1
QUẢN LÝ CƠ SỞ VẬT CHẤT
QUẢN LÝ CƠ SỞ VẬT CHẤTVÀ PHƯƠNG TIỆN KỸ THUẬT
VÀ PHƯƠNG TIỆN KỸ THUẬT
GIÁO DỤC
GIÁO DỤCThS. Phan Quốc Bảo
ThS. Phan Quốc Bảo2
CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT VỀ QUẢN LÝ CƠ SỞ VẬT CHẤT VÀ
CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT VỀ QUẢN LÝ CƠ SỞ VẬT CHẤT VÀ
PHƯƠNG TIỆN KỸ THUẬT GIÁO DỤC
PHƯƠNG TIỆN KỸ THUẬT GIÁO DỤC
1. Khái niệm CSVC và phương tiện kỹ thuật giáo dục
1. Khái niệm CSVC và phương tiện kỹ thuật giáo dụcĐịnh nghĩa:
Định nghĩa:
CSVC và PTKTGD là hệ thống các phương tiện vật chất
CSVC và PTKTGD là hệ thống các phương tiện vật chất
được huy động vào việc giảng dạy, học tập và các hoạt
được huy động vào việc giảng dạy, học tập và các hoạt

- Sách và thư viện trường học.
- Sách và thư viện trường học.- Phương tiện giáo dục:
- Phương tiện giáo dục:
+ Đồ dùng dạy học trực quan: Mẫu vật, hình mẫu, mô hình,
+ Đồ dùng dạy học trực quan: Mẫu vật, hình mẫu, mô hình,
sơ đồ, sách giáo khoa, tài liệu dạy học.
sơ đồ, sách giáo khoa, tài liệu dạy học.
+ Các phương tiện nghe - nhìn: các giá máy thông tin, bản
+ Các phương tiện nghe - nhìn: các giá máy thông tin, bản
trong, phim, băng từ âm, băng từ âm – hình, đĩa ghi âm, ghi
trong, phim, băng từ âm, băng từ âm – hình, đĩa ghi âm, ghi
hình…; các máy móc chuyển tải thông tin: đèn chiếu, máy
hình…; các máy móc chuyển tải thông tin: đèn chiếu, máy
chiếu overhead, projector, máy tính, radio, video, camera…
chiếu overhead, projector, máy tính, radio, video, camera…
•
•
Vị trí:
Vị trí:
CSVC và PTGD là một bộ phận cấu thành không thể
CSVC và PTGD là một bộ phận cấu thành không thể
thiếu của quá trình dạy học và giáo dục.
thiếu của quá trình dạy học và giáo dục.
•
•
2.1. Vai trò của CSVC và TBDH trong quá trình DH
2.1. Vai trò của CSVC và TBDH trong quá trình DH
a) CSVC và TBDH là một bộ phận của ND và PPDH
a) CSVC và TBDH là một bộ phận của ND và PPDH
- Mục tiêu và nội dung học tập phụ thuộc vào mục
- Mục tiêu và nội dung học tập phụ thuộc vào mục
tiêu KT-XH vĩ mô.
tiêu KT-XH vĩ mô.
- Sách GK và TBDH phụ thuộc:
- Sách GK và TBDH phụ thuộc:
+ Mục tiêu KT-XH;
+ Mục tiêu KT-XH;
+ Trình độ của KHCN đương thời.
+ Trình độ của KHCN đương thời.
- CSVC và TBDH đóng vai trò hỗ trợ tích cực ND và
- CSVC và TBDH đóng vai trò hỗ trợ tích cực ND và
PP
PP
CSVC và TBDH là bộ phận của ND và PP, chúng có
CSVC và TBDH là bộ phận của ND và PP, chúng có
thể vừa là phương tiện để nhận thức, vừa là đối tượng
thể vừa là phương tiện để nhận thức, vừa là đối tượng
chứa nội dung cần nhận thức.
chứa nội dung cần nhận thức.
6
b) Vai trò của CSVC và TBDH trong việc đổi mới PPDH
b) Vai trò của CSVC và TBDH trong việc đổi mới PPDH

và có đầy đủ các thiết bị dạy học sẽ tổ chức
và có đầy đủ các thiết bị dạy học sẽ tổ chức
được các hình thức dạy học, giáo dục đa
được các hình thức dạy học, giáo dục đa
dạng, linh hoạt, như:
dạng, linh hoạt, như:

Dạy trong lớp, ngoài lớp, trên hiện trường
Dạy trong lớp, ngoài lớp, trên hiện trường
gắn với thực tiễn, dạy nghiên cứu và PP
gắn với thực tiễn, dạy nghiên cứu và PP
nghiên cứu bằng thực hành, khi:
nghiên cứu bằng thực hành, khi:

8
d
d
) Vai trò của CSVC và TBDH trong việc đảm
) Vai trò của CSVC và TBDH trong việc đảm
bảo chất lượng dạy và học
bảo chất lượng dạy và học

Thực hiện “nguyên tắc trực quan” trong dạy
Thực hiện “nguyên tắc trực quan” trong dạy
học.
học.

Góp phần đảm bảo chất lượng kiến thức
Góp phần đảm bảo chất lượng kiến thức
theo những đặc trưng cơ bản.

theo phương thức GD từ xa, các cuộc họp trực
theo phương thức GD từ xa, các cuộc họp trực
tuyến, các lớp học qua vệ tinh…
tuyến, các lớp học qua vệ tinh…

Làm thay đổi căn bản PPDH, làm cho quá trình GD
Làm thay đổi căn bản PPDH, làm cho quá trình GD
sinh động và hiệu quả hơn.
sinh động và hiệu quả hơn.

Tăng tốc độ truyền tải thông tin. Tạo ra “vùng hợp
Tăng tốc độ truyền tải thông tin. Tạo ra “vùng hợp
tác” giữa thầy và trò rộng hơn, rèn luyện các kỹ
tác” giữa thầy và trò rộng hơn, rèn luyện các kỹ
năng thực hành, học tập, làm việc. Tiết kiệm thời
năng thực hành, học tập, làm việc. Tiết kiệm thời
gian trên lớp, cải tiến các hình thức lao
gian trên lớp, cải tiến các hình thức laođộng
động
SP.
SP.

10
3. Các loại hình và đặc điểm của CSVC và TBDH
3. Các loại hình và đặc điểm của CSVC và TBDH
3.1. Các loại hình CSVC và TBDH
3.1. Các loại hình CSVC và TBDH

- Phương tiện nghe-nhìn, máy tính: để thể hiện các tài
- Phương tiện nghe-nhìn, máy tính: để thể hiện các tài
liệu trực quan.
liệu trực quan.
- Cơ sở hạ tầng:Nhà cửa, kho tàng, bến bãi, đường sá
- Cơ sở hạ tầng:Nhà cửa, kho tàng, bến bãi, đường sá
- Hóa chất.
- Hóa chất.

12
•
•
Phân loại
Phân loạiCSVC và TBDH theo chức năng
CSVC và TBDH theo chức năng
-
-
Phương tiện TBDH truyền tải thông tin (c.minh)
Phương tiện TBDH truyền tải thông tin (c.minh)
- Phương tiện TBDH luyện tập (thực hành).
- Phương tiện TBDH luyện tập (thực hành).
- Phương tiện TBDH kiểm tra.
- Phương tiện TBDH kiểm tra.
- Phương tiện TBDH hỗ trợ (phương tiện dùng
- Phương tiện TBDH hỗ trợ (phương tiện dùng
chung)
chung)

giáo dục-đào tạo.
giáo dục-đào tạo.Công thức ước lệ:
Công thức ước lệ:
Hiệu quả sư phạm
Hiệu quả sư phạm
Hiệu quả đầu tư =
Hiệu quả đầu tư = Giá thành thiết bị
Giá thành thiết bị

14
4.
4.
Sự hình thành nguồn CSVC và phương tiện TBDH
Sự hình thành nguồn CSVC và phương tiện TBDH
4.1. Từ nguồn đầu tư của Nhà nước
4.1. Từ nguồn đầu tư của Nhà nước

Bao gồm đất đai, trường lớp, trang thiết bị do Nhà
Bao gồm đất đai, trường lớp, trang thiết bị do Nhà
nước đầu tư xây dựng và mua sắm giao cho trường
nước đầu tư xây dựng và mua sắm giao cho trường
quản lý, sử dụng.
quản lý, sử dụng.
4.2. Từ nguồn tài chính đóng góp của cha mẹ học sinh

sử dụng có hiệu quả hệ thống CSVC và phương tiện
sử dụng có hiệu quả hệ thống CSVC và phương tiện
KTGD phục vụ đắc lực cho công tác GD-ĐT.
KTGD phục vụ đắc lực cho công tác GD-ĐT.
b) Yêu cầu quản lý:
b) Yêu cầu quản lý:
Người QL cần nắm vững:
Người QL cần nắm vững:

Cơ sở lý luận và thực tiễn về lĩnh vực quản lý.
Cơ sở lý luận và thực tiễn về lĩnh vực quản lý.

Các chức năng và nội dung quản lý.
Các chức năng và nội dung quản lý.

Nắm chương trình GD và những điều kiện để thực hiện.
Nắm chương trình GD và những điều kiện để thực hiện.

Có tư duy đổi mới.
Có tư duy đổi mới.

Biết huy động mọi tiềm năng của tập thể và cộng động.
Biết huy động mọi tiềm năng của tập thể và cộng động.

Có biện pháp đảm bảo CSVC và PTKTGD để nâng cao
Có biện pháp đảm bảo CSVC và PTKTGD để nâng cao
chất lượng.
chất lượng.

16

với mục đích sử dụng.
với mục đích sử dụng.

Tạo môi trường sư phạm thuận lợi cho các hoạt động
Tạo môi trường sư phạm thuận lợi cho các hoạt động
giáo dục.
giáo dục.

Tổ chức bảo quản trường sở và các phương tiện
Tổ chức bảo quản trường sở và các phương tiện
KTGD.
KTGD.

17
5.2. Nội dung quản lý CSVC và phương tiện KTGD
5.2. Nội dung quản lý CSVC và phương tiện KTGD
a) Xây dựng
a) Xây dựngvà bổ sung thường xuyên để hình thành
và bổ sung thường xuyên để hình thành
một hệ thống hoàn chỉnh CSVC và phương tiện KTGD.
một hệ thống hoàn chỉnh CSVC và phương tiện KTGD.
- Mua sắm TBDH theo yêu cầu của chương trình và kế
- Mua sắm TBDH theo yêu cầu của chương trình và kế
hoạch của nhà trường.
hoạch của nhà trường.
- Tổ chức tự làm, sưu tầm TBDH.
- Tổ chức tự làm, sưu tầm TBDH.

Thường xuyên tác động vào nhận thức của GV,HS
Thường xuyên tác động vào nhận thức của GV,HS
về việc sử dụng CSVC và các phương tiện KTGD.
về việc sử dụng CSVC và các phương tiện KTGD.

Tập huấn về cách sử dụng cho từng loại thiết bị.
Tập huấn về cách sử dụng cho từng loại thiết bị.

Nâng cao trình độ, nghiệp vụ, kỹ thuật và kỹ năng
Nâng cao trình độ, nghiệp vụ, kỹ thuật và kỹ năng
cho giáo viên.
cho giáo viên.

Thực hiện nghiêm túc các quy định về chuyên
Thực hiện nghiêm túc các quy định về chuyên
môn, có quy định về việc sử dụng thiết bị.
môn, có quy định về việc sử dụng thiết bị.

19
CHƯƠNG II: QUẢN LÝ TRƯỜNG SỞ
CHƯƠNG II: QUẢN LÝ TRƯỜNG SỞ
1.
1.
Khái niệm và ý nghĩa của trường sở
Khái niệm và ý nghĩa của trường sở
-
-
Trường sở là nơi tiến hành các hoạt động DH – GD,
Trường sở là nơi tiến hành các hoạt động DH – GD,
lao động, sinh hoạt. Trường sở bao gồm nhà cửa,

: Xác định địa điểm tối ưu của
: Xác định địa điểm tối ưu của
trường trong khu vực dân cư.
trường trong khu vực dân cư.■
■Các khối công trình:
Các khối công trình:
- Khu dành cho hoạt động lên lớp: phòng học,
- Khu dành cho hoạt động lên lớp: phòng học,
phòng thí nghiệm, phòng bộ môn, vườn sinh học…
phòng thí nghiệm, phòng bộ môn, vườn sinh học…
- Khu dành cho hoạt động lao động và hướng
- Khu dành cho hoạt động lao động và hướng
nghiệp: xưởng trường, phòng hướng nghiệp, VAC
nghiệp: xưởng trường, phòng hướng nghiệp, VAC
- Khu dành cho hoạt động ngoài giờ học: thư viện,
- Khu dành cho hoạt động ngoài giờ học: thư viện,
sân tập TDTT, phòng Đoàn-Đội, truyền thống,
sân tập TDTT, phòng Đoàn-Đội, truyền thống,
phòng mỹ thuật, hội trường, nhà đa chức năng…
phòng mỹ thuật, hội trường, nhà đa chức năng…
- Khu làm việc của BGH, GV.
- Khu làm việc của BGH, GV.
- Khu vệ sinh.
- Khu vệ sinh.

hạn, trung hạn, dài hạn).
hạn, trung hạn, dài hạn).

Cần phải xác định mục tiêu tu sửa nhỏ, nâng cấp
Cần phải xác định mục tiêu tu sửa nhỏ, nâng cấp
hay xây dựng mới, sau đó xác lập nội dung xây
hay xây dựng mới, sau đó xác lập nội dung xây
dựng.
dựng.

Khi lập kế hoạch xây dựng phải theo các chuẩn
Khi lập kế hoạch xây dựng phải theo các chuẩn
xây dựng của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
xây dựng của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

23
3.1.Phòng học và việc tổ chức khoa học một
3.1.Phòng học và việc tổ chức khoa học một
phòng học
phòng học
-
Là nơi làm việc của gv và hs, là nơi thầy giáo tổ
Là nơi làm việc của gv và hs, là nơi thầy giáo tổ
chức và điều khiển phần lớn các hoạt động
chức và điều khiển phần lớn các hoạt động
giảng dạy và giáo dục.
giảng dạy và giáo dục.
-
Là nơi để cho hs học tập, sinh hoạt lớp, đoàn
Là nơi để cho hs học tập, sinh hoạt lớp, đoàn

).
- Treo bảng.
- Treo bảng.
- Màu sơn: màu xanh sẫm hoặc màu đen.
- Màu sơn: màu xanh sẫm hoặc màu đen.
■
■
Bàn ghế GV
Bàn ghế GV
: Bàn gv dài 1,2m; rộng, cao 0,8m kê trên bục
: Bàn gv dài 1,2m; rộng, cao 0,8m kê trên bục
cao hơn bàn hs từ 20-25cm, khoảng cách từ bàn gv đến
cao hơn bàn hs từ 20-25cm, khoảng cách từ bàn gv đến
bàn hs đầu tiên 1m. Ghế tựa cá nhân cao 46-50 cm.
bàn hs đầu tiên 1m. Ghế tựa cá nhân cao 46-50 cm.

25
3.2. Phòng học bộ môn
3.2. Phòng học bộ môn

Vai trò của PBM: Điều kiện quan trọng để nâng cao chất
Vai trò của PBM: Điều kiện quan trọng để nâng cao chất
lượng dạy và học bộ môn.
lượng dạy và học bộ môn.
-
PBM là phòng giảng dạy bộ môn được tổ chức theo
PBM là phòng giảng dạy bộ môn được tổ chức theo
hướng chuyên môn hóa.
hướng chuyên môn hóa.
-