Các phương pháp điều trị
thoái hóa khớp gối

Thoái hóa khớp là một bệnh khớp thường gặp nhất ở người cao
tuổi với trên 50% những người trên 35 tuổi có biểu hiện ít nhất một
triệu chứng của bệnh, tỷ lệ này lên tới 80% ở những người trên 70 tuổi.
Bệnh đặc trưng bởi tổn thương thoái hóa của sụn khớp với quá trình
mất sụn khớp và tổn thương xơ hóa xương dưới sụn, từ đó gây ra tổ
chức xương cạnh khớp tân tạo và hốc xương dưới sụn.

Tổn thương thoái hóa khớp thường gặp ở các khớp chịu lực: khớp gối,
khớp háng hoặc thoái hóa cột sống. Ngoài ra cũng gặp thoái hóa ở các khớp
nhỏ ngoại vi có chức năng vận động cơ học nhiều như khớp bàn ngón cái và
các khớp ngón xa ở tay, chân. Trong đó bệnh thoái hóa khớp gối rất hay gặp
ở nước ta (thường gặp hơn ở nữ giới) với chi phí xã hội cho chẩn đoán,
phòng và điều trị bệnh ngày càng tăng cao.
Chẩn đoán thoái hóa khớp gối dựa vào hỏi bệnh với triệu chứng đau
khớp kiểu cơ học: đau tăng khi vận động, đặc biệt khi chuyển tư thế từ ngồi
sang đứng, động tác đi bộ lên- xuống cầu thang; đau giảm khi nghỉ ngơi.
Người bệnh có thể cảm nhận tiếng khớp lạo xạo khi vận động kèm hạn chế
vận động, gấp, duỗi khớp gối đau. Khớp có thể biến dạng, sưng hoặc lệch
trục kiểu vòng kiềng (chân chữ O) hoặc kiểu chân chữ X. Hình ảnh Xquang
điển hình của thoái hóa khớp gối bao gồm hình ảnh hẹp khe khớp không đều
(thường hẹp nhiều ở mặt trong), kết đặc xương dưới sụn, hình ảnh mọc thêm
xương (gai xương, chồi xương).
Hiện tại chưa có thuốc nào điều trị khỏi hoàn toàn bệnh thoái hóa
khớp. Điều trị thoái hóa khớp gối nhằm mục đích giảm đau cho bệnh nhân
và duy trì vận động khớp. Các phương thức điều trị bao gồm điều trị nội

Điều trị qua nội soi khớp: Bằng nội soi khớp gối, người ta có thể rửa
khớp loại bỏ các yếu tố gây viêm, lấy bỏ các dị vật trong khớp (có thể là các
mẩu sụn khớp bị bong ra, hoặc các thành phần bị canxi hóa), gọt giũa bề mặt
không đều của sụn, cắt bỏ các sụn chêm bị tổn thương.
Cũng thông qua nội soi khớp có thể tiến hành ghép sụn lên bề mặt của
sụn bị thoái hóa. Miếng sụn ghép được lấy từ sụn lành ở chính khớp gối soi
(với diện tích nhỏ, ở nhiều vị trí trên khớp sao cho không gây ra một thoái
hóa khớp thứ phát mới); hoặc người ta lấy sụn ra nuôi cấy ở môi trường
thích hợp bên ngoài, nhằm mục đích nhân lên các tế bào sụn; hoặc tạo ra sụn
từ các tế bào gốc. Sau khi đạt được thể tích sụn nhất định sẽ đem cấy ghép
vào bề mặt sụn tổn thương. Mảnh sụn ghép sẽ phát triển do được nhúng vào
các vùng xương được tưới máu. Kết quả bề mặt sụn bị thoái hóa được phủ
bởi lớp sụn mới. Tuy nhiên hiệu quả đạt được của các kỹ thuật ghép sụn trên
còn chưa cao, do đó chưa áp dụng rộng rãi.
Đục xương chỉnh trục ở xương chày hoặc xương đùi là kỹ thuật tốt để
sửa chữa các khớp bị lệch trục như khớp gối vẹo vào trong hoặc cong ra
ngoài.
Thay khớp gối nhân tạo từng phần hoặc toàn phần: Chỉ định đối với
các trường hợp thoái hóa khớp gối nặng mà các biện pháp điều trị khác
không hiệu quả.
Dự phòng thoái hóa khớp
- Chống các tư thế xấu trong sinh hoạt và lao động. Tránh các động
tác mạnh, đột ngột khi mang vác hoặc lao động nặng.
- Điều chỉnh cân nặng ở trọng lượng lý tưởng.
- Phát hiện và sửa chữa các dị dạng xương, khớp gối, đặc biệt ở trẻ
em.
- Đục xương chỉnh trục trong lệch trục khớp gối (vừa là dự phòng,
vừa để điều trị thoái hóa).