Công và tội của mèo trong y học
Không có bộ phận nào của mèo được Tây y hay Đông y
dùng làm thuốc. Tuy không được trực tiếp sử dụng làm
thuốc nhưng có sự góp mặt của mèo trong đội ngũ “súc
vật thí nghiệm” cùng với: chuột nhắt trắng, chuột cống
trắng, chuột lang (cobaye), thỏ, chó đã góp phần không
nhỏ cho những nghiên cứu trong y học.
Trong lĩnh vực nghiên cứu thuốc
Mèo thuộc vào hàng khiêm tốn, chỉ xuất hiện trong một số
thí nghiệm. Đối với mèo, người ta thấy có một số bệnh di
truyền giống người như: bệnh bạch tạng (albinism), bệnh
điếc di truyền, tật nhiều ngón (polydactylia), bệnh tạo
xương bất toàn (osteogenesis imperfecta). Chính do đột
biến gen đưa đến các rối loạn di truyền và do có sự tương
đồng nên thay vì thử thuốc trên người để tìm tác động dược
lý di truyền của thuốc (điều này y đức không cho phép),
người ta thử thuốc trên thú vật, trong đó có mèo để xem
thuốc có gây rối loạn di truyền hay không?
Để biết được tác dụng trị ho của một thuốc mới như thế
nào, người ta sẽ thử trên mô hình gây ho ở mèo. Cho mèo
sử dụng thuốc thử nghiệm, sau đó dùng hơi amoniac kích
thích làm mèo ho. Nếu có tác dụng trị ho, thuốc sẽ ức chế
phản xạ ho của mèo (thuốc mới được so sánh với thuốc trị
ho chuẩn là codein).
Mèo còn được chọn để thử xem một thuốc mới có tác dụng
trên huyết áp hay không? Hơn nữa thử trên mèo, người ta
còn biết được thuốc có tác dụng co mạch hay giãn mạch
thuộc loại nào: liệt giao cảm hay liệt đối giao cảm hay thứ
nào khác.
Như vậy, rõ ràng mèo có công không nhỏ trong lĩnh vực
nghiên cứu thuốc. Tuy nhiên, con vật nuôi gần gũi, thân

do HIV/AIDS ở TP. HCM, và có thể gây sảy thai trong ba
tháng đầu thai kỳ ở phụ nữ.
Như vậy, mèo cũng như chó có thể gây bệnh nhiễm ở
người là bệnh ký sinh trùng lạc chỗ. Hiện nay, nhiễm bệnh
ký sinh trùng lạc chỗ là vấn đề lớn với sức khỏe cộng đồng.
Vì vậy, ta nên lưu ý đến việc nuôi súc vật, cả chó lẫn mèo
thật vệ sinh để tránh bị ô nhiễm phân chó, mèo. Nên định
kỳ xổ giun cho chó, mèo tại phòng khám thú y. Với trẻ em,
tốt nhất không nên để trẻ chơi nghịch với chó, mèo.
Bệnh thứ hai mà mèo cũng có thể gây nhiễm cho người gọi
là “bệnh mèo quào”. Đây là bệnh nhiễm trùng xảy ra sau
khi bị mèo quào (90%) hoặc có tiếp xúc gần gũi với mèo
(10%). Trong trường hợp điển hình, người bệnh bị viêm
mủ hạch ở vùng có vết quào, tình trạng này có thể kéo dài
nhiều tuần đến nhiều tháng sau khi bị mèo quào.
Bệnh mèo quào gây ra do bartonella henselae, một trực
khuẩn gram âm. Khoảng 60% trong các trường hợp bệnh
nhân mắc bệnh mèo quào là trẻ con. Mèo bị nhiễm B.
henselae do bọ chét (có tên khoa học là ctenocephalides
felis) truyền vi khuẩn từ mèo bệnh sang mèo lành, và bản
thân bọ chét không lây bệnh cho người. Bệnh từ mèo lây
sang người qua các vết quào. Khoảng 3 - 5 ngày sau khi bị
mèo quào, tại chỗ vết quào xuất hiện một mụn nước nhỏ
sau có mủ, 1 - 2 tuần sau đó, các hạch bạch huyết có liên
quan gần với chỗ mèo quào sẽ sưng to lên, hạch to đau
nhưng mềm. Triệu chứng toàn thân thường là cảm giác mệt
mỏi, biếng ăn, sụt cân. Nếu không được điều trị đặc hiệu,
hạch có thể vẫn to trong nhiều tuần đến nhiều tháng, đôi
khi gây nhầm lẫn với bệnh ung thư hạch (lymphoma).
Các triệu chứng của bệnh sẽ thuyên giảm dần và bệnh mèo