Đề tài: Làm quen cảm thụ văn học qua hạt động ngoại khoá lóp 4.
PHẦN MỞ ĐẦU
I./ LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
I.1- CƠ SỞ LÝ LUẬN
I.1- CƠ SỞ LÝ LUẬN
:
:
Mục tiêu giáo dục Tiểu học đã chỉ rõ: Giáo dục nhằm đào tạo nên những
con người phát triển toàn diện về : “ Đức, trí, lao, thể, mỹ”. Để thực hiện được
điều này, ngành GD&ĐT nước ta đã và đang tiếp tục thực hiện đổi mới về nội
dung, chương trình SGK ở các bậc học. Đặc biệt đối với cấp tiểu học, đây là bậc
học nền tảng cho mọi cấp học vì vậy việc trang bò và hình thàh cho các em những
kiến thức cơ bản, ban đầu về Tiếng Việt là vô cùng quan trọng. Trong đó việc
dạy cho các em đọc thông, viết thạo là nhiệm vụ trọng tâm.
Trong những năm qua, thực hiện việc đổi mới nội dung chương trình giáo
dục Tiểu học, kết hợp với các cuộc vận động rộng lớn trong ngành, chất lượng
giáo dục có nhiều chuyển biến mạnh mẽ. Tuy nhiên, Thực tế cho thấy học sinh
không vận dụng đượcn nhiều kiến thức văn học các em đã học vào thực tế viết
văn của mình. Bên cạnh đó sau khi hoàn thành chương trình Tiểu học, bước vào
các lớp đầu cấp bậc THCS, giáo viên THCS thường than phiền rằng “ Học sinh
gặp khó khăn khi tìm hiểu nội dung tác phẩm văn học và không thể cảm thụ các
tác phẩm văn học” điều này ảnh hưởng tới kết quả học tập của các em trong môn
Ngữ văn cũng như các môn học khác, đồng thời nó cũng làm hạn chế khả năng
giao tiếp, làm các em thiếu tự tin trong học tâïp các tiết giảng văn, từ đó, trở nên
rụt rè, nhút nhát.
Như chúng ta đã biết, học sinh có hiểu được nội dung của tác phẩm văn
học thì mới có thể từ đó cảm nhận được vẻ đẹp của tác phẩm văn học, từ đó góp
phần hình thành ở các em kó năng diễn đạt : văn nói cũng như văn viết.
PHẦN NỘI DUNG
PHẦN NỘI DUNG
I- THỰC TRẠNG CỦA VIỆC HỌC TẬP MÔN TIẾNG VIỆT Ở
LỚP 4 TRƯỜNG TH THÁC MƠ:
Ngay khi tiến hành nghiên cứu, tôi đã tìm hiểu về thực trạng việc học
phân môn Tập đọc đã học ở lớp 3. Thông qua kiểm tra kó năng đọc thành tiếng
và kó năng đọc hiểu của các em, tôi nhận thấy, đa số các em có kó năng đọc tốt ví
Người thực hiện: Phạm Thò Kim Tuyến trường TH Thác Mơ - Trang 2 -
Đề tài: Làm quen cảm thụ văn học qua hạt động ngoại khoá lóp 4.
dụ khi kiểm tra đọc thành tiếng và trả lời các câu hỏi theo phiếu hỏi
1
, kết quả
thu được như sau:
Điểm phần đọc thành tiếng
9 – 10 7 – 8 5 – 6 3 – 4 1 – 2
SL % SL % SL % SL % SL %
9 23,7 11 28,9 17 44,8 1 2,6 0 0,0
Điểm phần đọc hiểu
9 – 10 7 – 8 5 – 6 3 – 4 1 – 2
SL % SL % SL % SL % SL %
5 13,2 9 23,7 23 60,5 1 2,6 0 0
Qua bảng thống kê trên cho thấy, tỉ lệ học sinh có điểm đọc thành tiếng
khá, giỏi cao hơn đọc hiểu. Qua tìm hiểu trong những tiết dạy trên lớp, bản thân
tôi nhận thấy, đa số hcọ sinh không trả lời dược các câu hỏi mang tính khái quát
khi tìm hiểu nội dung bài hoặc những câu hỏi tìm hiểu về nghệ thuật của đoạn
văn: Ví dụ câu hỏi trong bài tập đọc “ Mẹ ốm”.
Em hiểu những câu thơ sau muốn nói lên điều gì?
Lá trầu khô giữa cơi trầu
Truyện Kiều gấp lại trên đầu bấy nay.
Em có muốn học thêm Tiếng
Việt ở trường không?
CÓ % KHÔNG % CÓ % KHÔNG %
38 38
100
0
0,0
38
100
0
0
Với bảng thống kê trên. Tôi nhận thấy học sinh lớp mình chủ nhiệm các em học
sinh có nhu cầu học Tiếng Việt là tương đối đông, tôi tiến hành triển khai các
hình thức bồi dưỡng cảm thụ văn học ở trường cho các em học sinh lựa chọn.
• Hình thức 1: Tổ chức bồi dưỡng cho toàn lớp, một tuần 2 buổi tại trường.
• Hình thức 2: Thành lập câu lạc bộ Tiếng Việt, em nào có nhu cầu tham gia
sinh hoạt trong câu lạc bộ thì phải viết đơn xin nhập câu lạc bộ. Câu lạc
bộ sinh hoạt 1 tuần 1 lần.
TS học sinh
muốn tham
Hình thức 1 Hình thức 2
Đồng ý Không đồng ý Đồng ý Không đồng ý
38 2 36 36 2
Với kết quả trên và nhu cầu học Toán của các em học sinh, tôi tiến hành các
biện pháp tổ chức hoạt động cho câu lạc bộ.
II: Xây dựng kế hoạch hoạt động cho câu lạc b :
1.Tháng 8,9:
- Ra mắt câu lạc bộ.
- Sinh hoạt thử nghiệm.
Người thực hiện: Phạm Thò Kim Tuyến trường TH Thác Mơ - Trang 4 -
- Tiến hành ra mắt câu lạc bộ: ( Chương trình ra mắt câu lạc bộ).
+ Tuyên bố lí do- giới thiệu đại biểu ( học sinh làm).
+ Giới thiệu hình thức hoạt động, ý nghóa của việc tổ chức sinh hoạt theo câu
lạc bộ ( giáo viên chủ nhiệm câu lạc bộ).
+ Đọc đơn xin gia nhập câu lạc bộ ( đại diện học sinh).
Người thực hiện: Phạm Thò Kim Tuyến trường TH Thác Mơ - Trang 5 -
Đề tài: Làm quen cảm thụ văn học qua hạt động ngoại khoá lóp 4.
+ Thông qua nội qui sinh hoạt câu lạc bộ( chủ nhiệm câu lạc bộ).
+ Phát biểu của đại biểu, phụ huynh học sinh.
+ Tổ chức thi đọc thơ ( chủ nhiệm CLB điều hành).
+ Tổng kết bế mạc lễ ra mắt.
+ Chủ nhiệm câu lạc bộ và các thành viên thống nhất phương thức hoạt động
cho tuần tiếp theo. Chia câu lạc bộ thành các tổ ( 4 tổ); tổ trưởng của các tổ
không giữ nguyên mà luân phiên các thành viên trong tổ làm tổ trưởng. Mỗi
tháng trong tổ cử một bạn làm tổ trưởng, các bạn được cử không trùng với bạn
đã làm trước đó.
Hình ảnh ra mắt câu lạc bộ ( GVCN, HS,BGH)
* Tháng 9: Tiến hành sinh hoạt câu lạc bộ.
Trong thời gian này, tôi tiến hành cho học sinh cùng nhau ôn lại các kiến thức
cơ bản đã học của các lớp 2, 3. tuy nhiên hình thức không phải là giáo viên đưa
ra các kiến thức trong chương trình cho học sinh giải quyết mà tôi chỉ đưa ra các
mạch kiến thức để các em cùng nhau trao đổi hỗ trợ nhau ôn lại kiến thức. Các
kiến thức thuộc phân môn Luyện từ & Câu; hướng dẫn cho các em cách đọc diễn
cảm một văn bản, cách đọc diễn cảm thơ…
Trong mỗi buổi sinh hoạt câu lạc bộ, tôi đều chọn những bài thơ hay cho học
sinh luyện đọc và bình về nội dung, vẻ đẹp của bài thơ. Ví dụ bài:
Dòng sông mặc áo
Dòng sông /mới điệu làm sao
Nắng lên /mặc áo lụa đào/ thướt tha
Trưa về /trời rộng bao la
Trong các buổi sinh hoạt, tôi còn sử dụng một số bài thơ như : Nhớ con sông quê
hương ( Tế Hanh ); Vàm Cỏ Đông ( Hoài Vũ ); Quê Hương ( Giang Nam); ….
Hình ảnh các nhóm học sinh đang thảo luận
2. Giai đoạn 2: Tháng 10; 11; 12.
Tiếp tục sinh hoạt câu lạc bộ. Tuần 4 tháng 12, tôi lấy ý kiến của các
thành viên câu lạc bộ về hình thức hoạt động của câu lạc bộ, điều chỉnh hoạt
động ở tháng tiếp theo:
- Trong mỗi tuần tôi tiến hành cho các em sinh hoạt bình thường, trong các
buổi sinh hoạt, tôi đưa ra các bài văn, bài thơ trong chương trình các em học như:
Người thực hiện: Phạm Thò Kim Tuyến trường TH Thác Mơ - Trang 7 -
Đề tài: Làm quen cảm thụ văn học qua hạt động ngoại khoá lóp 4.
+ Các bài thơ: Mẹ ốm ( Trần Đăng Khoa ); Nàng tiên ốc ( Phan Thò
Thanh Nhàn); Truyện cổ nước mình ( Lâm Thò Mỹ Dạ); Tre Việt Nam ( Nguyễn
Duy); Nếu chúng mình có phép lạ ( Đònh Hải )…
+ Các bài văn: Dế Mèn bênh vực kẻ yếu ( Tô Hoài ); Người ăn xin ( Theo
TUỐC – GHÊ – NHÉP ); Một người chính trực ( theo Quỳnh Cư, Đỗ Đức Hùng);
Trung thu độc lập ( Thép Mới )…
Mục đích của việc lựa chọn những bài văn, bài thơ trong chương trình chính
khoá là củng cố và mở rộng kiến thức chính khoá cho các em.
Tuần thứ 4 trong tháng này, cuối buổi tôi dành thời gian cùng tổng kết lại quá
trình hoạt động của câu lạc bộ trong hai tháng vừa qua, lấy ý kiến của các thành
viên trong câu lạc bộ. Đa số các em đều cho rằng khi tham gia sinh hoạt, các em
được học tập thoải mái, không gò bó. Thông qua các buổi sinh hoạt các em có
điều kiện trao đổi với bạn các bài văn, thơ hay, được củng cố lại kiến thức đã
học trong chương trình. Các em rất thích tham gia câu lạc bộ.
Trong giai đoạn này, ngoài việc củng cố cho các em các kiến thức trong
chương trình chính khoá, tôi còn khuyến khích các em sưu tầm các bài văn, bài
thơ hay mang đến câu lạc bộ để cùng nhau đọc và trao đổi về nội dung của bài
văn, bài thơ đó. Bên cạnh đó tôi còn khuyến khích các em viết lại các câu
chuyện xảy ra hàng ngày xung quanh các em mà các em được chứng kiến, viết
Bên cạnh đó trong tháng này, tôi còn tổ chức cho các thành viên trong câu
lạc bộ của lớp mình tham gia giao lưu với đại diện của các lớp trong khối. Mỗi
lớp cử 05 học sinh yêu thích môn Tiếng Việt tham gia. Trong buổi giao lưu, các
lớp sẽ cử đại diện đọc thơ, nói về bài thơ mình vừa đọc, bình luận về cách đọc,
cách bình của lớp bạn.
Bài bình về cách đọc, cảm nhận thơ của bạn
Cuối giai đoạn 3, qua tìm hiểu các em tham gia câu lạc bộ, tôi thấy hầu hết
các em không cảm thấy nhàm chán, các em vẫn hào hứng tham gia.
Qua tìm hiểu phụ huynh học sinh thì được biết, trong thời gian các em tham
gia câu lạc bộ, các em có tích cực tìm hiểu, đọc tài liệu nhiều hơn, ham học hỏi
nhiều hơn. Một số phụ huynh học sinh cho biết, các em thường hay xin bố mẹ
mua cho sách văn học để các em đọc thêm.
* Tuần cuối của tháng 1 tôi tiến hành tổng kết hoạt động của câu lạc bộ.
Hình thức tổ chức tiến hành như sau ( Về thành phần tham dự như trong buổi ra
mắt câu lạc bộ):
- Tuyên bố lí do – giới thiệu đại biểu.
- Đánh giá quá trình hoạt động của câu lạc bộ.
- Phát biểu cảm tưởng của học sinh trong câu lạc bộ.
- Phát biểu của đại biểu và Phụ huynh học sinh.
Người thực hiện: Phạm Thò Kim Tuyến trường TH Thác Mơ - Trang 9 -
Đề tài: Làm quen cảm thụ văn học qua hạt động ngoại khoá lóp 4.
- Trao thưởng cho các em có thành tích xuất sắc trong câu lạc bộ.
- Tổng kết bế mạc.
Hình ảnh tổng kết câu lạc bộ
IV/ KẾT QUẢ:
Trước khi tổng kết câu lạc bộ, tôi tiến hành cho các em làm bài thu hoạch
và kết quả đạt được như sau:
TSHS
Điểm kiểm tra
9 - 10 7 – 8 5 - 6
mỗi môn, phân môn là có hạn, việc dạy chính khoá phải dừng lại ở một mức độ,
yêu cầu nhất đònh. Chính vì vậy thông qua sinh hoạt trong câu lạc bộ là điều kiện
thuận lợi nhất nhằm giúp học sinh mở rộng, đào sâu kiến thức nội khoá.
Tạo điều kiện gắn liền nhà trường với đời sống, lí luận với thực tiễn, học đi
đôi với hành. Hoạt động ngoại khoá mềm dẻo phóng khoáng hơn, có phương
pháp sinh động hơn, thời gian đỡ gò bó hơn do đó tạo điều kiện giúp học sinh
thâm nhập đời sống và tăng cường thực hành, góp phần thực hiện tốt nguyên lí
giáo dục.
Rèn luyện cho học sinh cách thức làm việc tập thể như phân công phân
nhiệm, có người chỉ huy, điều khiểu, người phục tùng chấp hành, có trao đổi,
bàn bạc kiểm tra, đôn đốc.
Hoạt động ngoại khoá giúp phát hiện những học sinh có năng khiếu Tiếng
Việt. Thể hiện trước hết ở sự say mê học Tiếng Việt, ở khả năng cảm nhận vẻ
đẹp của tác phẩm văn học. Đồng thời ngoại khoá cũng góp phần bồi dưỡng
những học sinh như vậy.
* Tuy nhiên trong quá trình tổ chức các hoạt động ngoại khoá về Tiếng Việt, tổ
chức hướng dẫn học sinh cách cảm thụ một tác phẩm văn học cũng như tổ chức
sinh hoạt câu lạc bộ, chúng ta cần chú ý:
Cần có nhiều hình thức sinh động, hấp dẫn, trong mỗi buổi sinh hoạt của
câu lạc bộ cần thay đổi hình thức tổ chức tránh rập khuôn, dễ gây nhàm chán đối
với học sinh. Nên khuyến khích học sinh điều khiển hoạt động của câu lạc bộ ở
những phần các em tranh luận tìm hiểu nội dung. Giáo viên chỉ vào cuộc khi cảm
thấy các em thực sự bế tắc hoặc đi chệch hướng của vấn đề.
Hoạt động này có tính chất tự nguyện, giáo viên chỉ nên khuyến khích và
khuyên các em tham gia chứ không bắt buộc. Ngược lại giáo viên có thể khước
từ không cho một số em tham gia nếu những em học sinh này không làm tròn
nhiệm vụ học tập chính khoá.
Trên đây là kinh nghiệm tổ chức học tập nhằm nâng cao năng lực cảm thụ tác
phẩm văn học cho học sinh lớp tôi. Trong quá trình thực hiện đề tài này, bản thân
tôi tự thấy kinh nghiệm của mình chưa nhiều nên khó tránh khỏi thiếu sót, rất
Trang 1
Trang 1
PHẦN NỘI DUNG
PHẦN NỘI DUNG
i- Thực trạng của việc học tập môn tiếng việt ở lớp 4 trường TH Thác Mơ.
Trang 1.
Trang 1.
II: Xây dựng kế hoạch hoạt động cho câu lạc b:Trang 4.
Trang 4.
III: Tiến hành tổ chức các hoạt động theo kế hoạchTrang 5.
Trang 5.
Người thực hiện: Phạm Thò Kim Tuyến trường TH Thác Mơ - Trang 12 -
Đề tài: Làm quen cảm thụ văn học qua hạt động ngoại khoá lóp 4.
IV/ Kết quả:
a/ Tả cây gạo.
b/ Tả chim.
c/ Tả cây gạo và chim.
Câu 2: Bài văn tả cây gạo vào thời gian nào?
a/ Vào mùa hoa.
b/ Vào mùa xuân.
c/ Vào hai mùa kế tiếp nhau.
Câu 3: Từ xa nhìn lại, cây gạo trông như thế nào?
a/ Sừng sững.
b/ Như một tháp đèn.
c/ Sừng sững như một tháp đèn khổng lồ.
Câu 4: Búp nõn của cây gạo được so sánh với gì?
a/ Ngọn lửa hồng tươi.
b/ Ánh nến trong xanh.
c/ Ngọn lửa hồng tươi, ánh nến trong xanh.
Câu 5: Có những loài chim nào bay đến cây gạo vào mùa hoa?
a/ Chào mào, sáo đen.
b/ Sáo đen, chào mào, sáo sậu.
c/ Chào mào, sáo sậu, sáo đen, chim sẻ.
Câu 6: Thời điểm nào thì chim chóc vãn, chấm dứt những ngày tưng bừng ồn ã?
a/ Đầu mùa hoa.
b/ Giữa mùa hoa.
c/ Hết mùa hoa.
Câu 7: Bài văn trên có mấy hình ảnh so sánh ?
Người thực hiện: Phạm Thò Kim Tuyến trường TH Thác Mơ - Trang 14 -
Đề tài: Làm quen cảm thụ văn học qua hạt động ngoại khoá lóp 4.
a/ Một hình ảnh.
b/ Hai hình ảnh.
c/ Ba hình ảnh.
Câu 8: Trong câu : “ Mùa xuân, cây gạo gọi đến bao nhiêu là chim “; tác giả nhân hoá cây
Cánh diều tuổi thơ
Tuổi thơ của tôi được nâng lên từ những cánh diều.
Chiều chiều, trên bãi thả, đám trẻ mục đồng chúng tôi hò hét nhau thả diều thi.
Cánh diều mềm mại như cánh bướm. Chúng tôi vui sướng đến phát dại nhìn lên trời.
Tiếng sáo diều vi vu trầm bổng. Sáo đơn, rồi sáo kép, sáo bè, … như gọi thấp xuống
những vì sao sớm.
Ban đêm, trên bãi thả diều thật không còn gì huyền ảo hơn. Có cảm giác diều đang
trôi trên giải Ngân Hà. Bầu trời tự do đẹp như một thảm nhung khổng lồ. Có cái gì cứ
cháy lên, cháy mãi trong tâm hồn chúng tôi. Sau này tôi mới hiểu đấy là khát vọng. Tôi
đã ngửa cổ suốt một thời mới lớn để chờ đợi một nàng tiên áo xanh bay xuống từ trời và
bao giờ cũng hy vọng khi tha thiết cầu xin : “ Bay đi diều ơi ! Bay đi !” Cánh diều tuổi
ngọc ngà bay đi, mang theo nỗi khát khao của tôi.
Theo TẠ DUY ANH
Dựa vào nội dung bài tập đọc trên, trả lời các câu hỏi dưới đây bằng cách khoanh
vào chữ đặt trước ý trả lời đúng nhất:
Câu 1: Chiều chiều, đám trẻ mục đồng làm gì ?
a/ Hò hét nhau chăn trâu.
b/ Hò hét nhau thả diều thi.
c/ Hò hét nhau xem thả diều.
Câu 2: Tác giả chọn những chi tiết nào để tả cánh diều ?
a/ Mềm mại như cánh bướm.
b/ Đẹp như một thảm nhung khổng lồ.
c/ Nàng tiên áo xanh bay xuống từ trời.
Câu 3: Có những loại sáo nào được nhắc đến trong bài ?
a/ Sáo đơn.
b/ Sáo kép.
c/ Sáo bè.
d/ Cả ba ý trên đều đúng.
Câu 4: Ban đêm thả diều có cảm giác như thế nào ?
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
II/ ĐỌC THÀNH TIẾNG : ( 5 điểm ) Thời gian: 1 phút / HS
Giáo viên cho học sinh bốc thăm bài đọc và đọc một đoạn của một trong
các bài tập sau:
1. Bài 1 : Người tìm đường lên các vì sao – Sách Tiếng Việt lớp 4, tập 1, trang 125. Đọc
đoạn “ Từ nhỏ đến … hàng trăm lần”.
2. Bài 2 : Văn hay chữ tốt – Sách Tiếng Việt lớp 4, tập 1, trang 129. Đọc đoạn “ Cao bá
Quát vui vẻ đến … sao cho đẹp”.
3. Bài 3 : Chú đất nung – Sách Tiếng Việt lớp 4, tập 1, trang 134. Đọc đoạn “ Cu Chắt
cất đồ chơi đến … đống rấm ra sưởi”.
4. Bài 4 : Kéo co – Sách Tiếng Việt lớp 4, tập 1, trang 155. Đọc đoạn “ Kéo co là một trò
chơi đến … cũng rất là vui”.
5. Bài 5 : Rất nhiều mặt trăng – Sách Tiếng Việt lớp 4 tập 1, trang 164. đọc đoạn “ Nhà
vua đồng ý đến … gặng hỏi thêm”.
PHẦN VIẾT
Đề bài:
1/ Đọc đoạn thơ và thực hiện theo yêu cầu dưới đây: ( 4 điểm )
Mang theo truyện cổ tôi đi
Người thực hiện: Phạm Thò Kim Tuyến trường TH Thác Mơ - Trang 17 -
Đề tài: Làm quen cảm thụ văn học qua hạt động ngoại khoá lóp 4.
Nghe trong cuộc sống thầm thì tiếng xưa
Vàng cơn nắng, trắng cơn mưa
Con sông chảy có rặng dừa nghiêng soi
Đời cha ông với đời tôi
Như con sông với chân trời đã xa
Chỉ còn truyện cổ thiết tha
Cho tôi nhận mặt ông cha của mình.
Lâm Thò Mỹ Dạ
Em có cảm nghó gì khi đọc đoạn thơ trên của nhà thơ Lâm Thò Mỹ Dạ ?
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
XẾP LOẠI: ……………………………………………
ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI CỦA SỞ GD&ĐT
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
XẾP LOẠI: ……………………………………………
Người thực hiện: Phạm Thò Kim Tuyến trường TH Thác Mơ - Trang 19 -