CHƯƠNG I : LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ
KINH TẾ (Phần 3)
Câu 5 : Trình bày các phương pháp quản lý nhà nước về kinh tế . Lấy ví dụ
thực tiễn về việc vận dụng một trong các phương pháp trên trong QLNN về
kinh tế mà anh / chị quan tâm.

Phương pháp quản lý kinh tế là tổng thể các cách thức và biện pháp quản lý
có mối quan hệ hữu cơ với nhau. Trong hoạt động quản lý kinh tế nhà nước
có thể và cần phải thực hiện đồng thời 3 phương pháp chủ yếu, đó là:
+ Phương pháp cưỡng chế.
+ Phương pháp kích thích kinh tế.
+ Phương pháp thuyết phục, giáo dục.
1.Phương pháp hành chính :
- Là cách thức tác động trực tiếp của nhà nước thông qua các quy định có
tính chất bắt buộc trong khuân khổ pháp luật lên các chủ thể kinh tế.
- Ví dụ : nộp thuế, quyết định không cho sản xuất mặt hàng gây ung thư.
- Đặc điểm :
+ Mang tính quyền lực và tính bắt buộc.
+ Áp dụng khi hậu quả của hành vi gây ra hậu quả cho cộng đồng, xã hội,
nhà nước.
2.Phương pháp kinh tế
- Là cách thức tác động gián tiếp của nhà nước dựa trên những lợi ích kinh tế
có tính hướng dẫn đến đối tượng quản lý làm cho đối tượng quản lý tự giác
hành động.
- Đặc điểm : dùng lợi ích làm động lực.
- Áp dụng : hành vi không có nguy cơ gây ra hậu quả xấu cho cộng đồng,xã
hội, chưa đủ điều kiện áp dụng biện pháp hành chính.
- Hướng tác động : Nhà nước đề ra chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, sử
dụng các mục đích kinh tế,đòn bảy kinh tế,kích thích kinh tế nôi cuốn thu
hút các chủ thể kinh tế.
3.Phương pháp giáo dục

tế và kích thích kinh tế cần thiết đối với các chủ thể nhằm động viên tính
tích cực của họ để đạt được mục tiêu nhà nước đề ra.

+ áp dụng phương pháp kinh tế cũng có nghĩa nhà nước tác động 1 cách gián
tiếp vào nền kinh tế làm nó vận động theo các qui luật khách quan và hướng
tới mục tiêu mong muốn.
+ Trong nền kinh tế thị trường thì phương pháp kinh tế phải chiếm vai trò
chủ đạo trong việc vận dụng các phương pháp trong quản lý nhà nước về
kinh tế.
5. Phương pháp kinh tế được sử dụng trong những trường hợp sau:

+ Có khả năng tạo ra sự đồng chiều về lợi ích của đối tượng quản lý và của
nhà nước, tức là khi nhà nước đưa ra các tình huống, các nhiệm vụ và các
điều kiện vật chất để kích thích phải làm sao đảm bảo được là nếu các doanh
nghiệp, doanh nhân thực hiện những nhiệm vụ đó thì vừa đem lại mục tiêu
của nhà nước, đồng thời chính họ cũng phải có lợi. Nếu chỉ đem lại lợi ích
cho nhà nước còn bản thân họ chẳng được gì hoặc được quá ít thì không bao
giờ kích thích được Họ.

+ Khi nhiệm vụ của nhà nước đưa ra có thể lựa chọn được. Điều này có
nghĩa là với mong muốn của nhà nước đặt ra, nếu các doanh nghiệp thực
hiện được thì rất tốt nhưng nếu chưa thực hiện được ngay thì cũng chưa ảnh
hưởng đến lợi ích của đất nước. Còn trong trường hợp nếu việc thực hiện đòi
hỏi bức xúc, nếu không sẽ ảnh hưởng đến lợi íhc của đất nước thì nhà nước
không thể dùng biện pháp kích thích kinh tế mà phải dùng biện pháp hành
chính để bắt buộc đối tượng quản lý thực hiện.

6. Những yêu cầu khi thực hiện phương pháp kinh tế:

+ Phải hoàn thiện các đòn bẩy kinh tế, nâng cao năng lực vận dụng các quan

tạo nên khung cảnh tồn tại và phát triển của nền kinh tế.
- Bao gồm các loại môi trường:
+ Môi trường kinh tế, Môi trường pháp lý, Môi trường chính trị , Môi trường
văn hóa – xã hội, Môi trường kỹ thuật, môi trường dân số, môi trường quốc
tế
- Nhà nước phải đảm bảo các môi trường cho nền kinh tế phát triển.
- Nhà nước phải làm gì để tạo lập môi trường cho sự phát triển kinh tế.
3.Chức năng điều tiết.
- Nhà nước sử dụng quyền năng chi phối của nhà nước lên các hành vi kinh
tế của chủ thể trong nền kinh tế , ngăn chặn các tác động tiêu cực đến quá
trình hoạt động kinh tế,ràng buộc chúng phải tuân thủ các quy định đã có
sẵn,nhằm bảo đảm sự phát triển bình thường của nền kinh tế.
- Lý do nhà nước điều tiết:
+ Nhà nước phải điều tiết nền kinh tế thị trường.
+ Quá trình phát triển kinh tế chịu sự tác động của nhiều nhân tố,yếu tố
không ổn định do nhiều nhân tố khách quan tạo nên nhà nước cần phải điều
tiết.
+ Nhà nước điều tiết quan hệ kinh tế vĩ mô , điều tiết quan hệ cung cầu,quan
hệ lao động sản xuất , quan hệ phân phối,quan hệ phân bố các nguồn lực.
- Nhà nước phải làm gì để điều tiết chức năng này :
+ Nhà nước phải xây dựng hệ thống chính sách đồng bộ và thực thi hệ thồng
chính sách .Ví dụ : chính sách tiền tệ,tài chính,thu nhập…
+ Nhà nước bổ sung các hàng hóa khi cần thiết hỗ trợ công dân lập nghiệp.
+ Bổ sung cho thị trường hàng hóa và dịch vụ khi cần thiết.Khi nền kinh tế
cần một số mặt hàng mà tư nhân không cung cấp được.
- Phương thức bổ sung :
+ Bổ sung trực tiếp.
+ Bổ sung gián tiếp nhà nước đóng vai trò tiêu dùng.
4.Chức năng kiểm tra, giám sát.
- Quá trình hoạt động kinh tế luôn diễn ra không bình thường .Do đó thường