GV: Đào Hữu Sĩ
Khoa Xây dựng
Chương 3:
DỤNG CỤ VÀ PHƯƠNG PHÁP
ĐO TRONG TRẮC ĐỊA
NỘI DUNG CHƯƠNG 3
Dụng cụ và phương pháp đo góc
- Các loại góc có thể đo
- Thiết bị dùng để đo góc
Dụng cụ và phương pháp đo dài
- Các loại chiều dài
- Thiết bị dùng để đo dài
Dụng cụ và phương pháp đo cao
§3.1 DỤNG CỤ ĐO GÓC
3.1.1 KHÁI NIỆM VỀ CÁC LOẠI GÓC
3.1.1.1 Góc bằng
Góc bằng β hợp bởi hai hướng OA và OB là góc nhị diện hợp
bởi 2 mặt phẳng thẳng đứng chứa hai hướng ấy (Hay góc giữa hai
hướng OA và OB là góc tạo bởi hình chiếu vuông góc của chúng
trên mặt phẳng nằm ngang).
3.1.1.2 Góc đứng V
Góc đứng V của hướng ngắm OM là góc tạo bởi hướng ngắm
đó với mặt phẳng ngang
V
OM
= 0
0
÷ ±90
0
V
OM

a) Theo độ chính xác
- Máy kinh vĩ chính xác cao, có sai số trung phương đo góc: m
ß
=
±0.5”÷1.5”
- Máy kinh vĩ chính xác: m
ß
= ±2”÷10”
- Máy kinh vĩ chính xác thấp: m
ß
= ±15”÷30”
b) Theo cấu tạo
- Máy kinh vĩ cơ học (kim loại): Có bàn độ ngang, đứng được cấu
tạo bằng kim loại, đọc số trực tiếp bằng mắt thường hoặc kính lúp
- Máy kinh vĩ quang học (*): Có bộ phận số, đọc số: làm bằng hợp
chất trong suốt. Đọc số bằng bộ phận kính khuyếch đại.
- Máy kinh vĩ điện tử:
Các bộ phận đọc số, số làm bằng hợp chất trong suốt
Các bàn độ được khắc bằng mã vạch
Đọc số trực tiếp trên màn hình
Có bộ nhớ lưu số liệu
class="bi x0 y0 w1 h9"
3.1.2.3 Cấu tạo máy kinh vĩ kỹ thuật (quang học)
Ở đây ta xét cho máy kinh vĩ kỹ thuật (độ chính xác thấp)
Cấu tạo của máy có 3 bộ phận chính:
- Bộ phận ngắm: Ống kính
- Bộ phận đọc số: bàn độ ngang + đứng
- Bộ phận định tâm cân bằng máy: Ốc cân,
Ống định tâm,
Ống thủy.

Lưới chỉ
class="bi x0 y0 w1 h1"
b) Cấu tạo bộ phận đọc số.
• Bàn độ ngang:
- Đứng yên khi máy xoay quanh
trục đứng
- Khắc vạch từ 0
0
÷ 360
0
theo chiều kim đồng hồ
• Bàn độ đứng:
- Chuyển động cùng ống kính
- Khắc vạch từ 0
0
÷ 360
0
hoặc khắc
đối xứng qua tâm (0
0
÷ 90
0
)
Thường bộ phận đọc số có thang chính (chia đến độ) thang phụ (chia
đến phút)
Độ chính xác đọc số: phụ thuộc vào sai số ước lượng
class="bi x0 y0 w1 h1"
class="bi x0 y0 w2 h1"
Bộ phận đọc số của máy KV 3T5K khi nhìn qua kính hiển vi
c) Cấu tạo bộ phận định tâm cân bằng máy

bọt nước vào ½ khoảng lệch, dùng ốc cân
còn lại đưa bọt nước vào giữa.
Tiếp tục kiểm tra và hiệu chỉnh đến khi đạt.