ĐỀ TÀI
CHÍNH SÁCH VÀ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN,
BẢO TỒN VƯỜN QUỐC GIA PHÚ QUỐC
Giáo viên hướng dẫn :
Họ tên sinh viên :

1
K t lu nế ậ 16
2
LỜI MỞ ĐẦU
Nằm trong vịnh Thái Lan, Phú Quốc là một hòn đảo du lịch lớn nhất Việt Nam
thuộc tỉnh Kiên Giang. Từ lâu, Phú Quốc đã trở nên nổi tiếng với du khách khắp mọi miền
đất nước và quốc tế. Điều này không chỉ vì Phú Quốc là một hòn đảo du lịch xinh đẹp vốn
được mệnh danh là thiên đường rực nắng, mà còn vì nơi đây chứa đựng nhiều điều bí ẩn
mà không phải ai cũng có thể khám phá hết được. Bên cạnh những bãi biển đẹp trải dài từ
phía Bắc đến phía Nam, những hòn đảo to nhỏ khác nhau hay các thắng cảnh, di tích lịch
sử nổi tiếng như Thánh thất Cao Đài, nhà tù Phú Quốc, và không thể không kể đến một địa
điểm đã thu hút nhiều du khách đến với hòn đảo du lịch này, Vườn quốc gia Phú Quốc.
Đây là một trong những vườn quốc gia của Nam Bộ vẫn còn giữ được nguyên vẹn khu
rừng già nguyên sinh. Nơi đây còn hội tụ nhiều nét đẹp của thiên nhiên với rừng, biển, suối,
thác và núi đồi. Với hệ sinh thái rừng và biển phong phú, Vườn quốc gia Phú Quốc là một
trong những trung tâm đa dạng sinh học của nước ta. Nhờ những điều kiện thuận lợi mà
thiên nhiên ưu ái ban tặng, vườn quốc gia Phú Quốc, hiện nay, đã trở thành một trong
những khu vực được nhà nước quan tâm bảo tồn và phát triển. Tuy nhiên, thực tế cho thấy
vẫn còn tồn tại nhiều khó khăn trong quá trình triển khai thực hiện các dự án tại vườn quốc
gia Phú Quốc. Thực trạng phát triển của vườn quốc gia này, từ lâu đã trở thành một trong
những đề tài thu hút sự chú ý của các chuyên gia, các nhà nghiên cứu nói riêng và nhiều
người Việt Nam nói chung.
3
I. Giới thiệu vườn quốc gia Phú Quốc
1) Vị trí địa lí và đặc điểm khí hậu

+ Các loài cây đại mộc : tràm, đậu, vên vên, dầu song nàng, dầu cát, cầy, dẻ, săng
sót, da, bứa,…
+ Các loài phong lan quý : Lan Vân Hài, Ái Lan Lá Đẹp, Âm Lan Núi…),
+ Các loài dược thảo quý : Hà thủ ô, bí kỳ nam, cam thảo, nhân trần, đỗ trọng, sa
nhân…
+ Một số loài sống ký sinh khác : phong lan, dương xỉ, dây leo bông trắng…
Bên cạnh một hệ thực vật phong phú, hệ động vật ở đây cũng rất đa dạng bao gồm
150 loài động vật gồm 120 chi, 69 họ trong đó có nhiều loài quý hiếm được ghi vào sách
Đỏ Việt Nam như: sói rừng, khỉ bạch, vượn pillê ; 365 loài chim với 4 loài được ghi vào
danh mục Đỏ của tổ chức IUCN và 3 loài ghi vào sách Đỏ Việt Nam; 50 loài bò sát, trong
đó 9 loài được ghi vào danh mục IUCN và 18 loài ghi vào sách Đỏ trong nước.
5
6
Phần biển của Phú Quốc cũng rất đa dạng với các rạn san hô có hình dáng, kích cỡ
khác nhau lung linh, lấp lánh trong nước biển. Nơi đây có gần 100 loài san hô cứng, gần 20
loài san hô mềm và 62 loài rong biển. Thêm vào đó, Khu hệ cá trong các rạn san hô biển
cũng rất dồi dào với các loài cá mú, cá bướm và một số loài khác, trong đó, có một số loài
rất quan trọng và quí hiếm như: trai tai tượng, ốc đun cái, đồi mồi, bò biển (dugong)…
Vườn Quốc gia trông giống như một bức tranh thủy mặc: pha lẫn trong màu xanh
sẫm của lá rừng, màu xanh ngọc lam của đại dương là những sắc hồng, sắc tím của các loài
hoa sim, hoa mua, đặc biệt là sắc màu đỏ tươi của loài hoa hải đường - một loài hoa đặc
trưng ở Phú Quốc.Bên cạnh đó, Vườn còn được tô điểm bởi màu trắng thiên thanh, đầy tinh
7
khiết của những dòng suối nổi tiếng bắt nguồn từ dãy Hàm Ninh như: suối Tranh, suối Đá
Bàn và suối Đá Ngọn
Vườn quốc gia Phú Quốc thực sự là một bảo tàng hiếm có bởi tất cả hệ sinh thái có
mặt ở Việt Nam đều hiện hữu ở nơi đây đã tạo nên một vị thế quan trọng thu hút khách du
lịch. Hiện nay vườn quốc gia đang được bảo vệ nghiêm ngặt dưới sự quản lý của hạt kiểm
lâm địa phương kết hợp với những tổ chức môi trường thế giới đang tiếp tục nhân giống và
sưu tầm những loài động vật hoang dã quý hiếm đang có nguy cơ tuyệt chủng.

trường trong tương lai, đặc biệt gây ra áp lực đối với vùng ven biển của Vườn quốc gia.
- Quá trình đô thị hoá tương đối nhanh đã có những ảnh hưởng đáng kể đến môi trường
và tài nguyên thiên nhiên, đến sự cân bằng sinh thái: tài nguyên đất bị khai thác triệt để
8
để xây dựng đô thị, khu du lịch, làm giảm diện tích cây xanh và mặt nước, gây ra úng
ngập, bên cạnh đó còn bùng nổ giao thông cơ giới gây ô nhiễm môi trường không khí
và tiếng ồn nghiêm trọng.
- Hơn 56 nghìn héc-ta đất tự nhiên ở Phú Quốc thì có đến hơn 29 nghìn héc-ta là vườn
quốc gia. Điều đó đặt ra cho việc quy hoạch, phát triển xây dựng Phú Quốc làm sao để
bảo tồn được vườn quốc gia, không vi phạm Luật Bảo vệ phát triển rừng và Luật Đa
dạng sinh học. Tuy nhiên cũng cần đặt câu hỏi là việc xây dựng, bảo tồn, ai sẽ quản lý,
nguồn kinh phí đầu tư, khai thác, sử dụng các giá trị của hệ sinh thái lấy từ đâu?
- Mùa khô thường kéo dài, lượng mưa ít, các con suối khô cạn và không có những cơn
mưa trái mùa nên làm cho nhiệt độ tại các khu rừng tăng lên, nên khả năng xảy ra cháy
rừng rất cao. Theo giám sát của cơ quan chuyên môn, cấp cháy rừng tại huyện đảo Phú
Quốc là cấp 4-5 là cấp cực kì nguy hiểm. Thêm vào đó vào thời gian này mảng thực bì,
dây leo, hệ sinh thái (rừng sậy) đang phát triển mạnh xen lẫn với lá cây khô héo do
nắng hạn nên rất đễ xảy ra cháy nếu lơ là trong công tác phòng chống cháy rừng. Gần
đây vào ngày 25.2.2010 tại địa bàn huyện Phú Quốc xảy ra vụ cháy vùng đệm VQG
Phú Quốc, làm thiệt hại khoảng 3.000m2 đồng cỏ thuộc ấp Rạch Tràm, xã Bãi Thơm.
3) Phân tích thực trạng phát triển
- Vườn quốc gia Phú Quốc là một trong những vườn quốc gia của Nam Bộ vẫn còn giữ
được nguyên vẹn khu rừng già nguyên sinh. Nơi đây còn hội tụ nhiều nét đẹp của thiên
nhiên với rừng, biển, suối, thác và núi đồi. Nhờ có hệ động thực vật phong phú, đa dạng
cùng một vùng biển đặc biệt phát triển mạnh mẽ về số loài san hô và thủy hải sản, vườn
quốc gia Phú Quốc hiện nay đã trở thành một địa điểm lý tưởng cho các dự án đầu tư
phát triển du lịch sinh thái. Ngày 9.11.2005, Thủ tướng Phan Văn Khải đã phê duyệt
quy hoạch xây dựng đảo Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang thành trung tâm du lịch sinh thái
đảo, biển chất lượng cao vào năm 2020.
 Tích cực:

+ Góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trên đảo Phú Quốc, đồng thời đảm
bảo mục tiêu phát triển bền vững do bảo vệ được tài nguyên thiên nhiên, trong đó
rừng có vai trò đặc biệt quan trọng đối với toàn bộ quá trình phát triển của đảo Phú
Quốc.
+ Là cơ hội để vườn quốc gia Phú Quốc trở thành một địa điểm nghiên cứu, thực
nghiệm cho các nhà khoa học.
 Tiêu cực:
+ Vẫn còn nhiều khó khăn về nguồn kinh phí cho việc thực hiện các dự án
+ Ý thức của người dân trên đảo cũng như du khách còn quá kém, chưa phối hợp
cùng nhà nước trong việc bảo vệ các loài động thực vật quý hiếm.
- Vườn quốc gia Phú Quốc hiện nay được nhiều tổ chức các nhà khoa học trong và
ngoài nước quan tâm phát triển về nhiều mặt, đặc biệt là về kinh tế.
 Tích cực:
+ Là điều kiện thuận lợi để Phú Quốc trở thành trung tâm thương mại giao thương
với các nước trong vùng, nhanh chóng hội nhập cùng bạn bè thế giới.
+ Tạo điều kiện cho kinh tế của Phú Quốc hội nhập và phát triển mạnh mẽ.
 Tiêu cực:
+ Vị trí địa lý chưa hoàn toàn thuận lợi và hệ thống giao thông chưa phát triển làm
chậm tiến độ thực hiện các dự án.
+ Công tác quy hoạch Phú Quốc còn chưa lồng ghép mục tiêu phát triển kinh tế với
bảo vệ môi trường một cách chặt chẽ, đảm bảo tính bền vững.
III. Các chính sách và biện pháp phát triển, bảo tồn vườn quốc gia
Phú Quốc
1) Hiện nay
a. Dự án đầu tư VQG Phú Quốc và Dự án Phát triển Kinh tế - Xã hội vùng đệm VQG
Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang giai đoạn 2009 – 2015
- Với mục tiêu bảo tồn hệ sinh thái rừng quý hiếm ở Vườn quốc gia Phú Quốc, Phân
viện Điều tra Quy hoạch Rừng Nam bộ - Viện Điều tra Quy hoạch Rừng Bộ NN &
PTNT đã đề xuất hai dự án này.
- Việc triển khai Dự án Quy hoạch Đầu tư VQG Phú Quốc sẽ giúp duy trì và phát triển

ương, cụ thể là Bộ Nông nghiệp - Phát triển nông thôn cơ quan chủ quản, ý kiến của Bộ
Tài chính về thẩm định giá cả. Đề án hoàn toàn không có qui hoạch chi tiết, không có
đề án khả thi về kinh tế, đánh giá ảnh hưởng tác động đến môi trường. Chỉ tính sơ bộ,
nếu chủ dự án thuê rừng được quyền khai thác 5% diện tích rừng để xây dựng cơ sở hạ
tầng theo qui định, thì với 1.293,9 ha rừng đã cho thuê, sẽ có khoảng 65 ha rừng
nguyên sinh gồm: cây kiền kiền, bô bô, bằng lăng, thị , có cây cả trăm năm tuổi bị
phá. Nếu căn cứ về Luật Bảo vệ và Phát triển rừng còn là dấu hiệu vi phạm, bởi Vườn
quốc gia Phú Quốc là tài sản quốc gia, cần sớm được các cấp, các ngành quan tâm xử
lý.
Đề án này cho các thành phần kinh tế thuê thời hạn 50 năm diện tích 8.710,42 ha
rừng tại Vườn quốc gia Phú Quốc (chủ yếu là rừng nguyên sinh) giai đoạn 2008-2010,
để phát triển du lịch sinh thái, do Sở Nông nghiệp - Phát triển nông thôn (NN-PTNT)
tỉnh Kiên Giang lập, UBND tỉnh Kiên Giang chính thức phê duyệt ngày 5/12/2007.
Nếu đề án này được thực hiện, thì có đến 36,33% diện tích rừng quốc gia Phú Quốc bị
bao chiếm.
c. Phòng chống cháy rừng ở Vườn quốc gia Phú Quốc
Để đối phó với nguy cơ cháy rừng, phá rừng thì trong năm qua huyện Phú Quốc đã
thành lập các tổ, đội phòng chống cháy rừng với gần 2.000 người tham gia. Lực lượng
này sẽ ứng trực sẵn sàng dập tắt lửa trường hơp có cháy xảy ra.
11
Bên cạnh đó cũng chuẩn bị sẵn sàng nhiều phương tiện chữa cháy chuyên dùng, máy
thổi gió, máy bơm chữa cháy cố định và cơ động cùng gần 1.000 bình chữa cháy các
lọai. Riêng nguồn nước vẫn duy trì 5 giếng khoan công nghiệp, 3 đập nước tại các suối
và 54 giếng khơi ở các khu vực rừng xung yếu.
Uỷ ban nhân dân huyện Phú Quốc cũng chỉ đạo các ngành chuyên môn trên địa bàn,
Ban chỉ huy phòng cháy chữa cháy cơ sở chủ động triển khai các phương án phòng
chống cháy rừng trong mùa khô, đẩy mạnh công tác tuyên truyền vận động nhân dân
nêu cao ý thức trách nhiệm không bất cẩn trong sử dụng lửa trong khi dọn vườn rẫy
hoặc tùy tiện đốt các đồng cỏ.
Huỵên cũng yêu cầu các địa phương thực hiện công tác chữa cháy với phương châm

quốc phòng vùng và quốc gia; từng bước trở thành một thành phố biển đảo; trung tâm
khoa học công nghệ của quốc gia và khu vực Đông Nam Á; đồng thời đưa Phú Quốc là
đầu mối quan trọng về giao thông vận tải nội vùng và hàng không quốc tế; đặc biệt là
12
trung tâm bảo tồn sự đa dạng sinh học rừng và biển của quốc gia và khu vực. Vì vậy,
công tác quản lý quy hoạch xây dựng là bước cụ thể hoá của công tác lập quy hoạch
xây dựng, một yếu tố then chốt trong việc xây dựng Phú Quốc bền vững và hoà hợp với
môi trường.
Biện pháp: + Thực hiện các quy định về quy hoạch và cải tạo nâng cấp kỹ thuật hạ tầng
và dịch vụ cho khu vực còn khó khăn.
+ Lồng ghép những vấn đề môi trường vào công tác quy hoạch, quy hoạch
chi tiết các khu tái định cư; hoàn chỉnh việc rà soát, điều chỉnh đất rừng phù hợp với
quy hoạch mới được Chính phủ phê duyệt, đồng thời hoàn thành các quy hoạch chuyên
ngành nông nghiệp, thuỷ sản, thuỷ lợi, năng lượng. Rà soát điều chỉnh, bổ sung quy
hoạch chi tiết xây dựng các khu chức năng phù hợp với quy hoạch mới.
+ Tập trung vốn đầu tư, nâng cao năng lực quản lý, khai thác sao cho phù
hợp với điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế - xã hội.
+ Phát triển và quản lý tốt giao thông vận tải và trật tự đô thị. Hệ thống
điện, cấp thoát nước, hạ tầng thông tin - truyền thông cũng được tiếp tục đầu tư, nâng
cấp.
+ Cần cụ thế hóa cơ chế, chính sách ưu đãi thu hút các nhà đầu tư trong và
ngoài nước để phát triển nhanh trong thời gian tới.
+ Bố trí các công trình kinh tế và dân cư trên các đảo nhất thiết phải chú ý
đến nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, sẵn sàng phối hợp, ứng cứu lẫn nhau trong các tình
huống. Đồng thời, các lực lượng vũ trang trên đảo ngoài nhiệm vụ bảo vệ biển, đảo cần
đẩy mạnh phát triển sản xuất, đồng thời hỗ trợ và tạo điều kiện để các hoạt động kinh tế
trên biển được thường xuyên, an toàn và hiệu quả.
b. Xã hội
- Dân số huyện đảo ngày càng tăng, dự báo đến năm 2020 quy mô dân số khoảng
340.000 – 380.000 người. Dự báo đến năm 2030 quy mô dân số khoảng 500.000 –

hình thành từ bé là phải có một tình yêu đối với rừng, để rồi từ đó họ tự xác định được
điều mình cần làm để những cánh rừng trên quê hương ngày càng phát triển đa dạng và
phong phú hơn.
c. Môi trường
- Rừng Phú Quốc là khu rừng nguyên sinh còn sót lại ở khu vực Nam Bộ nên ngoài
chức năng là nơi lưu trữ các lòai động, thực vật mà còn điều hòa khí hậu làm cho khí
hậu nơi đây luôn mát mẻ, chắn sóng, chắn cát, chắn các đợt gió từ biển thổi vào. Là nơi
lưu trứ nguồn nước, làm giảm các đợt gió thổi về nhờ tác dụng của các tán cây ngoài ra
nó còn có chức năng như một lá phổi xanh điều hòa khí hậu ở khu vực Nam Bộ. Một
thách thức khác đang đặt ra cho Ban quản lý vườn quốc gia Phú Quốc chính là nạn chặt
phá rừng trái phép, đốt rừng để lấy đất làm rẫy. Nguyên nhân chính của tình trạng này
là do ý thức của người dân về bảo vệ rừng còn quá kém, một nguyên nhân quan trọng
khác là do lực lượng kiểm lâm không đủ để có thể bảo vệ toàn bộ vùng rừng (chỉ
khoảng 50 người). Cần phải duy trì và phát triển độ che phủ rừng để đảm bảo chức
năng phòng hộ và phát triển bền vững về kinh tế, xã hội của huyện đảo Phú Quốc.
Bi ện pháp : Để giải quyết vấn đề này, không còn cách gì khác là phải tăng cường lực
lượng kiểm lâm để việc bảo vệ rừng được sâu sát và chặc chẽ hơn. Bên cạnh đó cần
nâng cao ý thức của người dân trong vùng và khách du lịch về bảo vệ rừng chính là
công tác cần phải được thực hiện triệt để. Tích cực kêu gọi người dân tham gia trồng
cây gây rừng, bảo vệ rừng… Những nội dung đầu tư có thể kể đến như xây dựng và
nâng cấp hệ thống chốt, trạm bảo vệ rừng, mua sắm trang thiết bị phục vụ công tác
nghiên cứu, bảo tồn đa dạng sinh học…
- Vườn quốc gia Phú Quốc là nơi có hệ thống động, thực vật rừng đa dạng và phong
phú, có chức năng phòng hộ vô cùng quan trọng. Nơi đây có sinh cảnh rừng ngập mặn,
sinh cảnh rừng tràm, rừng thưa cây họ dầu, sinh cảnh trảng tranh, sinh cảnh rừng
nguyên sinh cây họ dầu… Về động vật thì có 28 loài thú rừng, 119 loài chim, 47 loài bò
sát và 14 loài lưỡng thê. Chính hệ sinh thái đa dạng và phong phú này, hằng năm, đã
thu hút một lượng lớn khách du lịch tập trung về Phú Quốc. Dù vậy, làn sóng khách du
14
lịch đến đảo ngày càng tăng thì nạn săn bắn thú rừng trái phép gia tăng rất đáng lo ngại.

quyền tại đây chỉ có những biện pháp xử lí tạm thời như đốt và chôn rác thải nhưng
cũng chỉ giảm một phần nhỏ.
Bi ện pháp : Để xử lí triệt để cần phải xây dựng một hệ thống xử lí nước sinh hoạt và
rác thải để giảm thiểu tình trạng ô nhiễm hiện nay đồng thời đưa ra các cơ chế xử phạt
nghiêm khắc đối với các cơ sở, xí nghiệp vi phạm gây ô nhiễm môi trường ở địa
phương. Khi ô nhiễm môi trường thật sự trở thành vấn đề cấp bách cần nhanh chóng
giải quyết thì cần phải thúc đẩy việc thành lập và đưa vào hoạt động trung tâm kỹ thuật
quan trắc môi trường trên đảo Phú Quốc càng sớm càng tốt. Kết quả quan trắc từ trung
tâm này sẽ là cơ sở để địa phương có những biện pháp kịp thời ứng phó với những biến
động xấu từ môi trường sinh thái, đồng thời có cơ sở pháp lý để nhanh chóng xử phạt
các tổ chức, cá nhân gây ô nhiễm môi trường Có như vậy, mới có thể phát triển bền
15
vững và mới có thể khai thác hiệu quả tiềm năng rất lớn của Phú Quốc, đặc biệt tiềm
năng du lịch.
Kết luận
( mọi người cho ý kiến phần Kết luận )
16