CHUYÊN ĐÊ 2:
TÍNH CÁCH VÀ TIỀM NĂNG
CỦA NHÀ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ

Giảng viên: ThS. Nguyễn Thanh Giang
Ban Khoa học lãnh đạo, quản lý - Viện Chính trị học
Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh
ĐT; 0936210899; Email:

MỤC TIÊU CỦA CHUYÊN ĐỀ
Chuyên đề này được thiết kế nhằm giúp học viên nâng cao năng lực
khám phá tính cách và tiềm năng của bản thân và những người cấp dưới
hướng vào thực hiện mục tiêu lãnh đạo, quản lý.
LỢI ÍCH CỦA CHUYÊN ĐỀ
Sau khi kết thúc chuyên đề này, học viên sẽ:
 Hiểu biết về tính cách và tiềm năng của bản thân và những ngwoif
dưới quyền (những điểm mạnh và điểm yếu của bản thân và những
người khác)
 Phát triển các tính cách và tiềm năng của bản thân
 Ứng dụng tính cách và tiềm năng trong lãnh đạo, quản lý.

NỘI DUNG CỦA CHUYÊN ĐỀ
Dẫn nhập 3
Bốn cấp độ 3
Tôi lấy năng lượng từ đâu ? 10
Tôi cảm nhận thế giới xung quanh mình như thế nào ? 11
Tôi đánh giá theo dạng nào ? 13
Tôi thiên về phong cách sống nào ? 14
Chống lại lối tư duy „ngăn kéo“ (phân loại cứng nhắc) 15
16 loại tính cách 16
Áp dụng 16

Personality Profile trong Power-Potential-Profile®). 3
Trc nghim xác định Tính cách của bản thân

Đồng chí thân mến!
Dưới đây là 36 câu hi, đáp án của mỗi câu hi thường là 1 cặp đối
lập của tính cách. Có những câu khó lựa chọn, tuy nhiên đồng chí vẫn phải
chọn một đáp án có phần nổi trội hơn. Để có kết quả tin cậy, đồng chí hãy
chọn theo cách mà đồng chí thường làm, chọn theo cái mà đồng chí có chứ
không chọn theo cái mà đồng chí muốn!
Xin chân thành cảm ơn đồng chí!

1. Ở tại nhà mình, đ/c thường :
A. Sinh hoạt sôi động, ngồi không yên một chỗ.
B. Sinh hoạt lặng thầm, ngồi tĩnh tại một nơi.
2. Đời thường, đ/c hay quan tâm đến những vấn đề :
A. Nảy sinh trong hiện tại.
B. Đã lùi xa vào dĩ vãng.
3. Khi giải quyết các mối quan hệ giữa người với người, đ/c thường :
A. Đặt nặng các giá trị về nhân-lễ-nghĩa trên tất cả.
B. Coi trọng sự khách quan, sòng phẳng, đâu ra đó.
4. Mỗi ngày, ngoài thời khóa biểu làm việc ở cơ quan, đ/c thường :
A. Lên kế hoạch đọc sách và vào các trang mạng Internet để tìm
kiếm.
B. Không hoạch định gì khác cho công việc bên cạnh kế hoạch
chung.
5. Ở cơ quan, đ/c thường :
A. Thích nhận những công việc sôi nổi, làm ở ngoài trời.

15. Khi gặp nhiều rào cản bất trc trong công việc, đ/c thường :

5
A. Dễ chấp nhận trước nhu cầu hay phản ứng của người khác.
B. Khó chấp nhận phản ứng của người khác, miễn được việc.
16. Trước nhiều sai lầm của ai đó, đ/c thường có xu hướng :
A. Quy kết thành bản chất của họ, dù họ đã ăn năn và phục thiện.
B. Chưa quy kết thành bản chất, để chờ ý thức phục thiện của họ.
17. Khi gặp người khách lạ, đ/c thường :
A. Chú ý nhiều về hình thức và đặc điểm bên ngoài của người đó.
B. Ít chú ý đến vẻ ngoài, nhưng quan sát những biểu hin bản chất.
18. Mỗi khi cần giải quyết một vấn đề, đ/c thường :
A. Vận dụng sức mạnh của cảm quan và trực giác.
B. Vận dụng tiềm lực của vốn sống và kinh nghiệm.
19. Khi gặp sự cố gây hậu quả trong công việc, đ/c thường :
A. Cảm thấy âu lo, ái ngại, buồn rầu và ray rứt không nguôi.
B. Suy nghĩ, dùng sáng kiến để tìm cách khắc phục hậu quả.
20. Trước một sai lầm mới của ai đó, đ/c thường :
A. Hay nhắc lại lỗi lầm cũ, chỉ trích và phê phán nếu có dịp.
B. Không nhắc lại sai lầm cũ, chỉ động viên, không chỉ trích.
21. Khi gặp sự cố bất ngờ, đ/c thường :
A. Chú ý xem xét mọi biểu hin của sự cố.
B. Quan tâm tìm hiểu nguyên nhân của sự cố.
22. Mỗi khi cần phân tích một tình huống, đ/c thường :
A. Sử dụng năng lực ghi nhớ nhiều hơn tư duy lý luận.
B. Sử dụng năng lực tư duy nhiều hơn những gì đã nhớ.
23. Khi gặp xung đột gay cấn với người khác, đ/c thường :
A. Cảm thấy bất an, khó xử, sẵn sàng chịu nhường nhịn.
B. Bình thản, dùng lý lẻ cứng rắn để bênh vực cho mình.


7
A. Luôn quan tâm đến mọi quảng cáo khuyến mãi.
B. Chỉ lưu tâm đến điều gì mình đang rất cần biết.
34. Mỗi khi cần suy nghĩ để giải quyết vấn đề, đ/c thường :
A. Tìm đến những giải pháp có sẵn để thực hiện.
B. Tìm tòi những giải pháp sáng tạo để tiến hành.
35. Khi muốn đi tới quyết định một điều gì hệ trọng, đ/c thường :
A. Tìm kiếm sự nhất trí và đồng thuận của đa số.
B. Tự tin vào sự sáng suốt và nghị lực của mình.
36. Trước một lỗi lầm của chính mình, đ/c thường có xu hướng :
A. Ray rứt, ân hận, dù đã qua lâu nhưng vẫn suy sụp tinh thần.
B. Đã ân hận và phục thiện, sau đó tự vực mình “đứng dậy”.
BẢNG TRẢ LỜI XÁC ĐỊNH TÍNH CÁCH
TT 1
2
3
4
E
I
S
N
F
T
J
P
1



4 A
B
5 A
B
6

A
B

B
10

A
B

11
A
B 12
15
A
B
8
16 A
B
17 A
A
B
21 A
B
22

A
B 26

A
B

27
A
B 28
31
A
B 32 A
B
33 A
B A
B
E
I
S
N
F
T
J
P
TYP CỦA ĐC :

Năng lượng Hướng nội S
ensingi
N
tuition
Thông qua 5
giác quan
Cảm nhận Cảm tính
J
udging
P
erceiving
Phán xét
Lối sống Tiếp nhận

Tôi lấy năng lượng từ đâu ?
hướng ngoại (E-Typ) hay hướng nội (I-Typ) ?
- Bạn lấy năng lượng từ người khác cho mình ?
- Bạn có dễ làm quen không ?
- Bạn có cảm thấy cô độc, khi bạn một mình ?
Vậy thì bạn là người thiên về hướng ngoại (E-Typ).
- Bạn có coi sự đơn độc là nguồn năng lượng của mình ?
- Bạn có làm quen không ?
- Bạn nghiêng về cuộc sống riêng tư ?
Vậy bạn là người thiên về hướng nội (I-Typ).
Bạn có nhận ra mình trong tình huống này không ?

- Bạn có dễ dàng nhớ các dữ liệu và tin vào các sự kiện ?
- Bạn hay dựa vào kinh nghiệm bản thân ?
- Bạn là người thực tế và sống với hiện tại ?
- Bạn có quá chú trọng đến tiểu tiết?
Như vậy bạn là người thiên về nhận biết qua năm giác quan (S-Typ). 12
- Bạn thiên về cảm nhận thế giới từ một viễn cảnh lý tưởng ?
- Bạn có chú ý đến mối quan hệ tổng thể và có phát hiện ra các mối quan hệ
đó ?
- Bạn có tin vào linh cảm của mình không ?
- Bạn thích lối nói ẩn dụ và sự trình bầy đầy hình ảnh ?
- Bạn là người thích suy nghĩ về tương lai và cảm thấy nhàm chán khi đề cập
đến về những vấn đề mà ai cũng biết ?
Như vậy bạn là người thiên về nhận biết cảm tính (N-Typ).
Bạn có nhận ra mình trong tình huống sau ?
Bạn tham gia phong trào phản đối xây dựng nhà máy điện tại địa phương. Có người
đề xuất phương án chung chung để vận động thêm nhiều người tham gia. Bạn hỏi
người này về những vấn đề cụ thể của phương án đó như: phương án đó sẽ thực
hiện như thế nào, cần phải trình bầy cụ thể vấn đề này với những ai, vấn đề tài
chính giải quyết như thế nào và ai là người thực hiện cụ thể các nhiệm vụ này ?
Thay vì trả lời cụ thể những câu hỏi của bạn, người kia lại đề cập ngay đến những ý
tưởng và khả năng mới, làm sao để mở rộng phong trào này. Hơn nữa những kinh
nghiệm thu được trong những năm qua hầu như không được chú ý lắm, kinh
nghiệm đó cho thấy, điều quan trọng là phải thực hiện đến cùng những điều đã
được đề ra thay vì luôn đề xướng những sáng kiến, chủ trương mới. Khi cuộc họp
kết thúc, mọi người lục tục ra về nhưng mọi người vẫn không biết cần phải thực
hiện những ý tưởng gì. Bạn bực mình về việc đó và coi người kia là một kẻ „sống
trên mây“. (S-Typ)

thiết thực ?
- Bạn ra quyết định bằng ‘cái đầu’ ?
- Bạn chú ý tìm sự thật (chân lý) ?
- Phân tích có phải là thế mạnh của bạn ?
- Bạn không nhất thiết thể hiện cảm giác chủ quan của mình ?
Vậy thì bạn thiên về đánh giá theo lý trí (T-Typ).
- Bạn ra quyết định trên cơ sở suy nghĩ cá nhân và quan niệm về giá trị của
mình ?
- Bạn ra quyết định bằng ‘trái tim’ ?
- Bạn cố gắng để có một mối quan hệ tốt và có sự hòa hợp ?
- Bạn có hiểu biết sâu sắc về con người không ?
- Bạn có đặc biệt quan tâm đến những người khác không ?

Vậy thì bạn thiên về đánh giá bằng tình cảm (định hướng theo giá trị) (F-Typ).
Bạn có nhận ra mình trong tình huống này không ?
Trong cuộc vận động phản đối xây dựng nhà máy điện bạn gái của bạn nêu lên một
phương án. Bạn hoàn toàn không hài lòng với phương án đó. Ngay lập tức bạn phê
phán trực diện, cụ thể và rõ ràng phương án này và đưa ra một bản phân tích thấu
đáo, trong bản phân tích đó bạn đề cập đến những điểm yếu về nội dung của
phương án. (T-Typ) 14
Hay thích hợp hơn với tình huống này ?
Bạn phê phán phương án của bạn gái một cách thận trọng. Trước hết bạn hỏi lại
xem mình có thực sự hiểu đúng mọi chuyện hay không. Cũng có thể bạn gái bạn
chưa thể hiện rõ ý kiến của mình. Sau đó bạn đề cập đến các khía cạnh có giá trị
của phương án. Bạn nhắc lại sự góp ý này không làm ảnh hưởng đến tình bạn của
hai người. Bạn đề cập đến những điểm mà bạn không tán thành. Nếu bạn gái bạn
không thể chấp nhận sự phê phán thì bạn sẽ không đề cập đến tất cả các điểm cần

- Khi buộc phải ra một quyết định bạn cảm thấy lấn cấn ?
- Bạn định hướng theo cả quá trình ?
Như vậy bạn là người thiên về cảm nhận thế giới xung quanh (P-Typ)
Bạn có nhận ra mình trong tình huống này không ?
Nhóm dự án của bạn phải đưa ra một phương án. Bạn đã ghi nhận thời hạn phải đi
đến quyết định và ghi vào lịch của mình. Đã có hai ý tưởng khác nhau đối với
phương án. Trước đó một ngày bạn đọc kỹ một lần nữa hai dự thảo, ngày hôm sau
bạn có mặt đúng giờ tại cuộc họp. Bạn thúc mọi người sớm đi đến quyết định, vì
như thế mọi việc sẽ rõ ràng. (J-Typ)

Hay tình huống này thích hợp hơn?
Trước khi diễn ra cuộc họp bạn vội vã đọc lướt hai ý tưởng về phương án. Đối với
một ý tưởng lượng thông tin còn nghèo nàn. Bạn đến họp chậm dăm phút. Một vài
người trong nhóm muốn sớm có quyết định, nhưng bạn lại lưu ý ở ý tưởng thứ hai
còn thiếu thông tin. Vì thế bạn lừng khừng và yêu cầu thu thập thêm thông tin trước
khi ra quyết định. Đây là một quyết định quan trọng vì thế không nên vội vàng, làm
lấy được. (P-Typ)

Người thuộc J-Typ thích một cuộc sống nền nếp, quy củ. Đối với người thuộc P-
Typ những người J-Typ đôi khi tỏ ra rất ù lì, thiếu năng động, vì người thuộc J-Typ
không thích bỏ các thói quen, nề nếp cũ và thích quá trình làm việc phải rành mạch,
rõ ràng. Người thuộc J-Typ thường làm việc theo lịch trình đã đặt sẵn và luôn theo
kế hoạch đã đề ra từ trước. Họ biết đánh giá đúng năng lực của mình và một khi họ
đã đi đến quyết định làm một việc gì đó thì họ quyết hoàn thành bằng được. Họ
cảm thấy dễ chịu, thanh thản khi hoàn thành công việc đến nơi đến chốn.
P-Typ lại thích một lối sống năng động. Người J-Typ đôi khi thấy họ (P-typ không
đáng tin. P-Typ thường tò mò, hồi hộp trước những bất ngờ bất cứ kiểu gì, họ sẵn
sàng thay đổi và tiếp nhận sự đa dạng mà cuộc sống dành cho họ. Những lịch đặt
trước đối với họ chỉ là những định hướng sơ bộ. P-Typ coi trọng cả quá trình chứ
không chỉ kết quả cuối cùng. Họ coi nhiệm vụ là vấn đề trọng tâm chứ không nhất

Người quản trị

Người bảo trợ
Người có tầm
nhìn xa
Người hoàn
thiện kế hoạch
Người thực tiễn
Người môi giới,
hòa giải
Người tham gia
Người thảo kế
hoạch
Người thực
dụng
Người khuấy
động
Người quảng
giao
Người cách tân

Người tổ chức Người chăm
sóc

Người lôi cuốn
Người đề
xướng

với các sự kiện ?
- Từ đó có thể hình thành những
xu thế gì ?
- Từ đó có thể có những khả
năng hành động gì ?
- Điều đó gợi nhớ đến tình huống
nào ? T
F
- Những hệ quả lô gich là gì ?
- Cái gì ủng hộ? Cái gì phản đối
?
- Mục tiêu là gì ?
- Giải pháp có hiệu quả nhất ?
- Tương quan chi phí / kết quả ?
- Có những giá trị gì có vai trò ở đây
?
- Có ngoại lệ cần chú ý hay
không?
- Dự kiến về các phản ứng của
những người có liên quan?
- Công sức/chi phí đối với bản
thân và những người trong
nhóm ?

18
Thuyết phục
Thuyết phục như thế nào


Hãy chỉ rõ những lợi ích tức thì
-

Phải làm rõ cái lợi và ứng dụng đặc
biệt .
-

Hãy đặt vào bối cảnh của cá nhân cần
thuyết phục
-

Tôi cần được thử trước khi mua
-

Quan tâm đến những nguyện vọng của
mọi người trong doanh nghiệp
-

Đề nghị bạn trả lời mọi câu hỏi của tôi
-

Tạo bầu không khí làm việc tốt NT
NF
-

Thảo luận về cơ sở nghiên cứu


Chỉ rõ những khả năng rộng lớn đến
đâu
-

Chỉ ra rằng, những người khác sẽ đánh
giá cao điều đó và sẽ thích mình.
-

Chỉ rõ các điều kiện hấp dẫn và tuyệt
vời như thế nào
-

Hãy chỉ rõ cho tôi thấy điều này là hợp
lý
-

Là một nguồn tin đáng tin cậy
-

Tạo sự thích thú và niềm vui
19
Đối lập bổ sung cho nhau
N cần S
- để thấy được những sự kiện quan trọng.
- để nghĩ lại về các chi tiết mà trong tình huống hồi đó không mấy quan trọng
- để đọc được những chữ in nhỏ trong hợp đồng.

- để thay đổi những cái cần thay đổi.
- để cân nhắc, đối chiếu giữa "luật lệ và chứng cứ".
- để luôn theo sát các định hướng.
- để bảo đảm sự kiên định trước phe đối lập.

Học và những thay đổi
ISTJ
ISFJ
INFJ
INTJ
ISTP
ISFP
INFP
INTP
ESTP
ESFP
ENFP
ENTP
ESTJ
ESFJ
ENFJ
ENTJ
ES
IS
EN
IN
Được thúc đẩy bởi

bước

Đột xuất, tùy
hứng

Cá nhân

Khẳng định các
thay đổi thông qua
Công việc
hàng ngày
Nhận thức
mới

Thay đổi bên
ngoài
Lý thuyết
mới

Những điểm yếu
tiềm tàng nằm ở
Thiển cận

Sa đà vào
các tiểu tiết

Manh mún

Xa rời thực tế


Linh hoạt
Thích nghi
Chủ nghĩa thực
dụng
Hiệu quả
Tầm nhìn
Năng lực
Hệ thống
Sáng tạo
Ích lợi xã hội
Sự phát triển
bản thân
Tăng trưởng
Sự hài hòa
Chiến lược
Ngoại suy
tuyến tính
Lên kế hoạch
công việc
Phương cách
Kiểm tra
thường xuyên
và kỹ
Mê hoặc, hấp
dẫn
Sách lược
chiến lược
Phản ứng
Chấp nhận rủi
ro

gian và kế
hoạch
Phương cách
Giảm chi phí
Thương lượng
theo từng bước
Đưa hết sức để
quản lý
Phút cuối cùng
Thay đổi là
một phản ứng
đối với xung
quanh
Lănh đạo trên
cơ sở các
nguyên tắc đã
quy định
Phát triển mục
tiêu
Phân cấp các
việc sự vụ
Mục tiêu thông
qua sự tham gia
của mọi người
Phân cấp lãnh
đạo
Thu hút sự
tham gia của
mọi người


Động cơ
Uy tín về cấp
bậc
Phục tùng và
đòi hỏi phục
tùng
Trao đổi thông
tin có tổ chức
bằng văn bản
Quyền lực
công bằng và
an toàn
Uy tín thông
qua làm gương
Không ủng hộ
uy quyền hình
thức
Đòi hỏi người
khác có sáng
kiến
Giao tiếp
không chính
thức bằng
miệng
Người hòa giải
Uy tín thông
qua năng lực
Đòi hỏi người
khác phải có
tính độc lập
24
25