҫu pi-pét
Lò vi ÿӕt, thӫy tinh,
que cҩy dùng mӝt
lҫn
Sӵ văng bҳn tӯ que
cҩy chuyӇn
y Thao tác trong ӕng bҵng kính
hoһc bҵng gӕm. Ĉӕt bҵng khí
hoһc ÿiӋn

(tҥo xӱ lý an toàn
trѭӟc khi thҧi bӓ
hoһc tái sӱ dөng)
y ThiӃt kӃÿѭӧc chҩp nhұn.
y Vô trùng bҵng sӭc nóng hiӋu
quҧ.
Chai lӑ có nҳp vһn Khí dung và sӵ văng
bҳn
y Ngăn chһn hiӋu quҧ
Bҧo vӋӕng chân
không
Ô nhiӉm hӋ thӕng
chân không phòng
thí nghiӋm do khí
dung hoһc dung dӏch
bӏÿә
y Bӝ lӑc kiӇu vӓÿҥn phòng khí
dung lӑt qua (kích thѭӟc hҥt
0,45 µm)
y Bình eo cә chӭa chҩt khӱ
trùng thích hӧp. Có thӇ dùng
nút cao su ÿӇ tӵÿӝng nút lҥi khi
bình ÿҫy
y Có thӇ hҩp toàn bӝ thiӃt bӏ
Dөng cө hӛ trӧ hút
Luôn dùng dөng cө hӛ trӧ pi-pét cho quá trình hút. TuyӋt ÿӕi cҩm hút bҵng
miӋng. Dùng các dөng cө hӛ trӧ hút là rҩt quan trӑng. Các nguy hiӇm thѭӡng gһp
nhҩt khi hút là do viӋc hút bҵng miӋng. ViӋc hít bҵng miӋng và nuӕt vào bөng các
vұt liӋu nguy hiӇm ÿã là nguyên nhân cӫa nhiӅu nhiӉm trùng liên quan ÿӃn phòng
thí nghiӋm.

xáo trӝn dòng khí. Que cҩy này phҧi ÿһt vào trong chҩt tҭy uӃ sau khi sӱ dөng và
thҧi bӓ nhѭ chҩt thҧi ÿã nhiӉm bҭn (xem chѭѫng 3).
Lò vi ÿӕt (Microincinerators)
Các lò vi ÿӕt bҵng khí hoһc ÿiӋn có tҩm chҳn bҵng kính borosilicate hoһc bҵng
gӕm làm giҧm thiӇu sӵ văng bҳn và phát tán cӫa vұt liӋu nhiӉm trùng khi khӱ
trùng que cҩy chuyӇn. Tuy nhiên, lò vi ÿӕt có thӇ làm xáo trӝn dòng khí và do ÿó
phҧi ÿһt ӣ phía sau cӫa bӅ mһt làm viӋc trong tӫ an toàn sinh hӑc.
Trang thiӃt bӏ và quҫn áo bҧo hӝ cá nhân
ThiӃt bӏ và quҫn áo bҧo hӝ cá nhân có thӇÿóng vai trò nhѭ mӝt rào chҳn ÿӇ giҧm
thiӇu nguy cѫ phѫi nhiӉm vӟi khí dung, sӵ văng bҳn và các tiêm nhiӉm bҩt
thѭӡng. ViӋc lӵa chӑn quҫn áo và thiӃt bӏ phө thuӝc vào bҧn chҩt công viӋc thӵc
hiӋn. Phҧi mһc quҫn áo bҧo hӝ khi làm viӋc trong phòng thí nghiӋm. Trѭӟc khi ra
khӓi phòng thí nghiӋm phҧi cӣi quҫn áo bҧo hӝ và rӱa tay. Bҧng 11 tóm tҳt mӝt
sӕ thiӃt bӏ bҧo hӝ cá nhân dùng trong phòng thí nghiӋm và nhӳng bҧo vӋ mà
chúng tҥo ra.
T̩p d͉, áo li͉n qu̯n, áo choàng, áo khoác phòng thí nghi͏m
Áo khoác phòng thí nghiӋm tӕt nhҩt là phҧi cài khuy kín. Tuy nhiên áo choàng
dài tay mӣ phía sau, hoһc áo liӅn quҫn bҧo vӋ tӕt hѫn áo khoác phòng thí nghiӋm
và ÿѭӧc ѭu tiên hѫn trong phòng thí nghiӋm vi sinh và khi làm viӋc tҥi tӫ an toàn
sinh hӑc. Tҥp dӅ có thӇ mһc bên ngoài áo khoác hoһc áo choàng ӣ nhӳng nѫi cҫn
thiӃt ÿӇ bҧo vӋ tӕt hѫn chӕng lҥi các hóa chҩt ÿә hoһc các vұt liӋu sinh hӑc nhѭ
máu hay chҩt nuôi cҩy. Nên có dӏch vө giһt là ngay/gҫn cѫ sӣ.
Áo khoác, áo choàng, áo liӅn quҫn, tҥp dӅ phòng thí nghiӋm không ÿѭӧc mһc bên
ngoài khu vӵc phòng thí nghiӋm.