ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP KIẾN TRÚC SƯ KHÓA 2009-2014
CẢI TẠO KIẾN TRÚC CẢNH QUAN PHƯỜNG XUÂN HÀ (Cụm dân cư ven biển thích ứng biến đổi khí hậu)
LỜI CẢM ƠN
Trước tiên em xin gửi lời cảm ơn các thầy cô, gia đình, bạn bè, những người
đã tận tình giúp đỡ, và tạo điều kiên thuận lợi cho em có thể hoàn thành được đồ án
này.
Trong quá trình 5 năm học tại trường Đại Học Bách Khoa - Đại học Đà
Nẵng, em đã học tập và tích lũy được những kiến thức, kinh nghiệm vô cùng quý
báu để phục vụ cho việc hoàn thành đồ án tốt nghiệp, cũng như phục vụ cho công
việc sau này.
Qua đây, em xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo Trường Đại Học Bách
Khoa, Khoa Kiến Trúc đã nhiệt tình dạy dỗ em trong suốt thời gian học ở trường.
Và đặc biệt, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến thầy giáo hướng dẫn: ThS.
KTS Tô Văn Hùng và Ths. KTS Phan Hữu Bách, đã bỏ nhiều công sức để truyền
đạt cho em những kiến thức, kinh nghiệm hết sức quý báu và giúp đỡ em rất nhiều
trong việc giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong quá trình xây dựng ý tưởng và
thể hiện đồ án của mình.
Mặc dù đã cố gắng hết sức mình trong quá trình thực hiện đồ án, nhưng do
kiến thức còn hạn chế nên chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót. Vì vậy em
mong nhận được những ý kiến nhận xét và chỉ bảo thêm của các thầy cô để đồ án
của em được hoàn thiện thêm.
Một lần nữa em xin chân thành cảm ơn !
Sinh viên thực hiện:
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP KIẾN TRÚC SƯ KHÓA 2009-2014
CẢI TẠO KIẾN TRÚC CẢNH QUAN PHƯỜNG XUÂN HÀ (Cụm dân cư ven biển thích ứng biến đổi khí hậu)
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Độc lập-Tự do- Hạnh phúc
BẢN CAM ĐOAN
EM XIN CAM ĐOAN ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP VỚI ĐỀ TÀI “ QUY HOẠCH CẢI
TẠO KIẾN TRÚC CẢNH QUAN PHƯỜNG XUÂN HÀ (Cụm dân cư ven biển thích
nghiệp, một số cán bộ công nhân viên chức )
Theo kết quả khảo sát thực tế khu vực phường Xuân Hà quận Thanh Khê,
hầu hết không áp dụng kỹ thuật nhà chống bão nên không an toàn khi có bão lũ.
Nếu có thì đó chỉ là những phương pháp chống bão thủ công theo kinh nghiệm của
người dân. Vì vậy, việc nghiên cứu và đề xuất giải pháp kiến trúc có khả năng thích
ứng với nước biển dâng và bão là một vấn đề cần được giải đáp kịp thời nhằm bảo
vệ con người và tài sản trước thiên tai, trước mối đe dọa của biến đổi khí hậu.
Một loạt các dự án xây dựng đã được thực hiện như tuyến ven biển Nguyễn
Tất Thành, tuyến Sơn Trà Điện Ngọc nhằm thu hút đầu tư phát triển kinh tế đồng
thời tạo cảnh quan tốt đảm bảo tiện nghi sống cho người dân. Tuy nhiên các quy
hoạch chi tiết chủ yếu đáp ứng các mục như: khai thác quỹ đất và làm hạ tầng kỹ
thuật đô thị. Về tổ chức không gian còn đơn điệu thiếu bản sắc, bê tông hóa đường
phố và cảnh quan môi trường sinh thái chưa được chú trọng, không chú trọng tới
vấn đề biến đổi khí hậu và không còn phù hợp với tương lai gần đang ngày càng
biến đổi nhanh chóng và khắc nghiệt hơn.
Để bắt đầu giải quyết vấn đề chung và có tính rộng lớn trên ta nên bắt đầu
từ một điểm nhỏ và có tính đặc trưng và có yêu cầu sát thực hơn: đó là giải pháp
cho khu ở, khu dân cư ven biển hiện nay
II. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI :
1. Vấn đề biến đổi khí hậu:
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP KIẾN TRÚC SƯ KHÓA 2009-2014
CẢI TẠO KIẾN TRÚC CẢNH QUAN PHƯỜNG XUÂN HÀ (Cụm dân cư ven biển thích ứng biến đổi khí hậu)
1.1 Định nghĩa :
"Biến đổi khí hậu trái đất là sự thay đổi của hệ thống khí hậu gồm khí quyển,
thuỷ quyển, sinh quyển, thạch quyển hiện tại và trong tương lai bởi các nguyên
nhân tự nhiên và nhân tạo".
Biến đổi khí hậu là “những ảnh hưởng có hại của biến đổi khí hậu”, là
những biến đổi trong môi trường vật lý hoặc sinh học gây ra những ảnh hưởng có
hại đáng kể đến thành phần, khả năng phục hồi hoặc sinh sản của các hệ sinh thái tự
nhiên và được quản lý hoặc đến hoạt động của các hệ thống kinh tế - xã hội hoặc
CẢI TẠO KIẾN TRÚC CẢNH QUAN PHƯỜNG XUÂN HÀ (Cụm dân cư ven biển thích ứng biến đổi khí hậu)
- Sự thay đổi năng suất sinh học của các hệ sinh thái, chất lượng và thành phần của
thuỷ quyển, sinh quyển, các địa
1.4 Một số hiện tượng của biến đổi khí hậu :
Hiệu ứng nhà kính
Mưa axit
Thủng tầng Ozon
Cháy rừng
Lũ lụt
Hạn hán
Sa mạc hóa
Hiện tượng sương khói
Xoáy thuận nhiệt đới (Bão và siêu bão)
Sạt lở bờ biển, tăng mực nước biển
1.5 Thực trạng và hậu quả của biến đổi khí hậu:
Các hệ sinh thái bị phá hủy:
San hô bị tẩy trắng do nước biển ấm lên chỉ là một trong rất nhiều tác
hại của biến đổi khí hậu đến các hệ sinh thái.
Mất đa dạng sinh học:
Nhiệt độ trái đất hiện nay đang làm cho các loài sinh vật biến mất
hoặc có nguy cơ tuyệt chủng. Khoảng 50% các loài động thực vật sẽ đối mặt
với nguy cơ tuyệt chủng vào năm 2050 nếu nhiệt độ trái đất tăng thêm từ 1,1
đến 6,4 độ C nữa.
Chiến tranh và xung đột:
Xung đột ở Darfur (Sudan) xảy ra một phần là do các căng thẳng của
biến đổi khí hậu.
Các tác hại kinh tế:
Các cơn bão lớn gây thiệt hại kinh tế đến hàng trăm tỉ đô la.
Dịch bệnh:
Nhiệt độ tăng cùng với lũ lụt và hạn hán đã tạo điều kiện thuận lợi cho
− Bão, lũ (Tháng 11/1998) làm mất rau màu trên 1.300 ha (quận Ngũ Hành
Sơn: 520 ha; Hoà Vang: 780 ha); tàn phá 400 ha mía, 1.200 ha cây ăn quả ở huyện
Hoà Vang; mất trắng thủy sản nuôi trên diện tích 750 ha (Huyện Hoà Vang có 50
ha, quận Liên Chiểu 150 ha, Hải Châu 100 ha, Ngũ Hành Sơn 150 ha và Sơn Trà có
300 ha).
2.3 Đối tượng dễ bị tổn thương – các hộ nghèo
Nông dân, ngư dân và người dân sống ven biển, bị đe dọa bởi thiên tai. Năm
2009, có 19,3% (32.796 hộ/170.268 hộ) hộ nghèo (thu nhập dưới 500.000 đ/người-
tháng khu vực nội thị và 400.000 đ/người-tháng khu vực nông thôn). Trong tổng số
32.796 hộ nghèo, có 1.000 hộ đặc biệt khó khăn không thể thoát nghèo. Các hộ
nghèo phân bố chủ yếu ở các quận, huyện như sau: Sơn Trà (21,3%), Ngũ Hành
Sơn (28,5%), Liên Chiểu (24,8%) và huyện Hòa Vang (27,6%) và các địa bàn này
cũng chính là nơi thường chịu tác động của thiên tai.
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP KIẾN TRÚC SƯ KHÓA 2009-2014
CẢI TẠO KIẾN TRÚC CẢNH QUAN PHƯỜNG XUÂN HÀ (Cụm dân cư ven biển thích ứng biến đổi khí hậu)
2.4 Sạt lở bờ biển
Trong những năm qua, gió mạnh kết hợp triều cường đã làm xói lở bờ biển,
ăn sâu vào đất liền đến 50m, làm sạt lở các đường giao thông ở nhiều quận như
Liên Chiểu, Thanh Khê và Sơn Trà. Riêng quận Liên Chiểu, sạt lở 400m đường bờ
biển, vệt lở ăn sâu vào đất liền trên 100m thuộc các tổ dân phố số 29 và 30, khu vực
dân cư phía Bắc ghềnh Nam Ô, làm mất khu rừng cây phi lao ven biển, gần 40 ngôi
mộ buộc phải di dời khẩn cấp trước khi bị nước biển nhấn chìm, hơn 750 héc ta đất
sản xuất và gần 100 hộ dân sống dọc biển Nam Ô luôn phải sống trong nỗi ám ảnh
bởi sự xâm thực của sóng biển, đất sinh hoạt của người dân nơi đây đang ngày càng
bị thu hẹp bởi biển ngày càng “ăn” sâu vào đất liền. Đoạn đê dài gần 2 km chạy dọc
sông Cu Đê (đoạn cầu Nam Ô, thuộc phường Hòa Hiệp Bắc) cũng bị sạt lở nghiêm
trọng, đe dọa đến sự an toàn của cầu Nam Ô.
3. Cơ sở hình thành đồ án :
3.1 Cơ sở pháp lý :
Bản đồ định hướng phát triển không gian thành phố Đà Nẵng (điều chỉnh
tuyến phố mua sắm, tuyến phố đi bộ.
2. QUAN ĐIỂM NGƯỜI THIẾT KẾ :
Đề tài không can thiệp, phá vỡ hiện trạng khu dân cư mà chỉ tôn tạo lại cảnh
quan. Qua sự thành công trong việc kết nối giữa Quá khứ - Hiện tại – Tương lai,
giữa truyền thống (làng chài) và hiện đại (nhà phố buôn bán), kết nối giữa con
người với con người thể hiện mối quan hệ hữu cơ của KGSHCĐ ( không gian sinh
hoạt cộng đồng). Biến khu ở thành một khu vực có thể ứng phó với biến đổi khí hậu
trên tinh thần không phá vỡ cấu trúc đã có, và khai thác tối đa ưu thế đó.
IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU :
- Thu thập các tài liệu có liên quan
- Khảo sát thực tế
- Phân tích đánh giá hiện trạng môi trường thiên nhiên và cảnh quan khu vực
nghiên cứu
- Nghiên cứu các cơ sở lý luận khoa học và những kinh nghiệm tổ chức cảnh
quan đô thị trong nước và trên thế giới.
- Bằng phương pháp phân tích tổng hợp, tìm ra những vấn đề tồn tại cần giải
quyết. Nghiên cứu đề xuất phương án quy hoạch và tổ chức cảnh quan.
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP KIẾN TRÚC SƯ KHÓA 2009-2014
CẢI TẠO KIẾN TRÚC CẢNH QUAN PHƯỜNG XUÂN HÀ (Cụm dân cư ven biển thích ứng biến đổi khí hậu)
B. PHẦN NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
I. SƠ LƯỢC VỊ TRÍ VAI TRÒ ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN TP ĐÀ NẴNG
1.Vị trí địa lý :
Thành phố Đà Nẵng nằm ở vị trí từ 15°15' đến 16°40' vĩ độ bắc và từ 107°17'
đến 108°20' kinh độ đông.
- Phía bắc giáp tỉnh Thừa Thiên-Huế
- Phía tây và nam giáp tỉnh Quảng Nam
- Phía đông giáp biển Đông.
Đà Nẵng nằm ở vị trí trung độ của Việt Nam, có vị trí trọng yếu cả về
kinh tế - xã hội và quốc phòng - an ninh.
Là đầu mối giao thông quan trọng về đường bộ, đường sắt, đường
Trên cơ sở thực tiễn đó Đà Nẵng thấy cần thiết phải xây dựng một chiến lược
phát triển lâu dài cho phát triển bờ của thành phố. Đó là viễn cảnh về một vùng bờ
biển phát triển mạnh và đa dạng trên nền tảng môi trường xanh sạch đẹp, lành mạnh
đối với con người và đa dạng trên tài nguyên được quy hoạch, sử dụng lâu bền các
giá trị tự nhiên sinh thái, văn hóa, lịch sử được bảo tồn, phát triển đảm bảo tối đa
quyền sử dụng và hưởng thụ vùng bờ cho người dân, là một trong các vùng bờ tiên
phong của Việt Nam và là khu vực tiên phong cho con đường phát triển bền vững.
2.2 Đô thị hoàn chỉnh hiện đại bám lấy sông, hướng ra biển :
Hàng loạt cơ sở hạ tầng đang hoàn thiện, tạo bộ mặt đầy sức sống của một đô
thị năng động, tiện nghi an toàn, con người cởi mở thân thiện, khí hậu ôn hòa là yếu
tố hấp dẫn đối với cả nước và quốc tế.
Bộ mặt được thể hiện rõ nét qua các dự án đường Nguyễn Tất Thành, dự án
đường ven biển Sơn Trà Điện Ngọc, mở ra hàng loạt cơ hội đầu tư du lịch ven biển.
Và để thúc đẩy sự lưu thông trong khu vực, cầu Thuận Phước, cây cầu thứ 7 vượt
sông Hàn, được xây dựng, nối liền đường Nguyễn Tất Thành với cảng tiên sa –
điểm kết của hành lang Đông Tây. Và tại đầu cầu, khu đô thị mới Đa Phước đang
được quy hoạch như mũi tàu Đà Nẵng hướng ra biển. Một hình ảnh Đà Nẵng mới
trước biển đang được hinh thành.
2.3 Nền văn hoá đặc sắc, cùng với nhiều lễ hội truyền thống diễn ra
quanh năm :
Trong tiến trình lịch sử của dân tộc, khu vực Quảng Nam – Đà Nẵng được
xem như tiền đồn đầu tiên của Ông cha ta trong cuộc mở rộng bờ cõi về phương
Nam. Người dân trong khu vực này, một mặt phải chống chọi với những điều kiện
khắc nghiệt của thiên nhiên, của chiến tranh, mặt khác họ phải nỗ lực khai hoang
vùng đất mới. Trong bối cảnh đó, những người nông dân mở đất đai liên kết với
nhau, dựa vào nhau mà hình thành nên tính cộng đồng bền vững. Trên địa bàn
Quảng Nam – Đà Nẵng hiện nay vẫn còn lưu lại nhiều dẫu tích về hình thức tổ chức
nông thôn mang tính cộng đồng cao như:
- Tổ chức nông thôn theo huyết thống: Ở nhiều vùng ngoại thành Đà Nẵng,
làng và gia tộc nhiều khi đồng nhất với nhau. Một làng có thể là sự kết hợp từ 2-3
các thực phẩm đặc trưng của người Quảng mà họ không thể tìm mua được tại bất cứ
các chợ lớn nào khác trong thành phố. Đó là một biểu hiện về sức mạnh vủa tính
cộng đồng vốn có trong mỗi người dân khi họ xa quê.
Hơn nữa, Đà Nẵng vốn có được thiên nhiên ưu đãi cho nhiều biển, các khu
bảo tồn thiên nhiên như bán đảo Sơn Trà, khu Bà Nà – Núi Chúa ngay gần thành
phố. Điều kiện giao thông và phương tiện ngày càng thuận lợi đã khuyến khích
người dân tham gia các hoạt động như tắm biển, dã ngoại, đặc biệt, là vào những
ngày hè. Các hoạt động như vậy đã góp phần thúc đẩy các hoạt động ngoài trời phát
triển, tạo một môi trường tốt cho việc xây dựng mối liên hệ gần gũi giữa con người
với con người với nhau cũng như giữa con người với tự nhiên.
2.4 Điểm dừng quan trọng trong hệ thống các tuyến du lịch của địa
phương và cả nước :
3. Vai trò:
Thành phố Đà Nẵng nằm ở trung độ của cả nước, trên trục giao thông Bắc
Nam về đường bộ, đường sắt, đường biển, và đường hàng không. Quốc lộ 14B nối
cảng tiên sa, Liên Chiểu đến Tây Nguyên và trong tương lai sẽ nối hệ thống đường
xuyên Á qua Lào, Thái Lan, Campuchia và Myanma. Đà Nẵng là một trong những
cửa ngõ quan trọng ra biển của Tây Nguyên và các nước nói trên đến các nước vùng
Đông Bắc Á.
Những năm tới khi thực hiện tự do hóa thương mại và khu vực đầu tư
ASEAN thì vị trí địa lý của thành phố cũng là lợi thế quan trọng tạo điều kiện thuận
lợi cho thành phố Đà Nẵng mở rộng giao lưu kinh tế với các tỉnh trong vùng duyên
hải, Tây Nguyên của cả nước với nước ngoài, là tiền đề quan trọng góp phần thúc
đẩy các ngành kinh tế phát triển.
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP KIẾN TRÚC SƯ KHÓA 2009-2014
CẢI TẠO KIẾN TRÚC CẢNH QUAN PHƯỜNG XUÂN HÀ (Cụm dân cư ven biển thích ứng biến đổi khí hậu)
II. ĐẶC ĐIỂM HIỆN TRẠNG KHU VỰC NGHIÊN CỨU :
1. Điều kiện tự nhiên :
Vị trí khu đất Quy hoạch nằm ở khu ven biển Tây Bắc, thuộc phường Xuân
Hà, quận Thanh Khê, Tp. Đà Nẵng. Địa hình đồng bằng ven biển. Khí hậu và thổ
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP KIẾN TRÚC SƯ KHÓA 2009-2014
CẢI TẠO KIẾN TRÚC CẢNH QUAN PHƯỜNG XUÂN HÀ (Cụm dân cư ven biển thích ứng biến đổi khí hậu)
Nhiệt độ không khí trung bình năm ở Đà Nẵng từ 25÷26°C. Mùa
đông, nhiệt độ trung bình ở vùng đồng bằng ven biển từ 21,5÷22°C, ở vùng núi cao
từ 12÷19°C. Mùa hạ, nhiệt độ không khí trung bình 29°C ở vùng đồng bằng ven
biển và từ 19÷26°C ở vùng núi cao.
Phân tích số liệu nhiệt độ trung bình ở Đà Nẵng trong thời kỳ
1976÷2006 chúng tôi nhận thấy có sự gia tăng đáng kể của nhiệt độ không khí trung
bình trượt 5 năm.
Tốc độ gió
Hướng gió thịnh hành ở Đà Nẵng: từ 9 đến tháng 3 là hướng Bắc,
Đông và Tây−Bắc; từ tháng 4 là hướng Đông; và từ tháng 5 đến tháng 8 là hướng
Đông và Tây−Nam.
Tốc độ gió 20m/s và 40m/s có tần suất tương ứng là 4% và 2%. Từ
1976÷1995, có 3 lần tốc độ gió > 30m/s xảy ra vào các năm 1986, 1996 và 2007.
Từ 1996÷2006, mức biến đổi tốc độ gió cao hơn so với giai đoạn từ
1976÷1996.
Lượng mưa
Mùa mưa diễn ra từ tháng 9÷12 với tổng lượng mưa năm từ
2.000÷2.700mm. Phân bố lượng mưa không đều theo tháng (40÷60% lượng mưa
năm tập trung vào các tháng 10 và 11) và theo địa hình (đỉnh Bà Nà có lượng mưa
5.000 mm/năm). Mùa khô (tháng 1÷8) có lượng mưa thay đổi theo thời gian: từ
tháng 1÷4 có tổng lượng mưa rất nhỏ (8%); các tháng 5, 6 có mưa tiểu mãn; tháng 7
và 8 ít mưa có gió Tây−Nam khô nóng nên đây là thời kỳ khô hạn trong năm, đồng
thời cũng là thời điểm xảy ra xâm nhập mặn ở các dòng sông.
Bão
Hàng năm, có 1 cơn bão hay áp thấp nhiệt đới có gió từ cấp 6 trở lên ảnh
hưởng đến Đà Nẵng. Đường đi của các cơn bão trong những năm gần đây6 (hình 3)
rất khó dự đoán.
Ngày 01/10/2006, bão Xangsane (lớn nhất trong 70 năm qua) đã đi vào Đà
xanh thấp, chưa đáp ứng được yêu cầu về cảnh quan và hạn chế tác động có hại của
môi trường.
2.3 Hiện trạng giao thông và bãi đỗ xe :
- Hệ thống bãi đỗ xe còn hạn chế, ảnh hưởng đến giao thông chung.
- Hệ thống giao thông chưa hợp lý, là một quá trình hình thành tự phát. Mạng
lưới giao thông là một hệ thống đường không thẳng góc, được hình thành bởi các
con hẻm nhỏ và vừa ( kích thước từ 1,5 – 3m) phát triển một cách có ngẫu hứng và
có rất nhiều hẻm cụt (túi hứng gió).
2.4 Hiện trạng hệ thống kỹ thuật :
- Nước thải chưa được xử lý.
- Chưa có sự phát triển đồng bộ giữa hệ thống kỹ thuật và giao thông.
- Chưa khai thác hệ thống ánh sáng trang trí.
2.5 Kiến trúc, công trình :
- Các công trình được xây dựng đều rời rạc, chưa có sự hài hoà chung do xây
dựng có quá nhiều giai đoạn.
- Công trình xây dựng không đảm bảo khả năng ứng phó với bão.
2.6 Chức năng :
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP KIẾN TRÚC SƯ KHÓA 2009-2014
CẢI TẠO KIẾN TRÚC CẢNH QUAN PHƯỜNG XUÂN HÀ (Cụm dân cư ven biển thích ứng biến đổi khí hậu)
- Là khu ở của dân cư phường Xuân Hà.
- Do chưa hoàn thiện toàn bộ hệ thống chức năng của khu vực nên sử dụng
chưa khai thác được các yếu tố thương mại và du lịch.
3. Các công trình hiện trạng :
- UBND Quận Thanh Khê
- UBND phường Xuân Hà
- Chùa Thanh Hà
- Chùa Thạch Quang
- Bệnh viện Bình Dân
- Xí nghiệp may Xuân Hà
- Công ty Xây dựng số 5
- Có vị trí địa lý, lịch sử chính trị quan trọng là vị trí trong trung trung tâm
cũ.
- Có tuyến giao thông đường bộ, đường thuỷ thuận lợi
- Sẵn có những cơ sở hạ tầng nếu được đầu tư cải tạo, nâng cấp phát triển sẽ
tạo ra một môi trường đầu tư có hiệu quả.
2.3 Có một tiềm năng du lịch lớn:
Đến với Tp.Đà Nẵng, điều gây ấn tượng với du khách là bầu không khí hết
sức trong lành và mát mẻ mà không phải thành phố nào cũng có được. Thành
phố có dòng sông Hàn thơ mộng nằm yên bình, êm ả để du khách có thể dạo bộ
hoặc ngồi tĩnh lặng ngắm dòng sông hiền hòa trôi. Hằng đêm du khách có thể ngồi
trên du thuyền cùng gia đình tận hưởng cảm giác bồng bềnh và hơi mát của sóng
nước Nơi đây còn nổi tiếng với những cây cầu xinh đẹp như cầu Sông Hàn, cầu
Thuận Phước, cầu Rồng Hàng năm cũng chính trên dòng sông Hàn là nơi tổ chức
các sự kiện như Lễ hội pháo hoa quốc tế, đua thuyền
Đà Nẵng còn có khu du lịch Bà Nà, quanh năm khí hậu ôn hoà, đây thực sự
là một khu nghỉ dưỡng lý tưởng cho gia đình. Núi Ngũ Hành Sơn hay núi Non
Nước là một thắng cảnh nổi tiếng cũng nằm trên địa phận phường Hòa Hải, quận
Ngũ Hành Sơn, cách trung tâm thành phố Đà Nẵng 8km về phía đông nam ngay
trên tuyến đường Đà Nẵng- Hội An. Hay những núi đá vôi nằm rải rác trên diện tích
khoảng 2km2, gồm: Kim Sơn, Mộc Sơn, Thổ Sơn, Thủy Sơn và Hỏa Sơn. Mỗi
ngọn núi có một vẻ đẹp riêng về hình dáng, vị trí, chất liệu đá, về hang động, chùa
chiền bên trong
Cách trung tâm Tp. Đà Nẵng khoảng 7km còn có bán đảo Sơn Trà có diện
tích gần 4400ha, hiện đang được xây dựng thành một số khu du lịch với những bãi
tắm thơ mộng, có nơi thích hợp với du lịch mạo hiểm hoặc du lịch lặn và vùng biển
bao quanh Sơn Trà trong tương lai là một trong 15 khu bảo tồn biển quốc gia. Ở
Bán đảo Sơn Trà du khách có thể ngâm mình dưới làn nước mát trong xanh trên
những bãi tắm tuyệt đẹp với nhiều quẩn thể san hô gần bờ. Ngoài ra, ở đây du
khách còn được thưởng thức nhiều món đặc sản như mì Quảng, bánh tráng cuốn thịt
heo rất đặc trưng của vùng miền, cùng hải sản tươi ngon; tham gia các sự kiện du
GDP của thành phố từ 5,12% lên 7%.
3. Lý thuyết về quy hoạch cải tạo khu dân cư :
3.1 Phương pháp cải tạo và vai trò của công tác cải tạo đô thị:
- Tận dụng điều kiện hạ tầng và kiến trúc công trình đã có sẵn, xây dựng mới
đáp ứng nhu cầu hiện tại và dự báo sự phát triển trong tương lai.
- Gìn giữ và phát huy si sản đô thị và kiến trúc, di sản phi vật thể của các
cộng đồng dân cư.
- Tiết kiệm quỹ đất xây dựng đô thị.
- Bảo vệ vành đai xanh xung quanh các thành phố.
3.2 Một số khuynh hướng trong quy hoạch cải tạo đô thị.
- Khuynh hướng “phá bỏ công trình cũ – xây dựng công trình mới” :
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP KIẾN TRÚC SƯ KHÓA 2009-2014
CẢI TẠO KIẾN TRÚC CẢNH QUAN PHƯỜNG XUÂN HÀ (Cụm dân cư ven biển thích ứng biến đổi khí hậu)
Khuynh hướng này thường được áp dụng trong trường hợp khu đất quy
hoạch quá xuống cấp, các công trình được đánh giá không còn giá trị thẩm mỹ, lịch
sử hoặc giá trị sử dụng không còn phù hợp với điều kiện hiện tại và trong tương lai.
Một số ví dụ thường thấy là việc xóa bỏ các khu nhà ổ chuột trong đô thị để xây
dựng các khu dân cư có tiêu chuẩn phù hợp hơn như dự án giải tỏa xây dựng mới
khu Nhiêu Lộc Thị Nghè hoặc dự án đại lộ Đông Tây, v.v
- Khuynh hướng “ xen cấy công trình mới bên cạnh công trình cũ”:
Đây là khuynh hướng kết hợp yếu tố hiện hữu và yếu tố mới, có quan tâm
đến tính liên tục về không gian và thời gian của khu đất. Khuynh hướng này được
áp dụng rộng rãi tại các trung tâm đô thị nhiều thành phố trên thé giới hiện nay. Ví
dụ như việc xây dựng xen cấu tòa kim tự tháp thủy tinh tại khu bảo tàng Louvre
(Paris) với việc sử dụng tương phản vật liệu đá truyền thống và vật liệu kính hiện
đại, hay như việc xây dựng các tòa tháp mới lặp lại mô típ phân vị mặt đứng của các
công trình hiện hữu ở xung quanh nhiều khu ở trung tâm Paris, v.v
- Khuynh hướng làm mới trên cơ sở công trình cũ:
Đây là khuynh hướng chỉnh trang công trình cũ, giữ lại những thành phần
còn giá trị và mang đến cho công trình một dáng vẻ kiến trúc mới. Đôi khi chức
- Hình ảnh kiến trúc, bộ phận và tổng thể kiến trúc
- Cá tính, đặc điểm, phong cách của tác phẩm kiến trúc
- Truyền thống và đổi mới
- Sự thống nhất giữa các mặt đối lập trong nghệ thuật
7. Lý thuyết về hình ảnh đô thị của Kevin Lynch:
- Lưu tuyến (path): Trong đô thị, lưu tuyến có hai loại, đó là đường giao
thông và hành lang liên hệ thị giác như tuyến cảnh quan, đường viền của các tòa
nhà Lưu tuyến là yếu tố cơ bản để con người nhận thức đô thị, các nhân tố khác
đều phát triển men theo lưu tuyến. Khi con người men theo lưu tuyến, chuyển dịch
và quan sát, lưu tuyến tạo nên một hình ảnh liên tục có tác dụng đinh hướng đối với
con người. Đối với thành phố Đà Nẵng những tuyến cảnh quan ven sông, ven biển
là những yếu tố mạnh tạo nên hình ảnh đô thị.
- Khu vực (distric): Một khu vực được hình thành bởi những đặc trưng hình
thái và công năng sử dụng của nó và có sự cách biệt rõ ràng đối với các khu vực
khác nhau như khu ở cao tầng, khu nhà ở hoặc hình thành bởi những đặc trưng
văn hóa xã hội.
- Cạnh biên (edge): Là ranh giới của một khu vực hay giữa những khu vực,
là thành phần tuyến tính được biểu hiện ra thông qua những hình thái tự nhiên hay
nhân tạo. Nó biểu hiện cho phạm vi và hình dáng của khu vực như dải cây xanh, bờ
sông, mặt đứng đường phố Trong điều kiện thành phố Đà Nẵng, cạnh biên là yếu
tố nhận diện khu vực và trong nhiều trường hợp các khu vực thường có một cạnh
biên hòa nhập với tự nhiên, hình thành nên sự giao hòa và xen lẫn giữa các yếu tố tự
nhiên và nhân tạo.
- Nút (node): Là các tiêu điểm có tính chiến lược, là những điểm quan trọng
hoặc nơi con người phải đi qua trong cuộc sống hàng ngày. Đa số nút là nơi giao cắt
giữa các tuyến đường giao thông, nơi chuyển hướng của đường sá, nơi thay đổi cấu
trúc không gian. Nút là nhân tố quan trọng để con người nhận thức đô thị. Tầm
quan trọng của nó biểu hiện ở chỗ nó là nơi tập trung một số công năng hoặc đặc
trưng nhất định. Nút có tầm quan trọng lớn, qua các nút con người có thể cảm nhận
đặc trưng của khu vực, cho nên nút còn được gọi là hạt nhân của đô thị.
- Mật độ xây dựng quá cao, không có không gian mở cho người dân.
- Phần bờ biển khai thác chưa hợp lý
- Hệ thống giao thông được hình thành với các con hẻm nhỏ và vừa,
phát triển một cách ngẫu hứng và có nhiều hẻm cụt (túi hứng gió).
- Nhà ở của dân phần lớn là nhà tự xây ( cơ bản là nhà ống và nhà
ngang) trên nền tảng kinh nghiệm tự có của người dân, với vật liệu và thợ xây địa
phương. Các căn nhà này thiếu kỹ thuật và thiếu sự tính toán đảm bảo bền chắc, an
toàn chống bão.
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP KIẾN TRÚC SƯ KHÓA 2009-2014
CẢI TẠO KIẾN TRÚC CẢNH QUAN PHƯỜNG XUÂN HÀ (Cụm dân cư ven biển thích ứng biến đổi khí hậu)
- Cây xanh thiếu hụt trầm trọng, rừng phòng hộ chưa phát huy được
tính hiệu quả.
1.3 Cơ hội (Opportunities):
- Nằm trên trục đô thị ven biển của thành phố.
- Các chính sách ưu tiên của thành phố và quốc gia
- Sự ủng hộ nhân dân khu phố và các ngành các cấp
- Xu hướng phát triển của xã hội, con người muốn về lại với thiên nhiên
1.4 Thách thức (Threats) :
- Việc chọn lọc các yếu tố, mô hình để xây dựng và phát triển bền vững
- Việc xúc tiến phát triển thành phố chú trọng đến việc bảo tồn, tái sinh cảnh
quan, sinh thái là vấn đề còn tồn tại chủ yếu của khu quy hoạch, đồng thời bảo tồn,
phát huy giá trị lịch sử, văn hóa tự nhiên là việc rất quan trọng.
- Xây dựng, định hướng phát triển kiến trúc quanh khu vực theo
hướng dễ tiếp cận ra biển, thân thiện với con người.
- Đà Nẵng là thành phố trẻ, năng động và hiện đại. Kiến trúc hiện đại
vừa phù hợp với thời đại vừa phù hợp với điều kiện khí hậu thời tiết của miền
Trung là năm nào cũng mưa bão lớn và đang ngày càng khắc nghiệt do biến đổi khí
hậu.
2. Đề xuất:
- Giữ lại các công trình công cộng hiện trạng.
3. Tạo ra không gian sinh hoạt cộng đồng cho dân cư trong làng chài.
Bố trí các khu ở tập trung xung quanh không gian mở , giảm diện tích bê
tông hóa tăng diện tích cây xanh, thảm cỏ, sân chơi thiếu nhi, sân phục vụ sản
xuất, sinh hoạt láng giềng.
Hình thành không gian tâm linh, đảm bảo các địa điểm phục vụ lễ hội cầu
ngư, cũng như trưng bày triển lãm giá trị văn hóa làng nghề, nhằm bảo tồn các yếu
tố truyền thống và thu hút khách du lịch.
Tăng cường giao tiếp cộng đồng bằng hệ thống quãng trường biển, công viên
trung tâm, hành lang đi bộ, sân chơi, bãi tắm, khu vực thể thao cộng đồng
Bố trí một khu vui chơi giải trí ven biển với nhiều loại hình hoạt động, để
đảm bảo thu hút khách du lịch.
4. Xây dựng khu ở thành một đợn vị “Làng chống bão”.
Tận dụng vùng bờ biển bao quanh làm lá chắn mềm cho khu ở bằng cách
quy hoạch rừng phòng hộ kết hợp các không gian công công.
Tận dụng hình thức giao thông hiện tại để quy hoạch mạng lưới giao thông
hợp lý và thuận lợi hơn.
Xóa bỏ các hẻm cụt (túi hứng gió) để giao thông trở nên thông suốt.
Tạo được các trục đường cảnh quan hướng ra biển.
Nhà ở nên xây dựng thấp tầng để thích nghi tốt hơn với gió bão. Liên kết
các kết cấu khung chịu lực của từng công trình riêng biệt thành từng nhóm nhà.
Các công trình đơn lẻ, trung và cao tầng sử dụng các hình dạng hình học và
các khung kết cấu có khả năng chống chịu với bão và siêu bão.
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP KIẾN TRÚC SƯ KHÓA 2009-2014
CẢI TẠO KIẾN TRÚC CẢNH QUAN PHƯỜNG XUÂN HÀ (Cụm dân cư ven biển thích ứng biến đổi khí hậu)
5. Cơ sở hạ tầng xanh
Giải quyết các vấn đề về nhiệt, hiệu ứng nhà kính. Dựa trên hình dạng 3D
của tường và mái nhà, phủ xanh các thành phần. Chia nhỏ các mảng bê tông. Thoát
nước mặt tự nhiên
Duy trì đa dạng sinh học, hệ sinh thái tự nhiên trong môi trường đô thị. Thoát
và thu gom nước mưa.
CẢI TẠO KIẾN TRÚC CẢNH QUAN PHƯỜNG XUÂN HÀ (Cụm dân cư ven biển thích ứng biến đổi khí hậu)
Mang lại hệ sinh thái mới cho khu ở, cải thiện vi khí hậu khu dân cư.
4. Khu dân cư kết hợp không gian sinh hoạt cộng đồng
Cải tạo và xây mới những công trình xuống cấp. Tạo thành các khối nhà chống
bão.
Giải phóng mặt bằng, hình thành sân chung. Phục vụ sản suất, kết hợp nghỉ ngơi
thư giãn Định hướng bản sắc khu dân cư
5. Khu chung cư
Hệ thống chung cư trung tầng (9-10 tầng) được quy hoạch xây dựng giúp tái định
cư trong quá trình cải tạo.
6. Tuyến phố nhà ở kết hợp thương mại, tuyến phố đi bộ
Tạo không khí nhộn nhịp bởi hàng quán. Là nơi thu hút khách du lịch và người
dân lân cận đến với khu ở. Không gian phố mua sắm tấp nập.
Là điểm nhấn của khu dân cư lúc đêm xuống, với hệ thống chiếu sáng đa dạng,
có điểm nhấn, thu hút điểm nhìn.
7. Khu vực công trình công cộng hiện trạng
Cải tạo mảng xanh, cây xanh. Cố gắng giũ nguyên chức năng và hình thức kiến
trúc.
8. Các công trình tôn giáo
Cải tạo cảnh quan, cây xanh, hình khối các công trình xung quanh.
III. GIẢI PHÁP QUY HOẠCH
1. Cơ cấu sử dụng đất :
1.1 Phương án so sánh :
1.1.1 Ưu điểm:
- Giao thông mạch lạc, rõ ràng
- Giữ gìn được cảnh quan ven biển
- Khai thác tối đa quỹ đất
1.1.2 Nhược điểm :
- Khó khăn trong việc di dời giải tỏa, xây dựng lại hệ thống kỹ thuật hạ tầng
đô thị quá tốn kém.