NHỮNG TỐ CHẤT VÀ KỸ NĂNG CỦA NGƯỜI LÃNH ĐẠO THÀNH
CÔNG

Lãnh đạo là một chủ đề mà từ lâu đã được nhiều người quan tâm, nghiên
cứu bởi sự lôi cuốn và mức độ ảnh hưởng của nó đến cuộc sống của nhiều
người. Các nghiên cứu về nó đã đạt được một số tiến bộ nhất định nhưng
vẫn còn nhiều vấn đề chưa có câu trả lời.
Trong khuôn khổ của bài viết này, tôi không có tham vọng làm một đề tài
nghiên cứu về tố chất và kỹ năng của người lãnh đạo thành công mà chỉ
muốn đưa ra một số ý kiến cá nhân về những tố chất và kỹ năng của một nhà
lãnh đạo thành công. Tuy nhiên, trước khi đi sâu về nó thì chúng ta cần hiểu
sơ qua một số vấn đề liên quan đến lãnh đạo như định nghĩa về lãnh đạo, tố
chất và kỹ năng lãnh đạo.
1.Khái quát chung về lãnh đạo
Sau đây là một số định nghĩa về lãnh đạo mà tôi cho là khá chuẩn.
- Lãnh đạo là một quá trình chỉ đạo có ý nghĩa đối với nỗ lực của tập
thể và huy động mỗ lực sẵn sàng để đạt được mục đích
(Jacobs&Jaques, 1990, trang 281)
- Lãnh đạo là một quá trình làm cho những gì mà mọi người chung sức
làm cùng nhau trở nên có ý nghĩa nhờ đó mọi người có thể hiểu và
quyết tâm (Drath&Palus, 1994, trang 4)

1


- Lãnh đạo là khả năng của một cá nhân gây ảnh hưởng, thúc đẩy và
khuyến khích người khác cống hiến vì hiệu quả và thành công chung
của tổ chức (House et al, 1999, trang 184)
- Lãnh đạo là “một quá trình gây ảnh hưởng đối với các hoạt động của
một nhóm người có tổ chức để thực hiện một mục tiêu chung “
(Rauch & Behling)

+ Đối với văn hoá doanh nghiệp
2.Những tố chất và kỹ năng của người lãnh đạo thành công
Khái niệm tố chất và các kỹ năng của lãnh đạo
a. Bất cứ một người lãnh đạo thành công nào cũng có những tố chất sau
đây.
- Trông đợi sự thừa nhận: Bất kể bạn đang ở vị trí nào, hãy tin rằng sẽ
có ngày bạn ngồi vào chiếc ghế quản lý. Hãy cố gắng ngay từ bây giờ
để đạt được vị trí đó và chứng tỏ cho mọi người thấy là nó xứng đáng
với bạn.
- Kiểm soát thái độ: Thành công trong kinh doanh dựa nhiều trên thái
độ, hơn là năng lực, xét về mặt tinh thần. Hãy lạc quan với chính
mình, người khác và cuộc sống
- Hoàn chỉnh tư thế: Hóp bụng, ưỡn ngực, bẻ mạnh 2 vai ra đằng sau.
Hít sâu. Bạn không chỉ trông đẹp hơn, mà còn cảm thấy tràn đầy năng
lượng, tỉnh táo và tự chủ.
- Nghĩ trước khi nói: Nghĩ nhanh, dừng lại, rồi nói một cách quả quyết.
Một ông chủ đã luyện tập tự nói chuyện với mình trước khi cất thành
lời để có thể nghe được được giọng nói và sửa đổi khi cần thiết.
- Từ tốn: Nhanh nhẩu trong lời nói, cử động, tác phong và đi đứng
khiến bạn trông bất an và hốt hoảng. Hãy học cách nói chuyện một
cách thoải mái, từ tốn và thân thiện. Không lãng phí thời gian, nhưng
3


hãy nói như thể bạn có tất cả thời gian trên thế giới này cho những
người đang lắng nghe bạn.
- Thẳng thắn: Tất cả những gì bạn viết hay nói cần phải được thực hiện
một cách thẳng thắn, giản đơn.
-


của công ty. Muốn thuyết phục được nhân viên tin mình, theo mình,
nhà lãnh đạo phải biết cách truyền đạt thông tin. Muốn thúc đẩy tinh
thần làm việc của nhân viên, nhà lãnh đạo phải biết cách khuyến
khích, động viên, hay muốn có các bản hợp đồng, nhà lãnh đạo cũng
phải biết cách đàm phán.
- Kỹ năng hoạch định chiến lược và kế hoạch
- Kỹ năng tổ chức
- Kỹ năng quản lý quản trị
- Kỹ năng thu thập và xử lý thông tin
- Kỹ năng xử lý và soạn thảo văn bản
- Kỹ năng giao tiếp, ứng xử và đàm phán
- Kỹ năng dùng người và sử dụng quyền lực
- Kỹ năng sư phạm
- Kỹ năng xây dựng văn hoá doanh nghiệp
- Kỹ năng khuyến khích nhân viên
Tố chất lãnh đạo hình thành từ chính những trải nghiệm cuộc sống. Câu
chuyện về cuộc sống của các nhà lãnh đạo được tin cậy cho thấy họ
chịu các tác động tích cực từ gia đình, thầy cô, bạn bè và từ cả các nhà

5


tư vấn. Rất nhiều nhà lãnh đạo cho rằng động cơ thúc đẩy họ chủ yếu
bắt nguồn từ những trải nghiệm khó khăn trong cuộc sống riêng của họ.
Các lãnh đạo nhận thấy sức mạnh của mình thông qua trải nghiệm cuộc
sống và các sự kiện mang tính chất “đột phá”. Những trải nghiệm như
vậy giúp họ hiểu được mục đích sâu xa của tố chất và năng lực lãnh đạo
của mình.
Tự nhận thức và hiểu chính bản thân mình
Tham vấn câu trả lời của 75 thành viên trong Hội đồng tư vấn của

mình với cách thức định hình những trải nghiệm đó.
Tạo sự cân bằng trong cuộc sống là một điều hết sức quan trọng. Vấn
đề mấu chốt ở đây là tìm ra một sự cân bằng giữa động cơ bên ngoài, ở
đây có thể xem là các ước muốn và nỗ lực của bạn để có được sự ghi
nhận của xã hội và các động cơ bên trong, chính là "chất xúc tác" cung
cấp đầy đủ năng lượng cho hoạt động và công việc của bạn.
Xây dựng đội ngũ luôn hỗ trợ bạn
Các nhà lãnh đạo không thể nào thành công nếu chỉ có một mình, dù có
là một người rất tự tin và tài năng bạn vẫn cần phải có người hỗ trợ và
tư vấn. Không có các mối quan hệ vững chắc và những người trợ giúp,
hỗ trợ tin cậy trong việc hoạch định tương lai, bạn sẽ rất dễ mất phương
hướng.
Các nhà lãnh đạo được tin cậy luôn xây dựng quanh mình một đội ngũ
trợ giúp hiệu quả và tài năng để giúp họ trên con đường tiến tới thành

7


công. Đội ngũ này sẽ tư vấn cho họ trong các thời điểm bất ổn, trợ giúp
họ trong các thời điểm khó khăn và chúc mừng họ khi thành công.
Hài hoà trong cuộc sống
Hài hoà trong cuộc sống là một trong số những thách thức lớn nhất mà
các nhà lãnh đạo đang phải đối mặt. Để tạo lập một cuộc sống cân bằng,
bạn cần phải cần hợp nhất tất cả các thành tố cấu thành – công việc, gia
đình, cộng đồng và bạn bè – để có thể trở thành cùng một con người
trong các môi trường sống khác nhau.
Các nhà lãnh đạo được tin cậy thường có một phong thái tự tin và điềm
tĩnh. Họ không bao giờ thể hiện theo kiểu hôm nay là một người, mai
lại là người khác. Hòa nhập nhưng phải có tính nghiêm túc và kỷ luật,
đặc biệt trong thời kỳ công việc và cuộc sống căng thẳng khi đó rất dễ

chúng ta nêu ra một số vấn đề cơ bản trong tố chất và kỹ năng bởi tuỳ theo
tính chất của tập thể được giao, lãnh đạo hay tuỳ tính chất của ông chủ đối
với nhân viên mà đề ra những phẩm chất cho phù hợp. Tuy nhiên, người
lãnh đạo thực sự ít nhất phải thoả mãn được 3 yêu cầu cơ bản sau:
- Phẩm chất chính trị tư tưởng: những phẩm chất này thể hiện tập
trung trong quan điểm quản lý của họ như họ cố gắng đạt lợi ích xã hội lên
hàng đầu kết hợp với lợi ích doanh nghiệp, cá nhân. Người lãnh đạo quản lý
phải có thái độ khách quan, công bằng đối với mọi nhân viên dưới quyền,
chân thành với mọi người, khiêm tốn giản dị, có sáng kiến và sáng tạo, thực
hiện nói đi đôi với làm, phải giữ được chữ tín.
- Năng lực: Nhanh trí, có kinh nghiệm trong công việc, cởi mở, có óc
suy xét sâu, tích cực hoạt động, có sáng kiến, có tính kiên trì, tính tổ chức,
9


tính tự lập, có sự nhạy cảm cao, khéo léo ứng xử, có đầu óc thực tế, có khả
năng lan truyền nghị lực và khơi dậy ở người khác tính tích cực.
- Những phẩm chất trí tuệ cơ bản như tính năng động của trí tuệ, như
sự linh hoạt, nhạy cảm với cái mới, tinh thần tự phê phán, có bề rộng và độ
sâu về trí tuệ, có kĩ năng khai thác tri thức của nhiều người.
Vì vậy, người lãnh đạo hiệu quả phải là người:
- Biết làm việc với tập thể dưới quyền
- Chú ý ngay từ khâu tuyển dụng nhân viên
- Phải biết đánh giá, nghiên cứu và kiểm tra cấp dưới
- Phải tổ chức phân công lao động việc làm hợp lý
- Phải đào tạo, huấn luyện, giáo dục nhân viên
- Phải chuẩn bị tốt những cán bộ quản lý dưới quyền
- Phải biết làm việc tốt với lãnh đạo cao hơn và bên ngoài
- Phải biết thuyết phục tập thể và cá nhân bằng lời nói và việc làm của
mình


12