CHNG 5
Bản vẽ kết cấu thân tàu

Bài 1: Khái niệm về kết cấu và bản vẽ kết cấu.
Bài 2: Các quy -ớc đối với bản vẽ kết cấu thân tàu.
Bài 3; Các loại bản vẽ kết cấu.
3.1: Bản vẽ kết cấu cơ bản
3.2: Bản vẽ kết cấu mặt cắt ngang
3.3: Bản vẽ các vách
3.4: Bản vẽ rải tôn bao
3.5: Bản vẽ sống mũi sống đuôi
3.6: Bản vẽ kết cấu bệ máy
3.7: bản vẽ nút kết cấu
5.1. Khái niệm về kết cấu và bản vẽ kết cấu thân tàu
Vỏ bao thân tàu đ-ợc cấu thành từ các tấm tôn vỏ và các cơ
cấu gia c-ờng liên kết với chúng. Vỏ bao thân tàu chia thành hai
phần riêng biệt là phần thân chính và phần th-ợng tầng.
Phần thân chính gồm đáy tàu, mạn tàu và boong tàu. Kết cấu
phần thân chính đ-ợc cấu thành bởi dàn đáy, dàn mạn và dàn
boong liên kết vững chắc với nhau bằng các mối ghép kín n-ớc.
Th-ợng tầng là các kiến trúc nằm trên boong chính, không
gian kín của th-ợng tầng dùng để bố trí các phòng, các buồng phục
vụ cho sinh hoạt của thuyền viên và các buồng chức năng khác.
Tôn vỏ đ-ợc gắn các cơ cấu gia c-ờng gọi là dải tôn bao. Mỗi
dàn bao gồm nhiều dải tôn bao. Dàn đáy gồm các dải tôn đáy, dàn
mạn gồm các dải tôn mạn, dàn boong gồm các dải tôn boong. Dàn
đáy đ-ợc cấu thành từ tôn đáy và các cơ cấu đáy, dàn mạn từ tôn
mạn và các cơ cấu mạn, dàn boong từ tôn boong và các cơ cấu
boong.
Dải tôn nằm dọc tàu giữa vỏ bao đáy gọi là sống nằm.
Dải tôn nối đáy với mạn tàu gọi là dải tôn hông.

Vách ngang là vách đặt theo h-ớng thẳng đứng song song với
mặt phẳng s-ờn giữagồm các vách ngang kín n-ớc và các vách
không kín n-ớc.
Vách dọc là vách đặt theo h-ớng song song với mặt phẳng dọc
tâm, gồm các vách kín n-ớc và các vách không kín n-ớc.
Không gian kín giới hạn bởi tôn đáy, tôn mạn, tôn boong và
các vách gọi là hầm tàu.
Bản vẽ kết cấu tàu là bản vẽ thể hiện đầy đủ số l-ợng, chủng
loại, vị trí, hình dạng và kích th-ớc của tất cả các cơ cấu cấu thành
thân tàu, đồng thời thể hiện ph-ơng pháp nối ghép chúng. Bản vẽ
kết cấu cũng thể hiện sự phân chia không gian trên tàu thành các
khoang, các phòng .
Số l-ợng bản vẽ phụ thuộc vào chủng loại tàu và giai đoạn
thiết kế.
Thiết kế kỹ thuật là giai đoạn thiết kế quan trọng nhất, định ra
loại vật liệu chế tạo thân tàu, quyết định các tính năng hành hải ,
các tính năng khai thác và hiệu quả kinh tế của mỗi con tàu.
Bản vẽ kết cấu bao gồm hai loại:
- Bản vẽ thiết kế kỹ thuật : do các cơ quan thiết kế thực hiện.
- Bản vẽ công nghệ : do Phòng Kỹ thuật hoặc trung tâm thiết
kế công nghệ của các cơ sở sản xuất, các công ty đóng tàu thực
hiện.
Hình 5.1. Sơ đồ kết cấu đáy đôi, mạn kép và vách phẳng
- Bản vẽ thiết kế kỹ thuật gồm :
+ Bản vẽ kết cấu cơ bản.
+ Bản vẽ kết cấu mặt cắt ngang.
+ Bản vẽ kết cấu vách ngang và vách dọc.
+ Bản vẽ kết cấu sống mũi, sống đuôi.
+ Bản vẽ kết cấu bệ máy.
+ Bản vẽ rải tôn boong, rải tôn bao.

5.2.2. Hình vẽ quy -ớc của một số chi tiết dùng cho kết cấu
vỏ thép
L50x50x6
L65x50x6
Thép góc đều cạnh
Thép góc không đều cạnh
L12
Thép lòng máng ( chữ )
L
Thép chữ T
T
120x10
350x8
O100x8
ống trụ tròn
O150
Thanh trụ tròn
Hình vẽ quy uớc một số cơ cấu thân tàu
Cơ cấu liên tục
Cơ cấu gián đoạn
Cơ cấu liên tục
Cơ cấu gián đoạn
Cơ cấu khoét lỗ trên bản thành
Cơ cấu liên tục
Hình 5.3
5.3. Các bản vẽ kết cấu thân tàu
5.3.1 Bản vẽ kết cấu cơ bản
Bản vẽ kết cấu cơ bản thể hiện sự bố trí, hình dạng, kích th-ớc,
số l-ợng và ph-ơng pháp nối ghép các cơ cấu cấu thành thân tàu.
Bản vẽ này th-ờng bao gồm các hình cắt dọ

th-ờng gồm các mặt cắt sau tại mỗi vùng riêng biệt (vùng mũi,
vùng đuôi, vùng buồng máy, vùng khoang hàng):
- Vị trí không có lỗ khoét trên boong, trên mạn tàu.
- Vị trí có lỗ khoét trên boong, trên mạn tàu.
- Vị trí có bố trí s-ờn khoẻ
- Vị trí bố trí s-ờn th-ờng.
- Vị trí có sự thay đổi cách bố trí các cơ cấu khoẻ dọc nh- :
Sống chính, sống phụ, sống mạn, bệ máy
Trên bản vẽ mặt cắt ngang phải ghi đầy đủ số hiiệu của tất cả
các cơ cấu, các kích th-ớc định hình và định vị của các cơ cấu. Các
kích th-ớc đ-ợc ghi thành từng nhóm tại những vị trí thích hợp
nhất trên bản vẽ. Có thể ghi kích th-ớc d-ới dạng bảng.
Tỷ lệ bản vẽ th-ờng chọn bằng 2 lần tỷ lệ bản vẽ kết cấu cơ
bản.
Đ-ờng nét lựa chọn tuỳ thuộc vào tỷ lệ bản vẽ.
Trình tự thực hiện bản vẽ:
- Dựa vào bản vẽ tuyến hình vẽ đ-ờng bao boong, mạn, đáy
tại các tiết diện.
- Vẽ đáy đôi ( nếu có )
- Đánh dấu vị trí các cơ cấu dọc nh- sống chính, sống phụ,
sống dọc boong, sống dọc mạn, thành dọc bệ máy
- Vẽ các cơ cấu ngang nh- s-ờn, s-ờn khoẻ, đà ngang, xà
ngang boong và các cơ cấu ngang khác.
- Đánh dấu và vẽ tiết diện vỏ bao, các tấm vỏ của boong, mạn,
đáy và các tầng sàn.
- Ghi kích th-ớc và các ghi chú khác.
- Hoàn chỉnh khung tên.
H×nh 5.4