Tiểu luận môn học Kỹ năng lãnh đạo Giảng viên: TS.Lê Thị Thu Thuỷ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
KHOA SAU ĐẠI HỌC
- - - - - - - - - -
TIỂU LUẬN MÔN KỸ NĂNG LÃNH ĐẠO
LÃNH ĐẠO TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HOÁ
* * *
GIẢNG VIÊN : TS. LÊ THỊ THU THUỶ
HỌC VIÊN : GIANG CÔNG SANG
STT : 83
LỚP : CAO HỌC – K6.2 – QTKD
KHOA SAU ĐẠI HỌC
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
HÀ NỘI – 2010
MỤC LỤC Trang
Trang - 1 -
Tiểu luận môn học Kỹ năng lãnh đạo Giảng viên: TS.Lê Thị Thu Thuỷ
LỜI MỞ ĐẦU 3
PHẦN I: CƠ SỞ LÝ LUẬN 4
1.1. Khái quát về lãnh đạo 4
1.2. Các phong cách lãnh đạo 4
1.2.1 Phong cách lãnh đạo chuyên quyền 4
1.2.2 Phong cách lãnh đạo bàn giấy 5
1.2.3 Phong cách lãnh đạo dân chủ 6
1.2.4 Phong cách lãnh đạo tự do 7
PHẦN 2 – VỀ VẤN ĐỀ LÃNH ĐẠO TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HOÁ 7
2.1. Vấn đề toàn cầu hoá 7
2.1.1 Khái niệm về toàn cầu hoá 7
2.1.2 Tác động của toàn cầu hoá trong lĩnh vực kinh tế 7
2.1.3 Tác động của toàn cầu hoá trong văn hoá, xã hội và ngôn ngữ 7
2.1.4 Khía cạnh chính trị 8
Lãnh đạo là một trong những khái niệm quan trọng nhất trong khoa học về tổ
chức - nhân sự. Đó là một quá trình ảnh hưởng mang tính xã hội trong đó lãnh đạo tìm
kiếm sự tham gia tự nguyện của cấp dưới nhằm đạt mục tiêu của tổ chức. Lãnh đạo là
quá trình gây ảnh hưởng và dẫn đắt hành vi của cá nhân hay nhóm người nhằm hướng
tới mục tiêu của tổ chức.
1.2Các phong cách lãnh đạo
Phong cách lãnh đạo của một cá nhân là dạng hành vi của người đó thể hiện các
nỗ lực ảnh hưởng tới hoạt động của những người khác.
Có nhiều phong cách lãnh đạo, và những phong cách này được hình thành dựa
trên hệ thống những giả định và luận thuyết riêng. Mỗi người sẽ lựa chọn cho mình
một phong cách lãnh đạo/quản lý riêng dựa trên kết hợp các yếu tố bao gồm niềm tin,
giá trị và những tiêu chuẩn cá nhân liên quan, ở cấp độ lớn hơn đó là những yếu tố về
văn hóa doanh nghiệp và các chuẩn mực chung mà trên một hệ thống tổng thể chung
đó, có thể có một phong cách sẽ thích hợp, được ủng hộ nhưng phong cách khác lại
không có điều kiện áp dụng.
Nhìn chung có các phong cách lãnh đạo chủ yếu sau: Phong cách lãnh đạo
chuyên quyền (Autocratic); Phong cách lãnh đạo bàn giấy (Bureaucratic); Phong cách
lãnh đạo dân chủ (Democratic); Phong cách lãnh đạo tự do (Hands-off)
1.2.1 Phong cách lãnh đạo chuyên quyền
Kiểu quản lý mệnh lệnh độc đoán được đặc trưng bằng việc tập trung mọi quyền
lực vào tay một mình người quản lý, người lãnh đạo - quản lý bằng ý chí của mình, trấn
áp ý chí và sáng kiến của mọi thành viên trong tập thể.
Phương pháp này được xem là cổ điển. . Đây là một trong trong những cách
quản lý bằng quyền lực và ra quyết định thẩm quyền khi có thể Người quản lý không
tham khảo ý kiến nhân viên. Nhân viên được dự kiến sẽ chấp hành hiệu lệnh mà không
Trang - 4 -
Tiểu luận môn học Kỹ năng lãnh đạo Giảng viên: TS.Lê Thị Thu Thuỷ
nhận được bất kỳ lời giải thích. Môi trường động cơ được sản xuất bằng cách tạo ra một
bộ cấu trúc của phần thưởng và trừng phạt.
Phong cách lãnh đạo này xuất hiện khi các nhà lãnh đạo nói với các nhân viên
1.2.3 Phong cách lãnh đạo dân chủ
Phong cách lãnh đạo dân chủ cũng được gọi là phong cách có sự tham gia vì nó
khuyến khích nhân viên là một phần của việc ra quyết định. Người quản lý dân chủ, giữ
nhân viên của họ thông báo về tất cả mọi thứ có ảnh hưởng đến công việc của mình,
phong cách lãnh đạo này yêu cầu phải là một huấn luyện viên những người có tiếng nói
cuối cùng, nhưng tập hợp thông tin từ các nhân viên trước khi quyết định.
Nhờ phong cách lãnh đạo dân chủ có thể tạo điều kiện sản xuất với chất lượng
cao và số lượng cao cho công việc trong thời gian dài. Các nhân viên nhận được sự tin
tưởng và sự hợp tác từ các đồng nghiệp nên tạo nên tinh thần làm việc cao.
Các nhà lãnh đạo dân chủ thường phát triển kế hoạch để giúp nhân viên đánh giá
hiệu suất của mình, cho phép nhân viên để thiết lập mục tiêu, khuyến khích nhân viên
để phát triển trong công việc và được đẩy mạnh, nhận diện và khuyến khích thành tích.
Cũng giống như các phong cách khác, phong cách dân chủ là không phải luôn
luôn thích hợp. Nó chỉ thành công khi được sử dụng với những nhân viên có tay nghề
cao hoặc có kinh nghiệm hoặc khi thực hiện thay đổi hoạt động hoặc giải quyết các vấn
đề cá nhân hoặc nhóm.
Các phong cách lãnh đạo dân chủ là hiệu quả nhất khi: Lãnh đạo muốn giữ nhân
viên và thông báo về những vấn đề ảnh hưởng đến họ; Lãnh đạo muốn nhân viên để
chia sẻ trong việc ra quyết định và nhiệm vụ giải quyết vấn đề; Người lãnh đạo muốn
tạo cơ hội cho nhân viên để phát triển một ý thức cao về phát triển cá nhân và sự hài
lòng công việc; Có một vấn đề lớn hoặc phức tạp đòi hỏi nhiều đầu vào để giải quyết;
Thay đổi phải được thực hiện hoặc giải quyết khi nó ảnh hưởng đến nhân viên hoặc
nhóm nhân viên; Bạn muốn khuyến khích xây dựng đội ngũ và tham gia.
Lãnh đạo Dân chủ không nên được sử dụng khi: Không có đủ thời gian để có
được đầu vào của mọi người; Nó sẽ dễ dàng hơn và đạt hiệu quả về chi phí cao hơn so
với việc người quản lý để đưa ra quyết định; Các doanh nghiệp không có khả năng sai
Trang - 6 -
Tiểu luận môn học Kỹ năng lãnh đạo Giảng viên: TS.Lê Thị Thu Thuỷ
lầm; Quản lý cảm thấy bị đe dọa bởi loại hình này lãnh đạo; Nhân viên an toàn là một
mối quan tâm quan trọng.
Toàn cầu hóa cũng làm cho hiện tượng "chảy máu chất xám" diễn ra nhiều và dễ
dàng hơn, kéo theo biến tướng là nạn "săn đầu người". Hai hiện tượng này đã góp phần
gia tăng khoảng cách giàu nghèo giữa các quốc gia phát triển và đang phát triển, giữa
từng khu vực riêng biệt trong một đất nước.
2.1.3 Khía cạnh văn hoá, xã hội và ngôn ngữ
Toàn cầu hoá sẽ tạo ra những hiệu quả trái ngược ở mức độ cá nhân hay dân tộc,
mà kết cục thế nào đến nay cũng vẫn chưa ngã ngũ. Toàn cầu hoá sẽ tạo ra:
• Một sự đa dạng cho các cá nhân do họ được tiếp xúc với các nền văn hoá và văn
minh khác nhau. Toàn cầu hoá giúp con người hiểu hơn về thế giới và những
thách thức ở quy mô toàn cầu qua sự bùng nổ các nguồn thông tin, việc phổ
thông hoá hoạt động du lịch, việc tiếp cận dễ dàng hơn với giáo dục và văn hoá;
• Một sự đồng nhất đối với các dân tộc qua ảnh hưởng của các dòng chảy thương mại và
văn hoá mạnh
2.1.4 Khía cạnh chính trị
Toàn cầu hoá sẽ làm tăng lên nhiều lần các mối quan hệ giữa các công dân trên
thế giới và cũng như các cơ hội cho từng người. Tuy nhiên nó đặt ra vấn đề là phải tìm
ra một giải pháp thay thế cho hệ thống chính trị và hiến pháp hiện tại dựa trên khái
niệm nhà nước-quốc gia. Các thực thể này đã từng gây ra những tác động tiêu cực trong
suốt lịch sử do tính chất can thiệp mạnh bạo của nó. Ảnh hưởng của chúng giảm dần do
sự toàn cầu hoá, và không còn đủ tầm xử lý nhiều thách thức mang tính toàn cầu ngày
nay.
Từ đó nảy sinh thách thức cần thiết lập một toàn cầu hoá dân chủ thể chế nào đó.
Kiểu toàn cầu hoá này dựa trên khái niệm "công dân thế giới", bằng cách kêu gọi mọi
người sống trên hành tinh này tham gia vào quá trình quyết định những việc liên quan
đến họ, mà không thông qua một bức màn "quốc tế".
Trang - 8 -
Tiểu luận môn học Kỹ năng lãnh đạo Giảng viên: TS.Lê Thị Thu Thuỷ
Các tổ chức phi chính phủ muốn thay vào khoảng trống này, tuy nhiên họ thiếu
tính hợp pháp và thường thể hiện các tư tưởng đảng phái quá nhiều để có thể đại diện
tất cả công dân trên thế giới.
biên giới quốc gia, nhất là vấn đề ô nhiễm môi trường tự nhiên, và như vậy phong trào
được biết đến trước đây với tên gọi phong trào chống toàn cầu hoá từ nay đã biến thành
một phong trào chung của các phong trào vì toàn cầu hoá; họ tìm kiếm, thông qua thử
nghiệm, các hình thức tổ chức xã hội vượt qua khỏi khuôn khổ nhà nước quốc gia và
nền dân chủ đại diện. Do đó, cho dù các lý lẽ của phe chống toàn cầu hoá lúc ban đầu
có thể bị bác bỏ thông qua các thực tế về quốc tế hoá như ở trên, song sự xuất hiện của
một phong trào toàn cầu là không thể chối cãi và do đó chúng ta có thể nói về một tiến
trình thực sự hướng tới một xã hội nhân bản ở quy mô toàn cầu của tất cả các xã hội.
2.2. Toàn cầu hoá đối với các doanh nghiệp và yêu cầu của một nhà lãnh đạo
2.2.1 Thách thức đối với các doanh nghiệp trong bối cảnh toàn cầu hoá
Toàn cầu hoá kinh tế là một xu thế khách quan, lôi cuốn ngày càng nhiều nước
tham gia, xu thế này đang bị một số nước phát triển và các tập đoàn kinh tế tư bản
xuyên quốc gia chi phối, chứa đựng nhiều mâu thuẫn, vừa có mặt tích cực vừa có mặt
tiêu cực, vừa có hợp tác vừa có đấu tranh", vừa tạo ra những cơ hội cho sự phát triển
nhưng cũng vừa có những thách thức đối với các quốc gia, nhất là các quốc gia đang ở
trình độ kém phát triển. Vì toàn cấu hoá là một xu thế, một quá trình khách quan cho
nên không thể đảo ngược.
Toàn cầu hoá nói chung, một mặt, là sự tiếp nối, sự khẳng định và hoàn thiện các
khuynh hướng đã hình thành từ lâu trong lịch sử thế giới, mặt khác, nó cũng là một hiện
tượng mới, bắt đầu bằng toàn cầu hoá về kinh tế, rồi dần đần lôi cuốn theo toàn cầu hoá
về một số lĩnh vực văn hoá và tác động mạnh mẽ đến chính trị.
2.2.2 Những kỹ năng một nhà lãnh đạo cần có
• Kỹ năng lãnh đạo: Đây là một kỹ năng không thể thiếu của một nhà quản lý.
Lãnh đạo giỏi được thử thách qua sự thành công trong việc thay đổi hệ thống và con
người. Thuật ngữ “lãnh đạo” đang được sử dụng ngày càng nhiều hơn khi nhắc đến vai
trò của người quản lý vì chức năng của lãnh đạo là xử lý thay đổi. Người quản lý cần
Trang - 10 -
Tiểu luận môn học Kỹ năng lãnh đạo Giảng viên: TS.Lê Thị Thu Thuỷ
phải lãnh đạo giỏi để thay đổi sản phẩm, hệ thống và con người một cách năng động.
Nhà lãnh đạo giỏi phải là người thúc đẩy quá trình quyết định một vấn đề và trao cho
lý có thể giữ một nhân viên tốt.
Nếu bạn là một nhà quản lý và bạn nhận ra là mình không có đầy đủ các kỹ năng
cần thiết trên thì cũng không có gì phải lo lắng. Hãy học hỏi từ những chuyên gia cho
dù bạn sẽ cảm thấy dường như vị trí của mình thay đổi từ một nhà lãnh đạo thành một
người học việc. Tóm lại, để trở nên người quản lý hiệu quả , chúng ta cần xác định
được công việc của một người quản lý phải làm để đạt được các much tiêu của tổ chức,
cùng với và thông qua các cá nhân.
2.2.3 Phẩm chất cần có của người lãnh đạo
Để trở thành người lãnh đạo, bạn cần phải trải qua một thời gian dài được rèn
luyện những phẩm chất cần có và học tập kinh nghiệm từ những người đi trước. Thế
nhưng, nhiều người trong chúng ta thường xem nhẹ điều đó và cứ giữ mãi quan niệm
chủ quan khi cho rằng họ sinh ra là để làm người đứng đầu. Một người lãnh đạo thật sự
cần phải có tư thế đĩnh đạc, sự tự tin, khả năng thuyết phục người khác… Câu hỏi lớn
được đặt ra là làm thế nào bạn có thể hội tụ đủ những phẩm chất đó?
Tầm nhìn xa: Một người lãnh đạo có vai trò quan trọng hơn một cá nhân rất
nhiều. Anh ta dường như luôn biết cách hoạch định tốt mọi công việc và là người cung
cấp những lời khuyên hữu ích nhất cho những cộng sự hay thuộc cấp của mình.
Không chỉ có một tầm nhìn xa, anh ta còn biết cách truyền đạt những ý tưởng
của mình cho người khác hiểu để cùng với mình thực hiện tốt những ý tưởng đó. Những
thông điệp được truyền đi phải luôn sinh động, rõ ràng và có sức thuyết phục cao. Do
đó, sự thành thạo trong khả năng giao tiếp bằng lời nói luôn là phẩm chất cần có của
một người lãnh đạo giỏi.
Trong khi mọi người đều bị thuyết phục bởi tài năng của người lãnh đạo, họ
thường không nhận ra rằng tài năng đó chỉ đóng vai trò bổ trợ cho những kinh nghiệm
mà anh ta có thể tiếp thu từ thực tiễn công việc: khả năng lên kế hoạch và thiết lập mục
tiêu cần đạt được. Anh ta là người luôn có những giải pháp để giải quyết mọi khó khăn
trong những tình huống nan giải nhất bởi vì, anh ta đã nhìn rõ bản chất của sự việc ngay
cả trước khi khi bạn chỉ mới bắt đầu nghĩ về nó.
Trang - 12 -
Tiểu luận môn học Kỹ năng lãnh đạo Giảng viên: TS.Lê Thị Thu Thuỷ
Tiểu luận môn học Kỹ năng lãnh đạo Giảng viên: TS.Lê Thị Thu Thuỷ
Sẵn sàng hy sinh lợi ích cá nhân: Bạn có sẵn sàng để làm điều đó để công việc
của mình tiến triển tốt hay không? Là một người đứng đầu một tập thể, bạn phải tốn rất
nhiều thời gian và công sức để quản lý tốt những người dưới quyền và công việc của
mình. Thậm chí, sự bận rộn đó còn chiếm cả những khoảng thời gian riêng tư dành cho
bản thân và gia đình bạn.
Khả năng thích nghi: Phương thức kinh doanh có thể hiệu quả trong hôm nay
nhưng ngày mai thì nó lại khác. Một người lãnh đạo có tài cần phải nhận thức được
điều đó và phải biết thức thời trong việc thích nghi và chấp nhận thay đổi. Anh ta phải
luôn cập nhật những kỹ năng, công nghệ và phương pháp mới để thúc đẩy sự phát triển
trong công việc của mình.
Để trở thành một nhà lãnh đạo tài năng thật không dễ dàng chút nào. Nó đòi hỏi
phải thật sự yêu thích công việc của mình cùng với những công sức và sự nỗ lực không
ngơi nghỉ để có thể hội tụ được những phẩm chất cần có của người lãnh đạo.
2.2.4 Những tố chất cần có của một nhà lãnh đạo
Niềm say mê: Một nhà lãnh đạo hiệu quả là người luôn khát khao làm được điều
gì đó đóng góp cho xã hội, hoặc chí ít là cho mình. Không có sự say mê, thi fmột nhà
lãnh đạo sẽ không thể có được những quyết định táo bạo và tâm huyết.
Sự hiểu biết và tính ham học hỏi: Điều chắc chắn là, người lãnh đạo không thể
điều hành tốt nếu họ không hiểu biết gì về lĩnh vực hoạt động của họ. Ngoài những kiến
thức cơ bản trong lĩnh vực hoạt động của mình, nguời lãnh đạo còn phải đọc nhiều và
luôn có tinh thần học hỏi để không ngừng nâng cao kiến thức, nhận biết và cập nhật
những thông tin và tri thức mới.
Nhìn xa trông rộng: Tố chất này khác với niềm say mê, song ở khía cạnh nào
đó, nó lại không tách biệt khỏi niềm say mê. Nếu một người không quan tâm đến một
đối tượng, một vấn đề, một hệ thống nào đó, thì người đó sẽ không chú tâm dành thời
gian tìm hướng giải quyết. Tuy nhiên, người lãnh đạo, ngoài niềm say mê, còn phải có
tầm nhìn, cách nhìn nhận và những ý tưởng nhất định trước những thay đổi, để từ đó
vạch ra những biện pháp phù hợp.
Trang - 14 -
Tiểu luận môn học Kỹ năng lãnh đạo Giảng viên: TS.Lê Thị Thu Thuỷ
nghi với nền văn hóa của những người khác. Các nhà lãnh đạo toàn cầu không ngại
dành thời gian để tìm hiểu điều gì nên làm và không nên làm trong văn hóa của người
khác và tôn trọng những điều đó. Sự nhạy cảm về văn hóa đóng vai trò rất quan trọng
trong việc lãnh đạo những người đến từ các nền văn hóa khác nhau, bởi vì kiểu quản lý,
lãnh đạo rập khuôn sẽ không tạo được sự thuyết phục từ thuộc cấp đến từ những nền
văn hóa khác nhau. Để có được sự nhạy cảm đó, nhà lãnh đạo phải có khả năng tìm
hiểu con người ở các nền văn hóa khác nhau đứng ở giác độ của họ. Việc hiểu và chấp
nhận các nền văn hóa khác nhau sẽ tạo ra cho nhà lãnh đạo một ưu thế lớn để cạnh
tranh trên các thị trường toàn cầu.
2.3.2. Khả năng quản lý một đội ngũ nhân viên đa dạng
Hiện nay, hầu hết các tổ chức đều có sử dụng nhiều nhân viên thuộc các sắc tộc,
văn hóa, tôn giáo và địa vị xã hội khác nhau. Nếu không quản lý tốt sự đa dạng này,
xung đột nội bộ rất có thể xảy ra. Một nhà lãnh đạo toàn cầu có hiệu quả, vì vậy, không
chỉ cần phải tự học cách làm việc với những nhóm nhân viên đa dạng mà còn phải giúp
các nhóm nhân viên như vậy làm việc đoàn kết, phối hợp với nhau nhằm đạt được
những mục tiêu chung của tổ chức. Một trong những làm là tổ chức các khóa huấn
luyện về sự đa dạng (diversity training), mục tiêu là tạo ra một môi trường làm việc hòa
hợp bằng cách hướng dẫn mọi người cách làm việc và ứng xử với những đồng nghiệp
có nền tảng về văn hóa, sắc tộc, tôn giáo khác với mình.
2.3.3. Khả năng thích nghi và tính sáng tạo
Thay đổi là một thực tế khắc nghiệt mà các doanh nghiệp luôn phải chạy theo và
tìm cách đối phó. Một nhà lãnh đạo toàn cầu có hiệu quả phải có khả năng thích nghi
cao trước những thay đổi nhanh chóng của thế giới xung quanh và phải có óc sáng tạo
để theo kịp với những thay đổi. Một ví dụ về tính thích nghi cao là hệ điều hành máy vi
tính Windows của Microsoft. Hệ điều hành này hiện có 24 ngôn ngữ khác nhau, từ
Anh, Đức, Nhật, Hoa (phồn thể và giản thể), Hàn Quốc, Ả Rập, Do Thái, Tây Ban Nha,
Pháp, Ý, Thụy Điển, Hà Lan, cho đến Brazil, Na Uy, Đan Mạch, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ…
Trang - 16 -
Tiểu luận môn học Kỹ năng lãnh đạo Giảng viên: TS.Lê Thị Thu Thuỷ
các nhà lãnh đạo bên cạnh việc hiểu được cơ hội và thử thách của xu thế toàn cầu hóa,
để đạt được thành công họ còn phải có những chuyển biến, thay đổi trong tư duy cũng
như phong cách lãnh đạo của mình, thường xuyên học hỏi kinh nghiệm, nắm vững
được những kiến thức về lãnh đạo, quản lý.
Trang - 18 -
Tiểu luận môn học Kỹ năng lãnh đạo Giảng viên: TS.Lê Thị Thu Thuỷ
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Bài giảng “Kỹ năng lãnh đạo”, TS. Lê Thị Thu Thủy
- Phát triển kỹ năng lãnh đạo, Jone C.Maxwell
- Trang Web: Wikipedia.com, doanhnhan360.vn
Trang - 19 -