Xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn
(Phần 4)
Quá trình xây dựng tiêu chuẩn
Để thực hiện các nguyên tắc của tiêu chuẩn hoá, đặc biệt là nguyên tắc
“thoả thuận” người ta thực hiện xây dựng tiêu chuẩn theo “phương pháp ban kỹ
thuật” tức là lập một Ban kỹ thuật tập hợp tất cả các bên quan tâm tới đối tượng
tiêu chuẩn (đề mục tiêu chuẩn) để soạn ra tiêu chuẩn đó. Về đại thể, việc xây dựng
tiêu chuẩn ở tất cả các cấp (quốc tế, quốc gia, hội, công ty…) tất cả các ngành, các
lĩnh vực chuyên môn đều theo những nét lớn giống nhau, chỉ khác nhau ở những
chi tiết cụ thể.
1. Ban kỹ thuật
1.1. Ban kỹ thuật là gì ?
Ban kỹ thuật là một tổ chức tập hợp những người thay mặt cho các bên
quan tâm tới đối tượng tiêu chuẩn hay một nhóm tiêu chuẩn về một sản phẩm hay
một lĩnh vực chuyên môn nhất định để soạn thảo tiêu chuẩn cho sản phẩm hay lĩnh
vực chuyên môn đó.Bên dưới Ban kỹ thuật là Tiểu ban và Nhóm công tác.
1.2. Thành phần ban kỹ thuật
Thành phần Ban kỹ thuật gồm tất cả các bên quan tâm tới đối tượng tiêu
chuẩn. Đối với tiêu chuẩn của sản phẩm thường có các nhóm quan tâm sau đây:
- Nhà sản xuất sản phẩm
- Người tiêu thụ hay tiêu dùng sản phẩm
- Các cơ quan tổ chức hay nghiên cứu khoa học
- Các cơ quan của chính phủ
Mỗi Ban kỹ thuật thường có từ 9 đến 20 thành viên, trong ban kỹ thuật có 1
uỷ viên thư ký là người của cơ quan Tiêu chuẩn hoá.Ban ky thuật của tổ chức ISO
tập hợp tất cả các đại diện của tất cả các quốc gia quan tâm đến đề mục tiêu chuẩn,
không loại trừ một quốc gia nào, miễn là họ thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thành viên
ban kỹ thuật (đi họp, góp ý kiến, biểu quyết đầy đủ).Tổ chức ISO đã thành lập
khoảng 220 ban kỹ thuật, trong đó có gần 200 ban đang còn hoạt động.Mỗi tổ
chức Tiêu chuẩn hoá quốc gia có chừng vài chục tới vài trăm ban kỹ thuật, tập hợp
chừng vài trăm tới vài ngàn cán bộ bên ngoài cơ quan Tiêu chuẩn hoá tham gia

2.3. Soạn thảo dự thảo đề nghị
Dự thảo đề nghị là sơ thảo đầu tiên củạ tiêu chuẩn. Dự thảo này có thể do
chính người (tổ chức) đề nghị đề mục tiêu chuẩn soạn thảo ra đề trình cho ban kỹ
thuật. Nếu đề mục xây dựng được phê duyệt khi chưa có dự thảo đề nghị thì ban
kỹ thuật phải chỉ định ra một nhóm làm việc để soạn thảo dự thảo đề nghị này.
2.4. Lập dự thảo ban kỹ thuật
Dự thảo đề nghị sau khi được các thành viên ban kỹ thuật xem xét, sửa
chữa, nhất trí thông qua thì trở thành dự thảo ban kỹ thuật.
2.5. Gửi dự thảo ban kỹ thuật đi lấy ý kiến rộng rãi
Dự thảo ban kỹ thuật sẽ được gửi đi lấy ý kiến rộng rãi. Thông thường sẽ có
một thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng để mọi người quan tâm có thể
nhận được dự thảo ban kỹ thuật nếu họ muốn. Người ta cũng ấn định một khoảng
thời gian (dài ngắn tuỳ theo thủ tục cụ thể) để mọi người gửi ý kiến góp ý về ban
kỹ thuật.
2.6. Lập dự thảo cuối dùng
Các ý kiến đóng góp sẽ được ban kỹ thuật xem xét, khi cần có thể mời
người đã góp ý đến để trình bày và cùng thảo luận. Dự thảo tiêu chuẩn đã được
sửa chữa sau khi xem xét tới tất cả các ý kiến đóng góp là dự thảo cuối cùng.
2.7. Phê duyệt và phát hành tiêu chuẩn
Dự thảo cuối cùng cùng với hồ sơ xây dựng tiêu chuẩn (các dự thảo trước,
các ý kiến đóng góp, biên bản các cuộc họp, các tài liệu tham khảo…) được
chuyển lên bộ phận có thẩm quyền theo quy định để phê duyệt.
3. Chấp nhận tiêu chuẩn quốc tế thành tiêu chuẩn quốc gia
Tiêu chuẩn quốc gia có thể được xây dựng từ nhiều nguồn tài liệu khác
nhau: kết quả của các chương trình nghiên cứu tiêu chuẩn của các công ty, các
ngành đã được sử dụng trước đó nhưng có một nguồn rất quan trọng đó là công
nhận tiêu chuẩn quốc tế.
3.1. Tại sao phải chấp nhận tiêu chuẩn quốc tế thành tiêu chuẩn quốc
gia ?
- Lý do kinh tế: Tiêu chuẩn quốc tế đã được nghiên cứu, xây dựng và áp