x 86 x
B̫ng12. N͛ng ÿ͡ c̯n thi͇t cͯa hͫp ch̭t gi̫i phóng clo
TÌNH TRҤNG
“SҤCH”
a
TÌNH TRҤNG
“BҬN”
b
Clo sҹn có theo yêu cҫu 0.1% (1 g/l) 0.5% (5 g/l)
Dung dӏch Natri hypochlorite (5% clo) 20 ml/l 100 ml/l
Canxi Hypochlorite (70% clo) 1,4 g/l 7,0 g/l
Bӝt Natri dichloroisocyanurate (60%
clo)
1,7 g/l 8,5 g/l
Viên Natri dichloroisocyanurate (mӛi
viên chӭa 1,5 g clo)
1 viên cho 1 lít 4 viên cho 1 lít
Chloramine (25% Clo)
c
a
Sau khi dӑn dҽp khӕi lѭӧng vұt liӋu lӟn.
b
Các vұt liӋu chҧy tràn nhѭ máu hoһc sau khi dӑn dҽp khӕi lѭӧng vұt liӋu lӟn.
c
Xem phҫn trình bày vӅ chloramines.
Clo (natri hypochlorite)
Clo là mӝt hóa chҩt oxy hóa tác ÿӝng nhanh, diӋt trùng phә rӝng và có ӣ nhiӅu
nѫi. Nó thѭӡng ÿѭӧc bán nhѭ chҩt tҭy trҳng - mӝt dung dӏch cӫa natri
hypochlorite (NaOCl) có thӇ pha vӟi nѭӟc ÿӇ cung cҩp clo ӣ các nӗng ÿӝ khác
nhau.
Clo, nhҩt là chҩt tҭy trҳng, có tính kiӅm cao và có thӇăn mòn kim loҥi. Hoҥt tính

NaDCC bӝt vӟi nӗng ÿӝ 1,7 g/l và 8,5 g/l chӭa 1 g/l hoһc 5 g/l clo. Mӛi viên
NaDCC thѭӡng chӭa khoҧng 1,5 g clo. Mӝt hay bӕn viên hòa tan trong 1 lít nѭӟc
tҥo thành dung dӏch có nӗng ÿӝ mong muӕn là 1 g/l hay 5 g/l. NaDCC dҥng bӝt
hay viên thì cҩt giӳ dӉ dàng và an toàn. NaDCC rҳn có thӇ dùng ÿӇ xӱ lý khi làm
ÿә máu hay nhӳng chҩt lӓng sinh hӑc nguy hiӇm khác và ÿӇ khoҧng 10 phút
trѭӟc khi loҥi bӓ. Sau ÿó có thӇ làm sҥch kӻ hѫn khu vӵc bӏҧnh hѭӣng.
Chloramines
Bӝt Chloramines chӭa khoҧng 25% clo. Chloramines phóng thích clo chұm hѫn
so vӟi hypochlorites. Vì thӃ nӗng ÿӝ chloramines ban ÿҫu ÿѭӧc yêu cҫu cao ÿӇ
ÿҥt hiӋu quҧ tѭѫng ÿѭѫng vӟi hypochlorites. Mһt khác, dung dӏch chloramine
không bӏ bҩt hoҥt bӣi chҩt hӳu cѫӣ cùng mӭc ÿӝ hoҥt ÿӝng vӟi dung dӏch
hypochlorite và nӗng ÿӝ 20 g/l ÿѭӧc ÿӅ nghӏ cho cҧ tình trҥng “sҥch” và “bҭn”.
Dung dӏch Chloramine gҫn nhѭ không mùi. Tuy nhiên, nhӳng vұt ngâm
chloramine phҧi rӱa kӻÿӇ loҥi bӓ cһn bám cӫa các tác nhân lӟn dính vào
chloramine-T (natri tosylchloramide ).
Clo dioxide
Clo dioxide (ClO2) là mӝt chҩt diӋt trùng, khӱ nhiӉm và và ô xy hóa tác ÿӝng
nhanh và mҥnh, thѭӡng ÿѭӧc ghi nhұn là hoҥt ÿӝng ӣ mӝt nӗng ÿӝ thҩp hѫn so
vӟi clo dùng ÿӇ tҭy trҳng. Clo dioxide không bӅn vì là mӝt chҩt khí và trҧi qua sӵ
phân huӹ thành khí clo (Cl2), oxy (O2) và giҧi phóng nhiӋt. Tuy nhiên, clo
dioxide có thӇ hòa tan trong nѭӟc và әn ÿӏnh trong dung dӏch nѭӟc. Có thӇÿiӅu
chӃ Clo dioxide theo hai cách: (1) phát sinh tҥi chӛ bҵng cách trӝn hai chҩt riêng
biӋt, hydrochloric axit (HCl) và natri chlorite (NaClO2) và (2) ÿӇ ӣ dҥng әn ÿӏnh
hoҥt hoá tҥi chӛ khi cҫn.
Trong các chҩt hӫy diӋt ô xy hóa, clo dioxide là chҩt oxy hoá chӑn lӑc nhҩt.
Ozone và clo phҧn ӭng mҥnh hѫn clo dioxide và chúng sӁ bӏ phá huӹ bӣi phҫn
lӟn hӧp chҩt hӳu cѫ. Tuy nhiên clo dioxide chӍ phҧn ӭng vӟi nhӳng hӧp chҩt
nghèo lѭu huǤnh, amin bұc 2 và 3 cNJng nhѭ các hӧp chҩt hӳu cѫ phҧn ӭng và
khӱ cao khác. Vì thӃ có thӇ có ÿѭӧc mӝt phҫn tӗn dѭ bӅn vӳng vӟi mӝt liӅu
lѭӧng clo dioxide thҩp hѫn clo hay ozone. NӃu ÿѭӧc tҥo ra mӝt cách hӧp lý, nhӡ

20 g/l (2%) và mӝt sӕ sҧn phҭm có thӇ cҫn ÿѭӧc “hoҥt hóa” (làm kiӅm hóa) trѭӟc
khi sӱ dөng bҵng cách thêm hӧp chҩt bicarbonate vào. Dung dӏch ÿó có thӇ tái sӱ
dөng trong khoҧng 1 – 4 tuҫn tùy thuӝc vào công thӭc, loҥi và tҫn suҩt sӱ dөng
nó. Mӝt sӕ que thӱ chӍ cho kӃt quҧ thô vӅ mӭc ÿӝ hoҥt ÿӝng cӫa glutaraldehyde
trong dung dӏch ÿang sӱ dөng. Dung dӏch Glutaraldehyde nên thҧi bӓ khi trӣ nên
vҭn ÿөc.
Glutaraldehyde ÿӝc, gây kích ӭng da và niêm mҥc nhҫy. Phҧi tránh tiӃp xúc vӟi
nó. Phҧi dùng trong tӫ thao tác hoһc khu vӵc thông gió tӕt. Không nên dùng ÿӇ
phun sѭѫng hay xӱ lý khӱ nhiӉm bӅ mһt môi trѭӡng. Phҧi tuân thӫ các quy ÿӏnh
an toàn hóa chҩt quӕc gia.
Hӧp chҩt Phenolic
Các hӧp chҩt Phenolic là mӝt nhóm nhiӅu chҩt, thuӝc nhӳng chҩt ÿҫu tiên sӱ
dөng ÿӇ diӋt khuҭn. Tuy nhiên, nhӳng quan tâm hѫn ÿӃn an toàn gҫn ÿây ÿã hҥn
chӃ viӋc sӱ dөng chúng. Chúng có hoҥt tính tiêu diӋt vi khuҭn ÿang sinh trѭӣng
và vi rút chӭa lipid vӟi công thӭc thích hӧp cNJng nhѭ thӇ hiӋn hoҥt tính chӕng
mycobacteria nhѭng không diӋt ÿѭӧc bào tӱ và hoҥt tính chӕng lҥi vi rút không
chӭa lipid cӫa chúng thì thay ÿәi. NhiӅu sҧn phҭm phenolic thѭӡng dùng ÿӇ khӱ
nhiӉm bӅ mһt môi trѭӡng và mӝt vài loҥi nhѭ triclosan và chloroxylenol là nhӳng
chҩt diӋt khuҭn sӱ dөng phә biӃn hѫn.
x 89 x
Triclosan là sҧn phҭm phә biӃn dùng ÿӇ rӱa tay. Hoҥt tính chính cӫa nó là chӕng
lҥi vi khuҭn ÿang sinh trѭӣng, an toàn ÿӕi vӟi da và niêm mҥc nhҫy. Tuy nhiên,
theo các nghiên cӭu trong phòng thí nghiӋm, vi khuҭn kháng vӟi triclosan nӗng
ÿӝ thҩp cNJng có khҧ năng kháng lҥi mӝt vài loҥi kháng sinh. Ý nghƭa cӫa phát
hiӋn này trong lƭnh vӵc khӱ trùng vүn chѭa ÿѭӧc biӃt ÿӃn.
Mӝt sӕ hӧp chҩt phenolic nhҥy cҧm vӟi nѭӟc cӭng và có thӇ bӏ bҩt hoҥt bӣi nѭӟc
cӭng và do ÿó cҫn phҧi pha loãng bҵng nѭӟc cҩt hoһc nѭӟc khӱ ion.
Các hӧp chҩt Phenolic không ÿѭӧc khuyên dùng cho bӅ mһt tiӃp xúc vӟi thӵc
phҭm và khu vӵc có trҿ nhӓ. Chúng có thӇ hҩp thө qua cao su và có thӇ ngҩm qua
da. Phҧi tuân thӫ các quy ÿӏnh an toàn hóa chҩt quӕc gia.

ngâm nhӳng bӝ phұn nhӓ cӫa dөng cө phүu thuұt. Vì ethanol có thӇ làm khô da,
nó thѭӡng ÿѭӧc pha vӟi phө gia làm mӅm. Nѭӟc rӱa tay chӭa cӗn ÿѭӧc khuyên
dùng ÿӇ khӱ trùng tay bӏ bҭn nhҽ trong nhӳng trѭӡng hӧp không thuұn tiӋn hoһc
không thӇ rӱa tay ÿúng cách. Tuy nhiên, phҧi chú ý rҵng ethanol không có tác
dөng vӟi bào tӱ và cNJng không thӇ diӋt tҩt cҧ nhӳng loҥi virut không chӭa lipid.
Cҩm sӱ dөng cӗn gҫn ngӑn lӱa ÿèn cӗn vì nó dӉ bay hѫi và dӉ cháy. Các dung
dӏch làm viӋc nên cҩt giӳ trong bình chӭa phù hӧp ÿӇ tránh bӕc hѫi c
ӗn. Cӗn có
thӇ làm cӭng cao su và phân hӫy mӝt sӕ loҥi keo nhҩt ÿӏnh. ViӋc kiӇm kê và cҩt
x 90 x
giӳ ethanol phù hӧp trong phòng thí nghiӋm rҩt quan trӑng nhҵm tránh sӱ dөng
nó cho các mөc ÿích khác ngoài viӋc tҭy trùng. Các chai ÿӵng dung dӏch cӗn cҫn
dán nhãn rõ ràng ÿӇ tránh hҩp khӱ trùng.
Iodine (I ӕt) và iodophors
Hoҥt tính cӫa nhӳng chҩt khӱ nhiӉm này cNJng tѭѫng tӵ nhѭ cӫa clo, mһc dù
chúng có thӇ ít bӏ hҥn chӃ hѫn bӣi các chҩt hӳu cѫ. I ӕt có thӇ nhuӝm màu vҧi và
bӅ mһt môi trѭӡng và nhìn chung nó thѭӡng không phù hӧp ÿӇ sӱ dөng nhѭ chҩt
khӱ nhiӉm. Mһc khác, iodophors và dung dӏch cӗn i ӕt là chҩt sát trùng tӕt.
Polyvidone-iodine là mӝt chҩt khӱ trùng ÿáng tin cұy và an toàn ÿӕi vӟi da trѭӟc
phүu thuұt và rӱa tay trѭӟc khi mә. Chҩt sát trùng có nguӗn gӕc i ӕt thѭӡng
không thích hӧp ÿӇ sӱ dөng cho dөng cө y khoa / nha khoa. Không nên sӱ dөng i
ӕt cho nhôm và ÿӗng.
I ӕt có thӇ gây ÿӝc. Nhӳng sҧn phҭm hӳu cѫ có gӕc i ӕt phҧi cҩt giӳӣ nhiӋt ÿӝ 4–
10
0
C ÿӇ tránh sӵ phát triӇn cӫa vi sinh vұt nguy hiӇm tiӅm tàng.
Hydrogen peroxide (oxy già) và peracids
Giӕng nhѭ clo, oxy già (H
2
O

ÿòi hӓi phҧi ÿào tҥo kӻ cho nhân viên. Tҩt cҧ nhӳng chӛ hӣ trong phòng (nhѭ cӱa
sә, cӱa ra vào ) nên bӏt kín bҵng băng dính hay vұt tѭѫng tӵ trѭӟc khi tҥo ra
formaldehyde. Xông hѫi nên tiӃn hành ӣ nhiӋt ÿӝ tӕi thiӇu 21
0
C và ÿӝ ҭm tѭѫng
ÿӕi là 70%. (xem phҫn Khӱ nhiӉm tӫ an toàn sinh hӑc trong chѭѫng này).
Các khu vӵc xông hѫi xong phҧi thông gió hoàn toàn trѭӟc khi cho phép nhân
viên vào. Nhӳng ngѭӡi phҧi vào trѭӟc khi thông gió phҧi mang mһt nҥ phòng ÿӝc
thích hӧp. Có thӇ sӱ dөng ammonium bicarbonate thӇ khí ÿӇ trung hòa
formaldehyde.
Xông hѫi nhӳng khu vӵc nhӓ bҵng hѫi hydrogen peroxide cNJng hiӋu quҧ nhѭng
yêu cҫu phҧi có thiӃt bӏ chuyên biӋt ÿӇ tҥo hѫi.
Khӱ nhiӉm tӫ an toàn sinh hӑc
ĈӇ khӱ nhiӉm tӫ an toàn sinh hӑc cҩp I hay cҩp II cҫn có sҹn các thiӃt bӏ phát
sinh ÿӝc lұp, tuҫn hoàn và trung hòa khí formaldehyde. Mӝt cách khác là dùng
mӝt lѭӧng paraformaldehyde thích hӧp (nӗng ÿӝ cuӕi cùng cӫa
paraformaldehyde trong không khí là 0,8%) ÿһt trong mӝt cái chҧo trên mӝt ÿƭa
ÿiӋn nóng. Ĉһt mӝt cái chҧo khác chӭa ammonium bicarbonate nhiӅu hѫn
paraformaldehyde 10% trên mӝt cái ÿƭa nóng thӭ hai vào tӫ. Cҳm dây ÿiӋn cӫa
ÿƭa nóng bên ngoài cӫa tӫÿӇ có thӇÿiӅu khiӇn hoҥt ÿӝng cӫa chҧo tӯ bên ngoài
bҵng cách cҳm hay rút phích ÿiӋn khi cҫn thiӃt. NӃu ÿӝ ҭm tѭѫng ÿӕi thҩp hѫn
70% thì nên ÿһt trong tӫ mӝt bình chӭa nѭӟc nóng ÿӇ hӣ trѭӟc khi ÿóng kín cӱa
trѭӟc tӫ và băng kín (ví dө bҵng băng nӕi ӕng). Vӟi nhӳng tҩm nhӵa tәng hӧp
nһng thì nên viӅn khe hӣ phía trѭӟc và lӛ thông gió phía sau ÿӇ ÿҧm bҧo khí
không thӇ rò rӍ vào phòng. Lӛ dây ÿiӋn qua phҫn ÿóng kín phía trѭӟc cNJng phҧi
bӏt kín.
Ĉƭa cӫa chҧo paraformaldehyde ÿѭӧc cҳm ÿiӋn vào. Nó ÿѭӧc rút ÿiӋn khi
paraformaldehyde ÿã bay hѫi hӃt. ĈӇ yên tӫ trong ít nhҩt 6 giӡ. Sau ÿó cҳm ÿiӋn
chҧo thӭ hai và có thӇ hóa hѫi ammonium bicarbonate. TiӃp theo, rút ÿiӋn và bұt
rӗi tҳt quҥt gió cӫa tӫ hai lҫn mӛi lҫn tҳt khoҧng 2 giây ÿӇ cho phép khí

Nhӳng vұt ÿã khӱ trùng phҧi thao tác và cҩt giӳÿӇ duy trì tình trҥng vô trùng cho
ÿӃn khi sӱ dөng.
Hҩp khӱ trùng
Hѫi nѭӟc bão hòa dѭӟi áp suҩt (hҩp thanh trùng) là biӋn pháp vô trùng vұt liӋu
phòng thí nghiӋm hiӋu quҧ và ÿáng tin cұy nhҩt. Thѭӡng thì nhӳng chu trình sau
sӁÿҧm bҧo viӋc vô trùng nhӳng vұt ÿһt ÿúng cách trong nӗi hҩp.
1. Giӳӣ nhiӋt ÿӝ 134
0
C trong 3 phút.
2. Giӳӣ nhiӋt ÿӝ 126
0
C trong 10 phút.
3. Giӳӣ nhiӋt ÿӝ 121
0
C trong 15 phút.
4. Giӳӣ nhiӋt ÿӝ 115
0
C trong 25 phút.
Dѭӟi ÿây là nhӳng mүu nӗi hҩp thanh trùng khác nhau.
N͛i h̭p chân không. Hình 10 minh hӑa cҩu trúc chung cӫa mӝt nӗi hҩp chân
không. Hѫi nѭӟc ÿi vào khoang áp suҩt và chiӃm chӛ cӫa dòng khí nһng ÿi xuӕng
và thông qua các van trong ӕng dүn cӫa khoang, gҳn vӟi bӝ lӑc HEPA.
x 93 x
Hình 10. N͛i h̭p chân không.
N͛i h̭p ti͉n chân không. ThiӃt bӏ này cho phép thҧi bӓ không khí khӓi khoang
trѭӟc khi hѫi nѭӟc vào. Khí thҧi ra ngoài qua mӝt van gҳn vӟi bӝ lӑc HEPA.
Cuӕi chu kǤ, hѫi nѭӟc tӵÿӝng thҧi ra ngoài. Nӗi hҩp này có thӇ vұn hành ӣ
134
0
C và vì thӃ chu kǤ vô trùng cӫa nó có thӇ giҧm ÿѭӧc 3 phút. Nó rҩt lý tѭӣng

phòng nҳp bӏ mӣ ra khi có áp suҩt cao trong khoang nӗi hҩp thì nên ÿóng
van chính ÿӇ nhiӋt ÿӝ xuӕng dѭӟi 80
0
C rӗi mӟi mӣ nҳp nӗi hҩp.
6. Nên ÿһt cѫ chӃ xҧ khí chұm khi hҩp thanh trùng dung dӏch vì nhiӋt ÿӝ cao
có thӇ làm chúng sôi tràn ra.
7. Ngѭӡi vұn hành nên mang găng tay và mһt nҥ thích hӧp ÿӇ bҧo vӋ khi mӣ
nӗi hҩp, ngay cҧ khi nhiӋt ÿӝ ÿã hҥ thҩp dѭӟi 80
0
C.
8. Khi kiӇm tra thѭӡng xuyên hiӋu suҩt cӫa nӗi hҩp, nên ÿһt dөng cө chӍ thӏ
sinh hӑc hay cһp nhiӋt ÿiӋn ӣ giӳa các vұt ÿѭӧc hҩp thanh trùng. Trong
“trѭӡng hӧp xҩu nhҩt”, viӋc giám sát thѭӡng xuyên bҵng cһp nhiӋt ÿiӋn và
thiӃt bӏ ghi là rҩt cҫn thiӃt ÿӇ xác ÿӏnh chu kǤ vұn hành thích hӧp.
9. Màng lӑc tháo nѭӟc cӫa khoang (nӃu có) nên tháo ra và lau sҥch hàng
ngày.
10. Phҧi cҭn thұn ÿӇ ÿҧm bҧo van xҧ cӫa nӗi hҩp áp suҩt không bӏ nghӁn do
giҩy v.v… trong vұt ÿѭӧc hҩp thanh trùng.
Thiêu hӫy
Thiêu hӫy là cách hiӋu quҧ (xem chѭѫng 3) ÿӇ xӱ lý xác ÿӝng vұt cNJng nhѭ các
chҩt thҧi trong giҧi phүu hay tӯ phòng thí nghiӋm, có thӇ không cҫn khӱ trùng
trѭӟc (xem chѭѫng 3). ChӍ thiêu hӫy vұt liӋu nhiӉm trùng thay cho hҩp khӱ trùng
khi lò thiêu ÿһt dѭӟi sӵ quҧn lý cӫa phòng thí nghiӋm.
Thiêu hӫy ÿúng cách cҫn có phѭѫng tiӋn ÿiӅu khiӇn nhiӋt ÿӝ hiӋu quҧ và mӝt
khoang ÿӕt thӭ hai. NhiӅu lò thiêu, ÿһc biӋt là nhӳng lò chӍ có mӝt phòng ÿӕt,
không phù hӧp ÿӇ xӱ lý vұt liӋu, xác ÿӝng vұt và nhӵa tәng hӧp nhiӉm trùng.
Nhӳng vұt liӋu này có thӇ không phân hӫy hoàn toàn và khí thҧi ra tӯӕng khói
chӭa vi sinh vұt, hóa chҩt ÿӝc hҥi và khói có thӇ gây ô nhiӉm không khí. Tuy
nhiên, có nhiӅu cҩu hình an toàn cho buӗng ÿӕt. NhiӋt ÿӝ lý tѭӣng trong buӗng
ÿҫu tiên cҫn ӣ mӭc tӕi thiӇu là 800

lӋ vұn chuyӇn thích hӧp. Sӵ thӵc hiӋn ÿúng nhӳng qui tҳc sӁ:
1. Giҧm nguy cѫ xҧy ra hѭ hӓng và rò rӍ các gói hàng, và do ÿó
2. Giҧm nhӳng phѫi nhiӉm có thӇ gây ra nhiӉm trùng
3. Cҧi thiӋn hiӋu quҧ viӋc giao gói hàng.
Quy ÿӏnh vұn chuyӇn quӕc tӃ
Quy ÿӏnh vұn chuyӇn vұt liӋu nhiӉm trùng (bҵng bҩt kǤ phѭѫng tiӋn vұn chuyӇn
nào) dӵa trên Quy ÿ͓nh v͉ v̵n chuy͋n hàng hóa nguy hi͋m (40) cӫa Liên hiӋp
quӕc. Nhӳng khuyӃn nghӏ này ÿѭӧc xây dӵng bӣi Hӝi ÿӗng Chuyên gia vӅ Vұn
chuyӇn Hàng hóa nguy hiӇm cӫa Liên hiӋp quӕc (UNCETDG). ĈӇ trӣ thành
nhӳng ràng buӝc vӅ mһt pháp lý, các cѫ quan quyӅn lӵc phҧi ÿѭa nhӳng quy ÿӏnh
vұn chuyӇn hàng hóa nguy hiӇm thành nhӳng ÿiӅu lӋ quӕc gia và quӕc tӃ, ví dͭ
nh˱ H˱ͣng d̳n kͿ thu̵t v͉ v̵n chuy͋n hàng hóa an toàn b̹ng ÿ˱ͥng không (41)
cӫa Tә chӭc Hàng không Dân dөng Quӕc tӃ (ICAO) ÿӕi vӟi vұn chuyӇn bҵng
máy bay và Hi͏p ÿ͓nh v͉ v̵n chuy͋n hàng hóa nguy hi͋m b̹ng ÿ˱ͥng b͡ cͯa
Châu Âu (ADR) (42).
Hàng năm, Hӝi vұn chuyӇn hàng không quӕc tӃ (IATA) phát hành H˱ͣng d̳n
v̵n chuy͋n ch̭t nhi͍m khu̱n (43). Hѭӟng dүn cӫa IATA phҧi theo H˱ͣng d̳n
kͿ thu̵t cӫa ICAO nhѭ là mӝt tiêu chuҭn tӕi thiӇu, nhѭng có thӇ áp ÿһt thêm giӟi
hҥn. Nhӳng hѭӟng dүn cӫa IATA phҧi ÿѭӧc tuân thӫ khi hàng hóa ÿѭӧc chuyên
chӣ bӣi thành viên cӫa IATA.
Vì Quy ÿ͓nh m̳u cͯa liên hͫp qu͙c v͉ v̵n chuy͋n hàng hóa nguy hi͋m là mӝt
tұp hӧp các khuyӃn nghӏ tích cӵc vӅ nhӳng vҩn ÿӅ mӟi ÿѭӧc bә sung hai năm
mӝt lҫn, ngѭӡi ÿӑc ÿѭӧc tiӃp cұn nhӳng phát hành mӟi nhҩt cӫa nhӳng quy ÿӏnh
mүu cӫa quӕc gia và quӕc tӃÿӇ có nhӳng thông tin ÿã ÿiӅu chӍnh có thӇ áp dөng
ÿѭӧc.
Tә chӭc Y tӃ ThӃ giӟi ÿóng vai trò là tѭ vҩn cho UNCETDG. Nhӳng thay ÿәi
chӫ yӃu ÿӕi vӟi nhӳng quy ÿӏnh vұn chuyӇn liên quan ÿӃn vұn chuyӇn chҩt nhiӉm
trùng ÿѭӧc giӟi thiӋu trong phiên bҧn thӭ 13 (2003) cӫa Nhͷng quy ÿ͓nh chu̱n
(40) cӫa Liên hiӋp quӕc. Nhӳng hѭӟng dүn trên cѫ sӣ nhӳng sӱa ÿәi bә sung có ӣ
Tә chӭc Y tӃ ThӃ giӟi (44).

nên áp dөng quy trình lau chùi sau ÿây:
1. Mang găng tay và quҫn áo bҧo hӝ, bao gӗm mһt nҥ bҧo vӋ mһt và mҳt nӃu
có yêu cҫu.
2. Phӫ chҩt ÿә ra bҵng vҧi hay khăn giҩy ÿӇ ngăn chһn chúng.
3. Ĉә chҩt tҭy trùng thích hӧp lên khăn giҩy và khu vӵc ngay xung quanh
(thông thѭӡng, dung dӏch tҭy trҳng 5% là thích hӧp, nhѭng ÿӕi vӟi nhӳng
ÿә vӥ trên máy bay thì nên sӱ dөng chҩt tҭy trùng ammonium bұc 4.)
4. Ĉә chҩt tҭy trùng theo vòng tròn bҳt ÿҫu tӯ mép ngoài cӫa vùng bӏÿә vӥ
và hѭӟng vӅ phía trung tâm.
5. Sau mӝt khoҧng thӡi gian thích hӧp (khoҧng 30 phút), dӑn sҥch vұt liӋu
ÿó. NӃu có ÿә vӥ thӫy tinh hay có nhӳng vұt sҳc nhӑn, sӱ dөng ÿӗ hӕt rác
hay mӝt tҩm các tông cӭng ÿӇ thu nhһt vұt liӋu và ÿә vào trong mӝt vұt
chӭa chӕng thӫng ÿӇ thҧi bӓ.
x 98 x
Hình 11. Ví dͭ v͉ h͏ th͙ng ÿóng gói 3 lͣp
(hình minh h͕a do IATA, Montreal, Canada cung c̭p)
6. Lau chùi và khӱ trùng vùng bӏÿә vӥ (nӃu cҫn, lһp lҥi bѭӟc 2- 5).
7. Bӓ các vұt liӋu nhiӉm bҭn vào vұt chӭa chҩt thҧi sӱ dөng mӝt lҫn, chӕng
x 99 x
thӫng và rò rӍ.
8. Sau khi hoàn tҩt khӱ khuҭn, báo cáo ngѭӡi có thҭm quyӅn là vӏ trí ÿó ÿã
ÿѭӧc khӱ khuҭn.
x 100 x
x 101 x
PHҪN V
Giӟi thiӋu vӅ công nghӋ sinh hӑc
x 102 x
x 103 x
16. An toàn sinh hӑc và công nghӋ DNA tái tә hӧp
Công nghӋ DNA tái tә hӧp liên quan tӟi viӋc tәng hӧp vұt liӋu di truyӅn tӯ các

cҫu ÿӇ thao tác cѫ thӇ biӃn ÿәi gen tҥo thành an toàn và xác ÿӏnh hӋ thӕng ngăn
chһn vұt lý và sinh hӑc nên sӱ dөng.
Ĉánh giá an toàn sinh hӑc ÿӕi vӟi các hӋ thӕng thӇ hiӋn sinh hӑc
HӋ thӕng thӇ hiӋn sinh hӑc bao gӗm các véc tѫ và các tӃ bào vұt chӫ. Phҧi thoҧ
mãn mӝt sӕ tiêu chuҭn ÿӇ có thӇ sӱ dөng chúng hiӋu quҧ và an toàn. Mӝt ví dө vӅ
hӋ thӕng thӇ hiӋn sinh hӑc là plasmid pUC18. Thѭӡng sӱ dөng nhѭ mӝt véc tѫ
x 104 x
ÿѫn dòng kӃt hӧp vӟi các tӃ bào Escherichia coli K12, plasmid pUC18 ÿã ÿѭӧc
giҧi trình tӵ gen hoàn toàn. Tҩt cҧ các gen ÿáp ӭng cho viӋc biӇu hiӋn ӣ các vi
khuҭn khác ÿã ÿѭӧc loҥi bӓ khӓi tiӅn plasmid pBR322. E. coli K12 là mӝt chӫng
không gây bӋnh và không thӇ tӗn tҥi trong ruӝt cӫa ngѭӡi và ÿӝng vұt khӓe
mҥnh. Các thí nghiӋm kӻ thuұt gen thông thѭӡng có thӇ thӵc hiӋn an toàn trong
E. coli K12/pUC18 ӣ mӭc ÿӝ An toàn sinh hӑc cҩp 1, cung cҩp thêm các sҧn
phҭm biӇu hiӋn DNA ngoҥi lai không ÿòi hӓi các mӭc an toàn sinh hӑc cao hѫn.
Ĉánh giá an toàn sinh hӑc ÿӕi vӟi các véc tѫ thӇ hiӋn
Nhӳng cҩp ÿӝ an toàn sinh hӑc cao hѫn có thӇÿѭӧc yêu cҫu khi:
1. Sӵ biӇu hiӋn cӫa ÿoҥn DNA có nguӗn gӕc tӯ sinh vұt gây bӋnh có thӇ gia tăng
ÿӝc tính cuҧ sinh vұt biӃn ÿәi gen.
2. Xác ÿӏnh nhӳng ÿoҥn DNA thêm vào không có ÿһc tính tӕt (nhѭ trong lúc
chuҭn bӏ thѭ viӋn bӝ gen DNA tӯ các vi sinh vұt gây bӋnh).
3. Nhӳng sҧn phҭm gen có hoҥt tính dѭӧc lý tiӅm tàng.
4. Nhӳng sҧn phҭm gen mã hoá ÿӝc tӕ.
Nhӳng véc tѫ vi rút cho chuyӇn gen
Nhӳng véc tѫ vi rút nhѭ véc tѫ adenovirus sӱ dөng ÿӇ chuyӇn gen ÿӃn nhӳng tӃ
bào khác. Nhӳng véc tѫÿó thiӃu mӝt sӕ gen sao bҧn vi rút và nhân lên trong
nhӳng dòng tӃ bào có khiӃm khuyӃt ÿó.
Sӵ lѭu giӳ nhӳng véc tѫÿó có thӇ nhiӉm nhӳng vi rút sao chép thành thҥo do
nhӳng trѭӡng hӧp tái tә hӧp ngүu nhiên ít gһp khi các dòng tӃ bào nhân lên hoһc
có thӇ do ÿiӅu kiӋn thiӃu tinh khiӃt sinh ra. Nhӳng véc tѫÿó nên thao tác ӣ cùng
mӭc an toàn sinh hӑc vӟi adenovirus bӕ mҽ sinh ra chúng.