Bài 3: Kỹ năng giao tiếp hội thoại cơ bản

73 PSD101_Bai 3_v1.0011104207
BÀI 3: KỸ NĂNG GIAO TIẾP HỘI THOẠI CƠ BẢN Mục tiêu Sau khi học xong bài này học viên sẽ:
 Hiểu rõ ý nghĩa của giao tiếp trong
công việc, lợi ích mà giao tiếp tốt
mang lại;
 Nhận ra và phát huy các điểm mạnh
trong giao tiếp của bản thân;
 Phát hiện và kiểm soát các điểm yếu
trong giao tiếp;
 Chuẩn bị tốt tâm lý cho bản thân để
giao tiếp tốt hơn;
 Thực hành được các kỹ năng và kỹ
thuật cơ bản trong giao tiếp.


Bài 3: Kỹ năng giao tiếp hội thoại cơ bản

PSD101_Bai 3_v1.0011104207 74
TÌNH HUỐNG DẪN NHẬP
Tình huống:
Một buổi trưa, trên đường xuống nhà ăn dùng bữa, nữ thư ký thấy tổng giám đốc đang cầm
một tập tài liệu đứng trước chiếc máy hủy giấy, nét mặt băn khoăn ngơ ngác. Cô bèn bước lại
gần và hỏi ông có cần giúp đỡ không.
- Có!
Giám đốc thở phào nhẹ nhõm.
- Đây là việc rất quan trọng.
Vui sướng vì được lấy lòng sếp, cô thư ký bật máy hủy giấy và nhét tập tài liệu vào đó. Khi
máy đang chạy, ông giám đốc chợt quay lại nói thêm:
- Không cần copy nhiều đâu, một bản là đủ.

Câu hỏi

Câu chuyện gì đang xảy ra? Bài 3: Kỹ năng giao tiếp hội thoại cơ bản

75 PSD101_Bai 3_v1.0011104207
3.1. Khái quát chung về giao tiếp
3.1.1. Khái niệm giao tiếp
Giao tiếp là hoạt động trao đổi thông tin để nhận biết và tác động lẫn nhau trong quan
hệ giữa người với người nhằm đạt được mục đích nhất định.
3.1.2. Một số khái niệm về giao tiếp khác
 Giao tiếp là cách thức con người tạo lập những mối liên hệ với những người khác

 Người nhận hiểu không chính xác
thông tin chuyển đến.
Gửi
Hồi đáp
Người gửi
Người nhận
Nhận
Giải mã
Hiểu
Mã hóa
Ý tưởng

Bài 3: Kỹ năng giao tiếp hội thoại cơ bản

PSD101_Bai 3_v1.0011104207 76

3.2. Tầm quan trọng của việc giao tiếp
 Bạn có gặp rắc rối trong việc hoà nhập với môi trường làm việc?
 Bạn thấy thật khó khăn khi chia sẻ hoặc trao đổi kiến thức, kinh nghiệm với các đồng
nghiệp, bạn bè?
 Các mối quan hệ của bạn mãi vẫn chỉ dừng ở hai chữ “xã giao”?
 Bạn muốn chấm dứt những ánh nhìn lơ đãng và sốt ruột của mọi người khi nói chuyện
với bạn?
 Bạn có bao giờ cảm thấy dường như KHÔNG có ai hiểu bạn, KHÔNG có ai thấy được
năng lực của bạn?
Giao tiếp giữ một vai trò quan trọng trong cuộc sống và công việc hàng ngày của bạn.
Giao tiếp là một phương tiện giúp bạn duy trì mối quan hệ tốt đẹp với người nghe.
Nếu bạn rèn luyện được kỹ năng giao tiếp tốt bạn sẽ có thể:
 Phát triển các mối quan hệ với mọi người trong và ngoài cơ quan;
 Tạo ra được những con đường và cầu nối đến những cơ hội mới;

nói
38%
Lời từ
7%
Hình ảnh
cử chỉ
55%

Bài 3: Kỹ năng giao tiếp hội thoại cơ bản

77 PSD101_Bai 3_v1.0011104207
3.3.1. Phương tiện giao tiếp bằng ngôn từ
3.3.1.1. Tầm quan trọng của các yếu tố ngôn từ trong giao tiếp
 Phương tiện giao tiếp ngôn từ bao gồm các cách thức diễn đạt, truyền thông tin,
thông điệp thông qua ngôn ngữ nói, viết và các kí hiệu, tín hiệu bằng chữ hoặc
hình ảnh.
 Bằng các ngôn từ được sử dụng, con người có thể truyền tải các thông tin và thông
điệp cho nhau nhằm đạt được các mục tiêu nhất định trong cuộc sống của mình.
 Hiểu biết và khéo léo trong việc sử dụng ngôn từ phù hợp là một trong yếu tố góp
phần gây thiện cảm đối với người đối diện, tạo sự thành công trong giao tiếp.
3.3.1.2. Phương pháp sử dụng yếu tố ngôn từ trong giao tiếp
Để đảm bảo cho những thông điệp truyền đến người nghe đúng với mục đích ban đầu
và người nghe hiểu đúng ý định của người nói, khi giao tiếp, người nói cần chú ý:
 Chuẩn bị trước nội dung
Trước hết bạn cần nghĩ đến mục đích, ý chính mình định nói là gì và ai là người
nghe. Bạn nên biết rõ chủ đề định nói và xử lý trước những câu hỏi mà bạn nghĩ
người nghe có thể đặt ra.
 Lựa chọn ngôn từ đơn giản, phù hợp với người nghe và bối cảnh giao tiếp
Bạn đừng sử dụng những từ ngữ t
hô tục (kể cả quen miệng) và tránh dùng tiếng

bã, ngạc nhiên, sợ hãi, kinh hoàng, tức giận, yêu ghét… Ngoài tính biểu cảm, nét
mặt cũng là bộ phận biểu lộ tính cách, cá tính của con người.
 Nụ cười
Nụ cười được xem là một thứ trang sức trong giao tiếp và cũng là phương tiện làm
quen hay xin lỗi rất tinh tế, ý nhị.
Trong giao tiếp, nụ cười là phương tiện phi ngôn ngữ biểu lộ tình cảm, thái độ của
đối tượng giao tiếp. Mỗi loại nụ cười thể hiện một cá tính nhất định: Nụ cười hồn
nhiên, đôn hậu; nụ cười chua chát, miễn cưỡng; nụ cười hiểm độc, nanh ác; nụ
cười đồng cảm, thân thiện; nụ cười chế diễu, khinh miệt Biết sử dụng nụ cười
đúng lúc, hợp lý là một nghệ thuật cần được rèn luyện thường xuyên để có thể biểu
cảm thông qua các kiểu cười khác nhau. Luôn nở nụ trên môi sẽ tạo được kết quả
giao tiếp tốt.
Tác dụng của nụ cười:
o Cải thiện giao tiếp;
o Mâu thuẫn dễ được giải quyết;
o Giúp chúng ta lạc quan hơn;
o Giảm gánh nặng căng thẳng;
o Tạo ra năng lượng;
o Phá vỡ sự mệt mỏi, nhàm chán;
o Đoàn kết mọi người.
 Ánh mắt
Đôi mắt được ví là cửa sổ của tâm hồn, là yếu tố bộc lộ rõ nhất cảm xúc của con
người. Trong khi giao tiếp, có thể hiểu được cảm xúc người khác thông qua ánh
mắt để có cách ứng xử phù hợp. Trong khi trò chuyện, thỉnh thoảng hãy giao tiếp
bằng mắt 1 đến 10 giây và hãy chú ý lắng nghe.
o Ánh mắt hỗ trợ ngôn ngữ nói: Ánh mắt đi kèm theo lời nói sẽ làm cho lời nói
truyền cảm hơn, tự tin hơn, thuyết phục hơn.
o Ánh mắt thay thế lời nói: Có những điều kiện, hoàn cảnh người ta không cần
nói nhưng vẫn có thể làm cho người ta hiểu được điều mình muốn nói thông
qua ánh mắt.

 Đưa ngón trỏ lên và chỉ vào (hay đụng vào chóp mũi ) nghĩa là “chính tôi” hay “tôi
sẽ làm”.
 Tư thế
Là một phương tiện thể hiện tác phong trong giao tiếp. Tư thế thể hiện mối quan
hệ đối với vai trò, vị trí, vị thế xã hội của đối tượng giao tiếp. Tư thế có vai trò
biểu cảm, có thể nhìn thấy qua tư thế trạng thái tinh thần thoải mái hay căng thẳng.
Ví dụ:
o Tư thế thoải mái, ngồi nói chuyện đầu hơi ngả về phía sau là tư thế của bề trên,
của lãnh đạo.
o Tư thế ngồi hơi cúi đầu, tựa hồ đang lắng
nghe là tư thế của cấp dưới.
Tính thân mật trong giao tiếp chỉ thật sự có
kết quả khi bạn và người nghe đối mặt với
nhau. Và tránh đừng bao giờ nói mà xoay
lưng lại hoặc nhìn sàn nhà, trần nhà vì điều
này khiến giao tiếp trở nên thờ ơ.
 Diện mạo
Bao gồm sắc mặt, nét mặt, đặc điểm của khuôn mặt, râu tóc, trang phục, tra
ng sức…
là phương tiện có thể gây ấn tượng mạnh, đặc biệt là lần giao tiếp đầu tiên. Đối
tượng giao tiếp cao ráo, khỏe mạnh, khuôn mặt hài hòa, nét mặt tươi sáng, ưa nhìn
bao giờ cũng gây ấn tượng tốt hơn người gầy, bé, khuôn mặt không cân đối, nét mặt
khó đăm đăm. Diện mạo sáng sủa là một lợi thế trong giao tiếp. Người có diện mạo
sáng sủa thường dễ dàng thu hút được thiện cảm của những người xung quanh.
Cách ăn mặc, đồ trang sức… của một người cũng thể hiện cá tính, cấp độ và trình
độ văn hóa, nghề nghiệp đẳng cấp của người đó. Thông qua cách ăn mặc, trạng
thái tình cảm hoặc tâm lý của đối tượng cũng có thể được nhận biết.

Bài 3: Kỹ năng giao tiếp hội thoại cơ bản


Vùng xã giao (1,5 - 3,5 mét): Đây là vùng tiến hành phần lớn các hoạt động
kinh doanh. Ví dụ: Giao tiếp giữa người bán hàng với khách hàng. Thông
thường, các sếp cũng giữ khoảng cách này khi nói chuyện với nhân viên.
Vùng công cộng (>3,5 mét): Là phạm vi tiếp xúc với người xa lạ vì mục đích
công việc, là phạm vi được các chính khách nhà nước yêu thích.

Bài 3: Kỹ năng giao tiếp hội thoại cơ bản

81 PSD101_Bai 3_v1.0011104207
o Cách bố trí, bài trí không gian giao tiếp
Được thể hiện thông qua cách trang trí nơi làm việc, nơi diễn ra giao tiếp. Ở các
cấp độ giao tiếp khác nhau, cách bố trí màu sắc, đồ vật… phải khác nhau cho phù
hợp với đối tượng giao tiếp.
o Vật dụng giao tiếp
Gồm những đồ vật đặc trưng cho quá trình giao tiếp như quà tặng, tranh ảnh, bưu
thiếp, hoa, đồ lưu niệm… Tất cả các kỹ vật giao tiếp luôn có ý nghĩa trong việc
thiết lập các mối quan hệ, tình cảm, thái độ giữa những người giao tiếp với nhau.

Chú ý

Các phương tiện giao tiếp chịu ảnh hưởng của các yếu tố văn hóa, phong tục, tập
quán, địa lý, dân tộc, nhân học. Chẳng hạn đối với người Bungary và Thổ Nhĩ Kỳ
lắc đầu là tỏ vẻ đồng ý còn ở Việt Nam thì ngược lại.
Do đó, khi xem xét các thông điệp thông qua các phương tiện giao tiếp cần nghiên
cứu kỹ lưỡng các nhân tố ảnh hưởng của chúng. Một số biểu cảm của ngôn ngữ cơ thể thể hiện giao tiếp phi ngôn từ

Con người có thể thể hiện chính mình hoặc biểu lộ cảm xúc, biểu lộ cái tôi thông

Kỹ năng giao tiếp hiệu quả là khả năng nhận biết nhanh những biểu hiện bên ngoài và
phán đoán diễn biến tâm lý bên trong (với tư cách là đối tượng giao tiếp). Đồng thời
biết sử dụng phương tiện giao tiếp ngôn từ và phi ngôn từ, biết cách định hướng để
điều chỉnh và điều khiển quá trình giao tiếp đạt được mục đích đã định. Dưới đây là
một số kỹ năng giao tiếp hiệu quả bạn cần phải quan tâm.
3.4.1. Khởi đầu giao tiếp
Giai đoạn trước khi giao tiếp
Tạo ấn tượng ban đầu trong giao tiếp có ảnh hưởng
không nhỏ đến quá trình giao tiếp về sau, nó có thể làm
biến đổi cả thái độ, cả hành vi của các chủ thể giao tiếp.
Ấn tượng ban đầu tốt đẹp chính là chìa khoá thành công
trong giai đoạn tiếp theo. Để thành công trong giao tiếp,
ngay từ đầu, mỗi chủ thể giao tiếp cần phải làm chủ bản
thân, duy trì được trạng thái cân bằng tâm lý. Trước giao
tiếp, cần:
 Xác định mục đích, làm quen đối tượng và gây ấn tượng tốt;
 Tìm hiểu thông tin: Tìm hiểu trước về địa điểm và thời gian gặp mặt. Đánh giá đối
tượng, hoàn cảnh về sở thích, thói quen, cá tính, thời gian, không gian cuộc gặp;
 Lựa chọn phương án ứng xử phù hợp;
 Tìm cớ làm quen cho hợp lý, tế nhị;
 Ngôn ngữ, cử chỉ dễ cảm dễ mến;
 Văn phong gần gũi, không quá trịnh trọng nhưng cũng không suồng sã;
 Lường trước những tình huống bất ngờ có thể xảy ra để ứng xử nhanh;
 Trang phục phù hợp, đảm bảo được sự hài hòa, tự nhiên, tạo cho chủ thể phong
cách tự tin.
Một số việc nên và không nên làm trong giai đoạn khởi đầu giao tiếp:
Không nên Nên
 Vội vã đi vào vấn đề chính.
 Đặt những câu hỏi liên quan nhiều đến cá nhân.
 Nói nhiều về mình, dốc bầu tâm sự, nói

còn tạo nên sự linh hoạt, sáng tạo, thể hiện được cá tính trong khi giao tiếp.
 Đưa ra những câu hỏi mở
Bằng cách đưa ra những câu hỏi mở, bạn sẽ khiến cho người nói chuyện cởi mở
hơn và cũng có cơ hội bộc lộ bản thân nhiều hơn.
Ví dụ một số câu hỏi gợi mở:
o Hãy mô tả cho tôi…
o Hãy kể cho tôi nghe…
o Làm cách nào mà anh/chị…?
o Theo anh/chị thì chuyện đó như thế nào…?
o Điều gì đã khiến anh/chị…? Tại sao?
 Thường xuyên khen – Một loại dầu bôi trơn trong quan hệ giao tiếp
Để làm giàu cuộc chuyện trò, khen tặng nhau là điều cần thiết. Bạn cần biết dùng
lời khen một cách thông minh. Nếu lời khen quá cá nhân, quá cầu kì hay không có
thực, nó sẽ khiến người được khen xấu hổ và cuộc nói chuyện thất bại.
Cách khen ngợi thông minh nhất là tán đồng ý kiến của người khác. Những phản
hồi nhiệt tình kiểu như "Chính xác!" hay "Tôi cũng nghĩ giống anh!" luôn luôn có
hiệu quả.
 Giữ các khoảng cách nhất định, không được suồng sã
Mỗi người đều có tính cách, sở thích, năng lực khác nhau nên hai người không thể
có cùng quan điểm với nhau về tất cả mọi vấn đề. Dù là bạn thân thiết đến mức độ
nào thì sớm muộn cũng sẽ đến lúc bất đồng quan điểm, nảy sinh m
âu thuẫn về một
vấn đề gì đó. Vì vậy, trong khi giao tiếp bạn vẫn nên giữ lễ tiết. Đó là nguyên tắc
cơ bản của quan hệ giao tiếp.
Với quan hệ thân thiết, trong tiềm thức của cả hai bên đều cho rằng mình rất hiểu
đối phương, tưởng tượng đối phương và mình cần phải có ý nghĩ giống nhau - đó là
một sai lầm.

“Tại một cơ quan phát triển của một nước hàng đầu trong khu vực chuyên tài trợ phát
triển cơ sở hạ tầng cho Việt Nam, đại diện của cơ quan này tổ chức buổi tiệc chúc

đang theo sát cuộc trò chuyện.
o Duy trì giao tiếp bằng mắt là điều then chốt trong khi lắng nghe người khác
nói. Đừng ngó nghiêng xem người khác làm gì mà hãy tập trung vào cuộc trò
chuyện đang diễn ra.
 Giải thích: Bạn hãy xác định xem ý của người nói thực sự là gì? Gắn ý nghĩa cho
những âm thanh dựa trên giá trị, niềm tin, mong đợi, vai trò, nhu cầu và lịch sử cá
nhân.
 Ghi nhớ: Khi lắng nghe, bạn thu được điều mình nghe thấy bằng cách ghi chép
hoặc vạch ra trong đầu những điểm chính người ta nói. Hãy ghi nhớ thông điệp
cho việc sử dụng trong tương lai.
 Đánh giá: Nên chú trọng vào nội dung và áp dụng các kỹ năng suy nghĩ có phê
phán để đánh giá những điểm chính của người nói. Hãy tác biệt sự kiện với quan
điểm và đánh giá chất lượng bằng chứng
 Phản hồi: Hãy đưa ra phản hồi mang tính xây
dựng khi bạn đã đánh giá xong thông điệp của
người nói.
o Thông tin phản hồi tập trung vào những
thông tin cụ thể, hướng vào mục tiêu giao
tiếp, không nên chung chung;
o Đưa ra phản hồi đúng thời điểm. Phản hồi
có ý nghĩa nhất khi khoảng thời gian giữa
hành vi của người nhận phán hồi với việc đưa ra phản hồi là ngắn nhát;
o Để việc phản hồi có hiệu quả, bạn cần phải đảm bảo rằng người nhận hiểu rõ
về nó.
Những cử chỉ tích cực đối với
người nghe
 Vươn người về phía trước
 Giao tiếp bằng mắt
 Mở rộng tay và thẳng người
 Thả lỏng cơ thể

thấy như thế nào về…"
Hưởng
ứng
 Cho người nói thấy rằng bạn đang quan tâm đến
những gì anh ta nói
 Nhằm khuyến khích người nói hãy tiếp tục nói
"Tôi biết"
"Đúng, đúng"
"Vấn đề này thú vị đây"
"Tôi đã hiểu rồi"
Suy nghĩ
 Cho người nói thấy rằng, mọi người đang chú ý
lắng nghe anh ta nói
 Giúp mọi người đánh giá vấn đề đồng thời giúp
người nói kiềm chế cảm xúc khi nói
"Anh có cảm thấy rằng…"
"Thật bất ngờ khi anh cảm thấy
được vấn đề"
"Anh có thấy rằng mình khá tự tin
không"
Tóm tắt
 Nhằm tóm gọn tất cả vấn đề thành một
 Nhằm tạo ra một khởi đầu để giải quyết vấn đề mới
"Đây là những ý chính mà anh
cần trình bày…"
"Nếu tôi hiểu mọi việc thì anh cảm
thấy vấn đề này như thế nào…"
Ví dụ:
Một lần, trong một cuộc họp thân mật tại phòng khách sạn của vị chủ tịch tập đoàn
một công ty đa quốc gia, với sự có mặt của nhiều đồng nghiệp các nước Đông Nam Á,

hoặc bề ngoài của người nói chuyện;
 Bác bỏ các vấn đề mà mình không đồng tình
hoặc không thích thú.
Những vấn đề gặp phải khi nghe kém:
Khi bạn không biết lắng nghe bạn sẽ gặp phải một số việc không tốt như:
 Bản thân không nắm được thông tin, lãng phí thời gian của mình và của người nói
 Nắm bắt thông tin không đầy đủ, chính xác, dẫn đến hiểu sai vấn đề.
 Không tiếp thu được hoặc tiếp thu được rât ít những thông tin mới, khó có cơ hội
để đào tạo, bồi dưỡng, nâng trình độ của bản thân.
 Gây mất trật tự, ảnh hưởng đến người chung quanh, hạn chế sự hứng khởi của
người nói.
3.5. Một số vẫn đề cần lưu ý trong giao tiếp ứng xử
3.5.1. Những điều nên tránh trong giao tiếp ứng xử
 Nói nửa chừng rồi dừng lại hoặc cướp lời người đang nói, làm nhiễu thứ tự hoặc
luồng suy nghĩ của người đó.
 Không nói rõ và giải thích đầy đủ làm người nghe
cảm thấy đột ngột, khó hiểu đề tài nói chuyện của
bạn. Không nên đưa những trọng tâm, những khái
quát làm người tiếp chuyện khó theo dõi mạch
chuyện.
 Nói sai đề tài, không quan tâm đến điều m
ình nói.
 Nói thao thao bất tuyệt, không ngừng nêu các câu hỏi làm người tiếp chuyện có
cảm giác mình yêu cầu hơi nhiều quá.
 Không trả lời thẳng vào câu hỏi mà người khác nêu ra, quanh co, dài dòng, gây
nên cảm giác không trung thực cho người hỏi.
 Tự cho rằng mọi điều mình đều biết cả.
 Làm ra vẻ hiểu biết sâu rộng.
 Phát triển câu chuyện không tập trung vào chủ đề chính làm cho người tiếp chuyện
cảm thấy nhàm chán.

 Từ chuyên môn
 Tiếng lóng
 Tiếng nước ngoài
 Cá nhân
 Sắc tộc
 Vị trí xã hội
 Trang phục
 Dị tật
 Thông tin thay đổi
 Hiểu sai vấn đề
 Khác biệt về nguyên tắc
ứng xử
 Phép xã giao

3.5.3. Giữ thái độ khách quan khi đánh giá con người
Khi đánh giá con người, chúng ta thường bị che lấp bởi cách nhìn định kiến, áp đặt.
Con người cũng dễ bị chi phối bởi qui luật cảm xúc "yêu nên tốt, ghét nên xấu" dẫn
đến kết quả là dễ mắc sai lầm trong giao tiếp. Do vậy, nguyên tắc đầu tiên trong nghệ
thuật ứng xử là hãy giữ thái độ khách quan khi đánh giá con người.
Để áp dụng nguyên tắc này, ta tạm chia thành các bước sau:
 Bước 1: Hãy thừa nhận (chấp nhận).
 Bước 2: Biết lắng nghe ý kiến, xác định điểm mạnh, điểm yếu của đối tác. Xác
định lợi thế của ta (cái ta có mà đối tác không có).
 Bước 3: Tạo ra sự đồng cảm, gây niềm tin (hiểu biết lẫn nhau, gây sự tin tưởng).
 Bước 4: Tìm điểm chung, mỗi bên đều thấy được cái lợi, cái vui và cách cộng tác,
tương lai của sự cộng tác đó.
 Bước 5: Tạo dư luận ủng hộ, xây dựng mối quan hệ thân tình.
3.5.4. Cách thu hút và thuyết phục sự hợp tác của đối tác
Điều khó nhất trong giao tiếp ứng xử là đối tượng thờ ơ, không có nhu cầu nghe
những điều bạn nói. Bạn sẽ ứng xử như thế nào khi đối tượng không muốn nói

đâu có thể coi là dễ dàng?
Anh ta đã nghĩ rất nhiều và thấy rằng không thể đi xin việc như lệ thường được, không thể
chỉ đưa sơ yếu lý lịch, nói vài câu, nếu người ta không cần thì thôi. Đức quyết tâm làm cho
toà báo tiếp nhận mình và anh đã nghĩ ra một biện pháp tuyệt vời.
Hôm đó, Đức bước vào phòng làm việc của giá
m đốc toà báo, người mà anh ngưỡng mộ đã
lâu. Anh ta cười tít mắt hỏi vị giám đốc: “Ngài giám đốc, ở đây các ông có cần một người
biên dịch giỏi không? Tôi đã tốt nghiệp đại học, hơn nữa tôi đã từng làm biên dịch cho tờ
học báo của trường đại học 3 năm rồi. Anh vừa nói vừa đưa ra tài liệu chứng minh, đồng
thời còn rút ra một số tạp chí do anh chủ biên từ tập tài liệu đem
theo mình.
Giám đốc đưa mắt nhìn anh ta, sau đó chậm rãi nói: “Ở đây chúng tôi đã đủ nhân viên rồi,
không cần biên dịch viên”. “Vậy thì phóng viên vậy? Khi học đại học, tôi đã từng có nhiều
bài trên những báo chí quan trọng”. Anh ta vội đưa ra một sấp báo đã được cắt. “Phóng viên
chúng tôi cũng có quá nhiều rồi”. Vị giám đốc mỉm cười từ chối. “Vậy còn công nhân sắp
chữ thì sao?” “Cũng không cần. Chúng tôi không thiếu người. Ngà
y nào cũng có người đến
tìm tôi xin việc, thật bực mình quá”. Vẻ mặt vị giám đốc trở nên ngạo mạn.
Bỗng nhiên, Đức bật cười. Vị giám đốc nhìn anh ta đầy thắc mắc, khi thấy Đức vẫn đang
tiếp tục lấy ra cái gì đó “Thưa ngài giám đốc, nhất định các ngài sẽ cần cái này. “ Nói xong,
Đức lôi một mảnh gỗ từ trong ba lô ra, trên mảnh gỗ có viết 6 chữ lớn: “Tạm thời không
tuyển nhân vi
ên”. Vị giám đốc bất giác ngỡ ngàng, trong lòng thầm nghĩ: “Anh chàng này
đầu óc thật phong phú. Quả thực những người đến đây xin việc khiến mình mệt bù cả đầu,
làm mình phải trả lời phát mệt ra, quả thật mình cần tấm gỗ này”. Thế là ông giám đốc vui
vẻ nói với Đức: “Anh bạn trẻ, anh thật thông minh, xem ra toà báo còn thiếu một nhân tài
như anh. Anh đã được chọn vào”.
Đức vui mừng nói: “Ngài giám đốc, ngày mai, tôi sẽ làm một tấm biển q
uảng cáo lớn như
vậy, treo trên cửa toà báo. Như vậy thì chẳng bao giờ có người đến đây làm phiền ngài nữa”.

quan điểm, thái độ của mình một cách thẳng thắn, kiên quyết. Lúc đó, bạn cần phải
diễn đạt vào thẳng nội dung chính của vấn đề để biểu hiện ý chí và lòng tin ở bản thân.
Đối với những vấn đề then chốt không nên tỏ ra quá cân nhắc, đắn đo làm cho người
nghe cảm thấy thiếu tin tưởng, do dự. Để nói bằng cách
này, bạn cần phải suy nghĩ,
cân nhắc thật kỹ càng.
3.6.5. Tình huống cần thừa nhận trước để chuyển hướng sau
Nếu khi bạn không đồng ý với ý kiến của đối phương mà người đó lại là cấp trên,
người lớn tuổi, cha mẹ thì bạn sẽ xử sự như thế nào? Việc thuyết phục để đối
phương nghe theo mình, có nghĩa là chấp nhận ý kiến của mình cũng đòi hỏi phải có
một nghệ thuật nhất định.
Bạn chớ phản đối và phê phán các ý kiến của đối phương mà hãy tiếp thu ý kiến của
họ, biểu thị thái độ đồng cảm ở mức độ nào đó để có thể làm giảm được sự cứng nhắc
của đối phương, khiến họ bằng lòng nghe ý kiến của bạn. Bạn cần phải nắm vững
nguyên tắc không được tỏ thái độ của mình ngang bằng với đối phương để tiếp sau đó
dùng lời mà chuyển hướng, thay đổi cách nhìn nhận của đối phương, làm họ bằng
lòng tiếp thu ý kiến của bạn.

Bài 3: Kỹ năng giao tiếp hội thoại cơ bản

PSD101_Bai 3_v1.0011104207 90

3.6.6. Tình huống cần bạn đồng minh
Khi tranh luận trước nhiều người cần thể hiện quan điểm, bạn nên chú ý đầy đủ đến
thái độ của những người xung quanh, cần động viên được nhiều người nghe và ủng hộ
quan điểm của mình. Nếu người nghe ủng hộ ta, đồng tình với quan điểm của ta đang
trình bày, sẽ tạo thành một sức mạnh to lớn, một sức ép tinh thần làm đối phương
không phản kích lại được.
Chẳng hạn khi đang xếp hàng có người chen ngang, bạn lợi dụng thái độ của số đông
mọi người xung quanh để gạt người đó ra khỏi hàng là hợp lý nhất.

91 PSD101_Bai 3_v1.0011104207
TÓM LƯỢC CUỐI BÀI
Giao tiếp giữ một vai trò quan trọng trong cuộc sống và trong công việc hàng ngày của mỗi
người. Để giúp học viên có thể nắm rõ và giao tiếp có hiệu quả, bài học đã đưa ra các khái niệm
về giao tiếp cơ bản, tầm quan trọng cũng như cách sử dụng các phương tiện giao tiếp ngôn từ và
phi ngôn từ.
Bên cạnh đó, để có thể giao tiếp thành công, cần chú ý các điều nên tránh trong giao tiếp; nắm
chắc các kỹ năng giao tiếp hiệu quả: từ cách khởi đầu, duy trì trong giao tiếp; đến cách tiếp cận,
quan tâm, nghe và chiến lược lắng nghe. Bài học cũng đưa ra các cách ứng xử trong một số tình
huống giao tiếp cụ thể giúp học viên liên hệ trong thực tiễn. Bài 3: Kỹ năng giao tiếp hội thoại cơ bản

PSD101_Bai 3_v1.0011104207 92
CÂU HỎI ÔN TẬP
1. Nêu và phân tích khái niệm giao tiếp.
2. Phân tích cơ chế tác động qua lại lẫn nhau trong giao tiếp.
3. Phân tích cấu thành của giao tiếp.
4. Nêu và phân tích nội dung của giao tiếp hội thoại.
5. Nêu và phân tích các yếu tố nghệ thuật trong giao tiếp hội thoại.
6. Giao tiếp hội thoại cần tránh những yếu tố gì?
7. Phân tích yếu tố văn hóa trong giao tiếp hội thoại?
CÂU HỎI THỰC HÀNH
Kiểm tra sự hiểu biết về ngôn ngữ cơ thể. Nếu bạn là một nhà quản lý, hãy sử dụng các câu
hỏi trắc nghiệm sau đây trong cuộc gặp gỡ sắp tới với đội ngũ bán hàng hiện tại để đánh giá trình
độ chuyên nghiệp và thành thạo của họ.
1. Cử chỉ đặt “lòng bàn tay lên ngực” nói lên cảm xúc gì?
a. Thể hiện sức mạnh b. Thái độ chỉ trích, phê phán
c. Thật thà, chân thật d. Tin tưởng