CҬM NANG AN TOÀN SINH HӐC
PHÒNG THÍ NGHIӊM
Xuҩt bҧn lҫn thӭ 3
Tә chӭc Y tӃ ThӃ giӟi
Geneva
2004
x ii x
HiӋu ÿính
Thҥc sӻ Phҥm Văn Hұu, ViӋn VӋ sinh Dӏch tӉ Tây Nguyên
Thҥc sӻ NguyӉn Thӏ Thu Hѭѫng, Ĉҥi hӑc Quӕc gia Hà Nӝi
Cӱ nhân Lê Minh Tâm, Tәng cөc Tiêu chuҭn - Ĉo lѭӡng - Chҩt lѭӧng
Ngѭӡi dӏch
Thҥc sӻ Phҥm Văn Hұu, ViӋn VӋ sinh Dӏch tӉ Tây Nguyên
Thҥc sӻ Bùi Văn Trѭӡng, ViӋn VӋ sinh Dӏch tӉ Tây Nguyên
Cùng vͣi s͹ tham gia cͯa
* Kӻ sѭ Phan Thӏ Thanh Thҧo, Cӱ nhân Võ Thӏ Thu Ngân,
Thҥc sӻ Hoàng Thӏ Minh Thҧo và Cӱ nhân VNJĈình Chiêm
ViӋn VӋ sinh Dӏch tӉ Tây Nguyên
* Kӻ sѭ Lѭѫng Thӏ Mѫ, Chi nhánh phía Nam, Trung tâm NhiӋt ÿӟi
ViӋt – Nga và Cӱ nhân NguyӉn Thӏ Quý, Hӝi Y tӃ Công cӝng ViӋt Nam.
Cuӕn sách này do Tә chӭc Y tӃ ThӃ giӟi xuҩt bҧn năm 2004 dѭӟi tiêu ÿӅ
Laboratory Biosafety Manual, xuҩt bҧn lҫn thӭ ba.
© Tә chӭc y tӃ thӃ giӟi 2004
Tәng giám ÿӕc Tә chӭc Y tӃ ThӃ giӟi ÿã cho phép ViӋn VӋ sinh Dӏch tӉ
Tây Nguyên bҧn quyӅn dӏch ra tiӃng ViӋt Nam và chӏu trách nhiӋm duy nhҩt ÿӕi
vӟi bҧn dӏch này.
x iii x
Danh mөc nhӳng ҩn phҭm ÿã xuҩt bҧn cӫa Tә chӭc Y tӃ ThӃ giӟi
Tә chӭc Y tӃ ThӃ giӟi.
Cҭm nang an toàn sinh hӑc phòng thí nghiӋm - Xuҩt bҧn lҫn thӭ 3
1. Ngăn ngӯa các nguy hiӇm sinh hӑc - phѭѫng pháp

x iv x
Mөc lөc
Lӡi nhóm biên dӏch viii
Lӡi nói ÿҫu viii
Lӡi cҧm ѫn x
1. Nguyên tҳc chung 1
Giӟi thiӋu 1
PHҪN I. Hѭӟng dүn an toàn sinh hӑc 5
2. Ĉánh giá nguy cѫ vi sinh vұt 7
Mүu vұt có thông tin hҥn chӃ 8
Ĉánh giá nguy cѫ và vi sinh vұt biӃn ÿәi gen 8
3. Phòng thí nghiӋm cѫ bҧn - An toàn sinh hӑc cҩp 1 và 2 9
Tiêu chuҭn thӵc hành 9
ThiӃt kӃ và các tiӋn nghi phòng thí nghiӋm 12
Trang thiӃt bӏ phòng thí nghiӋm 14
Giám sát sӭc khӓe và y tӃ 16
Ĉào tҥo 16
Xӱ lý chҩt thҧi 17
An toàn hóa hӑc, lӱa, ÿiӋn, bӭc xҥ và trang thiӃt bӏ 19
4. Phòng thí nghiӋm kiӇm soát - An toàn sinh hӑc cҩp 3 20
Tiêu chuҭn thӵc hành 20
ThiӃt kӃ và tiӋn nghi phòng thí nghiӋm 21
Trang thiӃt bӏ phòng thí nghiӋm 22
Giám sát vӅ y tӃ và sӭc khӓe 22
5. Phòng thí nghiӋm kiӇm soát tӕi ÿa - An toàn sinh hӑc cҩp 4 25
Tiêu chuҭn thӵc hành 25
ThiӃt kӃ và trang thiӃt bӏ cӫa phòng thí nghiӋm 25
6. Cѫ sӣÿӝng vұt thí nghiӋm 28
Cѫ sӣÿӝng vұt – An toàn sinh hӑc cҩp 1 29
Cѫ sӣÿӝng vұt – An toàn sinh hӑc cҩp 2 29

Tránh các vұt nhiӉm trùng ÿâm phҧi 73
Tách huyӃt thanh 74
Sӱ dөng máy ly tâm 74
Sӱ dөng máy trӝn, máy lҳc, máy nghiӅn và máy siêu âm 75
Sӱ dөng máy nghiӅn mô 75
Bҧo dѭӥng và sӱ dөng tӫ lҥnh và tӫÿông 76
Mӣӕng thuӕc chӭa vұt nhiӉm trùng ÿông khô 76
Bҧo quҧn ӕng chӭa vұt liӋu nhiӉm trùng 76
Phòng ngӯa chuҭn khӓi mүu máu dӏch tiӃt, mô, và các dӏch cѫ thӇ khác 76
Phòng ngӯa các vұt chӭa prion 78
13. KӃ hoҥch dӵ phòng và qui trình xӱ lý khҭn cҩp 80
KӃ hoҥch dӵ phòng 80
Các qui trình xӱ lý khҭn cҩp cho phòng thí nghiӋm vi sinh vұt 81
14. Khӱ trùng và tiӋt trùng 84
Ĉӏnh nghƭa 84
x vi x
Làm sҥch vұt liӋu phòng thí nghiӋm 85
Hóa chҩt diӋt trùng 85
Khӱ khuҭn môi trѭӡng cөc bӝ 90
Khӱ nhiӉm tӫ an toàn sinh hӑc 91
Rӱa tay/khӱ nhiӉm tay 91
Khӱ trùng và tiӋt trùng bҵng nhiӋt 92
Hҩp khӱ trùng 92
Thiêu hӫy 94
Thҧi bӓ 95
15. Giӟi thiӋu vӅ vұn chuyӇn vұt liӋu nhiӉm trùng 96
Quy ÿӏnh vұn chuyӇn quӕc tӃ 96
HӋ thӕng ÿóng gói ba lӟp cѫ bҧn 97
Qui trình lau chùi ÿә vӥ 97
PHҪN V. Giӟi thiӋu vӅ công nghӋ sinh hӑc 101

21. Chѭѫng trình ÿào tҥo 125
PHҪN VIII. Bҧng kiӇm tính an toàn 127
22. Bҧng kiӇm tính an toàn 129
Cѫ sӣ vұt chҩt phòng thí nghiӋm 129
Phѭѫng tiӋn bҧo quҧn 130
VӋ sinh và các tiӋn nghi cho nhân viên 130
Sѭӣi ҩm và thông gió 130
Ánh sáng 130
Các dӏch vө 131
An ninh sinh hӑc phòng thí nghiӋm 131
Phòng và chӳa cháy 131
Bҧo quҧn dung dӏch dӉ cháy 132
Khí nén và khí hóa lӓng 133
Nguy hiӇm vӅÿiӋn 133
Bҧo hӝ cá nhân 133
An toàn và sӭc khӓe cho nhân viên 134
Trang thiӃt bӏ phòng thí nghiӋm 135
Vұt liӋu nhiӉm trùng 135
Hóa chҩt và chҩt phóng xҥ 136
PHҪN IX. Tài liӋu tham khҧo, phө lөc và bҧng chú dүn 137
Tài liӋu tham khҧo 139
PHӨ LӨC 1 Sѫ cӭu ban ÿҫu 142
PHӨ LӨC 2 Tiêm phòng cho nhân viên 143
PHӨ LӨC 3 Các trung tâm hӧp tác vӅ an toàn sinh hӑc cӫa Tә chӭc Y tӃ
ThӃ giӟi 144
PHӨ LӨC 4 An toàn trang thiӃt bӏ 145
PHӨ LӨC 5 Hoá chҩt: Nguy cѫ và cách phòng ngӯa 149
x viii x
Lӡi nhóm biên dӏch
"C̱m nang an toàn sinh h͕c phòng thí nghi͏m" cӫa Tә chӭc Y tӃ ThӃ

Ĉã tӯ lâu, Tә chӭc Y tӃ ThӃ giӟi ÿã nhұn biӃt rҵng công tác an toàn, ÿһt biӋt là an
toàn sinh hӑc là vҩn ÿӅ quan trӑng toàn cҫu. Tә chӭc Y tӃ ThӃ giӟi ÿã xuҩt bҧn
lҫn ÿҫu ҩn phҭm C̱m nang an toàn sinh h͕c vào năm 1983. Ҩn phҭm khuyӃn
khích các quӕc gia chҩp nhұn và áp dөng nhӳng khái niӋm cѫ bҧn trong an toàn
sinh hӑc và phát triӇn thành tiêu chuҭn thӵ
c hành cӫa quӕc gia trong thao tác thӵc
hành an toàn các vi sinh vұt gây bӋnh trong phòng thí nghiӋm. Tӯ năm 1983,
nhiӅu quӕc gia ÿã sӱ dөng hѭӟng dүn chuyên môn trong ҩn phҭm này ÿӇ ban
hành các tiêu chuҭn thӵc hành nhѭ vұy. Cҭm nang ÿѭӧc xuҩt bҧn lҫn thӭ 2 vào
năm 1993.
Tә chӭc Y tӃ ThӃ giӟi tiӃp tөc thӇ hiӋn vai trò tiên phong trên trѭӡng quӕc tӃ
trong lƭnh vӵc an toàn sinh hӑc thông qua ҩn phҭm này bҵng cách nhҩn mҥnh vҩn
ÿӅ an ninh và an toàn sinh hӑc mà chúng ta ÿang ÿӕi phó trong thiên niên kӹ này.
Lҫn xuҩt bҧn thӭ ba nhҩn mҥnh tҫm quan trӑng cӫa trách nhiӋm cá nhân. Các
chѭѫng mӟi ÿѭӧc thêm vào nhѭÿánh giá rӫi ro, sӱ dөng an toàn kӻ thuұt tái tә
hӧp DNA và vұn chuyӇn vұt liӋu nhiӉm trùng. Nhӳng sӵ kiӋn trên thӃ giӟi gҫn
ÿây ÿã bӝc lӝ nhӳng mӕi ÿe dӑa mӟi mà viӋc lҥm dөng và thҧi ra các tác nhân và
ÿӝc tӕ vi sinh vұt gây ra ÿӕi vӟi sӭc khӓe cӝng ÿӗng . Do ÿó, lҫn xuҩt bҧn này
cNJng giӟi thiӋu khái niӋm vӅ an ninh sinh hӑc - sӵ bҧo vӋ tài sҧn vi sinh vұt khӓi
bӏ trӝm cҳp, mҩt mát hoһc chuyӇn ÿәi, dүn ÿӃn viӋc sӱ dөng không ÿúng gây
nguy hiӇm cho sӭc khӓe cӝng ÿӗng. Lҫn xuҩt bҧn này cNJng bao gӗm thông tin an
toàn trong tài liӋu "An toàn trong chăm sóc sӭc khӓe phòng thí nghiӋm" (1) cӫa
Tә chӭc Y tӃ ThӃ giӟi năm 1997.
Ҩn phҭm c̱m nang an toàn sinh h͕c phòng thí nghi͏m, xuҩt bҧn lҫn thӭ 3 cӫa Tә
chӭc Y tӃ ThӃ giӟi là mӝt tài liӋu tham khҧo hӳu ích hѭӟng dүn các quӕc gia
chҩp thuұn thách thӭc này ÿӇ triӇn khai và ÿѭa ra các tiêu chuҭn thӵc hành quӕc
gia ÿӇ gìn giӳ tài sҧn vi sinh vұt, ÿӗng thӡi bҧo ÿҧm cho mөc ÿích lâm sàng,
nghiên cӭu và dӏch tӉ hӑc.
TiӃn sӻ A. Asamoa-Baah
Phó t͝ng giám ÿ͙c

Bà Maureen Best, Văn phòng An ninh phòng thí nghiӋm, Tә chӭc sӭc khӓe
Canada, Ottawa, Canada.
TiӃn sӻ Mike Catton, Phòng thí nghiӋm chuҭn thӭc bӋnh truyӅn nhiӉm Victorian,
Bҳc Melbourne, Australia.
TiӃn sӻ Shanna Nesby, Văn phòng Sӭc khӓe và An toàn, Trung tâm phòng và
chӕng bӋnh, Atlanta, GA, Hoa kǤ.
TiӃn sӻ Stefan Wagener, Trung tâm khoa hӑc vӅ con ngѭӡi và sӭc khӓe ÿӝng vұt,
Winnipeg, Canada.
Nhóm biên soҥn và ÿiӇm sách cNJng cҧm ѫn các nhà chuyên môn ÿã có nhӳng
ÿóng góp quý báu cho tài liӋu C̱m nang an toàn sinh h͕c phòng thí nghi͏m trong
lҫn xuҩt bҧn thӭ nhҩ
t và thӭ hai cNJng nhѭҩn phҭm An toàn trong các phòng thí
nghi͏m chăm sóc sͱc kh͗e cӫa Tә chӭc Y tӃ ThӃ giӟi năm 1977 (1).
x 1 x
1. Nguyên tҳc chung
Giӟi thiӋu
Các tham chiӃu trong tài liӋu này ÿѭӧc thiӃt lұp theo mӕi nguy hiӇm tѭѫng ÿӕi
cӫa vi sinh vұt gây nhiӉm trùng theo nhóm nguy cѫ (nhóm nguy cѫ 1, 2, 3 và 4
cӫa Tә chӭc Y tӃ ThӃ giӟi). Phân loҥi nhóm nguy cѫ này chӍ áp dөng cho công
viӋc trong phòng thí nghiӋm. Bҧng 1 dѭӟi ÿây mô tҧ các nhóm nguy cѫ.
B̫ng 1. Phân lo̩i các vi sinh v̵t gây nhi͍m trùng theo nhóm nguy c˯
Nhóm nguy cѫ 1 (Không có ho̿c có nguy c˯ th̭p ÿ͙i vͣi cá nhân và c͡ng ÿ͛ng)
Các vi sinh vұt thѭӡng không có khҧ năng gây bӋnh cho ngѭӡi hay ÿӝng vұt.
Nhóm nguy cѫ 2 (Có nguy c˯ t˱˯ng ÿ͙i ÿôí vͣi cá nhân và nguy c˯ th̭p ÿ͙i vͣi
c͡ng ÿ͛ng)
Các tác nhân có thӇ gây bӋnh cho ngѭӡi hoһc ÿӝng vұt, nhѭng thѭӡng không phҧi
là mӕi nguy hiӇm cho nhân viên phòng thí nghiӋm, cӝng ÿӗng, vұt nuôi hay môi
trѭӡng. Phѫi nhiӉm phòng thí nghiӋm có thӇ gây ra nhiӉm trùng nghiêm trӑng,
nhѭng có biӋn pháp phòng ngӯa, ÿiӅu trӏ hӳu hiӋu và nguy cѫ lan truyӅn trong
cӝng ÿӗng thҩp.

HӐC
LOҤI
PHÒNG
XÉT
NGHIӊM
TIÊU CHUҬN
THӴC HÀNH
PHÒNG XÉT
NGHIӊM
THIӂT Bӎ
AN TOÀN
1 Cѫ bҧn -
An toàn
sinh hӑc
cҩp 1
Nghiên
cӭu và
giҧng dҥy
cѫ bҧn
GMT Không có gì, bàn làm
thí nghiӋm thông
thѭӡng
2 Cѫ bҧn -
An toàn
sinh hӑc
cҩp 2
Dӏch vө
chăm sóc
sӭc khoҿ
ban ÿҫu; cѫ

toàn sinh
hӑc cҩp 4
Ĉѫn vӏ có
bӋnh phҭm
nguy hiӇm
Nhѭ cҩp 3 và có
thêm lӕi vào khóa
khí, tҳm trѭӟc khi
ra, loҥi bӓ chҩt
thҧi chuyên dөng.
BSC cҩp 3 hoһc quҫn
áo bҧo hӝ áp lӵc
dѭѫng cùng vӟi BSC
cҩp 2, nӗi hҩp hai nҳp
(gҳn vào thành nӗi),
không khí ÿѭӧc lӑc
BSC: tӫ an toàn sinh hӑc; GMT: kӻ thuұt vi sinh vұt an toàn (xem phҫn IV cӫa cҭm nang
này)
1. Tính gây bӋnh cӫa sinh vұt.
2. Phѭѫng thӭc lan truyӅn và vұt chӫ cӫa vi sinh vұt. Nhӳng yӃu tӕ này có thӇ bӏ
ҧnh hѭӣng bӣi tính miӉn dӏch hiӋn có cӫa cӝng ÿӗng trong vùng, mұt ÿӝ và sӵ di
chuyӇn cӫa các quҫn thӇ vұt chӫ, sӵ hiӋn diӋn cӫa các trung gian truyӅn bӋnh
thích hӧp và tiêu chuҭn cӫa vӋ sinh môi trѭӡng.
3. Các biӋn pháp phòng chӕng hiӋu quҧ sҹn có tҥi chӛ nhѭ phòng ngӯa bҵng tiêm
phòng hoһc sӱ dөng huyӃt thanh (miӉn dӏch thөÿӝng), các biӋn pháp vӋ sinh nhѭ
vӋ sinh nѭӟc uӕng và thӭc ăn, kiӇm soát nguӗn ÿӝng vұt hoһc các ÿӝng vұt chân
ÿӕt.
4. Các biӋn pháp ÿiӅu trӏ hiӋu quҧ sҹn có tҥi chӛ nhѭ miӉn dӏch thөÿӝng, tiêm
vҳc xin sau khi phѫi nhiӉm và dùng kháng sinh, kháng vi rút và hóa trӏ liӋu, cҫn
x 3 x

Phòng chuҭn bӏ có vòi tҳm Không Không Có/không
c
Có
Xӱ lý nѭӟc thҧi Không Không Có/không
c
Có
Nӗi hҩp
- Tҥi chӛ Có Có Có Có
- Trong phòng thí nghiӋm Không Không Nên có Có
- 2 cӱa Không Không Nên có Có
Tӫ an toàn sinh hӑc Không Nên có Có Có
Khҧ năng kiӇm soát an toàn cho
nhân viên
d
Không Không Nên có Có
a
Cách ly hoҥt ÿӝng và môi trѭӡng vӟi giao thông chung.
b
Tùy thuӝc vào vӏ trí cӫa cӫa ӕng khí thoát ra (xem chѭѫng 4)
c
Phө thuӝc vào tác nhân sӱ dөng trong phòng thí nghiӋm.
d
Ví dө nhѭ cӱa sә, hӋ thӕng truyӅn hình cáp, liên lҥc hai chiӅu.
Do ÿó, viӋc quy ÿӏnh mӝt cҩp an toàn sinh hӑc cҫn quan tâm ÿӃn sinh vұt (tác
nhân gây bӋnh) ÿã sӱ dөng, thiӃt bӏ sҹn có cNJng nhѭ các tiêu chuҭn thӵc hành vӅ
thiӃt bӏ và các quy trình cҫn thiӃt ÿӇ tiӃn hành công viӋc trong phòng thí nghiӋm
mӝt cách an toàn.
x 4 x
x 5 x
PHҪN I

8. Thông tin vӅ các nghiên cӭu ÿӝng vұt, các báo cáo vӅ nhiӉm trùng mҳc phҧi
trong phòng thí nghiӋm hay các báo cáo lâm sàng
9. Các yӃu tӕ biӃt trѭӟc cӫa phòng thí nghiӋm (tiӃng ӗn, khí dung, lӵc ly tâm )
10. Hoҥt ÿӝng phát sinh bҩt kǤ cӫa sinh vұt mà có thӇ gia tăng giӟi hҥn vұt chӫ
cӫa tác nhân hoһc thay thӃ tính nhұy cҧm ÿã biӃt cӫa tác nhân, các phѭѫng cách
ÿiӅu trӏ hiӋu quҧ (xem Chѭѫng 16)
11. Có sҹn tҥi chӛ các phѭѫng tiӋn can thiӋp hoһc phòng ngӯa hiӋu quҧ
Trên cѫ sӣ cӫa thông tin ÿã xác ÿӏnh ÿѭӧc khi ÿánh giá nguy cѫ có thӇÿѭӧc xác
ÿӏnh mӝt cҩ
p ÿӝ an toàn sinh hӑc hӧp lý vӟi các công viӋc, lӵa chӑn nhӳng thiӃt
x 8 x
bӏ bҧo hӝ cá nhân, phát triӇn nhӳng quy chuҭn thao tác kӃt hӧp vӟi nhӳng biӋn
pháp an toàn khác nhҵm bҧo ÿҧm ÿӝ an toàn cao nhҩt trong công viӋc.
Mүu vұt có thông tin hҥn chӃ
Quá trình ÿánh giá mӭc ÿӝ nguy hiӇm ÿѭӧc miêu tҧӣ trên chӍÿѭӧc tiӃn hành
thuұn lӧi trong ÿiӅu kiӋn có ÿҫy ÿӫ thông tin. Tuy nhiên, trong thӵc tӃ có nhiӅu
trѭӡng hӧp chúng ta không có ÿӫ thông tin ÿӇ thӵc hiӋn các ÿánh giá vӅ mӭc ÿӝ
nguy hiӇm nhѭ vӟi các mүu thӵc nghiӋm hoһc các mүu trong nghiên cӭu dӏch tӉ
tҥi cѫ sӣ. Vӟi nhӳng trѭӡng hӧp nhѭ vұy, ngѭӡi ta chú trӑng hàng ÿҫu ÿӃn viӋc
tiӃp cұn mүu vұt.
1. Luôn tuân theo các tiêu chuҭn vӅ bҧo vӋ, dӵ báo, sӱ dөng nhӳng phѭѫng tiӋn
ngăn chһn nhѭ găng tay, áo bҧo vӋ, kính bҧo vӋ mҳt khi thu thұp mүu bӋnh phҭm.
2. Xӱ lý mүu vұt phҧi ÿѭӧc yêu cҫu tӕi thiӇu ӣ mӭc ÿӝ an toàn sinh hӑc cҩp 2.
3. ViӋc vұn chuyӇn mүu thí nghiӋm phҧi tuân theo quy ÿӏnh cӫa quӕc gia và/hoһc
quӕc tӃ.
Các thông tin khác trӧ giúp xác ÿӏnh nguy cѫ trong viӋc xӱ lý các mүu vұt phҭm
thí nghiӋm:
1. Sӕ liӋu/thông tin y hӑc vӅ bӋnh nhân
2. Sӕ liӋu dӏch tӉ hӑc (tӹ suҩt sinh, tӹ suҩt tӱ, chu trình lây nhiӉm và các sӕ liӋu
ÿiӅu tra khác vӅ các vө dӏch.)

ÿѭӧc trình bày ӣÿây là toàn diӋn và chi tiӃt ÿӗng thӡi là cѫ sӣ cho các phòng thí
nghiӋm ӣ mӑi cҩp an toàn. Hѭӟng dүn cho các phòng thí nghiӋm ӣ cҩp an toàn
sinh hӑc cao hѫn (cҩp 3 và cҩp 4) ÿѭӧc trình bày ӣ hai chѭѫng sau ÿây (chѭѫng 4
và chѭѫng 5) là các hѭӟng dүn cѫ bҧn ÿѭӧc thay ÿәi, bә sung và thiӃt kӃ thêm ÿӇ
làm viӋc vӟi các tác nhân nguy hҥi hѫn.
Tiêu chuҭn thӵc hành
Tiêu chuҭn này là danh sách các quy trình và tiêu chuҭn thӵc hành phòng thí
nghiӋm cҫn thiӃt nhҩt trong kӻ thuұt vi sinh vұt an toàn cѫ bҧn. Tҥi nhiӅu phòng
thí nghiӋm và chѭѫng trình phòng thí nghiӋm cҩp quӕc gia, tiêu chuҭn này ÿѭӧc
sӱ dөng ÿӇ thiӃt lұp các quy trình và thao tác an toàn. Mӛi phòng thí nghiӋm nên
ÿѭa ra nguyên tҳc vұn hành hay an toàn riêng ÿӇ loҥi trӯ hay làm giҧm thiӇu các
nguy hҥi ÿó. Kƭ thuұt vi sinh vұt an toàn là nӅn tҧng cӫa an toàn trong phòng thí
nghiӋm. Nhӳng thiӃt bӏ chuyên dөng trong phòng thí nghiӋm chӍ là nhӳng hӛ trӧ
cҫn thiӃt chӭ không thӇ thay thӃÿѭӧc các quy tҳc thao tác hӧp lý. Các khái niӋm
quan trӑng nhҩt là:
Ĉ˱ͥng vào
1. Các dҩu hiӋu và biӇu tѭӧng cҧnh báo quӕc tӃ vӅ nguy hiӇm sinh hӑc
(BIOHAZARD) phҧi ÿѭӧc ÿһt ngay cӱa các phòng thí nghiӋm làm viӋc vӟi các
vi sinh vұt thuӝc nhóm nguy cѫ 2 trӣ lên (hình 1).