Chương 2:
Những người có liên quan
đến lợi ích của công ty,
Các nhà quản lý và giá trị
đạo đức
Stakeholders,
Managers, and
Ethics
1
Mục tiêu nghiên cứu
Công ty tồn tại để tạo ra các sản phẩm và
dịch vụ có giá trị cho nhu cầu của mọi người.
Nhưng ai là người quyết định cung cấp cho thị
trường loại sản phẩm hay dịch vụ gì? hoặc cách nào
để phân chia những giá trị do công ty tạo ra cho
những nhóm người khác nhau như những người lao
động, các khách hàng hoặc các cổ đông? Nếu mọi
người chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân thì các cơ
chế (mechanisms) hay những thủ tục nào chi phối
việc công ty sử dụng các nguồn lực của nó và điều
gì có thể làm cho những nhóm người khác dừng
việc cố gắng tối đa hoá phần giá trị được chia cho
bản thân họ? Khi vấn đề đạo đức và sự tham lam
của những người quản lý cấp cao cần phải được
kiểm soát chặt chẽ, thì những câu hỏi trên phải
được giải quyết trước khi giải quyết vấn đề thiết kế
công ty để làm tăng tính hiệu quả công ty.
2
Mục tiêu nghiên cứu (tt)
Sau khi nghiên cứu chương này bạn có thể:
1. Nắm bắt được những khái niệm về nhóm người khác nhau

• Sự đóng góp của họ bao gồm: những kỹ
năng nghề nghiệp (skills), sự hiểu biết
(knowledge) và kiến thức chuyên môn
(expertise) mà Công ty đòi hỏi họ trong quá
trình công tác.
4
Những người liên quan
lợi ích Công ty (tt)
Những người liên quan lợi ích công ty
được chia làm 2 nhóm:
Nhóm bên trong công ty, và
Nhóm bên ngoài Công ty.
Sự hiệu quả của công ty là sự thỏa
mãn mục tiêu và quyền lợi của
những người liên quan đến công ty.
Những nhóm người liên quan lợi ích
công ty khác nhau đều xác định
được mục tiêu riêng của họ.
5
Cổ đông: là người chủ của công ty. Họ đầu tư
vào công ty bằng hình thức mua cổ phần, cổ
phiếu. Lợi ích họ nhận được là phần chia lợi
nhuận và gia tăng giá trị cổ phần.
Những nhà quản lý: là người đại diện để sắp
xếp nguồn lực công ty, điều hành và bảo đảm
mục tiêu của công ty đã hoạch định. Các nhà
quản lý là những người làm công (employees)
có trách nhiệm tổ chức các nguồn lực công ty
và đảm bảo rằng mục tiêu của công ty được
thực hiện thành công. Các nhà quản lý đứng

giảm chi phí sản xuất. Nhà cung cấp có ảnh hưởng
trực tiếp đến hiệu quả của công ty và ảnh hưởng gián
tiếp đến khả năng thu hút khách hàng. Một công ty có
được nguyên liệu đầu vào chất lượng cao sẽ sản xuất
ra những sản phẩm có chất lượng cao hấp dẫn được
khách hàng.
8
Nhóm những người bên ngoài liên quan
đến lợi ích công ty
• Chính phủ: Yêu cầu các công ty phải tuân theo các
quy định pháp luật trong việc đối xử với người lao
động và các vấn đề xã hội và kinh tế khác. Họ muốn
các công ty cạnh tranh công bằng và tuân thủ các qui
tắc cạnh tranh tự do. Chính phủ có quyền trừng phạt
những công ty vi phạm các luật pháp kinh doanh.
• Công đoàn (nghiệp đoàn - trade unions): Mối quan
hệ giữa nghiệp đòan và công ty có thể là mối quan hệ
xung khắc và cũng có thể là mối quan hệ hợp tác. Mối
quan hệ này có ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất
(productivity) và hiệu quả công ty. Sự hợp tác giữa
nhà quản lý và nghiệp đoàn có thể tạo ra kết quả tích
cực trong dài hạn nếu cả hai bên đều đồng thuận với
tỉ lệ chia lợi nhuận một cách công bằng.
9
Nhóm những người bên ngoài liên quan
đến lợi ích công ty (tt)
• Cộng đồng địa phương: sự thành công hay thất bại
của Công ty có ảnh hưởng rất lớn đến kinh tế địa
phương. Bởi vì các doanh nghiệp địa phương sử dụng
rất lớn lao động, các nguồn lực,… và đóng góp đáng

ích công ty nào là quan trọng nhất?
• Tại Mỹ, những cổ đông là những người đầu tiên nhận
được lợi ích do Công ty tạo ra.
• Tuy nhiên, trong phạm vi xa hơn, những nhà quản trị
có thể điều hành Công ty tạo ra lợi nhuận cho cá nhân
họ, thay vì cho cổ đông của họ.
• Mục tiêu của những nhà quản trị và cổ đông có thể
trái ngược nhau tại một Công ty.
• Tóm lại một Công ty tồn tại được phải thỏa mãn mục
tiêu tối thiểu của những người liên quan lợi ích công
ty.
12
Sự cạnh tranh giữa các mục tiêu
Phân phối lợi nhuận cho những người
liên quan lợi ích công ty như thế
nào?
• Những nhà quản lý của Công ty phải quyết
định khích lệ như thế nào để có thể thỏa
mãn tối thiểu cho những nhu cầu khác
nhau của nhóm những người liên quan lợi
ích Công ty.
• Những nhà quản lý cũng phải quyết định
những phần “phụ cấp” (extra) được phân
chia như thế nào?
• Sự khích lệ thúc đẩy nhóm những người
liên quan lợi ích Công ty tham gia đóng
góp nhiều hơn cho Công ty.
13
Phân chia lợi nhuận (lợi ích)
Những nhà quản lý cấp cao

năng hoặc các bộ phận kinh doanh.
• Những hành động và uy tín của giám
đốc điều hành đều có tác động đến
quan điểm của những cổ đông bên
trong và bên ngoài công ty và nó
cũng ảnh hưởng đến khả năng thu
hút nguồn lực Công ty từ môi trường
nội tại.
16
Nhóm những nhà quản lý cấp cao
• Nhóm Giám đốc sản phẩm (line-role):
là các nhà quản lý chịu trách nhiệm trực
tiếp về về việc sản xuất hàng hóa và cung
cấp các dịch vụ.
• Nhóm quản lý chức năng (staff-role):
là các nhà quản lý được giao trách nhiệm
quản lý về một chức năng tổ chức chuyên
môn như là bán hàng, hoặc là nghiên cứu
& phát triển (R&D) sản phẩm.
17
Nhóm những nhà quản lý cấp cao
(tt)
• Nhóm các nhà quản lý cấp cao: là
các nhà quản lý báo cáo lên Giám
đốc điều hành (CEO) và Trợ lý Giám
đốc (COO) và giúp Giám đốc điều
hành thiết lập chiến lược công ty, và
những mục tiêu, mục đích dài hạn
của chiến lược.
• Nhóm các nhà quản lý đoàn thể:

20
Vấn đề rủi ro đạo đức
Có hai nguyên nhân tạo ra vấn đề
rủi ro đạo đức trong công ty:
• (1) sẽ rất khó để đánh giá một công
ty như thế nào là tốt, vì đa phần các
vấn đề sở hữu của Công ty là thông
tin thuận lợi.
• (2) Công ty thường khuyến khích để
theo đuổi (pursue) những mục tiêu
và các mục đích, điều đó có thể khác
với người đứng đầu công ty, các vấn
đề nguy cơ về đạo đức vẫn tồn tại.
21
Cách giải quyết
những vấn đề của Công ty
 Sử dụng cơ chế quản lý: Cách thức để
điều tiết cho công bằng (align) lợi ích của
chủ sở hữu và của Công ty, để làm sao
khuyến khích cả hai cùng làm việc vì lợi
ích tối đa cho lợi ích của Công ty.
 Kịp thời khích lệ công bằng lợi ích cho các
nhà quản lý và các cổ đông.
 Động viên thi đua và quy hoạch thăng tiến
trong nghề nghiệp cho các thành viên
trong Công ty.
22
Các nhà quản lý cấp cao và
giá trị đạo đức Công ty
• Điều khó xử thuộc về đạo đức: là

25