ác sự kiện nổi bật của ngành giáo dục và đào tạo năm 2009
1. Bộ Chính trị ra Thông báo số 242-TB/TW về tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 2
(khoá VIII), phương hướng phát triển giáo dục và đào tạo đến năm 2020.
Ngày 15 tháng 4 năm 2009, Bộ Chính trị ra Thông báo số 242-TB/TW về tiếp tục thực hiện Nghị quyết
Trung ương 2 (khoá VIII), phương hướng phát triển giáo dục và đào tạo đến năm 2020, trong đó đã khẳng
định: Sau 12 năm triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 2, khóa VIII, sự nghiệp giáo dục và đào tạo
nước ta có bước chuyển biến tích cực, đạt được những kết quả quan trọng, về cơ bản đã thực hiện được
các mục tiêu, nhiệm vụ nêu trong Nghị quyết. Tuy nhiên so với yêu cầu của Nghị quyết và yêu cầu phát
triển của đất nước, vẫn còn một số nội dung chưa đạt được. Vì vậy, đồng thời với việc chỉ đạo ngành giáo
dục cần sớm khắc phục những tồn tại, hạn chế yếu kém; Bộ Chính trị cũng đã chỉ rõ bảy nhiệm vụ, giải
pháp để phát triển giáo dục đến năm 2020. Cũng trong Kết luận này, Bộ Chính trị giao Ban cán sự Đảng
Chính phủ xây dựng Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011-2020 và hoàn chỉnh Đề án đổi mới cơ
chế tài chính giáo dục, trình Quốc hội xem xét, quyết định.
Đây là những định hướng chỉ đạo rất quan trọng để giáo dục Việt Nam có thể hội nhập quốc tế vào năm
2020 khi nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp.
Thực hiện Thông báo số 242-TB/TW, ngày 25 tháng 6 năm 2009, Ban Cán sự Đảng Bộ Giáo dục và Đào
tạo đã ra Nghị quyết Thực hiện Kết luận của Bộ Chính trị về việc tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương
2, khóa VIII, phương hướng phát triển giáo dục và đào tạo đến năm 2020; Đồng thời chỉ đạo các sở giáo
dục và đào tạo, các đại học, trường đại học, học viện, trường cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp khẩn
trương, nghiêm túc tổ chức phổ biến, quán triệt và xây dựng chương trình hành động thực hiện Thông báo
số 242-TB/TW của Bộ Chính trị.
2. Quốc hội thông qua Nghị quyết về chủ trương, định hướng đổi mới một số cơ chế tài chính
trong giáo dục và đào tạo.
Tại kỳ họp thứ 5, Chính phủ đã trình Quốc hội Đề án đổi mới cơ chế tài chính giáo dục giai đoạn
2009-2014. Mục tiêu tổng quát của Đề án quan trọng này là: (1) Xây dựng cơ chế tài chính mới cho
giáo dục, nhằm huy động ngày càng tăng và sử dụng có hiệu quả nguồn lực của nhà nước và xã hội
để nâng cao chất lượng và tăng quy mô giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, thực sự coi phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu; (2) Xây
dựng hệ thống các chính sách để tiến tới mọi người ai cũng được học hành với nền giáo dục có chất
lượng ngày càng cao. Đây là một đề án được đánh giá là có tính minh bạch, nhân văn, công bằng và
về tiếp tục đổi mới, đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước, phát hiện, bồi dưỡng, tổng kết và
nhân điển hình tiên tiến.
Ngày 18 tháng 12 năm 2009, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức Hội nghị tổng kết 5 năm thực hiện
Chỉ thị 39-CT/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục đổi mới, đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước, phát
hiện, bồi dưỡng, tổng kết và nhân điển hình tiên tiến, Hội nghị đã khẳng định, trong 5 năm qua (2004-
2009) công tác thi đua trong toàn ngành đã có sự chuyển biến về chất, công tác phổ biến, nhân điển
hình tiến có bước tiến bộ vượt bậc. Ngành giáo dục là ngành đầu tiên thực hiện nói không với bệnh
thành tích thông qua việc triển khai cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh” gắn với cuộc vận động “Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục”;
cuộc vận động “Mỗi thầy giáo, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo” và phong trào
thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”.
Ngành đã huy động được 2 Bộ (Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch), 3 đoàn thể
(Trung ương Đoàn Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Hội
khuyến học Việt Nam), 3 cấp (trung ương, địa phương và cơ sở) cùng tham gia, từ đó đã tạo được cơ
chế xã hội bền vững trong việc giải quyết vấn đề học sinh bỏ học, đổi mới phương pháp dạy học, phát
huy tính chủ động, tích cực, sự sáng tạo của học sinh trong học tập và các hoạt động xã hội, tạo môi
trường giáo dục lành mạnh, thân thiện, tăng cường giáo dục đạo đức, giáo dục truyền thống, nhờ đó,
đã khơi dậy và phát huy mạnh mẽ sức sáng tạo trong dạy và học của giáo viên và học sinh, tạo động
lực để đội ngũ cán bộ, giáo viên, công nhân viên, sinh viên, học sinh trong ngành thực hiện tốt nhiệm
vụ mà Đảng,Nhà nước và nhân dân giao cho.
5. Đánh giá kết quả năm đầu tiên triển khai phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân
thiện, học sinh tích cực”
Sự kiện quan trọng này được tổ chức trọng thể vào ngày 22 tháng 8 năm 2009 tại một trong 5 di tích
lịch sử văn hoá mà Bộ Giáo dục và Đào tạo hỗ trợ tôn tạo bảo vệ, đó là Đền thờ nhà giáo Chu Văn An
(trong quần thể di tích núi Phượng Hoàng, huyện Chí Linh, Hải Dương) với sự tham dự của đại diện 5
Bộ, ngành phối hợp: Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch, Trung ương Đoàn
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Hội khuyến học Việt Nam
và những đơn vị, cá nhân tiêu biểu trong thực hiện phong trào có ý nghĩa này.
Phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” ngay từ khi triển khai đã được
sự đồng tình, hưởng ứng của toàn ngành và toàn xã hội, vì vậy đã tạo nên những chuyển biến rõ nét
bộ môn, phòng thí nghiệm thực hành được sử dụng đạt hiệu quả cao.
Các dự án giáo dục cũng tập trung cho vấn đề này bằng những thành phần cụ thể nhằm nâng cao
năng lực đổi mới phương pháp dạy học cho giáo viên. Cũng theo xu thế này, các trường sư phạm đã
vào cuộc một cách tích cực hơn cùng với việc đổi mới ở trường phổ thông, tiến tới sẽ phải đi trước
một bước trong đổi mới phương pháp dạy học.
7. Tổ chức đánh giá chương trình, sách giáo khoa tiểu học và trung học trên quy mô toàn quốc
Tháng 9 năm 2009, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức đánh giá toàn diện chương trình, sách giáo
khoa (lần 2) sau 3 năm triển khai thực hiện chương trình, sách giáo khoa mới (lần thứ nhất tổ chức
vào tháng 5 năm 2008). Việc đánh giá được thực hiện từ các tổ chuyên môn ở các trường đến các
Phòng Giáo dục và Đào tạo và Sở Giáo dục và Đào tạo; đồng thời có sự tham gia đánh giá độc lập
của Hội Khuyến học Việt Nam, Hội Cựu Giáo chức Việt Nam, Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật
Việt Nam.
Tiếp thu các ý kiến góp ý, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã rà soát, chỉnh sửa sách giáo khoa; triển khai
mục “Góp ý sách giáo khoa” trên trang thông tin điện tử của Bộ; điều chỉnh một số nội dung của
chương trình, sách giáo khoa theo hướng giảm tải một số môn học, tích hợp một số nội dung của các
môn học và hoạt động giáo dục để giảm khối lượng kiến thức và thời gian dạy học; điều chỉnh về cách
thức kiểm tra, đánh giá.
Bộ đã biên soạn và ban hành tài liệu Hướng dẫn dạy học theo chuẩn kiến thức kỹ năng trong
chương trình giáo dục phổ thông nhằm giúp giáo viên định hướng đúng nội dung giảng dạy của các
môn học, trên cơ sở đảm bảo các yêu cầu tối thiểu, có thể nâng cao ở mức phù hợp với năng lực
nhận thức của các học sinh khá, giỏi. Các nhà trường đã căn cứ vào hướng dẫn nói trên để tổ chức
giảng dạy bám sát chuẩn kiến thức, kỹ năng được qui định trong chương trình giáo dục phổ thông;
bảo đảm cân đối giữa yêu cầu trang bị kiến thức với việc rèn luyện kỹ năng và giáo dục thái độ cho
học sinh; hướng dẫn học sinh vận dụng kiến thức đã học để giải quyết các vấn đề thực tiễn.
Tài liệu này hướng dẫn này đã được triển khai ngay trong học kỳ I năm học 2009-2010 và được các
cơ sở đánh giá là có tác dụng tốt trong đổi mới phương pháp dạy học.
8. Ban hành Chương trình giáo dục mầm non mới và xây dựng xong Đề án Phổ cập mẫu giáo
cho trẻ 5 tuổi.
Trên cơ sở nghiên cứu, xem xét nội dung các chương trình giáo dục mầm non đã được ban hành,
căn cứ vào tình hình phát triển kinh tế, xã hội của các địa phương, các vùng miền khác nhau, Bộ Giáo
xã hội. Bộ cũng sẽ xây dựng quy chế qui định rõ trách nhiệm của cấp Bộ (Bộ Giáo dục và Đào tạo và
các Bộ ngành liên quan), Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố có trường đại học, cao đẳng và bản thân
các trường đại học, cao đẳng.
Ngày 29 tháng 10 năm 2009, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ về Sự phát
triển của hệ thống giáo dục đại học, các giải pháp đảm bảo và nâng cao chất lượng đào tạo.
10. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong các hoạt động của ngành
Ngày 01 tháng 6 năm 2009, Thủ tướng Chính Phủ đã ra Quyết định số 698/QĐ-TTg về việc Phê
duyệt Kế hoạch tổng thể phát triển nguồn nhân lực công nghệ thông tin đến năm 2015 và định hướng
đến năm 2020. Đây là yếu tố then chốt có ý nghĩa quyết định đối với việc phát triển và ứng dụng công
nghệ thông tin trong toàn ngành.
Thực hiện đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức tập huấn cho
hơn 5.000 cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và giáo viên của 35 Sở Giáo dục và Đào tạo; ký kết thỏa
thuận hợp tác với Tập đoàn Intel triển khai Chương trình giáo dục điện tử; phối hợp với Tổng công ty
Viễn thông Quân đội Viettel tài trợ miễn phí việc kết nối Internet băng thông rộng, thiết bị kết nối và
thuê bao hàng tháng tới tất cả các trường phổ thông, mầm non, các phòng giáo dục và đào tạo, các
trung tâm giáo dục thường xuyên và trung tâm giáo dục cộng đồng (giá trị hỗ trợ khoảng 330 tỷ/năm).
Đến nay, có khoảng 25.000 trường phổ thông và mầm non (chiếm 64%) trong tổng số 39.000 trường
được kết nối và sử dụng Internet miễn phí. Với thành tựu này Việt Nam là một trong số ít nước trên
thế giới sẽ nối mạng và cho truy cập Internet miễn phí cho tất cả các cơ sở giáo dục mầm non và phổ
thông.
Bộ cũng đã triển khai hệ thống phần mềm hỗ trợ xếp thời khóa biểu cho các trường phổ thông của 35
tỉnh, thành; cung cấp cho toàn ngành các phần mềm quản lý học sinh; xây dựng hệ thống họp và đào
tạo qua mạng; phát động cuộc thi thiết kế bài giảng điện tử e-Learning trên phạm vi toàn quốc. Bộ đã
thực hiện đề án các trường tham gia xây dựng thư viện giáo trình điện tử dùng chung, đến nay đã có
trên 1.100 giáo trình trên mạng để giảng viên và sinh viên sử dụng, đã có trên 13 triệu lượt người truy
cập.
11. Việt Nam đăng cai và tổ chức thành công Hội nghị Bộ trưởng Giáo dục các nước Á- Âu lần
thứ 2 (ASEMME2)
Trong hai ngày 14 và 15 tháng 5 năm 2009 tại Hà Nội đã diễn ra Hội nghị Bộ trưởng Giáo dục các
nước Á- Âu lần thứ 2 (ASEMME2) với khẩu hiệu: "Chia sẻ kinh nghiệm và những bài học thực tiễn về