www.huongdanvn.com
Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Âm nhạc cho hs lớp 5

Đề tài: “ Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập
môn Âm nhạc cho học sinh lớp 5”
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Âm nhạc là món ăn tinh thần không thể thiếu được của con người. Hoạt
động Âm nhạc đã trở thành một nhu cầu, một quyền lợi và một nhiệm vụ của
mọi người trong xã hội. Giáo dục Âm nhạc trong nhà trường có mục đích thực
hiện quyền công bằng của trẻ em mọi dân tộc, mọi vùng miền là được học Âm
nhạc và trực tiếp hoạt động Âm nhạc. Giáo dục Âm nhạc cũng như các nội
dung giáo dục khác, ngày càng được các cấp, các ngành quan tâm hoàn thiện
và từng bước đổi mới cho phù hợp với sự phát triển chung của đất nước và thế
giới. Đặc biệt đổi mới phương pháp dạy và học để không ngừng nâng cao chất
lượng giáo dục học sinh đang được thực hiện ở tất cả các cấp học và môn học.
Đối với giáo dục Âm nhạc, đổi mới phương pháp dạy học là: Dạy học
thông qua tổ chức các hoạt động của học sinh. Lấy học sinh làm trung tâm, để
học sinh khám phá những điều chưa biết. Dạy học Âm nhạc phải chú trọng
phương pháp rèn luyện: “Thực hành là sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình dạyhọc”; phương pháp tự học, học tập cá thể phối hợp với học tập hợp tác, kết hợp
đánh giá của thầy và tự đánh giá của trò, tăng cường đồ dùng dạy học cần thiết.
Giờ học Âm nhạc phải là giờ học nghệ thuật hấp dẫn với phương châm: “Học
vui – vui học”. Vận dụng phương pháp tích hợp trong giảng dạy. Phát triển tai
nghe và sự nhạy cảm về Âm nhạc, tạo ra được cảm xúc cho học sinh, giúp các
em nâng cao năng lực cảm thụ Âm nhạc, đồng thời phải tăng cường các hoạt
động Âm nhạc cho học sinh: xem; nghe; tự thể hiện và bình luận đánh giá. Từ
đó giúp học sinh phát triển toàn diện: Đức –Trí – Thể – Mĩ và các kĩ năng cơ
bản để hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Mục đích giáo dục hiện nay của chúng ta là đào tạo những con người phát
triển toàn diện, những con người có đủ năng lực cần thiêt, đáp ứng sự đỏi hỏi
của cuộc sống hiện đại. Việc giáo dục một con người toàn diện không chỉ giáo

môn Âm nhạc các em rất lơ là, không chú ý, ảnh hưởng lớn đến chất lượng
học tập của bộ môn.
Trước những khó khăn trên tôi mạnh dạn chọn đề tài: “Một số biện
pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Âm nhạc cho học sinh lớp 5” và
áp dụng tại trường TH Nguyễn Thị Minh Khai – Xã Chưkbô – Krông Buk –
Đăk Lăk
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Đề tài này tôi không đi sâu từng chi tiết hay việc làm cụ thể của học
sinh và giáo viên. Mục đích chủ yếu là tìm ra phương pháp nhằm nâng cao
hiệu quả giờ học Âm nhạc bởi vì các em đã bị hụt hẩng kiến thức từ các lớp
dưới. Đồng thời khơi dậy các em sự ham thích để nhận thức đúng đắn hơn về
GVTH: Nguyễn Thị phương Thảo
Trang

2


www.huongdanvn.com
Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Âm nhạc cho hs lớp 5

tầm quan trọng của môn học. Từ đó các em có cơ hội và điều kiện để phát
triển năng khiếu vốn có của mình.
III. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
- Học sinh khối lớp 5 trường TH Nguyễn Thị Minh Khai - Xã Chưkbô Krông Buk - Đăk Lăk.
- Các tài liệu giảng dạy bộ môn Âm nhạc và các tạp chí có liên quan.
IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
Qua thực tế giảng dạy tôi sử dụng một số phương pháp nghiên cứu sau:
1) Phương pháp nghiên cứu lí luận:
Nghiên cứu các tài liệu, tổng hợp các kiến thức và tìm hiểu cơ sở của
việc dạy học Âm nhạc ở cấp Tiểu học.

Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Âm nhạc cho hs lớp 5

- Tạo nên mối quan hệ hai chiều giữa học sinh và giáo viên ngày càng
gắn bó.
- Với cách thức thực hiện của đề tài này: Giúp học sinh tham gia tích cực
trong quá trình học tập, hứng thú khi tìm tòi và sáng tạo vấn đề; hào hứng khi
trình bày sáng tạo của mình.
- Đề tài này là động lực giúp học sinh tham gia tích cực vào các hoạt
động văn hoá văn nghệ do trường lớp, Đoàn, Đội và các đơn vị văn hoá trong
địa bàn tổ chức, tham gia có kết quả ngày một tốt hơn, góp phần phát triển khả
năng ca hát của chính mình. Giúp các em hoà mình vào tập thể, rèn luyện sức
khoẻ, rèn luyện toàn diện nhân cách đồng thời đảm bảo nguyên tắc “Lấy thực
hành làm sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình học tập của học sinh”.

B. PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN
I. MỤC TIÊU CHUNG:
Trước sự phát triển và đổi mới của xã hội, của ngành, môn Âm nhạc
được đặt một vị trí quan trọng trong nhà trường phổ thông. Luôn được các
cấp, các ngành quan tâm tạo điều kiện cho giáo viên dạy Âm nhạc kể cả về vật
chất lẫn tinh thần. Trang thiết bị dạy học ngày càng được đầu tư đầy đủ hơn,
đặc biệt là có cái nhìn đúng đắn hơn đối với môn Âm nhạc.
- Tăng cường và phát huy năng lực cảm thụ Âm nhạc cho học sinh nói
chung, tạo cho các em có năng khiếu có cơ hội khẳng định mình trước tập thể
bạn học trong trường và ngoài xã hội. Từ đó góp phần phát triển về đức - trí thể - mĩ cho học sinh.
- Tạo điều kiện cho học sinh phát triển tư duy và năng lực cảm thụ bằng
nhiều hình thức như: Biểu diễn văn nghệ chào mừng các ngày lễ lớn, tổ chức
Hội thi giọng hát hay (cấp tiểu học). Qua đó Âm nhạc có tác dụng mạnh mẽ
đến từng học sinh, bổ sung vốn hiểu biết nhằm hướng tới “chân - thiện - mĩ”
và làm cho đời sống tinh thần của các em tươi đẹp hơn.

âm, biết lấy hơi và giữ hơi khi hát.
- Biết thể hiện sắc thái tình cảm của tác phẩm khi trình bày bài hát trước
tập thể. Đặc biệt là tạo được sự tự tin khi hát trước đông người từ đó các em
mạnh dạn và tự hào hơn.
* Về khả năng phát triển Âm nhạc:
- Nhận biết một số loại nhạc cụ Việt Nam và một số nhạc cụ nước
ngoài. Hiểu biết các ký hiệu như: Dấu nhắc lại, khung thay đổi.
- Đọc và tìm hiểu hai truyện kể Âm nhạc: trong đó có một truyện kể về
nhạc sĩ thiên tài người Đức đó là nhạc sĩ Bét tô ven; các em được nghe các bài
hát dân ca chọn lọc, được làm quen với cách đánh nhịp 2/4.
- Hình nốt trắng, nốt đen, nốt móc đơn, dấu lặng đen, dấu lặng đơn.
- Biết viết một số nốt nhạc trên khuông.
* Về tập đọc nhạc:
- Học 8 bài tập đọc nhạc, làm quen với thang 5 âm: Đô Rê Mi Son La.

GVTH: Nguyễn Thị phương Thảo
Trang

5


www.huongdanvn.com
Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Âm nhạc cho hs lớp 5

Cảm nhận được cao độ của các nốt nhạc và nhận biết được vị trí của các
nốt nhạc trên khuông nhạc.
- Được hát lời ca của 8 bài tập đọc nhạc khi đã đọc chuẩn về cao độ và
tiết tấu.

CHƯƠNG II: CƠ SỞ THỰC TIỄN


6


www.huongdanvn.com
Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Âm nhạc cho hs lớp 5

đó là sự thiếu hụt các phương tiện dạy học, đặc biệt là nhạc cụ, cùng với
những phương pháp giảng dạy cũ kỹ, giáo viên lại chưa gần gũi với học sinh.
Việc dạy hát và dạy đọc nhạc theo phương pháp truyền miệng khô cứng. Do
đó kết quả đạt được là chưa cao, ít gây hứng thú cho các em trong việc học tập
và tiếp thu kiến thức của bộ môn.
III. ĐIỀU TRA KHẢO SÁT KHỐI LỚP 5:
* Điều tra động cơ học tập:
Dựa vào cơ sở lý luận đã có cùng với thời gian giảng dạy tạỉ trường
Tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai, tôi đã tìm hiểu khả năng học tập bộ môn Âm
nhạc của học sinh khối lớp 5 tại trường chính có 4 lớp với tổng số: 110 học
sinh. Bằng việc quan sát thực tế các giờ học tôi nhận thấy việc tiếp thu các
kiến thức Âm nhạc và sự yêu thích học tập bộ môn chỉ rơi vào một số em gọi
là có năng khiếu. Còn lại các em khác chỉ học theo bản năng phải học nên ít có
sự sáng tạo trong vận dụng kiến thức.
Trên cơ sở đặt câu hỏi qua phiếu điều tra trắc nghiệm: Em có thích học
bộ môn Âm nhạc không? Vì sao thích? Vì sao không? Kết quả thu đươc như
sau:
STT

NGUYÊN NHÂN

KẾT QUẢ
Tổng số học sinh: 110 em


Ghi chú

7


www.huongdanvn.com
Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Âm nhạc cho hs lớp 5

bày diễn cảm.
SL
TL
110

25

22,7%

chưa chính xác
SL
TL
50

45,5
%

biết đọc TĐN
SL
TL
35



www.huongdanvn.com
Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Âm nhạc cho hs lớp 5

đọc nhạc hoặc đọc sai quá nhiều. Tôi thường xuyên nhắc nhở giảng giải cho
các em hiểu và nắm bắt nội dung trong giờ học Âm nhạc.
Điều quan trọng nhất là tránh trường hợp tạo ra khoảng cách giữa giáo
viên và học sinh. Sau khi đã hướng dẫn xong tôi hát và đọc cho các em thực
hiện lại, kết quả có tiến bộ và tốt hơn trước rất nhiều. Ở đây điều quan trọng là
tôi luôn tạo niềm tin cho các em, tránh sự bi quan, mặc cảm. Luôn tạo cho lớp
học một không khí thoải mái, vui tươi; xây dựng tinh thần đoàn kết giúp đỡ
nhau để các bạn yếu tiến bộ dần trong học tập và theo kịp với các bạn học khá
trong lớp.
Ví dụ: Qua những tiết có nội dung kể chuyện, ngoài việc kể cho học
sinh nghe tôi còn lồng ghép thêm một vài động tác phụ họa, hài hước theo cốt
truyện để tạo sự vui tươi hứng khởi và sự tập trung chú ý của học sinh. Qua đó

các em cảm nhận nhận được nội dung câu chuyện kể và thích thú hơn khi
được học Âm nhạc.
II. GIẢI PHÁP THỨ HAI: Tìm hiểu đối tượng học sinh
Trong chương trình dạy học Âm nhạc nhằm đảm bảo kết quả việc tiếp
thu và vận dụng lý thuyết vào hoạt động thực tiễn. Khi dạy hát, tập đọc nhạc,
giáo viên là người cung cấp kiến thức mới cần tiến hành theo một số thao tác
tư duy để kích thích hứng thú tìm hiểu, thể hiện, giúp học sinh nắm chắc cảm
âm và tìm ra cách trình bày đúng đắn nhất. Tránh áp đặt máy móc những quy
tắc mà học sinh chưa được gợi mở suy nghĩ để thực hiện một cách tự giác. Vì
đối tượng ở đây là học sinh vùng II lại cách xa trung tâm gia đình còn khó
khăn, nên rất khó khăn đối với các em trong tất cả các môn học nói chung,
môn Âm nhạc nói riêng. Từ đó tôi luôn dẫn dắt từng bước để các em hiểu

sự tập trung cao độ của học sinh trong giờ học, từ đó các em dần hình thành
được kĩ năng hát - đọc nhạc và cảm nhận âm thanh trong Âm nhạc.

Ví dụ: Đối với những tiết có nội dung Tập đọc nhạc. Trước tiên tôi sắp
xếp học sinh (học sinh khá ngồi giữa những học sinh trung bình và yếu) để các
em có sự hỗ trợ cảm âm từ “giọng đọc” của những bạn học khá. Khi các em đã
được học về cao độ và tiết tấu tôi cho đọc thầm 1 lần sau đó đọc theo nhóm và
kết hợp nhận xét chéo nhóm - Giáo viên nhận xét tuyên dương đồng thời động
viên những nhóm đọc chưa đúng. Trong quá trình đọc nhạc tôi luôn là sự hỗ
trợ cho các em những chỗ khó, luôn thể hiện sự quan tâm, ân cần và gẫn gũi
để các em hứng thú hơn trong học tập và không bị phân tán tư tưởng.
IV. GIẢI PHÁP THỨ TƯ: Quan hệ với gia đình học sinh và xã hội
Đứng trước tình hình học sinh lơ là và học yếu môn Âm nhạc, đó cũng
là một nỗi lo âu cho người giáo viên đang trực tiếp giảng dạy trong nhà
trường. Tôi đã tìm hiểu và đưa ra rất nhiều phương pháp để giúp cho các em
học tốt hơn, tiến bộ hơn.
- Luôn tạo mối quan hệ thân thiết, sự gần gũi giữa thầy và trò với mục
đích nhằm nâng cao chất lượng học tập cho các em, giúp các em có được nền
tảng cho những lớp sau.
- Tôi gặp một số phụ huynh và trao đổi về tình hình học tập của các em
cho phụ huynh biết, (ví dụ như: các buổi họp phụ huynh) tâm sự cùng phụ
huynh để phụ huynh hiểu được tầm quan trọng của bộ môn và có biện pháp
nhắc nhở giáo dục con em cố gắng trong học tập. Đồng thời tôi hướng dẫn cho
các em tạo một góc học tập ở nhà. Từ đó không những nâng cao chất lượng
GVTH: Nguyễn Thị phương Thảo
Trang

10



của học sinh. Chất lượng học tập môn Âm nhạc tiến bộ hơn rất nhiều so với
đầu năm học.
- Các em được học, được chơi, được vận động và được hiểu biết nhiều
hơn so với một số môn khác. Nắm chắc nội dung và cách trình bày mỗi bài
hát, mỗi bài tập đọc nhạc. Hiểu biết thêm một số nhạc cụ nước ngoài và được
nghe thầy cô giáo kể chuyện, hiểu được các câu chuyện kể.
 Cụ thể kết quả đến cuối học kì I đạt được như sau:
GVTH: Nguyễn Thị phương Thảo
Trang

11


www.huongdanvn.com
Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Âm nhạc cho hs lớp 5

Xếp loại học lực học kì I - Môn âm nhạc khối lớp 5
Học sinh
Học sinh
Học sinh
Tổng
hoàn thành
chưa hoàn thành
số học hoàn thành tốt
(Loại A+).
(Loại A).
(Loại B).
sinh
SL
TL

- Trước khi lên lớp, giáo viên cần nghiên cứu kĩ bài, lựa chọn phương
pháp nào có thể truyền đạt kiến thức cho học sinh hay nhất, hiệu quả nhất,
sinh động nhất để sử dụng trong tiết dạy.
- Cần tiến hành luân phiên nhiều phương pháp, linh động trong việc sử
dụng phương pháp. Bám sát đối tượng học sinh, tổ chức lớp học không thụ
động mà cần mang tính khoa học cao. Luôn tạo một không khí thoải mái cho
học sinh trong mọi giờ học.
- Không kỳ thị với những học sinh yếu và học sinh có hoàn cảnh đặc
biệt khó khăn hay dị tật mà cần động viên và gẫn gũi hơn giúp các em tự tin
để học tập tiến bộ.
- Chú ý những học sinh yếu kém, khuyết tật để có hướng bồi dưỡng và
biện pháp khắc phục kịp thời.
- Phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu của từng em, tạo mọi điều kiện để
học sinh được thể hiện năng khiếu của mình trước tập thể.

C. PHẦN KẾT THÚC
I. KẾT LUẬN:
Chất lượng học tập bộ môn là điều mà tất cả giáo viên cần quan tâm. Nó
góp phần cho sự phát triển toàn diện đối với học sinh trong trường phổ thông.
Hơn nữa, Âm nhạc là một nhu cầu không thể thiếu trong đời sống tinh thần
GVTH: Nguyễn Thị phương Thảo
Trang

12


www.huongdanvn.com
Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Âm nhạc cho hs lớp 5

của mỗi con người. Nên việc dạy Âm nhạc cho học sinh là tạo môi trường cho

Trang

13


www.huongdanvn.com
Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Âm nhạc cho hs lớp 5

TẬP ĐỌC NHẠC : TĐN SỐ 4
I. MỤC TIÊU:
- HS thuộc lời ca, hát đúng giai điệu, tiết tấu và thể hiện tình cảm thiết tha,
trìu mến của bài hát. Trình bày bài một cách sinh động trước lớp.
- Đọc đúng cao độ, trường độ các nốt trong bài TĐN số 4, biết ghép lời ca
với nhạc, và gõ theo tiết tấu.
II. CHUẨN BỊ:
- Giáo viên:
+ Một số động tác phụ hoạ bài hát.
+ Đàn điện tử. Bảng phụ bài tập đọc nhạc số 4: Nhớ ơn Bác.
- Học sinh :
+ Nhạc cụ gõ.
+ Vở ghi bài.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC:
Hoạt đông của giáo viên
1. Kiểm tra bài cũ: (4 phút).
- Bài: Ước mơ.
- GV đàn cao độ, HS khởi động
giọng.
- GV dạo đàn, HS hát lại bài hát (1
lần)
- Gọi 2 HS hát.



www.huongdanvn.com
Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Âm nhạc cho hs lớp 5

- Dạo đàn, HS hát (cả lớp, từng dãy,
cá nhân )
- GV nêu y/c, dạo đàn, hát gõ đệm
theo nhịp, phách.(1 lần)
- GV dạo đàn, HS hát vận động theo
nhịp đàn (1 lần).
- GV gợi ý, để HS tự nghĩ động tác
phụ hoạ.
- Gọi từng em lên đơn ca biểu diễn
bài hát trước lớp.
- Gọi từng nhóm lên trình bày bài
trước lớp (HS, GV nhận xét).
- Nhận xét- Tuyên dương.
+ Hoạt động 2: Tập đọc nhạc số 4:
Nhớ ơn Bác. (13 phút)
- GV treo bảng phụ và tranh bài TĐN
số 4.
- Nêu y/c, HS nhận xét bài TĐN.
- GV đàn thang âm, HS đọc theo(2
lần)
- Luyện cao độ:

Gió vờn cánh hoa bay dưới trời…
X



Nhạc và lời: Phan Huỳnh Điểu

GVTH: Nguyễn Thị phương Thảo
Trang

15


www.huongdanvn.com
Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Âm nhạc cho hs lớp 5

- Gọi từng nhóm đọc.
- GV nêu y/c, HS tự ghép lời ca.
- GV bắt nhịp, HS hát lời ca kết hợp
gõ đêm nhạc cụ.

Vừa phải

- Gọi HS đọc bài theo nhóm, cá nhân
( GV nhận xét, động viên HS)
- Học sinh thực hiện theo : Lớp,
dãy, cá nhân.
3. Củng cố dặn dò: (2 phút)
- GV nhắc lại nội dung bài học.
- Nhận xét giờ học
- Nhắc HS về hoc bài.

- Học sinh lắng nghe.
- Về nhà học bài.

..............................................................................................................................
..............................................................................................................................
..............................................................................................................................
..............................................................................................................................
......................................................................................................................

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ GD&ĐT, công văn số: 896/BGD&ĐT- GDTH, Hướng dẫn điều
chỉnh việc dạy và học cho học sinh tiểu học năm 2006.
2. Hoàng long ( chủ biên ) – Lê Minh Châu – Hoàng Lân – Lê Đức Sang
– Nguyễn Hoàng Thông – Lê Anh Tuấn, Sách giáo viên Âm nhạc 5 –
Nhà xuất bản giáo dục, Năm 2006.
3. Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên môn Âm nhạc bậc tiẻu học và một số
tài liệu có liên quan khác.
GVTH: Nguyễn Thị phương Thảo
Trang

17


www.huongdanvn.com
Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Âm nhạc cho hs lớp 5

Mục lục
----------Trang

A - Phần mở đầu
I. Lý do chọn đề tài
II. Mục đích nghiên cứu
III. Đối tượng nghiên cứu

5

I. Thực trạng nhà trường và địa phương
II. Nguyên nhân
III. Điều tra khảo sát học sinh khối lớp 5

5
6
6

Chương III: Nội dung đề tài: “Một số biện pháp nhằm
nâng cao chất lượng học tập môn Âm nhạc cho học sinh lớp 5.

8

I. Giải pháp thứ nhất
II. Giải pháp thứ hai
III. Giải pháp thứ ba
IV. Giải pháp thứ tư

8
8
9
10

Chương IV: Kết quả và bài học kinh nghiệm

10

I. Kết quả