Tr-ờng Đại Học Ngoại Th-ơng
Khoa kinh tế và kinh doanh quốc tế
Chuyên ngành kinh tế ngoại th-ơng
o0o
Khóa luận tốt nghiệp
Đề tài:
Kinh nghiệm phát triển t- vấn nh-ợng quyền th-ơng
mại (franchising) của một số hệ thống lớn tiêu biểu
trên thế giới và bài học đối với việt nam Họ và tên sinh viên : Nguyễn lệ dung
Lớp : Anh 18
Khoá : K42 E
Giáo viên h-ớng dẫn : PGS.tS. đỗ thị loan
Hà Nội, tháng 11/2007 TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Tài liệu tham khảo
doanh”, Nhà xuất bản trẻ TP Hồ Chí Minh, 2006.
- Lí Quý Trung, “Mua Franchise - Cơ hội mới cho các doanh nghiệp Việt Nam”,
Nhà xuất bản trẻ Tp Hồ Chí Minh, 2006.
- Báo cáo nhượng quyền thương mại quốc gia 2006 của Hiệp hội Franchise Úc kết
hợp với Đại học Griffith thực hiện.
- Bộ luật Thương mại năm 2005 sửa đổi (có hiệu lực từ ngày 01/01/2006)
- Một số các tóm tắt đề tài nghiên cứu của Nguồn Frandata.com
- Nghị định 11/2005/NĐ-CP ban hành ngày 02/02/2005 quy định chi tiết về chuyển
giao công nghệ.
- Nghị định số 35/2006/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Thương mại về hoạt động
nhượng quyền thương mại.
- Thống kê của Hiệp hội Franchise thế giới năm 2006.
- Thống kê của Tập đoàn McDonald’s.
- Thống kê của Hiệp hội Franchise Anh Quốc.
2. Nguồn thông tin thu thập từ Internet
- www.g7mart.com
- www.pho24.com
- www.lantabrand.com
- www.laodong.com.vn
- www.sgtt.com.vn
- www.dddn.com.vn
- www.sjc.com.vn
- www.moi.gov.vn
- www.luatsuhanoi.org.vn
- www.franchiseconsulting.com
- www.lienminhhtxcm.com.vn
- www.hoangquan.com.vn
- www.trungnguyen.com.vn
- www.annamgroup.com.vn
Bên nhận quyền, thuê thương hiệu
Franchisor tiềm năng
Doanh nghiệp có nhu cầu kinh doanh theo hình thức
nhượng quyền thương mại
Franchisee tiềm năng
Cá nhân, tổ chức có nhu cầu trở thành Franchisee
MẪU ĐIỀU TRA CÁC ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
I.DÀNH CHO FRANCHISEE TIỀM NĂNG
Bản khảo sát về tư vấn Franchise dành cho đối tượng Franchisee tiềm năng
( Xin khoanh tròn các lựa chọn - có thể có nhiều phương án )
1. Bạn đã bao giờ nghe thấy khái niệm Franchise hay nhượng quyền thương
mại chưa?
Chưa
Rồi
2. Bạn biết về Franchise qua hình thức nào dưới đây:
Phương tiện truyền thông
Sách về Franchise
Trao đổi với bạn bè, đồng nghiệp
Tự tìm hiểu và nghiên cứu về Franchise
Bài giảng trên lớp
Sử dụng sản phẩm và dịch vụ của các cửa hàng Franchise
3. Theo bạn, đâu là mô hình Franchise tại Việt Nam
KFC
Phở 24
Cửa hàng tiện lợi Hapro
Cửa hàng G7Mart
nhượng quyền thương mại là:
Thương hiệu của chuyên gia và tổ chức đó
Kinh nghiệm thực tiễn về kinh doanh trong lĩnh vực franchise
Kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực tư vấn và xúc tiến kinh doanh
Trình độ học vấn và chuyên môn của chuyên gia
Tuổi tác của chuyên gia
Giá tư vấn
Thời gian tư vấn và xúc tiến
Chuyên gia được đào tạo bài bản về Franchise hay không Giới tính
Quốc tịch
II.DÀNH CHO FRANCHISOR TIỀM NĂNG
Bản khảo sát về tư vấn Franchise dành cho đói tượng Franchisor tiềm năng
Kính gửi:………………………………………………………………
(Xin khoanh tròn các lựa chọn - có thể chọn nhiều phương án)
1. Mô hình kinh doanh của bạn thuộc về lĩnh vực
Ăn uống
Bán lẻ hàng tiêu dùng
Thiết bị điện tử
Khách sạn
Bảo dưỡng xe cộ
Khác
2. Số tuổi mô hình kinh doanh của bạn là:
< 3 năm
3-5 năm
> 10 năm
3. Số lượng nhân viên của mô hình kinh doanh là:
Cửa hàng G7Mart
Cửa hàng 24-Seven
Quán cà phê Highland
Quán cà phê Trung Nguyên
Cửa hàng thời trang May 10
10. Trong các mô hình trên, bạn đánh giá cao mô hình nào nhất
KFC
Phở 24
Cửa hàng tiện lợi Hapro
Cửa hàng G7Mart
Cửa hàng 24-Seven Quán cà phê Highland
Quán cà phê Trung Nguyên
Cửa hàng thời trang May 10
11. Bạn có dự định tự mở cửa hàng trong 5 năm tới không
Có
Không
12. Bạn có dự định kinh doanh theo mô hình Franchise hay không
Có
Không
13. Nếu có nhu cầu kinh doanh theo mô hình Franchise, bạn có sử dụng dịch
vụ tư vấn Franchise miễn phí hay không
Có
Không
14. Nếu có nhu cầu kinh doanh theo mô hình Franchise, bạn có sử dụng dịch
vụ tư vấn Franchise và mất phí hay không
Có
Không
Thông qua một chuyên gia tư vấn Franchise
Thông qua một tổ chức tư vấn Franchise
4. Các đối tác Franchisee ở nước ngoài đã tìm đến G7Mart bằng cách
Liên hệ trực tiếp với G7Mart
Thông qua một chuyên gia tư vấn Franchise
Thông qua một tổ chức tư vấn Franchise
5. Bộ phận tư vấn và xúc tiến nhượng quyền thương mại của G7Mart như
thế nào
Số lượng
- < 10 người
- 10- 20 người
- 20 - 50 người
- > 50 người
Trung bình năm kinh nghiệm công tác về Franchise
- < 5 năm - 5 - 10 năm
- > 10 năm
Trình độ học vấn (có thể chọn nhiều)
- Giáo sư - Tiến sĩ
- Thạc sĩ
- Cử nhân
- Dưới đại học
Số lượng được đào tạo chuyên sâu về Franchise
- 30%
- 30 - 50%
- 50- 100%
Trong số đó có ai sở hữu một mô hình G7Mart không
- Có
Hỗ trợ chủ thương hiệu xúc tiến nhượng quyền mô hình
Điều tra, khảo sát, đánh giá và kiểm định chất lượng hệ thống và năng lực
cạnh tranh của hệ thống
Tư vấn giải quyết các tranh chấp phát sinh
10. Chi phí của việc sử dụng tư vấn và xúc tiến nhượng quyền thương mại
được tính
Chi phí hàng tháng
Chi phí tùy theo từng hợp đồng cụ thể
Cả hai
11. G7Mart đánh giá như thế nào về hiệu quả các dịch vụ tư vấn và xúc tiến
nhượng quyền thương mại đó
Rất hiệu quả
Khá hiệu quả
Không hiệu quả như mong đợi
12. Nguyên nhân của các đánh giá đó là
Các kết quả rõ ràng (tăng hoặc không tăng đối tác Franchisee)
Thời gian Chi phí
13. Doanh nghiệp có nhu cầu tìm kiếm đối tác Franchisee trong và ngoài
nước trong 5 năm tới không
Có
Không
14. Doanh nghiệp có ý định sẽ sử dụng các dịch vụ tư vấn và xúc tiến nhượng
quyền thương mại trong tương lai không
Có
Không
15. Theo G7Mart, tiêu chuẩn để chọn lựa một chuyên gia hoặc tổ chức tư vấn
và xúc tiến nhượng quyền thương mại là (có thể chọn nhiều)
Số lượng
- < 3
- 3-5
- 5-10
- > 10
Trung bình năm kinh nghiệm công tác về Franchise
- < 3 năm
- 3-5 năm
- > 5 năm
Trình độ học vấn (có thể chọn nhiều)
- Giáo sư - Tiến sĩ
- Thạc sĩ
- Cử nhân
- Dưới đại học
Số lượng được đào tạo chuyên sâu về Franchise
- 30%
- 30 - 50%
- 50- 100%
Trong số đó có ai sở hữu một mô hình công ty không - Có
- Không
4. Phí tư vấn nhượng quyền thương mại do ai chi trả
Bên chủ thương hiêu
Người mua Franchise
Cả hai
Tùy từng trường hợp
5. Phí tư vấn được tính như thế nào
Theo phần trăm hợp đồng Franchise
Tuổi tác của chuyên gia
Giá tư vấn và xúc tiến
Thời gian tư vấn và xúc tiến
Chuyên gia được đào tạo bài bản về Franchise hay không
Giới tính
Quốc tịch
XIN CẢM ƠN SỰ HỢP TÁC CỦA CÁC BẠN!
LỜI CẢM ƠN
1. Sự cần thiết của đề tài:
Nhượng quyền thương mại (Franchising) là một mô hình kinh doanh khá
thành công trên thế giới kể từ sau Thế chiến thứ hai. Hàng năm, công nghệ
Franchise mang lại cho nền kinh tế nước Mỹ hơn 600 tỉ USD doanh số và 8 triệu
việc làm. Cứ 7 công nhân trong độ tuổi lao động có một người làm trong các
công ty, cơ sở liên quan đến nhượng quyền thương mại. Theo bà Hà Ngọc Anh -
chuyên gia về Franchise của thương vụ Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội cho biết,
doanh thu từ hoạt động kinh doanh nhượng quyền thương mại trên thế giới năm
2000 khoảng 320 000 doanh nghiệp từ 75 ngành nghề khác nhau. Những con số
trên phần nào cho chúng ta thấy nhượng quyền thương mại là một mô hình kinh
doanh mang lại doanh thu rất lớn với tỉ lệ thành công cao và rất phát triển trên
nhiều nước trên thế giới.
Ở Việt Nam, mặc dù hoạt động này còn khá mới mẻ nhưng theo dự báo
của các chuyên gia, nhượng quyền thương mại (Franchising) sẽ phát triển tại Việt
Nam một cách bùng nổ, đặc biệt sau khi Việt Nam đã gia nhập WTO. Nền kinh
tế hội nhập với khu vực và thế giới không thể tránh khỏi sự xâm nhập của các hệ
thống nhượng quyền thương mại trong nhiều lĩnh vực như dịch vụ bán lẻ, ăn
nhanh, giáo dục, bệnh viện… Và những cái tên như McDonald’s, KFC hay 7-
Eleven sẽ không còn xa lạ với người dân Việt Nam nữa. Bên cạnh đó ngày càng
nhiều doanh nghiệp Việt Nam mở rộng mô hình kinh doanh bằng nhượng quyền
thương mại theo cách chuẩn hóa mô hình kinh doanh, xây dựng thương hiệu và
nhượng quyền lại nhằm phát triển một hệ thống kinh doanh chuyên nghiệp và
đồng bộ như Phở 24, G7Mart, 24-Seven, Trung Nguyên…
Phát triển nhượng quyền thương mại trên thế giới nói chung và Việt Nam
nói riêng phải kể đến vai trò của công tác tư vấn nhượng quyền thương mại. Thị
trường nhượng quyền thương mại bao gồm người mua (bên nhận quyền -
franchisee) và người bán (bên nhượng quyền - franchisor) cũng hết sức phức tạp
như bất kỳ thị trường hàng hóa, dịch vụ nào. Hơn thế sản phẩm mua bán ở thị
trường này hết sức đặc biệt ở chỗ nó là một mô hình kinh doanh, là thương hiệu,
phương thức của các hệ thống lớn tiêu biểu trên thế giới về tư vấn nhượng quyền
thương mại - Franchising là một bước tiếp cận khôn ngoan và bền vững.
Từ những lý do trên, tác giả chọn đề tài: “Kinh nghiệm phát triển tư vấn
nhượng quyền thương mại (franchising) của một số hệ thống lớn tiêu biểu 3
trên thế giới và bài học đối với Việt Nam” làm đề tài nghiên cứu khóa luận của
mình.
2. Tình hình nghiên cứu:
Trong mấy năm gần đây đã có khá nhiều đề tài nghiên cứu về nhượng
quyền thương mại. Tại nhiều đề tài, nhiều tác giả đã phân tích khá rõ về tình hình
phát triển nhượng quyền thương mại trên thế giới, xu thế và tiềm năng tại thị
trường Việt Nam và thực trạng một số hệ thống nhượng quyền thương mại hiện
có.
Cụ thể:
Cuốn sách: “Franchise - Bí quyết thành công bằng mô hình
nhượng quyền kinh doanh” năm 2005 của Giáo sư Lý Quý Trung
đã khái quát lý luận chung về Franchise, tổng quan Franchise trên
thế giới kể từ sau chiến tranh thế giới lần thứ II và giới thiệu hệ
thống Franchise Việt Nam đến năm 2004. Đề tài còn giới thiệu
hoạt động của các hệ thống Franchise thành công trên thế giới như McDonald’s,
Marriott, Subway và tại Việt Nam như Phở 24, Cà phê Trung Nguyên, Kinh Đô
Bakery…
Cuốn sách: “Mua Franchise - Cơ hội cho các doanh
nghiệp Việt Nam” năm 2006 của Giáo sư Lý Quý Trung tiếp tục
phân tích về quá trình mua Franchise, so sánh, đánh giá ưu và
nhược điểm của việc mua Franchise; trình bày các phương thức
cũng như quy trình triển khai kinh doanh các cửa hàng
Franchise…
thống nhượng quyền thương mại như McDonald’s, KFC, 7-Eleven hoặc các vấn
đề về một ngành cụ thể của Franchise như thức ăn nhanh, bán lẻ, khách
sạn…Trong đó, Frandata.com là một nguồn thông tinh khổng lồ về các đề tài
nghiên cứu về Franchise trên khắp thế giới. Tuy nhiên, một thực tế là các đề tài
nghiên cứu về tư vấn nhượng quyền thương mại rất ít, chỉ dừng lại ở con số chỉ
đếm được trên đầu ngón tay.
Nói chung, vấn đề nghiên cứu nhượng quyền thương mại ở trên thế giới
khá phát triển về số lượng, góc độ tiếp cận cũng như chất lượng đề tài, hầu hết
các đề tài đã khái quát được các kiến thức lý luận về Franchise và phân tích được
các mô hình điển hình như McDonald’s, KFC, 7-Eleven cũng như tiếp cận thị
trường Franchise trong một số lĩnh vực như bán lẻ, ăn uống, khách sạn…Tuy
nhiên, chưa có tác giả nào nhìn nhận ở góc độ tư vấn nhượng quyền thương mại, 5
làm rõ mối quan hệ và vai trò của nó với hệ thống nhượng quyền thương mại,
phân tích các chủ thể tư vấn nhượng quyền thương mại trong và ngoài nước như
là một phương thức để phát triển hệ thống nhượng quyền thương mại
(Franchising) nói chung tại Việt Nam.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu:
3.1. Mục đích nghiên cứu:
- Tìm hiểu về tư vấn nhượng quyền thương mại của các hệ thống lớn tiêu biểu
trên thế giới.
- Tìm hiểu mối quan hệ giữa bộ phận tư vấn nhượng quyền thương mại với hệ
thống nhượng quyền thương mại của các hệ thống lớn tiêu biểu trên thế giới và
bài học cũng như giải pháp cho phát triển tư vấn nhượng quyền tại Việt Nam
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Làm rõ nội dung và vai trò của hoạt động tư vấn nhượng quyền thương mại đối
với người mua Franchise, người mua Franchise tiềm năng, người bán Franchise,
người bán Franchise tiềm năng và hệ thống Franchise của một quốc gia.
- Lĩnh vực nhượng quyền thương mại còn đang non trẻ ở Việt Nam và dẫn đến
lĩnh vực tư vấn nhượng quyền thương mại còn chưa phát huy hết được tiềm năng
và cần học hỏi những kinh nghiệm tư vấn quý báu của các hệ thống nhượng
quyền lớn trên thế giới.
7. Bố cục của đề tài:
Phần mở đầu
Phần nội dung: gồm 3 chương
Chương 1: Một số vấn đề lý luận cơ bản về tư vấn và tư vấn Franchising
Chương 2: Nghiên cứu hoạt động tư vấn Franchising của một số hệ thống lớn
tiêu biểu trên thế giới và so sánh với Việt Nam
Chương 3: Bài học và giải pháp phát triển tư vấn Franchising tại Việt Nam
Phần kết luận