Giải phẫu các tuyến nước bọt
(Kỳ 1)
Bài giảng Giải phẫu học
Chủ biên: TS. Trịnh Xuân Đàn

Có nhiều tuyến nước bọt đổ vào miệng, nằm rải rác khắp niêm mạc của
miệng. Trong đó có 3 đôi tuyến lớn là tuyến nước bọt mang tai, tuyến nước bọt
dưới hàm và tuyến nước bọt dưới lưỡi.
Về chế tiết, các tuyến nước bọt chia làm 3 loại tuyến:
- Tuyến nước: tuyến nước bọt mang tai
- Tuyến nhầy: tuyến nước bọt dưới lưỡi
- Tuyến hỗn hợp: tuyến nước bọt dưới hàm.
1. TUYẾN MANG TAI (GLANDULA PAROITIDEA)
1.1. Vị trí, kích thước
Là tuyến nước bọt lớn nhất, nặng từ 25 - 26g, nằm phía dưới ống tai ngoài,
giữa ngành lên của xương hàm dưới và cơ ức đòn chũm. Được bọc trong mạc
tuyến mang tai (do mạc cổ nông tạo nên).
1.2. Hình thể ngoài và liên quan
Tuyến hình tháp có 3 mặt, 3 bờ và 2 cực.
- Mặt ngoài: chỉ có da và mạc nông che phủ, trong tổ chức dưới da
có các nhánh mặt của thần kinh tai lớn và các hạch bạch huyết
nông. Mặt này tuyến nằm rất nông nên khi tuyến bị viêm sưng
trông rất rõ (trong bệnh quai bị).
-

1. TM thái dương nông
2. Tuyến nước bọt mang tai
3. Ống Sténon
4. Cơ cắn
5. Nhánh TK số VII
6. Cơ ức đòn chũm