Ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy
GD - Tiến sĩ Nguyễn Trọng Thọ, nguyên giáo viên Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, khi nói về việc
soạn bài dạy bằng giáo án điện tử (GAĐT) thông qua việc ứng dụng CNTT đã có ý kiến: “Những gì mà
phấn trắng và bảng đen làm được thì không cần thiết phải soạn thành một bài giảng điện tử” và ông nói
thêm: “Một hình ảnh minh họa có thể thay thế cho rất nhiều lời giảng giải”. Thực tế có không ít bài dạy
không cần sử dụng đến CNTT vẫn mang lại hiệu quả khá cao. Điều đó để thấy rằng không nhất thiết bài
dạy nào cũng sử dụng CNTT mà yêu cầu người thầy cần chọn lọc bài dạy để ứng dụng CNTT một cách
hợp lý.
Trình bày bài giảng
Không ai phủ nhận tính ưu việt lẫn hiệu quả của việc ứng dụng CNTT vào các lĩnh vực đặc biệt trong
công tác giảng dạy. GAĐT là một phương tiện ứng dụng nó. Và để việc ứng dụng đạt hiệu quả cao nhất
đòi hỏi người thầy cần nắm bắt tính hệ thống kết cấu của một bài soạn GAĐT bao gồm một số tiêu chí
sau: tính thống nhất, những thông tinđược chọn lọc khi đưa ra nên sử dụng màu sắc lẫn font chữ, ngay cả
những đề mục hay ký hiệu luôn cần sự hài hòa, hợp lý và rõ ràng, tránh lạm dụng màu sắc, font chữ dể
dẫn đến rối rắm thiếu tính nhất quán; trình bày logic, bài giảng phải đảm bảo tính sư phạm và hạn chế tối
đa chữ và thông tintrên một slide nhằm giúp học sinh tập trung hơn. Nếu như học sinh dành thời gian ghi
chép chi tiết trên slide dễ bị phân tâm trong việc tiếp thu cũng như lĩnh hội những thông tin từ người thầy
đưa ra cùng trên một slide; tạo các kết nối linh hoạt, sử dụng các chức năng hyperlink hoặc triggers để có
được sự linh hoạt cần thiết và có thể dễ dàng kết nối được các trang bài giảng lại với nhau hoặc có thể kết
nối với các phím, hình ảnh minh họa… một cách thuận lợi.
Để phát huy tính tối ưu của một GAĐT, giáo viên cần sử dụng hợp lý các hiệu ứng kỹ thuật bằng nhiều
cách như: nêu vấn đề cho học sinh tham gia; sử dụng mô phỏng; hình ảnh minh họa; các phim chứng
minh… Tất nhiên mọi thứ cần phải chọn lọc.
CNTT chỉ là phương tiện dạy và học. Nó chỉ nhằm hỗ trợ cho người thầy chứ không phải là tất cả. Nó
cũng không thể nào làm công việc người thầy. Linh hồn của bài giảng, của tiết học nằm ở người thầy, vì
thế, để khai thác hiệu quả sự hỗ trợ của CNTT trong giảng dạy cần xây dựng cơ sở dữ liệu và tổ chức khai
thác chúng với những kỹ thuật thích hợp.
Chuẩn bị bài giảng bằng PowerPoint
Không như các bài soạn giáo án bình thường khác, khi soạn một GAĐT cần theo các yêu cầu sau: sưu tầm
hình ảnh; phim hay có thể thêm một số tư liệu khác tùy theo bài dạy; chọn bài dạy phù hợp để soạn
GAĐT; soạn nội dung bài giảng; cắt phim, hình scan, vẽ hình. Tất cả đầy đủ sẽ cho chúng ta bài giảng

Đề tài “Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học ở trường phổ thông Việt Nam” do PGS. TS. Đào
Thái Lai làm chủ nhiệm, dưới sự chủ trì của Viện Chiến lược và Chương trình giáo dục, được thực hiện
trong 2 năm (2003-2005), với sự tham gia thực hiện của nhiều cá nhân, đơn vị trong và ngoài Viện. Sau
thời gian thực hiện đề tài đã thu được những kết quả nhất định và là tài liệu tham khảo quý báu cho đông
đảo bạn đọc quan tâm. Đề tài đã đưa ra được những nguyên tắc chung và phương pháp ứng dụng CNTT
& TT trong dạy học một số môn. Những kết quả nghiên cứu của đề tài đã được triển khai thực nghiệm ở
một số trường phổ thông và đã thu được kết quả khả quan.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông (CNTT & TT) là hết sức cần thiết ở Việt Nam nhưng
chưa có nhiều công trình nghiên cứu tổng thể về ứng dụng CNTT & TT trong dạy học. Việc ứng dụng
CNTT & TT trong dạy học và công tác quản lý đang là một xu thế tất yếu của nhiều quốc gia trong thế kỷ
21- kỷ nguyên của thông tin và tri thức.
Hiện nay có nhiều trường phổ thông ở Việt Nam đã được trang bị phòng máy nhưng mới sử dụng để dạy
tin học như một môn học, còn việc sử dụng phòng máy cùng các Phần mềm dạy học (PMDH) như một
công cụ dạy học còn là vấn đề cần giải quyết. Các trường chưa có cơ sở khoa học lựa chọn PMDH để
dùng cho mình, ngay cả số lượng PMDH cũng rất ít không đáp ứng nhu cầu sử dụng. Thực tiễn này đòi
hỏi cần nghiên cứu một cách hệ thống về cơ sở lý luận và thực tiễn việc ứng dụng CNTT & TT trong dạy
học.
Đứng trước tình hình trên, nhóm tác giả của đề tài đã tập trung nghiên cứu vào Cơ sở lý luận về ứng dụng
CNTT & TT vào một số môn học: toán, vật lý, hoá học, sinh học, lịch sử, địa lý , chủ yếu ở THCS;
Nghiên cứu thực trạng ứng dụng CNTT & TT trong dạy học ở một số trường tiểu học, THCS và THPT, và
đãđạt được các kết quả nghiên cứu cơ bản sau:
Đề tài đã làm sáng tỏ các quan niệm có liên quan đến vấn đề nghiên cứu như: CNTT, Ứng dụng CNTT,
tích hợp CNTT trong dạy học,…bên cạnh đó là tổng quan kinh nghiệm ứng dụng CNTT & TT trong
trường phổ thông ở một số nước như: Hàn Quốc, Malaysia, Australia, Hoa Kì,… Đây là những thông tin
có giá trị tham khảo cao.
Bên cạnh đó các tác giả cũng đưa ra các mức độ ứng dụng CNTT & TT trong dạy học, bởi việc ứng dụng
CNTT & TT trong dạy học biểu hiện rất đa dạng, trong thực tế nó được triển khai ở nhiều trường, ở các
mức độ khác nhau tuỳ vào mức độ nhận thức của giáo viên, trang bị cơ sở vật chất về CNTT & TT,…
Theo nhóm tác giả thì có 4 mức ứng dụng CNTT & TT cơ bản nhất căn cứ vào hoạt động của quản lý, của
người dạy và người học:

trang Web dành riêng cho diễn đàn thảo luận về ứng dụng CNTT & TT trong dạy học ở phổ thông theo
địa chỉ: ; Viết 08 bài báo đăng trên tạp chí Giáo dục; Biên soạn 12 tài liệu
hướng dẫn về ứng dụng CNTT trong dạy học một số môn: Toán, Vật lý, Hoá học, Địa lý, …Tài liệu
chuyên khảo về ứng dụng CNTT & TT trong dạy học.
Chuyên đề
ứng dụng công nghệ thông tin
góp phần đổi mới phương pháp
dạy học môn GDCD
ở trường PTDT Nội Trú tiên Yên
A/ Phần mở đầu
1. Lý do chọn đề tài.
- Hi?n nay v?i s? phỏt tri?n nhu vu bóo v? linh v?c CNTT, nu?c ta dó t?ng bu?c ti?p c?n và ?ng d?ng nh?
ng thành t?u trong linh v?c cũn khỏ m?i m? này. Tuy v?y, vi?c ?ng d?ng CNTT vào vi?c d?y h?c ? nu?c ta
v?n cũn h?n ch? so v?i cỏc qu?c gia trờn th? gi?i. Vỡ v?y vi?c d?i m?i PPDH và ?ng d?ng CNTT gúp ph?
n vào vi?c d?i m?i PPDH là vi?c làm c?n thi?t và quan tr?ng c?a ngành giỏo d?c trong giai do?n hi?n nay
2. Nhiệm vụ của đề tài.
- Đề tài nghiên cứu những vấn đề lý luận, việc vận dụng công nghệ thông tin vào môn
GDCD ở trường PTDTNT để giảng dạy một số bài trong chương trình nhằm phát huy tính
tích cực của học sinh.
3. Ph ¬ng ph¸p nghiªn cøu.
- Các phương pháp cụ thể đó là:
+ Phương pháp điều tra
+ Phương pháp quan sát
+ phương pháp nghiên cứu phân tích tổng hợp
+ Phương pháp thống kê.v.v
4. Đối tượng nghiên cứu:
Vận dụng CNTT trong dạy học môn GDCD để dạy một số bài trong chương trình THCS
nhằm phát huy tính tích cực học tập của học sinh ở trường PTDTNT Tiên Yên.
5. ý nghĩa của đề tài.
Về thực tiễn, kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở cho việc giáo viên vận dụng CNTT vào từng

hc ng dng CNTT.
1.2 Nhng hn ch trong vic ng dng CNTT vo vic dy v hc mụn GDCD
V phớa giỏo viờn:
- Mt s giỏo viờn vn cũn quen vi cỏch dy c.
- Nhiu giỏo viờn ngi s dng CNTT do tn thi gian, cụng sc.
- Nhiu giỏo viờn khụng mun trang b mỏy tớnh phc v dy hc khi i sng gia ỡnh cũn
nhiu khú khn.
- Mt s giỏo viờn khỏc cha thc s c gng t hc, t nõng cao kh nng ng dng
CNTT, cha dỏm ngh dỏm lm
* V phớa hc sinh:
Mt s hc sinh cha tht thớch nghi vi phng phỏp hc hin i ny, ch th ng ngi
nghe, xem phim, nh v sụi ni bỡnh lun hoc say sa nghe thy giỏo ging quờn c vic
ghi bi.
- Mt s hc sinh gp khú khn trong vic ghi chộp bi: khụng bit la chn thụng tin, ni
dung chớnh ghi vo bi hc, ghi chm hoc khụng y
Chng III
M?t vi phuong phỏp ?ng d?ng CNTT vo d?y v h?c mụn GDCD trng PTDT Ni Trỳ
Xõy dng th vin t liu
+ Khai thỏc thụng tin, tranh, nh t mng Internet
+ Khai thác tranh ảnh từ sách, tài liệu, báo chí, tạp chí
+ Khai thác từ băng hình, phim video, các phần mềm, tranh ảnh, bản đồ, hình vẻ thông
qua chức năng cung cấp thông tin của máy tính.
2. Xây dựng bài giảng điện tử
Chúng ta có thể sử dụng giáo án điện tử để dạy các bài có tính chất thuyết trình, kiến thức
trừu tượng, đặc biệt là những bài học mà có thể khai thác được các tư liệu, hình ảnh, video,
phần mềm
Thực tế bài giảng điện tử có thể dựa vào các phần mềm trình diễn sẵn có như PowerPoint
Quy trình thiết kế một bài giảng điện tử:
Xác định rõ mục tiêu bài dạy.
Xác định kiến thức cơ bản, nội dung trọng tâm.

Để ứng dụng CNTT góp phần đổi mới phương pháp dạy học có hiệu quả cao, giáo viên phải
thường xuyên không ngừng tự học để nâng cao trình độ chuyên môn mà còn phải nâng cao
khả năng sử dụng CNTT.
- Để nâng cao khả năng sử dụng CNTT, ngoài việc đến với các lớp tin học, giáo viên có thể
tự học (ví dụ: Giáo viên có thể tự học cách soạn giáo án điện tử thông qua phần mềm hướng
dẫn tự học Microsoft PowerPoint
Kết luận:
Áp dụng phương pháp giảng dạy mới đòi hỏi giáo viên phải dành thời gian đầu tư vào mỗi
bài dạy. Từng bước áp dụng các phương tiện hiện đại như máy chiếu đa năng, máy chiếu đa
vật thể, đầu Projector.v.v. băng hình, tranh ảnh vào trong giảng dạy bộ môn GDCD là con
đường hữu hiệu, có tác dụng tăng hiệu quả tiết học lên gấp bội
Xin châỨng dụng CNTT vào dạy môn GDCD kết quả như thế nào ?
Tôi tốt nghiệp khoa GDCT ở trường ĐHSP và hiện đang trực tiếp giảng dạy môn GDCD cấp III. Vừa qua trường
Tôi có phát động phong trào ứng dụng CNTT vào bài giảng nên Tôi củng cố gắng mày mò được đôi bài nay xin
chia sẽ cùng các thầy cô nhé .
Nói về kết quả thì có lẽ chúng ta thấy khá rỏ là nó có hiệu quả thật. Vì qua những bài giảng có ứng dụng CNTT thì
hs tỏ ra có hứng thú học tập hơn và bài giảng có phần sinh động hơn.Tuy nhiên,để làm được 1 bài giảng ứng dụng
CNTT có chất lượng thì củng mất khá nhiều thời gian công sức đấy. Điều này chắc quý thầy cô dạy môn gdcd rất
hiểu. Vì muốn bài giảng có kết quả cao chúng ta không thể thiếu đoạn video,tranh ảnh để minh họa. Nói như vậy
không có nghĩa là chúng ta chịu "bó tay " mà chúng ta cần cùng nhau cố gắng khắc phục khó khăn thôi Thầy cô
nhỉ.
Do mới áp dụng nên kinh nghiệm chưa có, vì thế hạn chế cũng khá nhiều.Tôi xin nêu 1 vài hạn chế sau bài giảng
như : - hs ghi chép bài không được đầy đủ ( có lẽ do hs của Tôi phần lớn là người dân tộc thiểu số tiếp thu bài
chậm nên có hạn chế này )
- bản thân giáo viên dễ bị cháy giáo án ( có lẽ do tôi còn ôm đồm kiến thức )
Thiết nghĩ, giá như công ty thiết bị giáo dục nghiên cứu và phát hành các đoạn phim tư liệu phù hợp với nội dung
từng bài giảng để hổ trợ cho quá trình soạn giáo án ứng dụng CNTT môn GDCD thì hay biết mấy Thầy cô nhĩ.
xin chào và chúc quý Thầy cô sức khõe, hạnh phúc và công tác tố
n thành cảm ơn!
ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN GÓP PHẦN ĐỔI MỚI

đa dạng, phong phú về nội dung, thiên về lý luận, nội dung kiến thức mang tính trừu tượng cao, song cán
bộ giáo viên chúng tôi đã không ngừng cố gắng đổi mới PPDH: từ vận dụng các phương pháp dạy học
mới như đàm thoại, nêu vấn đề, phương pháp làm việc theo nhóm , một số giáo viên cũng đã ứng dụng
CNTT vào dạy học làm cho tiết dạy sinh động, có hiệu qủa cao, thu hút được sự tham gia tích cực của học
sinh. Học sinh thực sự say mê, thích thú và làm việc có hiệu quả cao trong đa số những giờ học có ứng
dụng CNTT.
1.1 Những thuận lợi trong việc ứng dụng CNTT vào việc dạy học môn GDCD
- Được sự quan tâm của ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh nhà.
- Ban Giám hiệu nhà trường có quyết tâm cao và tập trung chỉ đạo, đẩy mạnh việc đổi mới PPDH.
+ Nhà trường đã trang bị khá đầy đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị, máy móc phục vụ cho đổi mới
PPDH: Các phòng bộ môn, thư viện, phòng đa chức năng, phòng máy
+ Tổ chức các lớp học vi tính cho cán bộ giáo viên: Tin học căn bản, tin học nâng cao, lớp học
Intel, tập huấn sử dụng một số phần mềm thông dụng cho giáo viên
+ Tổ chức phong trào thao giảng đổi mới PPDH và được đông đảo cán bộ giáo viên nhiệt tình tham
gia.
- Trường có một số giáo viên đã sử dụng thành thạo các phần mềm vi tính, thuận lợi cho việc trao
đổi học hỏi kinh nghiệm ứng dụng CNTT vào dạy học.
- Việc sử dụng bài giảng điện tử sẽ chuyển tải được lượng tin lớn đến với học sinh, việc trao đổi tin
nhanh hơn và hiệu quả hơn.
- Được sự ủng hộ tích cực của học sinh, đa số học sinh rất mong muốn được học những giờ học
ứng dụng CNTT. Qua việc điều tra đối tượng học sinh chúng tôi đã thu được kết quả cụ thể sau:
Bảng 1: Số liệu điều tra mức độ thích học các giờ học có ứng dụng CNTT của học sinh
Đối tượng điều
tra
Rất thích Thích vừa
phải
Không thích Không có ý
kiến
137 HS khối
11

toàn
Hiểu các ý
chính
Hiểu các ý
chính nhưng
chưa đầy đủ
Hoàn toàn
không hiểu
137 HS khối
11
91 (16,42%) 34 (34,82%) 12 (8,76%) 0 (0%)
* Về phía học sinh:
Trên thực tế, hầu hết học sinh đều say mê, thích thú được học những giờ học có ứng dụng CNTT.
Song, bên cạnh đa số học sinh tiếp cận nhanh chóng với phương pháp học mới này vẫn còn những tồn tại
cần khắc phục sau:
- Một số học sinh chưa thật thích nghi với phương pháp học hiện đại này, chỉ thụ động ngồi nghe,
xem phim, ảnh và sôi nổi bình luận hoặc say sưa nghe thầy giáo giảng quên cả việc ghi bài.
- Một số học sinh gặp khó khăn trong việc ghi chép bài: không biết lựa chọn thông tin, nội dung
chính để ghi vào bài học, ghi chậm hoặc không đầy đủ
Bảng 3: Số liệu điều tra về khả năng ghi chép bài của học sinh trong giờ học ứng dụng CNTT
Đối tượng
điều tra
Ghi bài đầy đủ Ghi bài chưa đầy
đủ
Không ghi được
bài
137 HS khối
11
96 (70, 07%) 37 (27,01%) 4 (2,92%)
2. Một vài phương pháp ứng dụng CNTT vào dạy và học môn GDCD

2.2 Xây dựng bài giảng điện tử
Chúng ta có thể sử dụng giáo án điện tử để dạy các bài có tính chất thuyết trình, kiến thức trừu
tượng, đặc biệt là những bài học mà có thể khai thác được các tư liệu, hình ảnh, video, phần mềm
Bộ môn GDCD chưa có bài giảng điện tử có sẵn trên các đĩa CD- ROM bán trên thị trường. Do vậy
giáo viên phải tự soạn bài giảng điện tử đa số dựa vào . Thực tế bài giảng điện tử có thể dựa vào các phần
mềm trình diễn sẵn có như PowerPoint, đây là phần mềm thiết kế bài giảng điện tử tương đối đơn giảng,
phù hợp với giáo viên giảng dạy các bộ môn không chuyên về CNTT như môn GDCD. Chương trình này
dễ sử dụng, bằng cách đọc sách hướng dẫn hoặc học hỏi bạn bè, đồng nghiệp thì có thể soạn được bài
giảng. Trên thị trường hiện nay có bán phần mềm hướng dẫn tự học Microsoft PowerPoint, giáo viên có
thể mua về để tự học.
• Quy trình thiết kế một bài giảng điện tử:
- Xác định rõ mục tiêu bài dạy.
- Xác định kiến thức cơ bản, nội dung trọng tâm.
- Lựa chọn tư liệu, tranh, ảnh, phim, thông tin cần thiết phục vụ bài dạy
- Lựa chọn các phần mềm, trình diễn, hiệu ứng để xây dựng tiến trình dạy học thông qua
hoạt động cụ thể.
- Chạy thử, sửa chữa và hoàn thiện bài giảng.
* Lưu ý: Trong bài giảng điện tử đối với môn GDCD, giáo viên cần đưa những tư liệu, thông tin,
tranh ảnh hay đoạn phim có tính thực tiễn cao, những thông tin, số liệu phải mang tính thời sự, phải
chuyển tải được nội dung bài giảng thì bài dạy mới có hiệu quả cao.
2.3 Đa dạng hóa phương pháp dạy học
Bên cạnh ứng dụng CNTT được coi là phương pháp hiện đại, tối ưu góp phần tích cực cho đổi mới
phương pháp dạy học, giáo viên cần chú ý đa dạng hóa các hình thức dạy học, phải biết kết hợp với các
phương pháp dạy học khác như: nêu vấn đề, phương pháp đàm thoại, thuyết trình, làm việc theo nhóm,
hướng dẫn học sinh tự học, tự nghiên cứu Tùy theo đặc điểm của từng chương, từng bài, tùy theo đối
tượng học sinh để sử dụng các phương pháp giảng dạy thích hợp mới có thể đạt được hiệu quả cao trong
dạy và học.
2.4 Hướng dẫn học sinh ứng dụng CNTT phục vụ học tập
Phương pháp tự học, tự nghiên cứu, phương pháp giải quyết vấn đề, phương pháp làm việc theo
nhóm được xem là những phương pháp học mới so với phương pháp học thuộc lòng truyền thống trước

- Một điều đáng lưu ý là cần hiểu đúng CNTT chỉ là một phương tiện hỗ trợ đắc lực cho đổi mới
phương pháp dạy học, bởi vì quá trình giáo dục con người không thể “công nghệ hóa” hoàn toàn được, có
nhiều mặt giáo dục không thể quy trình hóa được như giáo dục nhân văn, giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm
mỹ Xác định điều này, trong quá trình giảng dạy giáo viên tránh lạm dụng CNTT, xem CNTT là độc
tôn, là duy nhất.
- Để ứng dụng CNTT góp phần đổi mới phương pháp dạy học có hiệu quả cao, giáo viên phải thường
xuyên không ngừng tự học để nâng cao trình độ chuyên môn mà còn phải nâng cao khả năng sử dụng
CNTT.
- Để nâng cao khả năng sử dụng CNTT, ngoài việc đến với các lớp tin học, giáo viên có thể tự học
(ví dụ: Giáo viên có thể tự học cách soạn giáo án điện tử thông qua phần mềm hướng dẫn tự học
Microsoft PowerPoint ) hoặc có thể học ở bạn bè, đồng nghiệp, những giáo viên có kinh nghiệm, có
chuyên môn liên quan đến ứng dụng CNTT Điều quan trọng là giáo viên phải đóng vai trò là người học
thường xuyên để có thể thực hiện được cuộc cách mạng giáo dục nói chung, về phương pháp dạy và học
nói riêng, đang được đặt ra hiện nay và xu thế là sử dụng CNTT như là một công cụ dạy học có hiệu quả
cao.
Kết luận:
Chúng ta đang bước vào thể kỷ XXI - thế kỷ của khoa học và công nghệ. Sự chuẩn bị nguồn nhân
lực cho thời kỳ mới của đất nước là một trong những nhiệm vụ trọng đại của toàn xã hội và của ngành
giáo dục đào tạo nói riêng. Muốn theo kịp với các nước tiên tiến, đón đầu sự phát triển đòi hỏi phải đổi
mới giáo dục một cách đồng bộ: chương trình, SGK, kiểm tra đánh giá và đặc biệt là cơ sở vật chất, thiết
bị, phương tiện dạy học hiện đại.
Sự ra đời của phương pháp mới bao giờ cũng gặp những khó khăn, đòi hỏi phải có ý thức và quyết
tâm tìm tòi, thử nghiệm với những bước đi vững chắc mới có thể đạt hiệu quả cao.
Áp dụng phương pháp giảng dạy mới đòi hỏi giáo viên phải dành thời gian đầu tư vào mỗi bài dạy.
Từng bước áp dụng các phương tiện hiện đại như máy chiếu đa năng, máy chiếu đa vật thể, đầu
Projector.v.v. băng hình, tranh ảnh vào trong giảng dạy bộ môn GDCD là con đường hữu hiệu, có tác
dụng tăng hiệu quả tiết học lên gấp bội
Khái niệm về bài giảng điện tử
I. Khái niệm bài giảng điện tử
Bài giảng điện tử là một hình thức tổ chức bài lên lớp mà ở đó toàn bộ kế hoạch hoạt động dạy học đều

bài về kiến thức, kĩ năng, thái độ. Đó chính là mục tiêu của bài.
2.2. Lựa chọn kiến thức cơ bản, xác định đúng những nội dung trọng tâm
Những nội dung đưa vào chương trình và sách giáo khoa phổ thông được chọn lọc từ khối lượng tri thức
đồ sộ của khoa học bộ môn, được sắp xếp một cách lôgíc, khoa học, đảm bảo tính sư phạm và thực tiễn
cao. Bởi vậy cần bám sát vào chương trình dạy học và sách giáo khoa bộ môn. Đây là điều bắt buộc tất
yếu vì sách giáo khoa là tài liệu giảng dạy và học tập chủ yếu; chương trình là pháp lệnh cần phải tuân
theo. Căn cứ vào đó để lựa chọn kiến thức cơ bản là nhằm đảm bảo tính thống nhất của nội dung dạy học
trong toàn quốc. Mặt khác, các kiến thức trong sách giáo khoa đã được qui định để dạy cho học sinh. Do
đó, chọn kiến thức cơ bản là chọn kiến thức ở trong đó chứ không phải là ở tài liệu nào khác.
Tuy nhiên, để xác định được đúng kiến thức cơ bản mỗi bài thì cần phải đọc thêm tài liệu, sách báo tham
khảo để mở rộng hiểu biết về vấn đề cần giảng dạy và tạo khả năng chọn đúng kiến thức cơ bản.
Việc chọn lọc kiến thức cơ bản của bài dạy học có thể gắn với việc sắp xếp lại cấu trúc của bài để làm nổi
bật các mối liên hệ giữa các hợp phần kiến thức của bài, từ đó rõ thêm các trọng tâm, trọng điểm của bài.
Việc làm này thực sự cần thiết, tuy nhiên không phải ở bài nào cũng có thể tiến hành được dễ dàng. Cũng
cần chú ý việc cấu trúc lại nội dung bài phải tuân thủ nguyên tắc không làm biến đổi tinh thần cơ bản của
bài mà các tác giả sách giáo khoa đã dày công xây dựng.
2.3. Multimedia hoá kiến thức
Đây là bước quan trọng cho việc thiết kế bài giảng điện tử, là nét đặc trưng cơ bản của bài giảng điện tử
để phân biệt với các loại bài giảng truyền thống, hoặc các loại bài giảng có sự hỗ trợ một phần của máy vi
tính. Việc multimedia hoá kiến thức được thực hiện qua các bước:
- Dữ liệu hoá thông tin kiến thức
- Phân loại kiến thức được khai thác dưới dạng văn bản, bản đồ, đồ hoạ, ảnh tĩnh, phim, âm thanh
- Tiến hành sưu tập hoặc xây dựng mới nguồn tư liệu sẽ sử dụng trong bài học. Nguồn tư liệu này thường
được lấy từ một phần mềm dạy học nào đó hoặc từ internet, hoặc được xây dựng mới bằng đồ hoạ,
bằng ảnh quét, ảnh chụp, quay video, bằng các phần mềm đồ hoạ chuyên dụng như Macromedia Flash
- Chọn lựa các phần mềm dạy học có sẵn cần dùng đến trong bài học để đặt liên kết.
- Xử lý các tư liệu thu được để nâng cao chất lượng về hình ảnh, âm thanh. Khi sử dụng các đoạn phim,
hình ảnh, âm thanh cần phải đảm bảo các yêu cầu về mặt nội dung, phương pháp, thẩm mỹ và ý đồ sư
phạm.
2.4. Xây dựng các thư viện tư liệu

thiết kế.
III. Các bước thiết kế bài giảng điện tử trên PowerPoint
Để thiết kế một bài giáo án điện tử trên Microsoft PowerPoint, cần tiến hành theo các bước:
3.1. Khởi động chương trình PowerPoint, định dạng và tạo File mới
Khởi động PowerPoint: Chọn Start\Program\Microsoft PowerPoint, hoặc có thể vào nhấp vào biểu tượng
trên thanh Office bar hoặc trên màn hình Windows.
Tiến hành định dạng trang trình diễn: Một slide được được chia làm 3 vùng ứng với 3 phần: phần tiêu đề,
phần thân và phần ghi chú. Việc định dạng được tiến hành như sau:
Chọn lệnh View\Master\Slide Master, hộp thoại Master Slide View sẽ xuất hiện.
Phần tiêu đề của Slide nằm ở khung to edit Master title Style. Định dạng chung cho tất cả các tiêu đề của
các slide bao gồm chọn kiểu chữ, cỡ chữ, khung viền, kích cỡ, màu sắc của khung tiêu đề.
Phần thân của slide nằm ở khung to edit Master text Styles, định dạng chung cho tất cả phần thân của các
slide bao gồm chọn kiểu chữ, cỡ chữ, khung viền, kích cỡ, màu sắc của khung.
Phần ghi chú nằm ở khung Footer area dùng để đưa nội dung phần cuối trang vào các slide, tức là chọn
khung Footer area, chọn kiểu chữ, cỡ chữ ở hộp thoại Font trên thanh Formating, sau đó nhập nội dung
cần thiết.
Lưu file mới: Chọn File\Save (Ctrl + S) hoặc vào biểu tượng Save trên thanh công cụ.
ĐÁNH GIÁ TIẾT DẠY HỌC CÓ ỨNG DỤNG CNTT&TT
Trong thực tiễn dạy học ở phổ thông hiện nay, có nhiều ý kiến khác nhau về đánh giá
chất lượng ứng dụng CNTT&TT trong dạy học. Nhiều tiết học sử dụng công cụ trình
chiến PowerPoint rất hấp dẫn, nhưng hiệu quả sư phạm không cao, học sinh chỉ theo
dõi các hình ảnh chiếu trên màn hình, chưa kết hợp ghi chép vở, và tất nhiên không có
các hoạt động học tập cá nhân. Các tiết học này đôi khi vẫn được đánh giá cao. Chúng
ta cần đưa ra những tiêu chí đánh giá tiết học có ứng dụng CNTT&TT để định hướng
cho việc sử dụng CNTT&TT trong dạy học ở phổ thông.
1. Đánh giá việc lựa chọn chủ đề để ứng dụng CNTT&TT .
Trong toàn bộ chương trình, không phải bất cứ chủ đề nào cũng phải ứng dụng
CNTT&TT. Trong trường hợp chủ đề dạy học chỉ cần tới các thiết bị truyền thống thì
dứt khoát không sử dụng CNTT&TT. Việc sử dụng CNTT&TT sẽ không chỉ tốn kém
mà có khả năng làm giảm chất lượng tiết dạy học. Tiết học được lựa chọn phải có tình

có ở người giáo viên sẽ giúp các co sở giáo dục có thể thấy được thực trạng trình độ
CNTT của đội ngũ giáo viên, từ đó có những biện pháp bồi dưỡng GV viên hợp lý.
Trong bối canh CNTT phát triển rất nhanh và có tác động mạnh mẽ tới đời sống hiện
đại, các yêu cầu này càng cao và cũng luôn đổi mới.
Một số yêu cầu dưuới đây được coi là quan trọng đối với hoạt động nghề nghiệp của
người giáo viên trong giai đoạn hiện nay.
Những yêu cầu về kiến thức kĩ năng CNTT
đối với người giáo viên
Đặt vấn đề
1. Muốn sử dụng đưuợc CNTT để phục vụ tốt công việc sáng tạo của mình, truước hết
ngưuời giáo viên cần nắm chắc công cụ đó. Nhuư vậy, GV cần có những kiến thức co
ban về tin học, các kĩ năng sử dụng máy tính và một số thiết bị CNTT thông dụng
nhất.
Chẳng hạn, cần biết so bộ về cấu tạo máy tính, một số kiến thức ban đầu về tin học
nhưu: khái niệm về hệ điều hành, tập tin, thuư mục, đưuờng dẫn, ổ đĩa, …. GV cần có
kĩ năng sử dụng các lệnh của một hệ điều hành cụ thể (nhuư hệ điều hành windows
chẳng hạn) để điều khiển máy tính phục vụ công việc của mình: các lệnh xem thuư
mục, tạo lập thuư mục mới, chép và xoá tệp, chép và xoá thuư mục, lệnh duyệt đĩa,
lệnh định dạng đĩa, Các kĩ năng sử dụng một vài phần mềm tiện ích trợ giúp xử lí
đĩa và các thông tin trên đĩa, biết sử dụng các chưong trình chống virus để bao vệ máy
tính.
1.2 Các kĩ năng sử dụng bộ phần mềm trợ giúp công việc văn phòng
Máy tính sẽ thực sự là một người trợ giúp hoàn hao, nếu ngưuời GV biết sử dụng nó
để thực hiện một số công việc thường nhật nhuư tính toán, thống kê số liệu, soạn thao
văn ban, lập kế hoạch và kiểm soát kết qua thực hiện kế hoạch, muốn vậy, GV cần
có kĩ năng sử dụng các phần mềm quan trọng như: soạn thao văn ban, phần mềm trình
diễn powerpoint, bang tính điện tử, phần mềm quan lí công việc…
2. Kĩ năng sử dụng Internet
Trong thế giới hiện đại, Internet đã trở nên một công cụ không thể thiếu trong hoạt
động nghề nghiệp của ngưuời GV. Các kĩ năng sử dụng Internet sẽ giúp nguười giáo

chỉ diễn đạt bằng lời, mà còn phi trình bày, diễn đạt ý tưởng bằng công cụ CNTT như
soạn thao văn ban, đồ thị, âm thanh,…. (thể hiện nội dung, bố trí thông tin, phối kết
hợp các kênh thông tin trong một tài liệu văn ban…); vì thế GV cần có các kĩ năng tốt
để trình diễn một tài liệu điện tử - một tài liệu tích hợp các thành phần khác nhau: văn
ban, đồ hoạ, âm thanh, video
Các kĩ năng tạo ra các san phẩm tích hợp dạng multimedia bao gồm nhiều dạng tài
liệu nhuư văn bn, video, hình nh, âm thanh cũng hết sức cần thiết.
Các tài liệu văn ban và các san phẩm khác nhuư đồ thị, hình anh, đoạn phim, âm thanh
thường được tích hợp trong một tài liệu … các san phẩm này thường là kết qua nghiên
cứu trong quá trình dạy học hoặc trong các sinh hoạt nhóm chuyên môn. Như vậy,
ngoài kha năng tạo ra văn ban, GV cần biết cách thu thập các dữ liệu cần thiết nhuư
các đoạn phim video, các đoạn âm thanh, hình anh và tích hợp nó trong một san phẩm
trình diễn.
4. Kĩ năng sử dụng các phần mềm dạy học trong chuyên môn
Phần mềm dạy học (PMDH) tạo ra môi trường học tập mới cho học sinh, giúp học
sinh khám phá, giai quyết vấn đề, sáng tạo. Có nhiều PMDH khác nhau đưuợc bán
trên thị trường, người giáo viên cần biết được PMDH nào là tốt, cần thiết cho môn học
của mình. Với từng PMDH, cần biết lựa chọn tình huống sử dụng phần mềm để dạy
học có hiệu qua. Hiện nay, nhiều PMDH bị lạm dụng quá nhiều. Trong nhiều tình
huống, chỉ cần các thiết bị rẻ tiền thông thường thì giáo viên lại sử dụng phưong tiện
trình chiếu powerpoint kèm theo các thiết bị đắt tiền: ư máy tính, máy chiếu đa năng
tốn đến vài chục triệu đồng, nhưng hiệu qu suư phạm lại không cao. Hiện tượng trên
xay ra do giáo viên chưua am hiểu về các yêu cầu suư phạm đối với việc ứng dụng
CNTT trong dạy học.
Mặt khác GV cần biết cách thức tổ chức hoạt động học tập cho học sinh trong môi
truường CNTT. Vấn đề liên quan đến bố trí hoạt động học tập phòng máy, thiết kế hệ
thống nhiệm vụ học tập của từng học sinh. Cần hình dung nếu sử dụng các PMDH,
việc dạy học phát hiện và gii quyết vấn đề, dạy học kiến tạo, dạy học theo dự án sẽ
nhưu thế nào. Các hình thức tổ chức dạy học khi sử dụng từng PMDH cụ thể nhuư
dạy đồng loạt, dạy học theo nhóm, tổ chức hoạt động cá nhân sẽ có những nét khác

từng bưuớc tham gia diễn đàn nghề nghiệp với với các GV khác ở các nưuớc trên thế
giới.
GV cần có ý thức và cách thức làm việc với học sinh thông qua các hộp thưu điện tử:
ra bài tập về nhà, nhắc nhở công việc, giai đáp các thắc mắc cá nhân
Ngoài ra, GV cũng cần sử dụng được Internet trong hoạt động giao tiếp với các đối tác
quan trọng khác như phụ huynh học sinh, các nhà quan lý giáo dục và các lực lượng
xã hội có liên quan khác.
Hiện nay đã có một số GV sử dụng trang web của truờng hoặc tự tạo ra trang web
riêng để trao đổi với đồng nghiệp, với học sinh và phụ huynh.
7. Tăng cưuờng nâng cao trình độ, học từ xa
Trong điều kiện xã hội phát triển, yêu cầu về kiến thức, tay nghề đối với giáo viên
ngày càng tăng. GV cần tham gia các khoá học nâng cao trình độ thường xuyên. Tuy
vậy, do điều kiện công tác của mình, GV không thể tham gia các khóa bồi dưỡng tập
trung dài hạn. Hiện nay, đã có nhiều cổng đào tạo trong nứớc, có các khóa học được
đưa lên Internet , GV có thể theo học các khóa học trên.
8. Cuối cùng, GV cần am hiểu hiểu các quy định về đạo đức, luật pháp … trong quá
trình ứng dụng công nghệ thông tin nó chung nhuư sở hữu trí tuệ, luật ban quyền
Những yêu cầu đặt ra về CNTT với ngưuời GV là nhiều, buước đầu nên đặt ra các yêu
cầu tối thiểu, sau đó từng bước bổ sung, nâng cao yêu cầu. Cần có các lớp tập huấn
cho GV nhằm giai quyết dứt điểm một số kiến thức và kĩ nanưg nhất định.
Đặc biệt, các trường sư phạm cần đặt vấn đề rèn luyện năng lực ứng dụng CNTT
trong dạy học cho giáo sinh như một yêu cầu bắt buộc.