MT S BIN PHP NHM NANG CAO CHT LNG GING DY
MễN M NHC PHN MễN HT TRNG TIU HC
I.T VN
Bất cứ nền Giáo dục nào cũng dựa trên yêu cầu đòi hỏi của xã hội. xã hội
càng phát triển thì yêu cầu của sản phẩm của nền Giáo dục ngày càng cao về
chất lợng. Nhất là trong xã hội loài ngời, Giáo dục là quá trình truyền đạt và
tiếp thu những kinh nghiệm lịch sử xã hội từ các thế hệ khác, là một quá
trình tác động để hình thành nhân cách con ngời.
Giáo dục có một vị trí đặc biệt quan trọng trong đời sống xã hội .
Là đỉnh điểm của ý thức con ngời,đợc tiến hành trên cơ sở khoa học . Giáo
dục không chỉ là sản phẩm của xã hội mà đã trở thành nhân tố tích cực, một
động lực thúc sự phát triển của xã hội. có thể nói, giáo dục chính là chìa
khóa mở đờng cho sự phát triển của kinh tế, khoa học- công nghệ, văn học-
chính trị của mỗi quốc gia.
Đất nớc ta đang trong thời kỳ đổi mới và phát triển trong đó ngành
Giáo dục và đào tạo không nằm ngoài quỹ đạo ấy.
Nghị quyết của ban chấp hành Trung ơng Đảng cộng sản Việt Nam lần
thứVIII có đề cập đến vấn đề giáo dục với nội dung định hớng chỉ đạo đối
với công tác Giáo dục và ào tạo là: Đổi mới phơng pháp dạy học, khắc
phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện nếp sống t duy sáng tạo của ngời
học, từng bớc áp dụng phơng pháp tiên tiến bảo đảm thời gian tự học, tự
nghiên cứu cho học sinh
1.C s lý lun
Nghnh giỏo dc vi trng trỏch o to cho t nc nhng cụng dõn
tng lai,nhng con ngi phỏt trin mt cỏch ton din ỏp ng cho s
nghip cụng nghip húa, hin i húa t nc thỡ mi tr em trong tui
phi c n trng, c hc y cỏc mụn hc, trong ú cú mụn m
nhc ngay t bc Tiu hc.Vic a mụn m nhc vo bc Tiu hc nht l
thanh để phát triển trí tuệ và được giáo dục về đạo đức, về tình cảm góp
phần hình thành và phát triển nhân cách con người một cách toàn diện, ca
hát là con đường đưa ta vào thế giới của những cảm xúc tinh tế và sinh động,
đồng thời mở ra cho các em khả năng hiểu biết về Âm nhạc, hiểu biết về
cuộc sống phù hợp với lứa tuổi.
Việc đưa môn Âm nhạc vào trường Tiểu học là phương tiện hữu hiệu, tác
động tích cực, sâu sắc vào ý thức của trẻ em qua các giai điệu, tiết tấu lời
ca
làm phát triển tầm nhận thức về cuộc sống xung quanh, giúp các em cảm
nhận về cái đẹp trong cuộc sống.
Qua các bài học, các em được nghe hát, nghe nhạc, được tập hát, được
múa, được biết một số kiến thức phổ thông Âm nhạc. Tất cả những điều đó
sẽ tạo thành một trình độ văn hóa Âm nhạc tối thiểu để góp phần cùng các
môn học khác giáo dục nhân cách làm cho các nội dung học tập ở trường có
tính toàn diện, làm thăng bằng hài hòa các hoạt động học tập của trẻ em.
Việc đưa bộ môn Âm nhạc vào nhà trường còn có ý nghĩa nhân văn to lớn
đảm bảo cho các em quyền được phát huy tối đa nhân cách, tài năng
( điều 29) “ điều tự do tham gia các sinh hoạt văn hóa nghệ thuật ( điều 31 )
như công ước quốc tế về quyền trẻ em đã quy định.
Không phải ngẫu nhiên nhà sư phạm người Nga Xukhomhnxki đã nói:
“Giáo dục Âm nhạc không phải là đào tạo Nhạc sỹ mà trước hết là giáo dục
con người”
Tuy nhận thức giáo dục Âm nhạc vào mỗi trường Tiểu học còn có nhiều
bất cập và đòi hỏi mỗi giáo viên Âm nhạc cần phải lựa chọn sao cho phương
pháp, hình thức tổ chức dạy học phù hợp với học sinh để giúp các em được
lĩnh hội tri thức, kiến thức Âm nhạc một cách nhẹ nhàng, thoải mái giúp các
em hướng tới những điều tốt đẹp: Chân – Thiện – Mỹ.
2.CƠ SỞ THỰC TIỄN
Học sinh Tiểu học thuộc khu vực miền núi, điều kiện phục vụ học tập của
Các em được hát, múa, vận động theo nhạc. Lời ca tiếng hát làm cho các em
hồn nhiên hơn, hòa nhập hơn tạo cho các em có cuộc sống văn hóa tinh thần,
nhằm phát triển toàn diện.
Nhưng bên cạnh đó có một số em do nhận thức không đúng đã không
hòa mình vào cùng các bạn, không tự giác học, không chăm chỉ thường
xuyên, quên sách, không ghi chép thậm chí không có sách vở.Vì thế bài học
chưa thuộc hoặc không biết hát làm ảnh hưởng đến chất lượng học của lớp.
Nhận thức của cha mẹ học sinh cũng chuyển biến đúng đắn ở gia đình
cha mẹ,ngoài việc học môn văn toán,các bậc phụ huynh cũng rất quan tâm
kiểm tra sách vở, kiến thức Âm nhạc của con em mình tạo điều kiện cho con
em vừa học chính khóa vừa học ngoại khóa. Nhiều bậc cha mẹ rất tự hào, rất
vui sướng khi con có năng khiếu âm nhạc, tạo mọi điều kiện cho con phát
huy mua sắm đàn ogan
Nhưng cũng có những bậc phụ huynh cho rằng môn Âm nhạc là môn
phụ lên không nhắc nhở kiểm tra con em mình học, không trang bị đầy đủ
cho môn âm nhạc,thậm chí không mua cả sách bài tập Âm nhạc cho con
em.Có khi chỉ vì một lý do nào đó mà sẵn sàng cho con em mình nghỉ buổi
tập văn nghệ, hoặc thậm chí không cho tham gia tập văn nghệ mặc dù các
em có năng khiếu Âm nhạc rất tốt.chính vì vậy làm ảnh hưởng đến chương
trình văn nghệ. Bên cạnh đó làm ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả của
các tiết mục.
Ngoài ra học sinh của trường ở nhiều địa bà khác nhau cho nên tập
chung học sinh khi cần thiết là rất khó khăn. Những em học giỏi văn hóa thì
lại có năng khiếu Âm nhạc. Nhưng nhiều phụ huynh lại không tạo điều kiện
cho nhà trường, không cho con em mình tham gia văn nghệ.Đây cũng là một
điều kiện khó khăn cho việc đẩy mạnh phong trào ca hát của nhà trường.
1.2.THỰC TRẠNG GIẢNG DẠY MÔN ÂM NHẠC CỦA TRƯỜNG TIỂU
HỌC
Phương pháp giảng dạy là một yếu tố vô cùng quan trọng trong công
việc quyết định chất lượng giờ dạy. Người giáo viên có phương pháp, có kỹ
Có giáo viên đang áp dụng phương pháp truyền khẩu. Thực tế,
phương pháp này đã mang lại một số tác dụng nhất định như: dễ hát, học
sinh chỉ thực hiện theo động tác lặp lại lời bài hát của giáo viên, mất ít thời
gian, không đòi hỏi trình độ chuyên môn nghiệp vụ quá cao Nhưng
phương pháp này không rèn luyện được kỹ năng ca hát cho các em, dễ gây
nhàm chán, làm mất sự hứng thú trong giờ dạy hát.
Thực tế, không ít giáo viên đã biết tự học, tự rèn luyện, trao đổi kinh
nghiệm với các bạn bè đồng nghiệp để tìm và kết hợp với một vài phương
pháp khác như: Thuyết trình, giảng dạy, dẫn dắt, đặt câu hỏi giúp các em
chủ động được từng phần, từng chi tiết theo yêu cầu của bài học.
2. MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
GIẢNG DẠY MÔN ÂM NHẠC Ở TIỂU HỌC
2.1Giải pháp cụ thể.
2.1.1Thay đổi quan niệm, nhận thức của ban lãnh đạo nhà trường.
Ban giám hiệu của trường đã xác định rõ mục đích, ý nghĩa của việc
giảng dạy Âm nhạc trong trường Tiểu học. Nhằm cho các em hiểu biết sơ
đẳng về cái hay, cái đẹp trong Âm nhạc.Thông qua môn Âm nhạc là con
đường tác động vào toàn bộ thế giới tâm hồn trẻ thơ của các em, đưa các em
vào thế giới những âm chúng ta đồng thời mở ra cho các em khả năng hiểu
biết Âm nhạc, có thẩm mỹ đời sống tinh thần. Từ đó tác động một cách toàn
diện tới nhân cách của học sinh.Bằng những ngôn ngữ đặc thù của Âm nhạc,
sự phong phú của những giai điệu giúp các em mở rộng tầm hiểu biết, tô
điểm cho cuộc sống những cảm xúc mới mẻ và vui tươi.Tạo cho các em có
niềm hứng thú, say mê khi học Âm nhạc, học hát,nghe và thưởng thức Âm
nhạc. Giáo dục năng lực cảm thụ Âm nhạc gợi mở khích lệ tiềm năng nghệ
thuật, trí tuệ phát triển, bồi dưỡng tình cảm trong sáng lành mạnh.Giúp các
em cảm thụ được vẻ đẹp thiên nhiên, quan hệ đạo đức và lao động, gợi mở
cho các em những biểu tượng cao cả, vĩ đại, tuyệt vời trong thế giới xung
quanh.Điều này đã được các em cảm nhận trong nội dung các bài hát từ lớp
1 đến lớp 5. Các bài hát có nội dung ca ngợi quê hương đất nước, tình cảm
Vì là môn nghệ thuật có đặc thù hoạt động, thực hành mang tính động,
âm vang nên để khỏi ảnh hưởng đến môn học khác cần có phòng cách âm
riêng trong đó có đủ trang thiết bị. Ngoài ra cần sưu tầm tác phẩm phù hợp
với lứa tuổi học sinh, trang thiết bị tủ sách giáo khoa cho học sinh. Tăng
cường sách hướng dẫn bài soạn mẫu cho giáo viên tham khảo, tạp chí thông
tin về phương pháp dạy môn Âm nhạc trong nước và trên thế giới.
Tranh ảnh minh họa cũng là tư liệu, là đồ dùng học tập cho các em để
gây hứng thú ngay đầu giờ, các tuyển tập bài hát càn soạn thảo in ấn đẹp,
đúng và hấp dẫn.
2.1.3.Đổi mới nâng cao công tác chuẩn bị của giáo viên.
* CÊu tróc của kế hoạch bài học chủ yếu gồm các phần sau :
- Mục đích yêu cầu của bài dạy.
+ Xác định rõ những yêu cầu phần Hát, tập đọc nhạc, âm nhạc thường
thức cho mỗi tiết học.
-Chuẩn bị :
Nêu rõ các phần chuẩn bị đồ dùng dạy học của học sinh và giáo viên .
-Các hoạt động chủ yếu:
Ở phần này trình bày cụ thể các bứơc lên lớp, các phương pháp dạy
học chủ yếu khi áp dụng vào tiết học.
- Rút kinh nghiệm bổ sung.
Giáo viên nhận xét, đánh giá tình hình học tập và đưa ra những ý kiến
rút kinh nghiệm.
Tôi sẽ đưa ra một tiến trình lên lớp giảng dạy được cụ thể hoá, cải tiến
thêm một mô hình mới hơn, rõ nét hơn trong khuôn biên soạn ở phần:
Đổi mới nâng cao phuơng pháp giảng dạy.
2.4. Đổi mới, nâng cao phương pháp giảng dạy
2.4.1. Mục đích, ý nghĩa
Mỗi lĩnh vực tri thức, mỗi môn học đều có những đặc điểm riêng,
những phương pháp giảng dạy riêng biệt. Do đó, ở mỗi phân môn cũng
chẽ với nhau.
2.2. Các nguyên tắc trong hệ thống phương pháp giảng dạy Âm nhạc.
-Hệ thống phương pháp giảng dạy âm nhạc trong nhà trường phải được
xây dựng trên cơ sở nguyên tắc sau:
-Kiến thức và kĩ năng của các phân môn: học hát, tập đọc nhạc, âm nhạc
thường thức được dạy lý thuýêt để cùng có kỹ năng thực hành. Trên cơ
sở sử dụng thời gian ở trên lớp một cách tối uư để tất cả học sinh được
nhìn, nghe và luyện tập nhiều lần.
-Các đơn vị kiến thức và kĩ năng thực hành của các bài học được biên
soạn sao cho chúng được ôn tập, lặp đi, lặp lai nhiều lần ở những dạng
khác nhau, có độ khó, dễ khác nhau.
-Phải tạo được sự hứng thú học tập của học sinh bằng cách phát huy tính
chủ động sáng tạo của các em trong từng tiết học.Muốn vậy, các bài học
và bài tập phải được biên soạn có hệ thống theo phương trâm: Từ ít đến
nhiều, từ dễ đến khó, từ cụ thể đến trừu tượng Giúp học sinh so sánh
liên tuởng để lấy cái biết rồi, học cái chưa biết, sao cho dung luợng kiến
thức và kỹ năng thực hành của mỗi bên phải vừa sức, dễ hiểu, dể nhỡ, dễ
làm và luôn hấp dẫn đến các em.
2.3 phương pháp dạy hát:
Ở đây tôi muốn đề cập đến phân môn rất quan trọng, then chốt trong
chương trình âm nhạc ở bậc tiểu học đó là phân môn hát.
+ ý nghĩa
Ca hát vốn là một nhu cầu không thể thiếu được đối với các em.xuất phát
từ đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi, đồng thời do tính đặc thù của bộ môn
luôn hấp dẫn, đa dạng, phong phú chứa đựng trong môn nghệ thuật
này.Nếu có thể nói phân môn hát là khâu trung tâm có ý nghĩa quyết định
trong quá trình giảng dạy môn âm nhạc.
+ Mục đích
Việc thực hiện các yêu cầu chung cảu hoạt động ca hát có liên quan chặt
chẽ đến việc giảng dạy phân môn hát của giáo viên như:
- Giới thiệu: Nhạc sĩ Lu Hữu Phớc (1921-
1989) quê ở huyện Ô Môn (Cần Thơ) là một số
các nhạc sĩ nổi tiếng ở nớc ta. Ông đã có nhiều
đóng góp quan trọng cho nền âm nhạc Cách
mạng Việt Nam. Ông là tác giả những bài ca
xuất sắc có giá trị lịch sử nh: "Lên đàng, Hồn
tử sĩ, Giải phóng miền Nam, Tiến về Sài Gòn "
(với các bút danh: Huỳnh Minh Siêng, Lu
Nguyễn, Long Hng ) Để ghi nhớ công lao
của ngời nhạc sĩ đã cống hiến cả đời mình cho
nghệ thuật ÂN Cách mạng, tại T.P Cần Thơ có
- Nghe và ghi nhớ
công viên Lu Hữu Phc và ở huyện Ô Môn
có một trng học phổ thông mang tên ông.
- Bài hát "Reo vang bình minh" ra đời năm
1947 (trích trong vở ca kịch thiếu nhi: Diệt sói
lang).
- Hát mẫu (có đệm đàn) hoặc cho nghe băng,
đĩa.
- Hớng dẫn, đọc mẫu lời ca theo tiết tấu của
bài, phân câu đọc, ngắt lấy hơi nhanh cõu hát
của bài.
* Dạy hát từng câu: 2 đoạn
- Đoạn a: từ đầu đến ngập hồn ta _ âm nhạc
rộn ràng, tơi tắn mở ra một khung cảnh buổi
sáng đầy âm thanh và màu sắc.
- Đoạn b: từ "líu líu đến sáng muôn năm":
Tính chất sôi động, trong sáng, nh reo vui của
vạn vật đón chào một ngày mới bắt đầu.
Reo vang reo, ca vang ca (lấy hơi)
- 1,2 nhóm thực hiện.
c/ Phần kết thúc:
- Củng cố: Hỏi: Em biết bài hát nào về phong
cảnh buổi sáng hoặc về thiên nhiên nói chung ?
GV minh hoạ 1 vài câu trong các bài hát (VD)
bài Gà gáy: dân ca Coống; bài ca đi học (Phan
Trần Bảng); khăn quàng thắp sáng bình minh
(Trịng Công Sơn); trời đã sáng rồi (Nhạc Pháp);
nắng sơm (Hàn Ngọc Bích)
- Lớp hát bài (1 lần)
- DÆn dß: Häc thuéc bµi h¸t "Reo vang b×nh
minh".
- Một số điểm lưu ý khi thực hiện tiến trình dạy hát trên lớp.
- Nhắc nhở học sinh tư thế ngồi thoải mái, tập chung nghe giảng, mắt
nhìn thẳng về phía trước theo sự hướng dẫn của giáo viên.
- Bước hát mẫu, giáo viên có thể mở băng catsset hoặc dùng đàn đánh
giai điệu ( kết hợp lời ca ).
- Khi trong tiến trình dạy bài mới, tuyệt đối không cho các em thực hiện
cùng lúc hai động tác như: vừa hát vừa vỗ tiết tấu.
- Giáo viên cần phân chia câu, đoạn thật hợp lí đảm bảo phù hợp với
hơi thở của học sinh.việc phân chia, đoạn nhạc phải được thực hiện
nghiên cứu kỹ các nét nhạc trong từng bài hát.
- Khi nối các câu nhạc, đoạn nhạc ( theo lối móc xích ) giáo viên cần
thực hiện vịêc hát mẫu ở câu nhạc, đoạn nhạc đó thêm một lần nữa.
Để các em thể hiện bài hát một cách sinh động, đầy cảm xúc và có
sáng tạo. khi huớng dẫn học hát, giáo viên cần chú ý thêm các điểm sau:
- Kết hợp chặt chẽ kỹ năng ca hát với yêu cầu của tác phẩm nghệ thuật
để thể hiện một cách sâu sắc hình tượng nghệ thuật đó.
- Không ngừng chú trọng đến kỹ năng hát tập thể, chuẩn xác, diễn cảm,
+ Hát đuổi.
+ Hát bè ( đơn giản).
+ Nghe tiết tấu quen thuộc để đoán tên bài hát, tên tác giả.
+ Pha trộn giữa hát thành tiếng và hát thầm trong một bài ( nhng giữ
đúng tốc độ, sắc thái, tình cảm của bài). Tôi cho rằng đó là những thủ pháp
vô cùng cần thiết và quan trọng, để tạo ra một hiệu quả trong tiết dạy hát.
Nếu làm đc những điều lu ý trên cũng sẽ chứng minh đc ít nhiều bản
lĩnh, trình độ s phạm của giáo viên đứng lớp.
III. KT QU NGHIấN CU
Đối với môn Âm nhạc, kết quả học tập của các em là qua rèn luyện và
thực hành. Vì vậy, việc tổ chức thi,kiểm tra, đánh gia kết quả ở bộ môn này
được xem như là việc để kiểm tra truyền thụ kiến thức của giáo viên đạt đến
mức độ nào? cũng như khả năng tiếp nhận kiến thức của học sinh đạt đến
đâu?
Cũng như bộ môn khác bộ môn Âm nhạc được tổ chức thi, kiểm tra
đúng chu kỳ, thời điểm đã quy định với nhiều hình thức.chủ yếu được tập
trung trong 2 phân môn: Hát và tập đọc nhạc.
Kết quả học tập của học sinh được đánh giá theo mức độ:
KỲI KỲ II CẢ NĂM
Hoàn thành tốt A+ A+ A+
Hoàn thành A A A
Kết quả khảo sát thực tế
LỚP SĨ SỐ A+ % Nữ A % Nữ
3A 32 11 34 9 21 66 6
3B 30 7 23 3 23 77 7
3C 28 14 50 9 14 50 6
3D 23 9 39 6 14 61 1
4B 35 14 40 14 21 60 0
5A 35 11 31 10 24 69 8
dạy môn Âm nhạc ở trường Tiểu học. Mặc dù giáo viên giảng dạy rất cố
gắng để nâng cao chất lượng cho học sinh từng bước phổ cập được kiến thức
Âm nhạc cho các em.
Trên cơ sở lý luận và thực tiễn tôi cố gắng tìm ra những giải pháp
nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy môn Âm nhạc ở trường Tiểu học.
Muốn nâng cao chất lượng giảng dạy môn hát, phải đổi mới đồng bộ ở tất cả
các mặt như: trình độ năng lực giáo viên, chất lượng soạn thảo giáo án, cơ
chế quản lý điều hành, chế độ đãi ngộ, phương pháp giảng dạy, tinh thần thái
độ của học sinh Tuy nhiên tôi thấy quan trọng và trực tiếp hơn hết chính
là phương pháp giảng dạy.
Những suy nghĩ mà tôi mạnh dạn đưa ra trên cơ sở tiếp thu những
kinh nghiệm đã có từ trước của bản thân và các bậc đồng nghiệp. Đồng thời
đổi mới nâng cao, bổ sung một bước những yếu tố chưa có nhằm tìm ra
những giải pháp có tính khả thi nhất, phù hợp với tình hình Giáo dục. Tôi
nghĩ rằng bằng tấm lòng yêu nghề, yêu trẻ, say mê Âm nhạc, luôn trau dồi
kiến thức, học hỏi kinh nghiệm, phấn đấu không ngừng để hoàn thành tốt
nhiệm vụ được giao, góp phần vào thắng lợi của sự nghiệp Giáo dục của
toàn Đảng, toàn dân ta đề ra.
V.KIẾN NGHỊ
Để thực hiện được mục tiêu đào tạo nhằm nâng cao chất lượng giảng
dạy của bộ môn Âm nhạc của Trường Tiểu Học Quyết Thắng (nói riêng) và
Trường Tiểu Học trong Huyện nói chung.Tôi có một số kiến nghị như sau:
-Phòng Giáo Dục Huyện Đông Triều mời các các chuyên viên giỏi
giàu kinh nghiệm mở lớp hội thảo, các cuộc mạn đàm về chuyên đề Âm
nhạc.
-Tổ chức cho các giáo viên Âm nhạc đi thăm quan học tập kinh
nghiệm ở các Tỉnh, Thành phố.
-Phòng Giao dục cần đầu tư về cơ sở vật chất cho các trường
như:Phòng chức năng,có sân khấu đầy đủ trang âm,loa máy, micrô.
phân môn hát nói riêng tại trường Tiểu học Quyết Thắng.
1.1. Cơ sở vật chất.
1.2. Đội ngũ giáo viên.
1.3. Quan điểm nhận thức của BGH,Giáo viên, phụ huynh và học sinh đối
với môn Âm nhạc.
1.4. Thực trạng giảng dạy môn Âm nhạc của trường tiểu học.
2. Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy phân môn hát
trong môn Âm nhạc ở trường Tiểu học.
2.1.Giải pháp cụ thể
2.1.1.Thay đổi quan niệm nhận thức của ban lãnh đạo nhà trường
2.1.2.Đổi mới về cơ sở vật chất trang thiết bị.
2.1.3. Đổi mới nâng cao công tác chuẩn bị của giáo viên.
2.2. Các nguyên tắc trong hệ thống phương pháp giảng dạy môn Âm nhạc
2.3. Phương pháp dạy hát.
III. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
IV. KẾT LUẬN
V. KIẾN NGHỊ
VI.TÀI LIỆU THAM KHẢO
VII. MỤC LỤC