DỊCH TỄ HỌC BỆNH
DỊCH TỄ HỌC BỆNH
TRUYỀN NHIỄM
TRUYỀN NHIỄM
Bs. Lâm Thị Thu Phương
Mục tiêu
Mục tiêu

Mô tả các định nghĩa và tính được các chỉ
số đặc hiệu trong DTH BTN

Nêu được các đặc điểm của 3 yếu tố trong
QT sinh bệnh

Nắm được 3 GĐ trong QT sinh bệnh

Kể được 4 nhóm bệnh TN, phân loại theo
đường lây
Tình hình chung
Tình hình chung

B nh nhi m là NN t vong chính, nh h ng ệ ễ ử ả ưở
đ n đki n s ng c a hàng tri u ng i / TGế ệ ố ủ ệ ườ

Tình hình kháng thu c c a vi sinh v tố ủ ậ

Tác nhân gây b nh cho đv, nay xh ng i (cúm ệ ở ườ
gia c m, liên c u l n,…)ầ ầ ợ

Vi sv gây b nh m n tínhệ ạ


Các định nghĩa (tt)
Các định nghĩa (tt)
2. Dịch lưu hành: dịch nhỏ
tỷ suất hiện mắc
tỷ suất mới mắc
- Tuân theo quy luật dây chuyền dịch, bệnh
lây lan dễ dàng, có mối liên hệ DTH.
VD: sốt rét
3. Dịch theo mùa
- Thường có tính chu kỳ
VD: tả, SXH, Cúm, Viêm não Nhật Bản…
4. Ca lẻ tẻ, tản phát
- Tại 1 địa phương, 1 thời gian dài có vài TH
bệnh, không có mối liên hệ DTH.
5. Đại dịch
- Bệnh lây lan nhanh chóng, xảy ra trong phạm vi
rất rộng
VD: ĐD hạch/Châu Âu TK13
ĐD SARS/Hồng Kông 2003
ĐD cúm A (H1N1)
Các định nghĩa (tt)
Các định nghĩa (tt)
Các nhóm BTN
Các nhóm BTN
Nhóm A: gồm các BTN đặc biệt nguy hiểm,
có KN lây truyền nhanh phát tán rộng, tỷ lệ tử
vong cao hoặc chưa rõ tác nhân gây bệnh: Bại
liệt; Cúm A(H5N1); Dịch Hạch; Đậu mùa, SXH do
virus Ê-Bô-La; Tát-sa(Lassa) hoặc Mác-boc
(Marburg); Sốt tây Sông Nile; Sốt vàng; Tả; Viêm HH

Các yếu tố của QT sinh bệnh (tt)
Các yếu tố của QT sinh bệnh (tt)
1. Tác nhân gây bệnh
-
Yếu tố phải có
-
NT không phải luôn luôn dẫn đến bệnh tật
-
1 vài TH không biểu hiện LS
-
Đặc tính của tác nhân  xuất hiện, lan
truyền, mức độ nặng, số người mắc
bệnh…
Các yếu tố của QT sinh bệnh (tt)
Các yếu tố của QT sinh bệnh (tt)
1. Tác nhân gây bệnh (tt)

Là 1 t bào đ c nh t có kh năng tái ế ộ ấ ả
sinh 1 t bào khácế

Có 3 tính ch t: đ c tính, t o đ c t , t o ấ ộ ạ ộ ố ạ
các enzyme
Vi trùng
Vi trùng
1. Độc tính:
- Kết dính
- Nhân lên & phát triển: gây bệnh, gây hiện tượng
dị ứng / quá mẫn chậm, khả năng sinh mủ
kém.
- Kháng lại sự thực bào: VD: kháng nguyên Vi /

Ký sinh trùng
Ký sinh trùng

Khả năng gây bệnh phức tạp, đa
dạng

Sống nội bào: KST sốt rét

Sống ngoại bào: giun móc, giun đũa
Ký sinh trùng (tt)
Ký sinh trùng (tt)
Vi nấm
Vi nấm

Xâm nhập, nhân lên và phát triển
trong mô dưới dạng sợi nấm  ảnh
hưởng hoạt động của cơ quan bị xâm
nhập.

Gây ra phản ứng quá mẫn qua miễn
dịch cơ thể
Vi nấm (tt)
Vi nấm (tt)
Côn trùng
Côn trùng
Anopheles stephensi
Culex tritaeniorhynchus
Aedes aegypti
Các yếu tố của QT sinh bệnh (tt)
Các yếu tố của QT sinh bệnh (tt)