Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Âm nhạc cho hs lớp 5
Đề tài: “ Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập
môn Âm nhạc cho học sinh lớp 5”
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Âm nhạc là món ăn tinh thần không thể thiếu được của con người. Hoạt
động Âm nhạc đã trở thành một nhu cầu, một quyền lợi và một nhiệm vụ của
mọi người trong xã hội. Giáo dục Âm nhạc trong nhà trường có mục đích thực
hiện quyền công bằng của trẻ em mọi dân tộc, mọi vùng miền là được học Âm
nhạc và trực tiếp hoạt động Âm nhạc. Giáo dục Âm nhạc cũng như các nội
dung giáo dục khác, ngày càng được các cấp, các ngành quan tâm hoàn thiện
và từng bước đổi mới cho phù hợp với sự phát triển chung của đất nước và thế
giới. Đặc biệt đổi mới phương pháp dạy và học để không ngừng nâng cao chất
lượng giáo dục học sinh đang được thực hiện ở tất cả các cấp học và môn học.
Đối với giáo dục Âm nhạc, đổi mới phương pháp dạy học là: Dạy học
thông qua tổ chức các hoạt động của học sinh. Lấy học sinh làm trung tâm, để
học sinh khám phá những điều chưa biết. Dạy học Âm nhạc phải chú trọng
phương pháp rèn luyện: “Thực hành là sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình dạy-
học”; phương pháp tự học, học tập cá thể phối hợp với học tập hợp tác, kết hợp
đánh giá của thầy và tự đánh giá của trò, tăng cường đồ dùng dạy học cần thiết.
Giờ học Âm nhạc phải là giờ học nghệ thuật hấp dẫn với phương châm: “Học
GVTH: Nguyễn Thị phương Thảo
Trang
1
Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Âm nhạc cho hs lớp 5
vui – vui học”. Vận dụng phương pháp tích hợp trong giảng dạy. Phát triển tai
nghe và sự nhạy cảm về Âm nhạc, tạo ra được cảm xúc cho học sinh, giúp các
em nâng cao năng lực cảm thụ Âm nhạc, đồng thời phải tăng cường các hoạt
động Âm nhạc cho học sinh: xem; nghe; tự thể hiện và bình luận đánh giá. Từ
đó giúp học sinh phát triển toàn diện: Đức –Trí – Thể – Mĩ và các kĩ năng cơ
bản để hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Trước những khó khăn trên tôi mạnh dạn chọn đề tài: “Một số biện
pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Âm nhạc cho học sinh lớp 5” và
áp dụng tại trường TH Nguyễn Thị Minh Khai – Xã Chưkbô – Krông Buk –
Đăk Lăk
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Đề tài này tôi không đi sâu từng chi tiết hay việc làm cụ thể của học
sinh và giáo viên. Mục đích chủ yếu là tìm ra phương pháp nhằm nâng cao
hiệu quả giờ học Âm nhạc bởi vì các em đã bị hụt hẩng kiến thức từ các lớp
dưới. Đồng thời khơi dậy các em sự ham thích để nhận thức đúng đắn hơn về
GVTH: Nguyễn Thị phương Thảo
Trang
3
Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Âm nhạc cho hs lớp 5
tầm quan trọng của môn học. Từ đó các em có cơ hội và điều kiện để phát
triển năng khiếu vốn có của mình.
III. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
- Học sinh khối lớp 5 trường TH Nguyễn Thị Minh Khai - Xã Chưkbô -
Krông Buk - Đăk Lăk.
- Các tài liệu giảng dạy bộ môn Âm nhạc và các tạp chí có liên quan.
IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
Qua thực tế giảng dạy tôi sử dụng một số phương pháp nghiên cứu sau:
1) Phương pháp nghiên cứu lí luận:
Nghiên cứu các tài liệu, tổng hợp các kiến thức và tìm hiểu cơ sở của
việc dạy học Âm nhạc ở cấp Tiểu học.
2) Phương pháp trò chuyện, đàm thoại:
Thường xuyên trao đổi với từng giáo viên chủ nhiệm khối lớp 5, thầy
Tổng phụ trách đội, gần gũi trò chuyện với học sinh nhằm tìm hiểu khả năng
và hứng thú học tập của học sinh đối với môn học, từ đó có phương pháp dạy
học phù hợp hơn đối với các em.
3) Phương pháp quan sát:

Trang
5
Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Âm nhạc cho hs lớp 5
năng ca hát của chính mình. Giúp các em hoà mình vào tập thể, rèn luyện sức
khoẻ, rèn luyện toàn diện nhân cách đồng thời đảm bảo nguyên tắc “Lấy thực
hành làm sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình học tập của học sinh”.
B. PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN
I. MỤC TIÊU CHUNG:
Trước sự phát triển và đổi mới của xã hội, của ngành, môn Âm nhạc
được đặt một vị trí quan trọng trong nhà trường phổ thông. Luôn được các
cấp, các ngành quan tâm tạo điều kiện cho giáo viên dạy Âm nhạc kể cả về vật
chất lẫn tinh thần. Trang thiết bị dạy học ngày càng được đầu tư đầy đủ hơn,
đặc biệt là có cái nhìn đúng đắn hơn đối với môn Âm nhạc.
- Tăng cường và phát huy năng lực cảm thụ Âm nhạc cho học sinh nói
chung, tạo cho các em có năng khiếu có cơ hội khẳng định mình trước tập thể
bạn học trong trường và ngoài xã hội. Từ đó góp phần phát triển về đức - trí -
thể - mĩ cho học sinh.
- Tạo điều kiện cho học sinh phát triển tư duy và năng lực cảm thụ bằng
nhiều hình thức như: Biểu diễn văn nghệ chào mừng các ngày lễ lớn, tổ chức
Hội thi giọng hát hay (cấp tiểu học). Qua đó Âm nhạc có tác dụng mạnh mẽ
GVTH: Nguyễn Thị phương Thảo
Trang
6
Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Âm nhạc cho hs lớp 5
đến từng học sinh, bổ sung vốn hiểu biết nhằm hướng tới “chân - thiện - mĩ”
và làm cho đời sống tinh thần của các em tươi đẹp hơn.
- Học Âm nhạc cần có kĩ năng khi hát, khi đọc các bài tập đọc nhạc và
hiểu biết thêm về một số bài dân ca chọn lọc, truyện kể hay, góp phần vào trí
tưởng tượng phong phú và làm cho con người các em thoải mái hơn trong mọi

nhạc sĩ thiên tài người Đức đó là nhạc sĩ Bét tô ven; các em được nghe các bài
hát dân ca chọn lọc, được làm quen với cách đánh nhịp 2/4.
- Hình nốt trắng, nốt đen, nốt móc đơn, dấu lặng đen, dấu lặng đơn.
- Biết viết một số nốt nhạc trên khuông.
* Về tập đọc nhạc:
- Học 8 bài tập đọc nhạc, làm quen với thang 5 âm: Đô Rê Mi Son La.
Cảm nhận được cao độ của các nốt nhạc và nhận biết được vị trí của các
nốt nhạc trên khuông nhạc.
GVTH: Nguyễn Thị phương Thảo
Trang
8
Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Âm nhạc cho hs lớp 5
- Được hát lời ca của 8 bài tập đọc nhạc khi đã đọc chuẩn về cao độ và
tiết tấu.
CHƯƠNG II: CƠ SỞ THỰC TIỄN
I. THỰC TRẠNG NHÀ TRƯỜNG VÀ ĐỊA PHƯƠNG.
Trường TH Nguyễn Thị Minh Khai có 04 điểm trường, điểm trường
chính đóng tại nông trường Cưkpô - Huyện Krông Buk - Đăk Lăk. Trường có
tổng số 25 lớp với tổng số học sinh là 630 em. Về đội ngũ cán bộ giáo viên
gồm: 39 người.
+ CB_ GV đạt trình độ chuẩn: 100%
+ CB_GV đạt trình độ trên chuẩn: 64,1%
- Những năm trước đây, do nền kinh tế của địa phương còn nhiều khó
khăn dân chủ yếu là làm nông, công nhân cạo mủ cao su, trình độ nhận thức
còn nhiều hạn chế sự quan tâm của chính quyền địa phương chưa đúng mực
và khó khăn hơn là sự quan tâm của phụ huynh học sinh đối với bộ môn Âm
nhạc chưa có.
- Cơ sở vật chất chưa có, việc đầu tư trang thiết bị cho môn học còn hạn
chế. Do đó việc truyền đạt và giúp các em tiếp thu kiến thức Âm nhạc là hết
sức khó khăn, thậm chí những kiến thức đó đến với các em hết sức trừu tượng.

nhạc của học sinh khối lớp 5 tại trường chính có 4 lớp với tổng số: 110 học
sinh. Bằng việc quan sát thực tế các giờ học tôi nhận thấy việc tiếp thu các
kiến thức Âm nhạc và sự yêu thích học tập bộ môn chỉ rơi vào một số em gọi
là có năng khiếu. Còn lại các em khác chỉ học theo bản năng phải học nên ít có
sự sáng tạo trong vận dụng kiến thức.
Trên cơ sở đặt câu hỏi qua phiếu điều tra trắc nghiệm: Em có thích học
bộ môn Âm nhạc không? Vì sao thích? Vì sao không? Kết quả thu đươc như
sau:
STT NGUYÊN NHÂN KẾT QUẢ
Tổng số học sinh: 110 em
1
Do môn Âm nhạc hấp dẫn,
dễ học
55/110 HS = 50%
2
Do môn Âm nhạc khó nhớ,
hay quên
25/110 HS = 22,7%
3 Do thầy cô dạy hay, dễ hiểu 30/110 HS = 27,3%

* Khảo sát trình độ học sinh:
a) Nội dung: Khảo sát chất lượng học tập đầu năm 2009 – 2010 của học
sinh qua việc trình bày một bài hát hoặc đọc một bài tập đọc nhạc mà em đã
học ở lớp 4.
b) Kết quả:
Tổng
số học
sinh
Học sinh hát và đọc 1 bài tập đọc nhạc (TĐN) Ghi chú
Hát đúng, đọc đúng

xa trung tâm phải nói rằng gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, bằng lòng yêu
nghề mến trẻ tôi đã tìm tòi, nghiên cứu và tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến học
sinh học yếu môn Âm nhạc trong nhà trường. Từ đó tôi mạnh dạn đưa ra một
số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Âm nhạc cho học sinh
khối lớp 5. Cụ thể các giải pháp được thực hiện như sau:
I. GIẢI PHÁP THỨ NHẤT: Gây tình thương, tạo sự tự tin, tránh
mặc sự cảm.
Về phía học sinh tôi luôn yêu quý các em như con của mình, tận tình, ân
cần, luôn theo dõi và gần gũi đối với các em chưa biết hát, chưa biết đọc tập
đọc nhạc hoặc đọc sai quá nhiều. Tôi thường xuyên nhắc nhở giảng giải cho
các em hiểu và nắm bắt nội dung trong giờ học Âm nhạc.
Điều quan trọng nhất là tránh trường hợp tạo ra khoảng cách giữa giáo
viên và học sinh. Sau khi đã hướng dẫn xong tôi hát và đọc cho các em thực
hiện lại, kết quả có tiến bộ và tốt hơn trước rất nhiều. Ở đây điều quan trọng là
tôi luôn tạo niềm tin cho các em, tránh sự bi quan, mặc cảm. Luôn tạo cho lớp
học một không khí thoải mái, vui tươi; xây dựng tinh thần đoàn kết giúp đỡ
nhau để các bạn yếu tiến bộ dần trong học tập và theo kịp với các bạn học khá
trong lớp.
GVTH: Nguyễn Thị phương Thảo
Trang
13
Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Âm nhạc cho hs lớp 5
Ví dụ: Qua những tiết có nội dung kể chuyện, ngoài việc kể cho học
sinh nghe tôi còn lồng ghép thêm một vài động tác phụ họa, hài hước theo cốt
truyện để tạo sự vui tươi hứng khởi và sự tập trung chú ý của học sinh. Qua đó
các em cảm nhận nhận được nội dung câu chuyện kể và thích thú hơn khi
được học Âm nhạc.
II. GIẢI PHÁP THỨ HAI: Tìm hiểu đối tượng học sinh
Trong chương trình dạy học Âm nhạc nhằm đảm bảo kết quả việc tiếp
thu và vận dụng lý thuyết vào hoạt động thực tiễn. Khi dạy hát, tập đọc nhạc,

thực hiện đúng. Sau đó kết hợp cho nhận xét chéo nhóm và giáo viên tuyên
dương những nhóm thực hiện đúng nhất. Với cách làm này luôn thu hút được
sự tập trung cao độ của học sinh trong giờ học, từ đó các em dần hình thành
được kĩ năng hát - đọc nhạc và cảm nhận âm thanh trong Âm nhạc.
Ví dụ: Đối với những tiết có nội dung Tập đọc nhạc. Trước tiên tôi sắp
xếp học sinh (học sinh khá ngồi giữa những học sinh trung bình và yếu) để các
GVTH: Nguyễn Thị phương Thảo
Trang
15
Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Âm nhạc cho hs lớp 5
em có sự hỗ trợ cảm âm từ “giọng đọc” của những bạn học khá. Khi các em đã
được học về cao độ và tiết tấu tôi cho đọc thầm 1 lần sau đó đọc theo nhóm và
kết hợp nhận xét chéo nhóm - Giáo viên nhận xét tuyên dương đồng thời động
viên những nhóm đọc chưa đúng. Trong quá trình đọc nhạc tôi luôn là sự hỗ
trợ cho các em những chỗ khó, luôn thể hiện sự quan tâm, ân cần và gẫn gũi
để các em hứng thú hơn trong học tập và không bị phân tán tư tưởng.
IV. GIẢI PHÁP THỨ TƯ: Quan hệ với gia đình học sinh và xã hội
Đứng trước tình hình học sinh lơ là và học yếu môn Âm nhạc, đó cũng
là một nỗi lo âu cho người giáo viên đang trực tiếp giảng dạy trong nhà
trường. Tôi đã tìm hiểu và đưa ra rất nhiều phương pháp để giúp cho các em
học tốt hơn, tiến bộ hơn.
- Luôn tạo mối quan hệ thân thiết, sự gần gũi giữa thầy và trò với mục
đích nhằm nâng cao chất lượng học tập cho các em, giúp các em có được nền
tảng cho những lớp sau.
- Tôi gặp một số phụ huynh và trao đổi về tình hình học tập của các em
cho phụ huynh biết, (ví dụ như: các buổi họp phụ huynh) tâm sự cùng phụ
huynh để phụ huynh hiểu được tầm quan trọng của bộ môn và có biện pháp
nhắc nhở giáo dục con em cố gắng trong học tập. Đồng thời tôi hướng dẫn cho
các em tạo một góc học tập ở nhà. Từ đó không những nâng cao chất lượng
môn Âm nhạc mà các môn học khác cũng tiến bộ hơn nhiều. Ngoài ra, tôi còn

- Qua mỗi tiết lên lớp học sinh rất vui, hứng thú hơn vì thầy cô giáo
giảng dạy nhiệt tình, quan tâm đến học sinh, hiểu được tâm tư nguyện vọng
của học sinh. Chất lượng học tập môn Âm nhạc tiến bộ hơn rất nhiều so với
đầu năm học.
- Các em được học, được chơi, được vận động và được hiểu biết nhiều
hơn so với một số môn khác. Nắm chắc nội dung và cách trình bày mỗi bài
hát, mỗi bài tập đọc nhạc. Hiểu biết thêm một số nhạc cụ nước ngoài và được
nghe thầy cô giáo kể chuyện, hiểu được các câu chuyện kể.

Cụ thể kết quả đến cuối học kì I đạt được như sau:
Tổng
số học
sinh
Xếp loại học lực học kì I - Môn âm nhạc khối lớp 5 Ghi chú
Học sinh
hoàn thành tốt
(Loại A
+
).
Học sinh
hoàn thành
(Loại A).
Học sinh
chưa hoàn thành
(Loại B).
SL TL SL TL SL TL
110
em
36 HS 32,8% 74 HS 67,2% 0 HS 0%
Tính đến

Chất lượng học tập bộ môn là điều mà tất cả giáo viên cần quan tâm. Nó
góp phần cho sự phát triển toàn diện đối với học sinh trong trường phổ thông.
Hơn nữa, Âm nhạc là một nhu cầu không thể thiếu trong đời sống tinh thần
của mỗi con người. Nên việc dạy Âm nhạc cho học sinh là tạo môi trường cho
các em được hát, được hoạt động, được nhận thức, được cảm thụ Âm nhạc và
một số kiến thức phổ thông về Âm nhạc. Tất cả những yếu tố đó sẽ mang lại
cho các em một kiến thức Âm nhạc tối thiểu nhất. Việc tạo không khí vui tươi,
thoải mái trong giờ học nhằm nâng cao chất lượng học tập cho học sinh là
nhiệm vụ cần thiết đối với mỗi giáo viên. Vì Âm nhạc góp phần cùng các môn
học khác giáo dục nhân cách, làm cho các nội dung học tập ở trường tiểu học
có tính toàn diện, làm thăng bằng, hài hoà các hoạt động học tập của học sinh.
Qua việc nghiên cứu sử dụng các giải pháp trên bản thân tôi nhận thấy
hiệu quả rõ rệt: Giờ học sôi nổi hơn, học sinh hiểu và thích học bộ môn hơn,
không còn chay lười và suy nghĩ lệch lạc như trước nữa, chất lượng học tập
bộ môn ngày được củng cố và tiến bộ hơn nhiều.
II. KIẾN NGHỊ VÀ ĐỀ XUẤT:
- Đối với ngành: Cần quan tâm đầu tư về phòng học đạt tiêu chuẩn cho
các trường tiểu học. Trang bị các tư liệu như tranh, ảnh và các thiết bị liên
quan đến bộ môn Âm nhạc.
- Đối với trường và địa phương: Quan tâm hơn nữa về việc tổ chức các
hoạt động phong trào cho học sinh.
GVTH: Nguyễn Thị phương Thảo
Trang
20
Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Âm nhạc cho hs lớp 5
Trên đây là một vài kinh nghiệm của tôi trong việc nâng cao chất lượng
học tập cho học sinh lớp 5 trong giờ học Âm nhạc ở trường tiểu học. Tuy
nhiên chưa hẳn các giải pháp tôi đưa ra là tối ưu. Rất mong được sự góp ý,
chia sẻ của anh chị và các bạn đồng nghiệp để đề tài này đạt hiệu quả cao
hơn./.

lần)
- Gọi 2 HS hát.
- GV nhận xét, đánh giá.
2. Bài mới:
- Giới thiệu bài (1 phút)
- GV giới thiệu bài học gồm 2 nội
dung:
- GV ghi đầu bài lên bảng.
- Học sinh thực hiện.
Mi - Ma - Mô
- Học sinh lắng nghe.
+ Ôn tập bài hát: Ước mơ
+ Tập đọc nhạc số 4: Nhớ ơn
Bác.
GVTH: Nguyễn Thị phương Thảo
Trang
22
Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Âm nhạc cho hs lớp 5
+ Hoạt động 1: Ôn tập bài hát: Ước
mơ (15 phút) .
+ Câu hỏi: Em hãy cho biết nhạc và
lời bài hát Ước mơ, lời ca của bài hát
nói lên điều gì?
- GV dạo đàn, HS hát lại bài (1 lần)
- GV đàn, hát và sửa lỗi cho HS.
- Dạo đàn, HS hát (cả lớp, từng dãy,
cá nhân )
- GV nêu y/c, dạo đàn, hát gõ đệm
theo nhịp, phách.(1 lần)
- GV dạo đàn, HS hát vận động theo

- Luyện cao độ:
- GV nêu y/c hướng dẫn HS thực hiện
tiết tấu.
- Luyện tiết tấu:
- GV đàn bài TĐN.
- GV tập bài TĐN, HS đọc theo đàn
từng câu (2 lần).
- Bắt nhịp, gõ phách cho HS đọc (1
lần)
- GV sửa lỗi.
- GV đàn bài TĐN, HS đọc cùng đàn
- Gọi từng nhóm đọc.
- GV nêu y/c, HS tự ghép lời ca.
+ Nhịp 2/4.
- Học sinh thực hiện.
+ Gồm các nốt : Đô, Rê, Mi, Son, La,
(Đố)
+ Về tiết tấu : Móc đơn, nốt đen, nốt
trắng
- HS thực hiện (2 lần)
- Học sinh lắng nghe.
- Học sinh thực hiện.
TĐN SỐ 4: Nhớ ơn Bác
Nhạc và lời: Phan Huỳnh Điểu
Vừa phải
GVTH: Nguyễn Thị phương Thảo
Trang
24
Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Âm nhạc cho hs lớp 5
- GV bắt nhịp, HS hát lời ca kết hợp