Bộ giáo dục và đào tạo
Dự án phát triển giáo viên tiểu học

TÀI LIỆU IN: TIỂU MÔ ĐUN
Thể dục Nhà xuất bản giáo dục - 2005
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
DỰ ÁN PHÁT TRIỂN GIÁO VIÊN TIỂU HỌC
LÊ QUANG SƠN (CHỦ BIÊN) - NGUYỄN ĐÌNH THÀNH

Tài liệu in: Tiểu mô đun
Thể dục
(DÙNG CHO CÁC TRƯỜNG CĐSP ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC)
bản thảo 5
Mục lục
Lời nói đầu.
Trang 4

Chủ đề 1:
Đội hình đội ngũ Trang 6 Chủ đề 2:
Rèn luyện tư thế và kĩ năng vận động cơ bản và Thể dục phát triển
chung Trang 31 Trang 189
Lời nói đầu

Để góp phần đổi mới công tác đào tạo và bồi dưỡng giáo viên tiểu học. Dự án
phát triển giáo viên tiểu học đã tổ chức biên soạn các mô đun đào tạo theo chương trình
Cao đẳng sư phạm và chương trình liên thông từ Trung học sư phạm lên Cao đẳng sư
phạm; biên soạn các môđun đào tạo và bồi dưỡng giáo viên nhằm nâng cao năng lực
chuyên môn, nghiệp vụ, cập nhật những đổi mới về nội dung, phương pháp dạy học và
kiểm tra đánh giá kết quả giáo dục tiểu học theo chương trình, sách giáo khoa tiểu học
mới.
Điểm mới của tài liệu viết theo môđun là thiết kế các hoạt động, nhằm tích cực
hoá hoạt động học tập của người học, kích thích óc sáng tạo và khả năng giải quyết vấn
đề, tự giám sát và đánh giá kết quả học tập của người học; chú trọng sử dụng tích hợp
nhiều phương tiện truyền đạt khác nhau (tài liệu in, băng hình/ băng tiếng ) giúp cho
người học dễ hiểu và gây được hứng thú học tập.
Tiểu môđun thể dục là tài liệu môn học Thể dục nằm trong chương trình đào tạo
giáo viên tiểu học có trình độ cao đẳng sư phạm. Tài liệu được biên soạn dựa trên các yêu
cầu đổi mới đào tạo giáo viên tiểu học.
Mục đích của tài liệu nhằm cung cấp cho sinh viên những kiến thức khoa học cơ
bản và cần thiết về phương pháp dạy học thực hành thể dục, tập luyện thể dục. Góp phần
tăng cường cũng cố, bồi dưỡng sức khoẻ và thể lực cho sinh viên, mở rộng nhận thức và
hiểu biết, phát triển năng lực để chuẩn bị cho việc thực hiện nhiệm vụ giáo dục thể chất ở
trường tiểu học. Trên cơ sở đó sinh viên có thể vận dụng vào hoạt động thực tiễn dạy học
và học tập môn Thể dục nhằm nâng cao kiến thức và năng lực thực hành thể dục.
Mục tiêu của tài liệu là xác định được nguyên lý, kiến thức cơ bản, kĩ thuật động


Trân trọng cảm ơn.

DỰ ÁN PHÁT TRIỂN GVTH Chủ đề 1: Đội hình đội ngũ
" Chủ đề 1 gồm 10 tiết, bao gồm 8 nội dung chính đó là:
1. ý nghĩa, tác dụng của luyện tập đội hình đội ngũ Thể dục(1tiết).
2. Tập hợp hàng dọc, dóng hàng, điểm số, Tập hợp hàng ngang, dóng hàng, điểm số(1
tiết).
3.Chào báo cáo khi lên lớp xuống lớp giờ học Thể dục (1 tiết).
4. Nghiêm, nghỉ, quay phải, quay trái, quay sau, giậm chân tại chổ, đứng lại (2tiết).
5. Từ một hàng ngang (một hàng dọc) chuyển thành hai hàng ngang (hai hàng dọc)
(1tiết).
6. Đi đều và đứng lại, chạy đều và đứng lại. Đi đều: vòng phải, vòng trái và vòng sau(2
tiết).
7. Đi theo đội hình xoáy trôn ốc, chữ chi. Đội hình 0 - 2 - 4, đội hình 0 - 3 - 6 - 9(1 tiết).

- Giải quyết một cách thuận lợi, nhiệm vụ phần mở đầu của bài thể dục. Qua tập
luyện đội hình đội ngũ sẽ rèn luyện khả năng tập trung chú ý của sinh viên, nâng cao
hứng thú tập luyện, tạo điều kiện thuận lợi cho việc hoàn thành phần cơ bản của bài tập… Nhiệm vụ:
- Bạn hãy đọc thông tin: ý nghĩa, tác dụng của luyện tập đội hình đội ngũ .
- Sinh viên nghe GV giảng bài.
- Thảo luận các câu hỏi ở nhóm?
+ Tập luyện đội hình đội ngũ có tác dụng trực tiếp như thế nào trong các giờ học
thể dục và hoạt động ngoài giờ lên lớp, ngoại khoá? Ví dụ minh hoạ?
+ Theo bạn đội hình đội ngũ mang những ý nghĩa như thế nào?
+ Thế nào là đội hình? Ví dụ minh hoạ?
+ Thế nào là đội ngũ? Ví dụ minh hoạ?
- Làm việc toàn lớp: Đại diện các nhóm nêu ý kiến của nhóm mình, từng cá nhân phát
biểu , nhận xét bổ sung, giáo viên kết luận.

Đánh giá hoạt động 1:
- Bạn cho biết ý nghĩa, tác dụng của tập luyện đội hình đội ngũ?
- Bạn hãy nêu ví dụ minh hoạ về đội hình ?
- Bạn hãy nêu ví dụ minh hoạ về đội ngũ ?

Hoạt động 2:
Thực hành: - Tập hợp hàng dọc, dóng hàng, điểm số
- Tập hợp hàng ngang, dóng hàng, điểm số (1 tiết)
Thông tin cho hoạt động 2
1. Tập hợp hàng dọc, dóng hàng, điểm số
- Tập hợp hàng dọc
+ Khẩu lệnh: " Toàn lớp (tổ) chú ý - Thành 1 (2, 3, 4 ) hàng dọc - Tập hợp ! ".
+ Động tác: Trước khi phát lệnh, người chỉ huy xác định vị trí thích hợp rồi dùng hiệu

+ Khẩu lệnh: " Từ một đến hết - điểm số ! "
+ Động tác: Nghe khẩu lệnh, thứ tự từng em đứng đầu hàng, quay mặt sang trái ra sau
và hô to số của mình: 1, rồi quay mặt luôn về tư thế ban đầu. Người số 2 quay mặt qua
trái ra sau và hô to số của mình: 2, rồi quay mặt luôn về tư thế ban đầu. Những người tiếp
theo lần lượt điểm số như vậy cho đến hết tổ. Riêng người cuối cùng không quay mặt ra
sau, mà hô to số của mình, sau đó hô " Hết ! ”. Ví dụ: “ 10 hết”.
2. Tập hợp hàng ngang, dóng hàng, điểm số
- Tập hợp hàng ngang
+ Khẩu lệnh: " Toàn lớp (tổ) chú ý - Thành 2 (3,4 ) hàng ngang - Tập hợp! ".
+ Động tác: Nghe khẩu lệnh sinh viên hàng thứ nhất (tổ1) nhanh chóng đứng về phía
trái của người thầy giáo giơ tay trái ngang, em đứng đầu hàng thứ nhất đứng sát cánh tay
của Thầy (Cô) giáo dang tay, các em khác lần lượt đứng tiếp theo, em nọ cách em kia
khoảng một cánh tay chống hông. Các em tổ còn lại theo hàng thứ nhất lần lượt xếp hàng
theo, chú ý điều chỉnh cử ly của mình cho thẳng hàng ngang và hàng dọc.


H.5b: Điểm số theo đội hình hàng ngang (chu kỳ 1-2)
Nhiệm vụ:

- Bạn hãy đọc các thông tin:
+ Kĩ thuật tập hợp hàng dọc, dóng hàng dọc, điểm số hàng dọc.
+ Kĩ thuật tập hợp hàng ngang, dóng hàng ngang, điểm số hàng ngang.
- Tập luyện theo tổ:
Tập hợp hàng ngang- dóng hàng ngang, điểm số hàng ngang.
Tập hợp hàng dọc - dóng hàng dọc, điểm số hàng dọc.
- Tập luy
ện cả lớp - GV làm mẫu và giảng giãi kĩ thuật.
- Các tổ cử 1-2 sinh viên báo cáo kết quả tập luyện.
Cả lớp góp ý kiến đánh giá kết quả tập luyện.
Giáo viên trả lời những thắc mắc trong tập luyện cũng như kĩ thuật.

Đánh giá hoạt động 2
- Đội hình hàng ngang giãn cách như thế nào?
- Đội hình hàng dọc cự ly như thế nào?
- Khi tập hợp đội hình cần có những khẩu lệnh nào?
- Tập hợp đội hình hàng dọc, người chỉ huy giơ tay nào về trước?
( Đánh dấu x vào ô bạn chọn)
a. Tay phải
b. Tay trái

- Khi tập hợp hàng dọc, hàng thứ 2, 3, 4 đứng tiếp phía bên nào của hàng thứ nhất
?
( Đánh dấu x vào ô bạn chọn)
a. Bên phải
b. Bên trái
- Khi điểm sồ hàng dọc, người thực hiện quay đầu theo chiều nào?

H.6: Đường đi của người chỉ huy khi báo cáo
Nhiệm vụ:
- Bạn hãy đọc thông tin: Chào và báo cáo khi lên lớp, xuống lớp giờ học Thể dục.
- Tập luyện theo nhóm.
Ôn: + Tập hợp hàng ngang, dóng hàng ngang, điểm số hàng ngang.
+ Tập hợp hàng dọc, dóng hàng dọc, điểm số hàng dọc.
Học: Chào báo cáo khi lên lớp học môn Thể dục .
- Tập luyện cả lớp xem GV làm mẫu và giảng giải kĩ thuật
- Các nhóm cử 1 - 2 sinh viên báo cáo kết quả tập luyện.
Cả
lớp góp ý kiến đánh giá kết quả tập luyện.
Giáo viên trả lời những thắc mắc trong tập luyện cũng như kĩ thuật.

Đánh giá hoạt động 3

- Vị trí di chuyển báo cáo giờ học thể dục của cán sự lớp ?
- Khi tập hợp đội hình báo cáo lên lớp giờ học thể dục cần có những khẩu lệnh nào? Hoạt động 4
Tập luyện nghiêm, nghỉ, quay phải, quay trái, quay sau, dậm
"
/
chân tại chỗ, đứng lại (2tiết) Thông tin hoạt động 4
1. Nghiêm
+ Khẩu lệnh: " Nghiêm …!"
+ Động tác: Khi nghe khẩu lệnh đứng nghiêm, hai chân khép lại (gót chân sát nhau) đầu

³
giữ tư thế nghiêm, thân người thẳng, hai tay duỗi thẳng, hai bàn tay áp nhẹ vào hai bên
đùi.
Chú ý: Khi quay sau, không bước chân ra sau.

4. Giậm chân tại chỗ - đứng lại
+ Khẩu lệnh: "Giậm chân tại chỗ - Giậm!"
+ Động tác: Sau khẩu lệnh, đồng loạt co gối nâng
bàn chân trái lên cao cách mặt đất khoảng 10- 15cm(
đối HS tiểu học), đồng thời tay trái đánh thẳng ra sau,
tay phải đánh ra trước, cẳng tay co lại song song với
ngực, bàn tay nắm hờ, sau đó bàn chân trái chạm đất
đúng vào nhịp 1. Tiếp theo dồn trọng tâm vào chân
trái, nâng gối và bàn chân phải lên cao, đồng thời đổi
chiều đánh của hai tay, sau đó đặt bàn chân phải chạm
đấtđúng vào nhịp hai. động tác lặp lại như vậy một
cách nhịp nhàng, khoẻ mạnh nhưng không gò bó,
căng thẳng, mắt nhìn thẳng, đầu không cúi (xem H.
8).

H. 8: Giậm chân tại chỗ

+ Khi có khẩu lệnh : " Đứng lại - Đứng!"
+ Động tác: Dự lệnh "Đứng lại…" bao giờ cũng rơi vào chân phải, lúc này chân trái
tiếp tục nhấc lên hạ xuố
ng, khi nhe thấy động lệnh “ Đứng’’ (cũng vào chân phải), thì
giậm thêm một nhịp chân trái sau đó giậm thêm chân phải rồi đứng lại, hai tay duỗi thẳng
theo hai bên đùi, thân người thẳng.
Thực hành từ một hàng ngang (một hàng dọc) chuyển thành hai
hàng ngang (hai hàng dọc) (1tiết)

Thông tin hoạt động 5
1. Biến đổi từ một hàng ngang thành hai hàng ngang.
+ Khẩu lệnh: " Thành hai hàng ngang - Bước !"
+ Động tác: Khi nghe động lệnh " Bước " số lẻ đứng nghiêm, số chẵn chân trái lùi về
phía sau hơi chếch sang bên trái một bước, đồng thời bước chân phải theo chân trái, lúc
này người số chẵn đứng sau người số lẻ.
³
/ H. 9: Biến đổi từ một hàng ngang thành hai hàng ngang
2. Biến đổi từ một hàng dọc thành hai hàng dọc
+ Khẩu lệnh: " Thành hai hàng dọc - Bước! "
+ Động tác: Khi nghe khẩu lệnh "Bước" số chẵn dùng chân trái bước chếch lên và
sang trái sao cho bằng người số lẻ, mà mình định thiết lập thành hai hàng dọc, đồng thời
bước chân phải lên thành tư thế đứng nghiêm. Lúc này ta có đội hình hai hàng dọc.
H.10: Biến đổi từ một hàng dọc thành hai hàng dọc

Nhiệm vụ:
"
- Bạn hãy đọc thông tin: Kĩ thuật biến đổi đội hình từ 1 hàng ngang (dọc) thành 2 hàng
ngang (dọc), Điểm số theo chu kì 1-2.
- Tập luyện theo nhóm, Chỉ huy (tổ trưởng) tìm vị trí thích hợp và điều khiển tổ mình
thực hiện các kĩ thuật sau:

đánh phối hợp như khi giậm chân tại chỗ. Tiếp theo dồn trọng tâm vào chân trái, bước
chân phải về trước, đồng thời đổi chiều đánh tay sao cho chân chạm đất đúng vào nhịp 2.
Động tác cứ lặp đi lặp lại như vậy một cách nhịp nhàng, đúng nhịp, khoẻ mạnh và đồng
đều (xem H.11).
³
/
Khi nghe khẩu lệnh : "Đứng lại - Đứng!".
Dự lệnh "Đứng lại " rơi vào chân phải, lúc này chân trái tiếp tục lên một bước nữa, rồi
chân phải về trước chạm đất đúng vào động lệnh “Đứng!”. Sau động lệnh, tiếp tục bước
chân trái một bước về trước, đưa chân phải về với chân trái và đứng lại, người ở tư thế
nghiêm.

H.11: Đi đều
- Động tác chạy đều
+ Khẩu lệnh: " Chạy đều - chạy".
+ Động tác: Khi nghe dự lệnh "chạy đều" tất cả đều co hai tay lên ngang thắt lưng, bàn
tay nắm hờ, thân hơi ngả về trước, trọng tâm rơi vào hai nữa trước của bàn chân (không
kiễng gót).
Nghe động lệnh "chạy", dùng sức nhún của chân phải đưa chân trái về trước, đặt nữa
trước bàn chân xuống đất cách chân phải nửa bước chạy (30-40cm). Sức nặng cơ thể
được chuyển sang chân trái đồng thời tay phải đánh ra trước, cẳng tay hơi chếch vào phía
trong người, tay trái lăng về sau, sau đó chân phải bước lên tiếp tục bước chạy bình
thường. Trong khi chạy đều, thân trên luôn luôn hơi ngả về trước. Nhịp điệu chạy đều
thường với tần số khoảng 160 -180 bước trong một phút.
- Động tác đứng lại
+ Khẩu lệnh: " Đứng lại - Đứng!" (Động lệnh rơi vào chân phải).
+ Động tác: Khi nghe thấy động lệnh: " Đứng” tiếp tục chạy thêm hai bước nữa, sau đó
chân trái bước lên một bước, chân phải nhanh chóng rút về sát chân trái, hai tay hạ xuống
thành tư thế đứng nghiêm.
2. Đi đều vòng phải, vòng trái và vòng sau

Đánh giá hoạt động 6
- Động tác đi đều và chạy đều nhịp 1 rơi vào chân nào?
( đánh dấu x vào ô bạn chọn)
a. Chân trái
b. Chân phải
- Những lưu ý khi thực hiện kĩ thuật đi đều vòng phải, vòng trái và vòng sau?

Hoạt động 7:
Tập luyện: - Đi theo đội hình xoáy trôn ốc, chữ chi.
- Đội hình 0 – 2 – 4 , đội hình 0 – 3 – 6 – 9 (1tiết)

Thông tin hoạt động 7
1. Đi theo đội hình xoáy trôn ốc, chữ chi
- Đi theo đội hình xoáy trôn ốc.
+ Khẩu lệnh: " Theo đội hình xoáy trôn ốc đi thường … bước ! ".
+ Động tác: Có hai cách đi:
* Cách thứ nhất: Đi theo hình xoáy trôn ốc kín miệng. Khi đi người dẫn đầu hàng đi
vòng theo hướng đã định.
* Cách thứ hai: Đi theo hình xoáy trôn ốc hở miệng. Tức là đi trở ra, tất cả đều quay
đằng sau đi thường (người cuối cùng hàng trở thành người dẫn đầu hàng)
- Đi theo
đội hình chữ chi.
+ Khẩu lệnh: “ Theo hình rắn bò (chữ chi)… bước!”.
+ Động tác: Đi theo hình rắn bò (chữ chi) gấp khúc 2 hay 3, 4, 5…lần, hoặc đi vòng
sang bên trái đến cự li nhất định lại tiếp tục đi vòng về bên phải nhiều lần như
vậy…Người dẫn đầu hàng đi theo đường quy định.
2. Đội hình 0 – 2 – 4
³
"
/

chân trái. Các bước tiếp theo tương tự như vậy. H.15: Đội hình 0 - 2 -4 (dọc)
3. Đội hình 0 – 3 - 6 – 9
Mục đích và cách chuyển đội hình: Nhằm chuyển từ một số ít hàng thành nhiều hàng
có khoảng cách rộng hơn để tập luyện.
- Chuẩn bị: Tập hợp sinh viên theo hàng ngang hoặc hàng dọc, dóng hàng điểm điểm số
thứ tự 0 - 3 - 6 - 9. Nếu có từ 2 hàng ngang trở lên, cần cho hàng nọ cách hàng kia 12
bước trước khi dàn đội hình.
+ Khẩu lệnh: “ Theo số đã điểm…bước ! ”.
+ Cách thực hiện: T
ừ đội hình hàng ngang, những em số 0 đứng yên, những em số 3
- 6 - 9 đồng loạt bước chân trái về trước 3 - 6 - 9 bước (tương tự như khi thực hiện đội
hình 0 - 2 - 4).
- Dồn hàng:
+ Khẩu lệnh: “Về vị trí cũ…bước!”
+ Cách thực hiện: Từ đội hình hàng ngang quay sau (hoặc trước đó giáo viên dùng
khẩu lệnh cho quay sau), sau đó bước 3 - 6 - 9 bước về vị trí cũ, bước hết số bước quy
định, quay sau, nhìn số không bên phải để điều chỉnh cho thẳng hàng ngang, đúng
khoảng cách.