SẢN PHỤ KHOA -
CHĂM SÓC SƠ SINH KHỎE MẠNH
Công tác chăm sóc trẻ sơ sinh trong những ngày đầu sau đẻ là vô cùng quan
trọng, nó ảnh hưởng không ít đến sự phát triển toàn diện của cháu bé trong
tương lai, có thể nói chắc chắn rằng tỷ lệ bệnh tật và tỷ lệ tử vong của trẻ sơ
sinh phô thuộc vào việc chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ rất nhiều.

1. Tiêu chuẩn trẻ sơ sinh khoẻ mạnh

- Đủ tháng: Tuổi thai từ hết tuần 37 đến hết tuần 41.

- Cân nặng lúc đẻ > 2500g.

- Apgar từ 8 điểm trở lên ở phút thứ 1 và 9 tới 10 điểm ở phút thứ 5 sau đẻ.

- Bú khoẻ, không nôn, có tiểu tiện và đại tiện trong vòng 24 giờ sau đẻ.

- Không có dị tật bẩm sinh.

2. Chăm sóc ngay sau đẻ

Cần đề phòng trẻ bị lạnh và nhiễm khuẩn chéo.

2.1. Giữ ấm cho bé: Trẻ có thể bị lạnh ngay cả ở mùa hè, vì ngay khi lọt lòng mẹ,
nước ối bao quanh da của trẻ bay hơi gây mất nhiệt, hay khi da của trẻ tiếp xúc
với đồ vật lạnh sẽ bị truyền mất nhiệt, o đó trẻ dễ bị hạ thân nhiệt, sẽ dẫn đến
viêm phổi hoặc các bệnh khác sau này cho trẻ, vì vậy phòng đẻ cần có điều kiện
chăm sóc như sau:

- Đèn sưởi ấm.


và xà phòng.

- Các dụng cụ sau mỗi lần sử dụng cần được khử nhiễm, đánh rửa sạch bằng nước
và xà phòng rồi hấp tiệt khuẩn như kẹp, kéo, khay

- Tã, áo, khăn quấn bé cần được giữ khô và sạch.

3. Chăm sóc và theo õi những ngày tiếp theo

3.1. Chăm sóc trẻ hàng ngày

- Mầu da: mới lọt lòng a đỏ, sau chuyển hồng hào, từ 3 tới 5 ngày tiếp theo, da trẻ
có mầu vàng nhẹ (vàng da sinh lý), môi hồng. Nếu thấy vàng da sớm (trước 3 ngày)
và tăng nhanh, cần chuyển lên tuyến trên điều trị.

- Nhịp thở: bình thường 40 - 60 lần/1phút, ưới 40 hay trên 60 đều là bất thường,
cần theo dõi tìm kiếm nguy cơ bệnh lý.

- Nhịp tim: bình thường từ 120 đến 140 lần/1phút.
- Thân nhiệt hàng ngày: 36°8 - 37°C.

- Tiêu hoá: bú mẹ, phân vàng 3 - 4 lần/ngày, nếu thấy trẻ bỏ bú cần tìm nguyên
nhân để xử trí hoặc chuyển tuyến.

- Tiết niệu: theo õi nước tiểu

3.2. Chăm sóc rốn

- Chăm sóc rốn là một quá trình liên tục phải làm từ ngay sau đẻ tới khi rụng, lên
sẹo khô, phải đảm bảo vô khuẩn khi cắt và làm rốn.


· Rốn sưng đỏ - có mủ.

· Rốn có lõi to, rỉ máu, ướt.

· Rốn không sạch và trẻ có sốt.

3.3. Chăm sóc da và giữ vệ sinh

- Vệ sinh thân thể, tắm bé hàng ngày bằng nước sạch, ấm từ 35 - 37°C, trong
phòng có nhiệt độ 28 - 32°C, không để gió lùa, chỉ được dùng loại xà phòng có độ
xút thấp (xà phòng thơm), tránh để a b xây xát, tránh để nước vào rốn, vào tai
trẻ, thời gian tắm bé không nên kéo dài quá 7 - 10 phút.

- Nhỏ mắt nước muối sinh lý sau khi tắm cho bé.

- Lau tai cho bé bằng loại tăm bông y tế nhỏ.

- Vệ sinh ăn uống: đồ dùng của trẻ như cốc, thìa, bát phải rửa sạch sau mỗi lần sử
dụng, luộc sôi trước khi dùng, giữ vệ sinh miệng tránh để tưa (đẹn) làm ảnh
hưởng đến ăn uống của trẻ.

- Vệ sinh đồ vải: áo tã, chăn, chiếu, khăn trải giường cho bé phải được thay giặt
hàng ngày.

3.4. Giữ ấm

Phòng trẻ nằm phải ấm (28 - 30°C), không có gió lùa, tã ướt phải thay ngay, cho
trẻ nằm cùng với mẹ, áo tã của trẻ phải khô - sạch và ấm.