GVHD : TS Phạm Văn Hùng Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
LI NểI U
Nhng nm gn õy, nh chớnh sỏch i mi, m ca ca ng v Nh nc,
c bit l chớnh sỏch i mi v i ngoi v kinh t i ngoi cựng vi xu hng ton
cu húa v hi nhp kinh t quc t ngy cng nhanh hu ht cỏc quc gia trờn th
gii, ngnh du lch Vit Nam núi chung v ngnh du lch ca Ninh Bỡnh núi riờng cng
cú nhng bc tin nht nh v ngy cng cú tỏc ng tớch cc hn n nhiu lnh vc
ca i sng kinh t- xó hi t nc. Du lch c xỏc nh l mt ngnh kinh t mi
nhn trong cỏc ngnh kinh t quc dõn v ang hi nhp vi tro lu phỏt trin du lch
ca khu vc v th gii. Khỏch du lch n Vit Nam c bit l Ninh Bỡnh ang ngy
mt tng. Phỏt trin du lch ca Ninh Bỡnh l phự hp vi xu th ca thi i, phự hp
vi chin lc phỏt trin du lch ca Vit Nam c bit l chin lc phỏt trin kinh t -
xó hi ca t nc.
Vi v trớ a lý v tim nng ti nguyờn du lch phong phỳ, nhng chớnh sỏch
phự hp, thi gian qua du lch Ninh Bỡnh ó cú bc phỏt trin ỏng ghi nhn, úng gúp
tớch cc vo s nghip phỏt trin du lch ca c nc. Tuy nhiờn trong quỏ trỡnh phỏt
trin, nhiu tim nng du lch cha c khai thỏc hiu qu, s phỏt trin du lch Ninh
Bỡnh cha tng xng vi tim nng v v trớ ca mỡnh. C s h tng, vt cht k thut
ca Tnh mc dự ó c ci thin rt nhiu trong nhng nm gn õy nhng vn cha
ỏp ng c yờu cu phỏt trin, cht lng phc v cũn thp, sn phm du lch cũn
nghốo nn, cha phong phỳ. u t phỏt trin du lch trờn a bn Tnh cũn dn tri v
thiu tp trung, kh nng thu hỳt vn t cỏc nh u t khụng c cao.
Chớnh vỡ th trong thi gian i thc tp va qua, em ó nghiờn cu v vit bỏo
cỏo thc tp, tờn ti l:
u t phỏt trin ngnh du lch tnh Ninh Bỡnh.
Ni dung bỏo cỏo c chia lm 2 chng:
Chng I: Thc trng u t phỏt trin du lch Ninh Bỡnh giai on 2006-2009
Chng II: Phng hng v gii phỏp nhm nõng cao hiu qu u t vo du
lch Tnh Ninh Bỡnh
CHNG I: THC TRNG U T PHT TRIN NGNH DU LCH
NINH BèNH GIAI ON 2006-2009
ng bng sụng Mó qua vựng nỳi thp Tam ip l phn cui cựng ca vựng nỳi Tõy
Bc, trong khu m Hũa Bỡnh Thanh Húa v tip giỏp bin ụng. Do l vựng chuyn
tip nờn a hỡnh Ninh Bỡnh khỏ phong phỳ, a dng, bao gm c cỏc nỳi, ng bng, b
bin. c bit l Ninh Bỡnh, dng a hỡnh Karst khỏ ph bin v õy l dng a hỡnh
c bit to nờn cỏc hang ng v cnh quan hp dn, rt cú giỏ tr trong vic thu hỳt
khỏch du lch.
1.2. a hỡnh:
Ninh Bỡnh cú mt a hỡnh a dng, va cú ng bng, i nỳi, na i nỳi v
vựng ven bin. V a hỡnh cú ba vựng khỏ rừ:
- Vựng i nỳi, na i nỳi vi cỏc dóy nỳi ỏ vụi, nỳi nhiu thch sột, sa
thch, i t an xen cỏc thung lng lũng cho hp, m ly, rung trng ven nỳi, cú
ti nguyờn khoỏng sn, c bit l ỏ vụi, cú nhiu tim nng phỏt trin l phỏt trin du
lch
- Vựng ng bng trung tõm l vựng t ai mu m, bói bi ven sụng, cú
nhiu tim nng phỏt trin nụng nghip, ỏp ng nhu cu lng thc ti ch, v sn
xut hng húa xut khu.
- Vựng ven bin v bin cú nhiu iu kin phỏt trin nuụi trng thu sn khai
thỏc cỏc ngun li ven bin.
i nỳi trựng ip chim quỏ na din tớch t nhiờn ca tnh; cỏc vựng na i
nỳi tuy khụng ln nhng li phõn b ri rỏc, xen k chy di t im cc Tõy huyn Gia
Vin theo hng ụng Nam qua huyn Hoa L, Yờn Mụ xung Kim Sn v ra ti bin
ụng (giỏp huyn Nga Sn - Thanh Hoỏ). im cao nht so vi mt bin l nh Mõy
Vũ Thị Liên Kinh tế đầu t 48C - QN
2
GVHD : TS Phạm Văn Hùng Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Bc trờn vn Quc gia Cỳc Phng cao 656m, im thp nht so vi mc nc bin l
xó Gia Trung huyn Gia Vin (-0,4m). Huyn Gia Vin, Yờn Mụ v mt phn huyn
Hoa L l vựng trng, hay b ỳng lt. Ton tnh cú 18 km b bin thuc huyn Kim
Sn, cú ca sụng ỏy ra bin to ra vựng bói bi hng nm tin thờm ra bin khong
100 - 120m v qu t tng thờm hng nm khong 140 - 168ha. Vi a hỡnh a dng
ng u trờn ton b lónh th ca Tnh. Trung bỡnh mt nm cú 125 - 127 ngy ma.
Lng ma trung bỡnh mi thỏng l 238,8 mm; thỏng 9 cao nht l 816 mm, thỏng 1
thp nht l 8,5 mm. Lng ma phõn b khụng u trong nm, thng tp trung vo
cỏc thỏng t thỏng 5 n thỏng 10 v chim t 86 - 91% tng lng ma trong nm.
1.4 Thu vn
Ninh Bỡnh cú nhiu sụng v m h. õy l ngun nc mt cung cp nc cho
cụng nghip, nụng lõm nghip v bi p phự sa cho ng rung. Hng nm, h thng
sụng ngũi Ninh Bỡnh c nuụi dng bng ngun nc ma di do, to nờn lng
dũng chy tng i phong phỳ (khong 30 l/s/km
2
). Mt mng li sụng ngũi
Vũ Thị Liên Kinh tế đầu t 48C - QN
3
GVHD : TS Phạm Văn Hùng Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
khong 0,6-0,9 km/km
2
. Cỏc sụng ln thng chy theo hng Tõy Bc - ụng Nam
ra bin. Ninh Bỡnh cú nhiu h ln nh h ng Thỏi, h Yờn Thng, h ng
Chng, h Yờn Quang, h m Cỳt, m Võn Long... Vi iu kin thy vn nh vy
rt thun li cho phỏt trin nhiu loi cõy trng, vt nuụi cú ngun gc t nhiờn t nhiu
min a lý khỏc nhau: nhit i, ỏ nhit i, ụn i. Trờn c s ú cú th phỏt trin nn
nụng nghip a dng. ng thi cng l iu kin thun li cho phỏt trin cụng nghip,
du lch v cỏc hot ng phỏt trin kinh t khỏc.
1.5 Sinh vt
V cỏc h ng thc vt, ni lu gi c thm thc vt v ng vt rng cú giỏ
tr i vi du lch ti Ninh Bỡnh l Vn quc gia Cỳc Phng. Rng Cỳc Phng l
loi rng ma nhit i in hỡnh vi cu trỳc thm thc vt nhiu tng (5 tng), phong
phỳ v thnh phn loi (2.000 loi). ng vt Cỳc Phng cng rt phong phỳ vi
233 loi ng vt cú xng sng, nhiu loi chim v 24 trong s 30 b cụn trựng cú mt
ti Vit Nam. Bờn cnh Vn quc gia Cỳc Phng, khu bo tn t ngp nc Võn
triu viờn/nm, khai thỏc n nh trong vi chc nm.
Ti nguyờn nc khoỏng: Nc sui Kờnh G (Gia Vin) cú v mn, tr lng
ln, thng xuyờn cú nhit ti 53 - 54
OC
, cú th khai thỏc a vo tm, ngõm cha
bnh kt hp vi du lch rt tt. Ngun nc khoỏng Cỳc Phng dựng sn xut
nc gii khỏt v tm ngõm cha bnh, cú thnh phn magiờbicarbonat cao.
Ti nguyờn than bựn: cú tr lng nh (khong 2 triu tn), phõn b Gia Sn,
Sn H (Nho Quan), Quang Sn (th xó Tam ip)...
Mt s khoỏng sn khỏc nh: cỏt xõy dng, sột gm s, sột ximng, gch ngúi
tr lng nh, phõn b ri rỏc ven vựng i nỳi thp ven th xó Tam ip, Gia Vin,
Yờn Mụ.
Bờn cnh ú, Ninh Bỡnh cũn nm gn cỏc ngun nng lng ln ca quc gia
min Bc nh: b than Qung Ninh; thu in Ho Bỡnh; Nhit in Ph Li... giỳp cho
Ninh Bỡnh tho món cỏc nhu cu v than, in phc v cho phỏt trin sn xut cng nh
nhu cu dõn sinh.
2. iu kin dõn c, kinh t - xó hi:
Dõn s ca Ninh Bỡnh l 936.262 ngi trong ú s dõn trong tui lao ng xp
x 60%, mt dõn s 659 ngi/ km
2
. Dõn tc ngoi dõn tc Kinh v dõn tc Mng
chim 1,7% dõn s thỡ cỏc dõn tc khỏc nh Ty, Nựng, Thỏi, Hoa, HMụng, Daomi
dõn tc cú t trờn mt chc n hn mt trm ngi. Dõn tc Mng ó nh c khỏ lõu
i cỏc xó thuc min nỳi cao nh Nho Quan, Tam ip, cũn lu gi c nhiu giỏ
tr vn húa truyn thng hp dn du lch. Cỏc dõn tc khỏc sng ri rỏc cỏc a phng
trong tnh, khụng hỡnh thnh cng ng dõn tc nht nh, a s cú quan h hụn nhõn v
chu nh hng sõu sc ca phong tc tp quỏn sinh hot, sn xut, truyn thng vn
húa ca ngi Kinh.
Trong nhng nm qua, Ninh Bỡnh ó thc hin cỏc mc tiờu phỏt trin kinh t- xó
hi m Ngh quyt i hi ng b tnh ln th XIII v XIV ra vi kt qu nm sau
3.Ti nguyờn du lch
3.1 Ti nguyờn du lch t nhiờn
Vi din tớch t nhiờn 1.390,11 km
2
, tuy l mt tnh khụng ln nhng Ninh Bỡnh
l mt tnh cú a hỡnh rt a dng: cú nỳi, ng bng, vựng ven bin, mang y sc
thỏi a hỡnh Vit Nam thu nh c im v a hỡnh kt hp vi cỏc thnh phn t
nhiờn khỏc nh h thng thy vn, lp ph thc vt... ó to cho Ninh Bỡnh tim nng
du lch a dng v phong phỳ. Thiờn nhiờn ó ban tng cho vựng t ny nhiu danh lam
thng cnh k thỳ, nhiu hang ng ni ting, qun th hang ng Trng An, Tam Cc
Bớch ng, vn quc gia Cỳc Phng vi h ng thc vt phong phỳ, khu bo tn
t ngp nc Võn Long, khu du lch sinh thỏi h Yờn Thng, Yờn ng, Yờn Thỏi vi
cnh quan c sc v tớnh a dng sinh hc cao õy l tin quan trng cho vic
Vũ Thị Liên Kinh tế đầu t 48C - QN
6
GVHD : TS Phạm Văn Hùng Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
phỏt trin nhiu loi hỡnh du lch hp dn nh du lch sinh thỏi, du lch vui chi gii trớ,
du lch cha bnh, du lch mo him, du lch tham quan Mt s ti nguyờn tiờu biu:
Vn quc gia Cỳc Phng (huyn Nho Quan):
Cỳc Phng l vn quc gia u tiờn ca Vit Nam, thnh lp vo 7/7/1962.
Vn quc gia Cỳc Phng cú mt qun th h ng thc vt vụ cựng phong phỳ, a
dng v c ỏo. Vn cú din tớch 22.200 ha, trong ú l nỳi ỏ vụi cao t 300 n
600m so vi mt bin. Ti õy cú nh Mõy Bc cao 648,2m.
Khớ hu Cỳc Phng thuc loi khớ hu nhit i giú mựa, nhit trung bỡnh
nm khong 24,7C. a hỡnh phc tp, rng dng nguyờn sinh cha nhiu bớ n, v
cnh quan c ỏo. Ti õy cú rt nhiu hang ng vi cnh quan k thỳ v n cha
nhng chng tớch vn hoỏ lch s lõu i nh ng Trng Khuyt, ng Chỳa, ng
Thu Tiờn, ng Ngi Xa, hang Con Moong, ng San Hụ...
Trong vn cũn cú sui nc núng 38C. H thc vt rt phong phỳ vi 1.944
loi thuc 908 chi v 229 h. c bit cú cõy chũ xanh, cõy su c th u trờn di
ti vn quc gia Cỳc Phng,
n km 6 r phi vo ng Thng Nht ca xó Gia Võn, i thờm 1 km na ti ờ m
Cỳt l ti khu bo tn Võn Long.
Khu bo tn t ngp nc Võn Long nm trờn a phn 7 xó thuc huyn Gia
Vin, Ninh Bỡnh l cỏc xó: Gia Hng, Liờn Sn, Gia Hũa, Gia Võn, Gia Lp, Gia Tõn,
Gia Thanh phớa ụng Bc tnh Ninh Bỡnh, cỏch th xó Ninh Bỡnh gn 20km v phớa
Bc. a hỡnh Võn Long bng phng, chờnh khụng quỏ 0,5m nhng cú kiu hỡnh ụ
trng gia cỏc dũng sụng ln nht ca Ninh Bỡnh, nm v phớa Nam ca chõu th Bc
B. t ngp nc vi mc sõu khong vi một, an xen l cỏc dóy nỳi ỏ vụi ni lờn
cao sn sn di 300m, nh nỳi Ba Chon cao nht ti 428m. Ranh gii gia chõn cỏc
dóy nỳi v cựng t trng ngp nc cũn xen k mt s i ỏ thp cú cao khụng quỏ
50m. Nỳi ỏ vụi v i cỏt chim din tớch. L khu vc cú a dng sinh hc, cú HST
nỳi ỏ vụi l ni sinh sng ca qun th Voc qun ựi ln nht Vit Nam.
Rng Võn Long cú 457 loi thc vt bc cao cú mch thuc 327 chi, 127 h. c
bit cú 8 loi c ghi trong sỏch Vit Nam (1996) l kiờng, lỏt hoa, tu lỏ rng, ct
toỏi bi, sng, bỏch b, mó tin hoa tỏn V ng vt cú 39 loi, 19 h, 7 b thỳ; cú 12
loi ng vt quý him nh Voc qun ựi (vi s lng ln nht Vit Nam), gu
nga, sn dng, cu li ln, kh mt , cy vn, Trong cỏc loi bũ sỏt cú 9 loi c
ghi trong sỏch Vit Nam l rn h chỳa, k , trn t, rn rỏo trõu, rn rỏo thng,
rn sc u , rn cp nong, rn h mang, tc kố. iu ỏng chỳ ý l ti khu vc ngp
nc Võn Long cú loi c cung thuc h chõn bi, mt loi cụn trựng quý him, hin
cũn rt ớt Vit Nam. C cung sng c th hin s trong lnh ca mụi trng nc,
ca khụng gian cnh quan xung quanh.
Khụng ch l khu bo tn thiờn nhiờn t ngp nc, Võn Long cũn l ni cú
cnh quan v di tớch vn húa cú giỏ tr. õy l nỳi Nghiờn, nỳi Hũm Sỏch, nỳi ỏ Bn,
nỳi Mốo co, kia l nỳi Cụ tiờn, nỳi Voi dng, nỳi Cỏnh cng Mi trỏi nỳi l mt
huyn thoi hp dn. Khu Võn Long cũn cú 32 hang ng p, nhiu hang rng cú giỏ
tr nh hang Cỏ, hang Búng, hang Rựa, hang Chanh õy cũn cú Km Chn v n
th Mu, ni th m ca bn tng Hng Nng
Non nc Võn Long, mt cnh nỳi n mõy tri, mõy che p nỳi. Nc õy
Ngụ ng - con ng thy dn vo Tam Cc. Lỳc thuyn lun vo ba hang, du khỏch
s cm nhn c ln khụng khớ trong lnh, mỏt lnh ca hng ng giú ni. Thch
nh t trn hang r xung lụ nhụ úng ỏnh nh nhng khi chõu ngc k o.
ng ch Lng:
ng thuc xó Gia Thanh, huyn Gia Vin, c nhõn dõn phỏt hin t nm
1739. Trong ng cú mt nh ỏ ging tng Pht nờn ó lp bn th Pht õy. n
nm 1740 ng c nhõn dõn trong vựng tu b thnh mt ngụi chựa th Pht. ng
rng chng 10 gian nh, trong ng c by nhiu tng Pht, tng La hỏn, tng
H phỏp t trờn cỏc b ỏ. c bit cú hai tng Pht c tc bng ỏ xanh nguyờn
khi rt p.
Vũ Thị Liên Kinh tế đầu t 48C - QN
9
GVHD : TS Phạm Văn Hùng Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
ng gm cú ba hang ni lin nhau, hang ngoi th Pht, ri n hang Ti, hang
Sỏng. Vo ng ch Lng du khỏch nh ang lc vo cừi trựng ip ca ỏ. Nhiu nh
ỏ mang hỡnh dỏng nh voi ung nc, voi chu, h phc, phng mỳa, rng ung
nc, kh cừng con Mi khụng gian ca vỏch ng, trn ng l mt bc tranh ngh
thut, mt nột chm khc tuyt vi ca thiờn nhiờn, ca thi gian trờn ỏ.
Mt iu c ỏo l nh ỏ trong ng thay i mu theo ỏnh sỏng mt tri. Lỳc
rng ụng cú mu hng, bui tra lp lỏnh nh pha lờ, v chuyn mu thm khi
hong hụn. Trong ng cũn cú li lờn Tri, li xung m ph, li xung m ph ca
ng y huyn bớ bi nc ca cỏc nh ỏ u n nh git to nờn mt bn nhc
khụng bao gi dt. Cnh p ca ch Lng c vua Minh Mng ban tng cho 5 ch
khi n tham ni õy - Nam thiờn tam ng (ng p th 3 Tri Nam).
ng Tiờn:
ng Tiờn cũn cú tờn gi khỏc l ng Múc, thụn am Khờ, xó Ninh Hi,
huyn Hoa L, tnh Ninh Bỡnh, cỏch Bớch ng gn 1km. ng gm cú ba hang ln,
rng, v cao vi vi. ng vo ng phi i qua mt khe hang nh, mp mụ. Trn
ng l võn ỏ, nh ỏ r xung lp lỏnh nhiu sc mu. Nhiu khi nh ỏ t trờn trn
r xung nn ng cao hn chc một ta nh nhng r cõy a c th. Nhiu nh ỏ
c mt vựng rng ln. Ton cnh ốo l nhng dóy nỳi hựng v, him tr, quanh co nh
nhng con rng un khỳc, an xen l nhng thung lng rng v nhiu dũng sui trong
xanh un ln. ốo Tam ip khụng ch cú cnh p m cũn l mt phong tuyn phũng
ng rt li hi, mang v trớ chin lc trong quõn s nh bc tng thnh thiờn nhiờn ỏn
ng con ng thiờn lý ra Bc vo Nam. Vỡ vy, t xa xa ni õy ó c chn l ca
i (qun Cu Chõn - Thanh Húa v qun Giao Ch - Bc B). Nh vy, ốo Tam ip
khụng ch l mt thng cnh m cũn l mt di tớch lch s ni ting ó i vo lch s, i
vo th vn ca cỏc thi nhõn xa v nay.
Sui nc núng Kờnh G:
Sui nc núng mn Kờnh G thuc thụn Kờnh G, xó Gia Thnh, huyn Gia
Vin. Du khỏch n bn sụng cng ng Tra trờn dũng sụng Hong Long bt u
hnh trỡnh tham quan sui nc núng Kờnh G. Thuyn ngc dũng Hong Long, du
khỏch tha sc ngm nhỡn cnh tri mõy, sụng nc. Nỳi Kờnh g trụng xa nh hỡnh
mt con lc ang i, ni õy cú mt ngun nc sui núng mn, vỡ th sui cú tờn l
Kờnh G. Dũng nc t trong nỳi chy ra, trong vt, cha bao gi ngng. Mch nc
ny cú t lõu lm, nhng n nm 1940 ngi Phỏp mi bit ti v bt u nghiờn cu
v a vo khai thỏc. Nc khoỏng Kờnh g cha nhiu mui natriclorua, kaliclorua,
canxi, magieeclorua v mui Bicacbonat, nc khụng mu, trong, nhit n nh cho
quanh nm l 53C. Nc khoỏng Kờnh G dựng tm hay ngõm mỡnh nhiu ln s
khi cỏc bnh nh khp món tớnh, viờm dõy thn kinh, cỏc bnh ngoi da v ph khoa...
Nc sui Kờnh g ung vo cú tỏc dng kớch thớch hot ng ca gan, mt, cha bnh
bu c, v dựng bo ch thnh huyt thanh tiờm tnh mch...
ng Võn Trỡnh:
ng Võn Trỡnh rng gn 3.500m
2
, l mt ng ln nht v p nht ca tnh
Ninh Bỡnh, sỏnh ngang vi ng Thiờn Cung Vnh H Long (Qung Ninh). ng nm
Vũ Thị Liên Kinh tế đầu t 48C - QN
11
GVHD : TS Phạm Văn Hùng Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Ninh Bỡnh l a phng cú nhiu hang ng ni ting. Trong ú, cú mt ng
c ngi xa khng nh No ch Lng, no Thiờn Tụn, Bn Long, Bớch ng xem
cũn kộm õy, ú l hang ng nỳi Bỏi ớnh thuc xó Gia Sinh, huyn Gia Vin.
Nỳi Bỏi ớnh ng c lp, cao n hn 200m, cú din tớch khong gn
150.000m
2
, quay hng ụng, cú dỏng vũng cung hai bờn khộp li ta tay ngai to
Vũ Thị Liên Kinh tế đầu t 48C - QN
12
GVHD : TS Phạm Văn Hùng Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
thnh mt thung di rng khong 3ha gi l thung Chựa. Nhỡn theo mt gúc khỏc,
nỳi li trụng ging mt ngi khng l ngi quay lng ra bin, hai chõn dui v phớa
Tõy Bc v Tõy Nam. ng t xa nhỡn lờn thy cnh nỳi n mõy tri, mõy che p nỳi
to thnh mt bc tranh phong cnh sn lõm ngon mc. Nỳi Bỏi ớnh hin cũn gi
c cỏi nguyờn s ca nỳi rng xa xa, cõy ci ti tt, cú nhiu cõy cao to bao ph
nỳi non, xanh mt mt mu du mỏt.
Lờn thm ng, du khỏch phi bc lờn trờn 300 bc ỏ. i c na quóng
ng l n hang Voi Phc, trong hang t tng c ễng mt - ngi cú nhim
v trụng coi ton b cnh chựa. Tip tc leo ht 300 bc ỏ, phớa bờn tay phi l ng
Sỏng - ng th Pht. Chiu cao ca ng trờn 2m, di 25m v rng 15m, nn hang
bng phng. Mt iu rt k l l trn hang khụng cú cỏc nh ỏ chy xung m bng
phng, nhn l. Ch lỏc ỏc thnh hang cú nh ỏ. Tng truyn, xa kia Thin s
Nguyn Minh Khụng (1065-1141) khi n õy tỡm cõy thuc ó phỏt hin ra ng ny
v t ú bin lm ng th Pht.
i din vi ng Sỏng th Pht l ng Ti th Liu Hnh - b chỳa Thng
Ngn. ng Ti cao v rng hn gm 7 hang, mi hang cú cu to khỏc nhau, cú hang
trờn cao, cú hang sõu hn 4m, cú hang nn bng phng, cú hang nn trng nh lũng
cho nhng u thụng nhau theo cỏc ngỏch ỏ. Hang gia rng nht l ni th b chỳa
Thng Ngn, tng bng ỏ c sn son thip vng. Du khỏch i thm quan nỳi Bỏi
ớnh khụng ch thng thc v p thiờn nhiờn hựng v, m iu quan trng l yờu thớch
l mt dng ti nguyờn du lch t nhiờn cú ý ngha i vi s phỏt trin du lch ca Ninh
Bỡnh.
3.2 Nhng c im vn hoỏ, phong tc tp quỏn nh hng ti phỏt trin ngnh
du lch ca tnh.
Ti nguyờn du lch nhõn vn l nhng giỏ tr vt cht cng nh tinh thn do bn
tay v khi úc ca s on kt ca cng ng cỏc dõn tc anh em cựng chung sng
Ninh Bỡnh sỏng to v gỡn gi trong dũng chy ca cuc sng. Cỏc ti nguyờn ny bao
gm nhng di tớch lch s - vn húa, di tớch lch s - cỏch mng, cỏc lng ngh th cụng
truyn thng, nhng giỏ tr vn húa phi vt th nh vn ngh dõn gian, l hi... th hin
bn sc vn húa ht sc a dng ca nhõn dõn Ninh Bỡnh v l ngun lc thu hỳt khỏch
du lch trong v ngoi nc.
3.2.1. Cỏc di tớch lch s - vn húa
C ụ Hoa L
C ụ Hoa L l kinh ụ ca nh nc phong kin tp quyn nc ta, thuc xó
Trng Yờn, huyn Hoa L, nm trờn mt din tớch tri rng khong 400ha.
Nm 968, inh B Lnh lờn ngụi hong , hiu l inh Tiờn Hong, t tờn
nc l i C Vit v chn Hoa L l kinh ụ. Kinh ụ Hoa L tn ti 41 nm (t
nm 968 n nm 1009) trong ú 12 nm l triu i nh inh v 29 nm k tip l triu
i nh Tin Lờ (ngi u tiờn l Lờ Hon lờn ngụi Hong hiu l Lờ i Hnh).
Trc khi ri ụ v kinh thnh Thng Long, Lý Cụng Un lờn ngụi vua ti Hoa L, ly
hiu l Lý Thỏi T.
Vũ Thị Liên Kinh tế đầu t 48C - QN
14
GVHD : TS Phạm Văn Hùng Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Hn ngn nm trc, Hoa L l ụ tht nguy nga, trỏng l. Nhng nỳi i
trựng ip xung quanh vũng ai kinh ụ nh tm bỡnh phong; sụng Hong Long un
khỳc v cỏnh ng Hoa L Nho Quan, Gia Vin mờnh mụng l ho sõu thiờn nhiờn rt
thun li v mt quõn s. Khu thnh Hoa L rng n 300ha. Thnh gm hai khu l khu
trong v khu ngoi, thụng vi nhau bng mt li i nh hp v him tr. Mi khu gm
cú nhiu vũng, nhiu tuyn nh. Theo truyn thuyt, cung in c xõy thnh ngoi.
GVHD : TS Phạm Văn Hùng Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
n vua Lờ (lng Trng Yờn H, xó Trng Yờn, huyn Hoa L):
n th vua Lờ i Hnh cỏch n vua inh chng 300m. n nm lng Trng Yờn
H nờn cũn gi l n H. Trc mt n l nỳi ốn, sau lng l nỳi ỡa. n cú qui
mụ nh hn n vua inh. Qua Nghi mụn ngoi (ca ngoi) theo ng chớnh o lỏt
gch, phớa bờn trỏi l mt hũn non b ln, cao 3m tng hỡnh chim phng mỳa, m
quay vo n, hai cỏnh nh ang bay. Bờn tay phi l nh Tin bỏi, mt tin cú hũn
non b H phc gm gc cõy dui thõn to cú 9 nỳi, tui th trờn 300 nm. Bờn trỏi
nh Tin bỏi cú hũn non b cú dỏng voi qu c khc hai ch Hỏn Bt di.
Qua Nghi mụn ni (ca trong) cng 3 gian, theo chớnh o kin trỳc ng i l hai
vn hoa, tip ú l hai dóy nh vng. gia vn hoa bờn phi cú hai non b Phng
p, bờn trỏi l hũn non b Long Mó. sõn rng gn gian gia ca Bỏi ng cú long
sng bng ỏ. n cú ba to: to ngoi l Bỏi ng; to gia l Thiờu hng th Phm
C Lng (ngi cú cụng vi vua Lờ i Hnh) v Chớnh cung ni t tng vua Lờ
i Hnh (gian gia), tng thỏi hu Dng Võn Nga (bờn trỏi) v tng Lờ Long nh
con th 5 ca vua Lờ (bờn phi). iu c bit n th vua Lờ i Hnh l ngh thut
chm khc g th k 17 ó t n trỡnh iờu luyn, tinh xo. n c xõy dng
t lũng bit n ca nhõn dõn i vi ụng vua ó cú cụng ln lao trong vic xõy dng
t nc vo th k th 10.
Nh th ỏ Phỏt Dim
Nh th ỏ Phỏt Dim (th trn Phỏt Dim, huyn Kim Sn): cỏch H Ni 129
km v phớa Nam, c xõy dng t nm 1875 n nm 1898. Phỏt Dim cú ngha l
phỏt sinh ra cỏi p, tờn Phỏt Dim do Nguyn Cụng Tr t. Nh th c xõy dng
vi trỡnh k thut v iu kin giao thụng ca nhng nm cui th k 19 thỡ ch vic
vn chuyn hng nghỡn tn ỏ, cú nhng phin nng 20 tn, hng trm cõy g lim v ti
Phỏt Dim xõy nh th cng l mt k cụng. Kim Sn vn l vựng t mi khai
khn, trc õy rt ly li, x lý lỳn ca khu t trc khi xõy dng ngi ta ó
chuyn c mt qu nỳi nh cỏch 40km v Phỏt Dim, khỏch v thm nh th cũn thy
nỳi S, y chớnh l mt phn ca trỏi nỳi ó c dõn ri v Phỏt Dim. õy l mt
qun th kin trỳc gm cú: Ao h, Phng ỡnh, Nh th ln, Nh nguyn kinh thỏnh
o Pht vi T o Hnh (? - 1117) ngi lng Yờn Lóng (nay thuc huyn T Liờm,
H Ni) l bc cao tng ni ting. Tr thnh nh tu hnh vi phỏp danh Minh Khụng,
ụng ó lp ra nhiu chựa v tr trỡ nhiu chựa. Trong chựa Qunh Lõm Qung Ninh,
do Nguyn Minh Khụng sỏng lp, hin cũn lu gi mt pho tng Pht Di lc bng
ng cao 6 trng, c coi l mt trong An Nam t i khớ (Bn bỏu vt ln ca
Vit Nam). Khụng ch l mt nh tu hnh ln, Nguyn Minh Khụng cũn l mt danh y.
Tng truyn, khi vua Lý Thn Tụng mc trng bnh, Ngi c mi v cung cha tr
cho vua khi bnh v c vua ban cho hiu Quc s, t ú ngi c gi l Lý
Quc s. Nguyn Minh Khụng cũn c suy tụn l ụng t ca ngh ỳc ng. Vua Lý
Anh Tụng (1138-1175) cho lp n th Kinh ụ (ph Lý Quc S ngy nay); Ngi
cũn c th chựa Keo xó Xuõn Hng huyn Giao Thy Nam nh; chựa ch Lng
xó Gia Thanh huyn Gia Vin Ninh Bỡnh v nhiu chựa cỏc ni khỏc trong c nc
v c tụn l Bc Thỏnh.
Vũ Thị Liên Kinh tế đầu t 48C - QN
17
GVHD : TS Phạm Văn Hùng Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
n c Thỏnh Nguyn vn l mt ngụi chựa nh do chớnh ụng xõy dng vo
khong nm 1121. n c xõy dng theo kiu ni cụng ngoi quc trờn mt khu t
rng gn 2 mu. n quay hng Nam, trc n cú mt con ngũi hỡnh rng chớn khỳc
(mt nhỏnh ca sụng Hong Long), xa hn na l sụng Hong Long, ri n cỏc dóy nỳi
phớa Tõy Nam cú nỳi Rng, nỳi Rn, nỳi Phng, nỳi Voi, nỳi ớnh. Bi v ca c
Thỏnh Nguyn c th gian gia ca Chớnh Tm, phớa sau bi v l bỏt hng v
tng Thỏnh tui 40 ngi xp bng trong t th thin nh.
3.2.2 Cỏc l hi
Vi lch s hỡnh thnh lõu i, l ni sinh sng ca mt s dõn tc thiu s nh
Mng, Ty, Nựng, Thỏi, Dao, li cú truyn thng u tranh anh dng, cn cự lao
ng, cht phỏc, tht th ó to nờn mt sc thỏi vn húa c trng riờng cú ca Ninh
Bỡnh. Cỏc l hi nh l hi Trng Yờn, l hi n Thỏi Vi, l hi chựa Bỏi ớnh, l hi
n Nguyn Cụng Tr, cỏc lng ngh truyn thng nh lng thờu ren Ninh Hi, lng
ngh chiu cúi Kim Sn, lng chm khc ỏ Ninh Võn gúp phn to nờn mt h thng
chi dõn gian nh: ỏnh c, u vt...
* L hi Bỏo bn Nn Khờ: L hi c t chc vo ngy 14 thỏng giờng (õm
lch) hng nm ti ỡnh lng Nn Khờ, xó Yờn T, huyn Yờn Mụ. Phn L ngoi vic
t chc t, dõng hng tụn vinh cụng c ca cỏc v tin bi lp ra lng xó, cũn dõng
hng tng nh, t lũng bit n cỏc lit s l con em ca lng. Mt nột c ỏo ca l
hi Bỏo bn l kớnh bỏo lờn Thnh Hong, cỏc bc tiờn t v s thnh t, hiu hc ca
con em dõn lng v nhng thnh tớch ca lng ó t c trong nm c. Phn Hi
cng cú nhng trũ vui chi gii trớ nh cỏc l hi khỏc.
* L hi n Nguyn Cụng Tr: t chc vo 3 ngy, t ngy 13 n ngy 15
thỏng 11 (õm lch) ti n Nguyn Cụng Tr thuc xó Quang Thin, huyn Kim Sn.
Ngy 13 t yt cỏo, ngy 14 t chớnh k, ngy 15 t t. Hỡnh thc t theo phong tc t l
nh cỏc l hi khỏc. Phn Hi cú cỏc trũ dõn gian nh: mỳa lõn, u vt, thi bi tri
trờn sụng n...
3.2.3. Cỏc lng ngh truyn thng
* Thờu ren Ninh Hi: Tng truyn, t nm 1285, khi vua Trn Thỏi Tụng trũn 40
tui, nhng ngụi cho con lờn lm Thỏi Thng Hong ó v vựng nỳi V Lõm tu hnh (xó
Ninh Hi, huyn Hoa L), b Trn Th Dung l v Thỏi s Trn Th theo triu ỡnh nh
Trn v õy ó truyn dy cho nhõn dõn thụn Vn Lõm ngh thờu ren. Nh th, ngh ny n
nay ó cú trờn 700 nm.
Hin nay Ninh Hi, gia ỡnh no cng cú nhiu loi khung thờu, cú khung to bng c
chic chiu nm, cú khung nh ch bng bn tay. Bng nhng si ch mnh mai, cựng nhng
ming vi rng, hp, mi mu sc, vi ụi bn tay khộo lộo, ngi thờu ren ó to nờn
nhng tỏc phm ngh thut. ng nột thờu ren rt tinh xo, uyn chuyn, mm mi, thanh tỳ,
nhng li sng ng, mn mng nh nhng nột v. Sn phm thờu ren rt phong phỳ: ga tri
ging, rốm ca, gi, khn bn, tranh, nh...
* M ngh cúi Kim Sn: Cõy cúi xut hin Kim Sn mi gn 2 th k nhng
ó cú mt v trớ rt quan trng trong nn kinh t ca huyn. Ngi dõn Kim Sn ó dựng
cõy cúi lm nhiu sn phm nh: chiu, thm, ln, khay, hp, a, cc, tỏch, tỳi xỏch,
m.... c bit, khi núi n ngh m ngh cúi c Kim Sn phi núi n ngh dt chiu.
Dt chiu l c mt quỏ trỡnh lao ng sỏng to, vt v, thn trng t khõu chn cúi,
giũn vng ly ra b thnh tng tng nh vo bỏt to. Tht bũ thn thỏi lỏt, tim ct ln
thỏi mng, p gia v cựng vi c chua, c rt, hnh tõy, nm hng trn u, xo cho
chớn, ri vo bỏt cm chỏy. Cm chỏy kờu xốo xốo, bc khúi, to mựi thm. Nhai
cm chỏy giũn ti, cha nhiu hng v ca mún n thp cm núng st, m , khụng
bao gi quờn c.
Vũ Thị Liên Kinh tế đầu t 48C - QN
20
GVHD : TS Phạm Văn Hùng Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
* Nem Yờn Mc (Yờn Mụ): Nem chua Yờn Mc cú t lõu lm ri, nhng hin
nay Yờn Mc s ngi lm c loi nem c bit ny khụng nhiu, bi ngoi bớ
quyt nh ngh ũi hi phi cú nim am mờ, yờu ngh. Quy trỡnh ch bin phi tuõn
th nghiờm ngt: nem lm ra bo m phi sch, thm ngon, mu sc ti, si thỏi phi
u, hng tun vn dựng c v khụng b bin cht. Nem Yờn Mc sau thi gian
men l n c ngay, t 5 n 7 ngy m ra sc vn hng, hng v thm v ngt.
Dự n ngay hay lõu, khi g nem ra vn ri, ti cho lờn a gp tng dỳm nh, ly lỏ
i tu, lỏ sung, cựng rau thm cun li, chm vi nc mm chanh, ti gió nh thờm t
hoc ht tiờu ngi n s cm nhn v ngt, cay, thm lan to khp c th.
* Ru Lai Thnh: Lai Thnh l min quờ nm cc Nam huyn Kim Sn, cú
nhiu c sn nh go tỏm xoan, d hng, np mựa, np hoa cau, chiu ci.... Nhng
ni ting hn c vn l th ru c chng ct t go trng trờn chớnh t ny. Ht
go trũn, thm, v ra trng nh mu sa, thoang thong mt v hng du ngt... Mi
nm, ngi Lai Thnh u ginh mt phn qu t trng th lỳa np truyn thng
ú. Lỳa np gt v, phi khụ, sng sy tht k a vo chum bo qun nu ru.
õy ó cú nhiu gia ỡnh hng chc i theo ngh nu ru, cú vi tc h chuyờn lm
men ru v h cú nhng bớ quyt riờng, nờn men ca h dự cú hng nm vn thm
v khụ. cú mt loi men quý h cũn dựng c mt vi th dc liu cú tỏc dng lu
thụng khớ huyt, dit khun, nờn ru Lai Thnh, khi nu ra cng lõu ru ung cng
ngon, cng chc.
Qua nhng c im k trờn ta thy, khỏch n vi Ninh Bỡnh s c thm
cỏc di tớch lch s vn húa, chiờm ngng cnh quan thiờn nhiờn rng nỳi trựng
L, Tam Cc-Bớch ng, v gn õy l khu vc Kờnh G-Võn Trỡnh, khu bo tn t
ngp nc Võn Long, khu du lch sinh thỏi Trng An Ngoi ra, khu vc nỳi ỏ vụi
Trng Yờn, khu vc th xó Tam ip huyn Yờn Mụ, cng l nhng vựng cnh quan
p cú giỏ tr cho phỏt trin du lch. Tuy nhiờn, hin nay vic khai thỏc cỏc ngun ti
nguyờn t nhiờn phỏt trin kinh t xó hi Ninh Bỡnh, c bit l khai thỏc ti
nguyờn nỳi ỏ vụi cho phỏt trin cụng nghip ch bin vt liu xõy dng ó v ang e
da n ti nguyờn, mụi trng du lch.
4.2.Nhng hn ch v nguyờn nhõn:
- Cỏc ti nguyờn du lch ca Ninh Bỡnh phn ln vn dng tim nng, mt s
ó c quan tõm nhng vn di dng quy hoch m cha trin khai thnh cỏc d ỏn
u t c th, hoc ó lp d ỏn u t nhng cụng tỏc trin khai cũn chm nờn cha
th bin tim nng thnh nhng sn phm du lch.
- L mt a phng nm trong vựng Bc B, hot ng ca du lch Ninh Bỡnh
mang tớnh mựa v rt rừ nột do chu nh hng sõu sc ca c im khớ hu ỏ nhit
i khu vc phớa Bc bờn cnh nhng nh hng khỏc mang tớnh xó hi nh mựa l
hi; mựa ngh hố ca hc sinh, sinh viờn; mựa du lch ca khỏch du lch quc t,
c bit t cỏc nc Chõu u, Chõu M, Chõu i dng.
- Mt s tai bin t nhiờn bt li nh l quột, bóo lt, ỳng ngp cựng nhng
tỏc ng tiờu cc ca con ngi nh phỏ rng, khai thỏc vt liu xõy dng ba bói
Vũ Thị Liên Kinh tế đầu t 48C - QN
22
GVHD : TS Phạm Văn Hùng Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
cng gõy ra nhng cn tr khụng nh i vi cụng tỏc gỡn gi v khai thỏc ti nguyờn du
lch, mt s vựng cnh quan ó b ụ nhim v xung cp.
- H thng c s h tng phc v du lch (cp thoỏt nc, cp in, bu chớnh
vin thụng) tuy thi gian gn õy ó c chỳ trng u t nhng nhỡn chung vn cha
ỏp ng c yờu cu; mt s khu vc vn cha c cp nc sch sinh hot, mt s
khu vc cha cú súng di ng H thng dch v y t, bo him, ngõn hng cha ỏp
ng yờu cu ngy cng cao ca khỏch du lch.
- Trỡnh dõn trớ cũn thp, ngun nhõn lc v i ng cỏn b qun lý v kinh
d ỏn o to nghip v Khỏch sn do Luxembourg ti tr.... ó c trin khai.
Nm 2006, ton Tnh cú 5 d ỏn u t vo c s h tng c chuyn tip t
nm trc vo cỏc khu du lch vi tng mc u t l 2.879,378 t ng ( t ngun vn
ngõn sỏch TW v ngõn sỏch a phng). Bao gm cỏc d ỏn:
- D ỏn u t xõy dng phỏt trin tụn to, nõng cp CSHT khu du lch Tam
Cc- Bớch ng: tng mc u t l 199,850 t ng.
- D ỏn ng lang ngh truyn thng ( Ninh Thng, Ninh Hi, Ninh Xuõn,
Ninh Võn): tng mc u t l 18,965 t ng.
- D ỏn no vột tuyn giao thụng ng thu Bớch ng- hang Bt, Thch
Bớch- thung Nng vi tng mc u t l 50,8 t ng.
- D ỏn khu du lch Trng An, din tớch 1961 ha. õy l l d ỏn u t CSHT
trng im ca tnh vi tng mc vn l 2.572,243 t ng.
- u t vo CSHT khu du lch sinh thỏi Võn Long vi tng s vn u t l
37.520 t ng.
Nm 2007 khụng cú d ỏn u t xõy dng c s h tng mi, 5 d ỏn chuyn
tip t nm trc vi tng s vn k hoch c giao l 399 t ng ( 100% t ngun
vn ngõn sỏch TW).
Nm 2008, c s h tng ca du lch Ninh Bỡnh ó c u t 913,2546 t
ng tp trung vo 11 d ỏn, bng 29,1% tng mc u t ó c duyt. Trong ú
vn u t t Ngõn sỏch Trung ng l 908,9196 t ng, riờng khu du lch Trng An
c xỏc nh l im nhn quan trng thu hỳt khỏch du lch n Ninh Bỡnh.
Nm 2009,c s h tng ca du lch Ninh Bỡnh ó c u t l 1.395.124,6 t
ng tp trung vo 9 d ỏn,bng 40% tng mc u t ó c duyt.
Theo k hoch, trong nm 2010 cỏc doanh nghip s phn u u t c s vt
cht, h tng k thut du lch trờn 1.557 t ng. Tp trung vo nhng hng mc ca
Khu du lch sinh thỏi Trng An, Bỏi ớnh, Tam Cc - Bớch ng, Thch Bớch - Thung
Nng, Khu tm ngõm Kờnh G, Khu liờn hip th thao sõn golf 54 l h Yờn Thng
Cỏc cụng trỡnh kin trỳc vn hoỏ c chỳ trng xõy dng, trựng tu, tụn to, bo tn
nh vựng bo v c bit C ụ Hoa L, Qung trng tng i inh Tiờn Hong ,
xõy dng qung trng sõn l hi trc n th vua inh Tiờn Hong v vua Lờ i
2004 102,4 50
3. B sung Qui hoch Khu DL Tam Cc
- Bớch ng
2005-2006 100 100
II. Ngõn sỏch Trung ng
4.119.121 908.919,6
1.Khu du lch Kờnh G, Võn Trỡnh, Võn Long
2002-2007 43.289 21.300,6
2.Khu DL vn QG Cỳc Phng
2004-2009 46.619 36.619
3.Khu DL Tam Cc Bớch ng, Trng An
2008-2010 4.020.257 836.000
4. XD CSHT Khu DL cỏc lng ngh truyn thng
2002-2006 18.956 15.000
5. CSHT khu cụng viờn vn hoỏ Trng An
2009-2012 1.866.000 213.600
6. XD nh lm vic S Du lch
2009-2010 2.500.000 123.170
7. XD Qung Trng v tng i inh Tiờn
Hong
2009-2012 1.543.000 145.100
Tng s
10.043.000 1.395.124,6
Ngun: S Vn húa Th thao Du Lch Ninh Bỡnh
C s h tng c u t ci thin l m phúng cho nhng d ỏn u t ca
khu vc t nhõn. Nhng nm gn õy, cỏc doanh nghip trong Tnh cng nh trong
Vũ Thị Liên Kinh tế đầu t 48C - QN
25
Copyright: Tài liệu đại học ©