SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THPT ĐINH CHƯƠNG DƯƠNG
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
VẬN DỤNG MỘT SỐ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC VÀO
DẠY MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP 10
Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên
Chức vụ : Giáo Viên
SKKN môn : Giáo dục công dân
THANH HOÁ NĂM 2013
MỤC LỤC
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Trang 1
II. GIẢI QUYẾT VẤN
ĐỀ Trang 2
1. Giới thiệu một số kĩ thuật dạy học tích
cực Trang 2
1.1 Kĩ thuật khăn trải
bàn Trang 2
1.2 Kĩ thuật các mảnh
ghép Trang 5
1.3. Kĩ thuật
KWL Trang 6
2. Thực trạng của việc vận dụng các kĩ thuật dạy học vào dạy môn
giáo dục công
dân
Trang 8
3. Một số ví dụ cụ thể áp dụng kĩ thuật dạy học tích
cực Trang 9
III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN
NGHỊ Trang 15
1. Kết

thống tri thức cơ bản về giá trị đạo đức- nhân văn, đường lối chính
sách lớn của Đảng, Nhà nước và pháp luật, kế thừa các truyền thống
đạo đức, bản sắc dân tộc Việt Nam; trung thành với lí tưởng độc lập
dân tộc và CNXH; tiếp thu những giá trị tốt đẹp của nhân loại và thời
đại.
Với vị trí và vai trò quan trọng như vậy. Tuy nhiên, môn GDCD
vẫn bị coi là môn học khó, khô và khổ. Nhiều giáo viên chỉ dạy qua
loa, chiếu lệ; còn học sinh thì coi thường môn học. Vì vậy, đòi hỏi mỗi
giáo viên dạy bộ môn phải có những phương pháp thích hợp để tạo
hứng thú cho học sinh trong các giờ học. Để mỗi giờ học không còn là
“nỗi khổ” cho cả thầy và trò.
Xuất phát từ vai trò của bộ môn, thời gian qua bộ giáo dục và
đào tạo cũng đã có nhiều biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy và
học bộ môn. Ban hành hưỡng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức – kĩ năng,
đưa ra một số kĩ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng trong dạy- học
môn GDCD ở trường THPT Qua việc áp dụng những kĩ thuật dạy
học tích cực vào bài dạy, tôi thấy có hiệu quả, tạo được hứng thú cho
học sinh trong các bài học. VÌ vậy tôi mạnh dạn lựa chọn đề tài “ Vận
dụng một số kĩ thuật dạy học tích cực trong giảng dạy GDCD lớp 10 ”
làm sáng kiến kinh nghiệm với hi vọng được chia sẻ những hiểu biết
của mình với đồng nghiệp đồng thời cùng nhau vận dụng vào thực tiễn
để nâng cao chất lượng môn GDCD

II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Phương pháp và hình thức dạy học môn GDCD rất phong phú,
đa dạng, bao gồm các phương pháp hiện đại: (thảo luận nhóm, đóng
vai, giải quyết vấn đề, nghiên cứu trường hợp điển hình, trò chơi, dự
án, động não…)và các phương pháp truyền thống:(thuyết trình, đàm
thoại, kể chuyện…). Bên cạnh những phương pháp dạy học lại có các
kĩ thuật dạy học hỗ trợ. Mỗi phương pháp dạy học và kĩ thuật dạy học

giao tiếp, học cách chia sẽ kinh nghiệm và tôn trọng lẫn nhau.
- Nâng cao hiệu quả học tập
1.1.3. Cách tiến hành
- Chia học sinh thành các nhóm và phát cho mỗi nhóm một tờ
giấy A0
- Trên giấy A0 chia thành các phần, gồm phần chính giữa và các
phần xung quanh. Phân xung quanh được chia theo số thành viên của
nhóm (ví dụ nhóm 4 người). Mỗi người ngồi vào vị trí tương ứng với
từng phần xung quanh.
- Mỗi cá nhân làm việc độc lập trong khoảng vài phút, tập trung
suy nghĩ trả lời câu hỏi/nhiệm vụ theo cách nghĩ cách hiểu riêng của
mỗi cá nhân và viết vào phân giấy của mình trên tờ A0.
- Trên cơ sở những ý kiến của mỗi cá nhân, học sinh thảo luận
nhóm, thống nhất ý kiến và viết vào phần chính giữa của tờ giấy A0
“khăn phủ bàn”.
1.1.4. Một số lưu ý khi tổ chức dạy học theo kĩ thuật khăn phủ bàn
- Câu hỏi thảo luận là câu hỏi mở
- Trong trường hợp số học sinh trong nhóm quá đông, không đủ
chỗ trên “khăn phủ bàn”, có thể phát cho học sinh những mảnh giấy
Viết ý kiến Cá nhân
Viết ý kiến Cá nhân
V
i
ế
t

ý

k
i

gian và hiệu quả học tập không cao.
Trong kĩ thuật khăn phủ bàn đòi hỏi tất cả các thành viên phải
làm việc cá nhân, suy nghĩ, viết ra ý kiến của mình trước khi thảo luận
nhóm. Như vậy có sự kết hợp giữa hoạt động cá nhân và hoạt động
nhóm. Từ đó, các cuộc thảo luận thường có sự tham gia của tất cả các
thành viên và các thành viên có cơ hội chia sẽ ý kiến, kinh nghiệm của
mình, tự đánh giá và điều chỉnh nhận thức của mình một cách tích cực.
Nhờ vậy hiệu quả học tập được đảm bảo và không mất thời gian cũng
như giữ được trật tự trong lớp.
1.2. Kĩ thuật “các mảnh ghép”
1.2.1. Kỹ thuật “các mảnh ghép” là kĩ thuật dạy học mang tính hợp
tác, kết hợp giữa cá nhân, nhóm và liên kết giữa các nhóm nhằm giải
quyết một nhiệm vụ phức hợp, kích thích sự tham gia tích cực cũng
như nâng cao vai trò của cá nhân trong quá trình hợp tác.
1.2.2. Cách tiến hành:
Vòng 1: Nhóm chuyên sâu
Lớp học sẽ được chia thành các nhóm (khoảng từ 3- 6 người).
Mỗi nhóm được giao một nhiệm vụ với những nội dung học tập khác
nhau. Ví dụ:
+ Nhóm 1: Nhiệm vụ A
+ Nhóm 2: Nhiệm vụ B
+ Nhóm 3: Nhiệm vụ C
Mỗi cá nhân làm việc độc lập trong khoảng vài phút, suy nghĩ về
câu hỏi, chủ đề và ghi lại những ý kiến của mình.
Khi thảo luận nhóm phải đảm bảo mỗi thành viên trong từng nhóm
đều trả lời được tất cả các câu hỏi trong nhiệm vụ được giao và trở
thành chuyên gia của lĩnh vực đã tìm hiểu và có khả năng trình bày lại
câu trả lời của nhóm ở vòng 2.
Vòng 2: Nhóm mảnh ghép
Hình thành nhóm mới khoảng từ 3-6 người (bao gồm 1-2 người

- Học sinh xác định động cơ, nhiệm vụ học tập và tự đánh giá kết
quả học tập sau nội dung/bài học thông qua việc xác định những hiểu
biết, kinh nghiệm và kiến thức đã có liên quan đến bài học, xác định
nhu cầu về kiến thức mới và đánh giá kết quả học tập của mình sau bài
học. Trên cơ sở kết quả thu được học sinh tự điều chỉnh cách học của
mình.
- Tăng cường tính độc lập của học sinh.
- Giáo viên có thể đánh giá được kết quả của giờ học thông qua
tự đánh giá, thu hoạch của học sinh. Trên cơ sở đó có thể điều chỉnh
cách dạy của mình cho phù hợp.
Tác dụng đối với học sinh:
- Học sinh xác định được nhiệm vụ học tập, nhu cầu, mong muốn
được trang bị thêm hiểu biết, kiến thức, kỹ năng qua bài học. Qua việc
nhìn lại những gì đã học được sau bài học, học sinh phân tích, đánh giá
những thong tin mới được hình thành và nhận thức được sự tiến bộ của
mình sau bài học.
1.3.3. Cách tiến hành:
Bước 1:
Sau khi giới thiệu bài học, mục tiêu cần đạt của bài học, Giáo viên
phát phiếu học tập “KWL” (Kỹ thuật này có thể thực hiện cho cá nhân
hoặc nhóm học sinh).
Bước 2:
Hướng dẫn học sinh điền các thông tin vào phiếu học tập.
Bước 3:
Học sinh điền các thông tin trên phiếu như sau:
Tên bài học (hoặc chủ đề):…………………….
Tên học sinh (hoặc nhóm học sinh): …………………….
Lớp:………Trường:………………………
K W L
(Điều đã biết) (Điều muốn biết) (Điều đã học được

phương.Thực hiện phương pháp dạy theo mô hình lấy học sinh làm
trung tâm chưa rõ ràng.Vận dụng các yếu tố trực quan để kích thích
người học chưa thật sự sinh động. Học sinh lĩnh hội kiến thức còn
nhàm chán.
Để đáp ứng yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học, Bộ giáo dục
và đào tạo cũng đã ban hành tài liệu và tổ chức tập huấn cho giáo viên
về các kĩ thuật dạy học hiện đại. Từ đó giúp cho giáo viên đổi mới
phương pháp dạy học, nâng cao hiệu quả của giờ dạy.
Nhà trường ủng hộ việc vận dụng phương pháp, kĩ thuật dạy học
tích cực trong dạy học, có máy móc phục cho việc ứng dụng kĩ thuật
dạy học tích cực.
Học sinh nhiệt tình tham gia vào hoạt động để đổi mới phương
pháp học.
Tuy nhiên, cơ sở vật chất phục vụ cho việc ứng dụng dạy học
còn hạn chế.
Một số học sinh còn yếu, lơ là, chưa tiếp cận tốt với các kĩ thuật
dạy học mới.
3. Một số ví dụ cụ thể áp dụng kĩ thuật dạy học tích cực
Ví dụ 1: Ứng dụng kĩ thuật “ khăn trải bàn” và kĩ thuật các
mảnh ghép vào dạy bày bài 7: Thực tiễn và vai trò của thực tiễn
đối với nhận thức
Với mục tiêu: Giúp HS hiểu được thế nào là nhận thức, thực tiễn
và vai trò của thực tiễn đối với nhận thức.Nội dung kiến thức có mối
liên hệ với nhau, giáo viên có thể sử dụng kĩ thuật khăn trải bàn và kĩ
thuật các mảnh ghép để hướng dẫn học sinh
*Sử dụng kĩ thuật “các mảnh ghép”
Trong mục 1 thế nào là nhận thức? Để HS hiểu được về hai giai
đoạn của quá trình nhận thức và rút ra ưu điểm và nhược điểm của
nhận thức cảm tính và nhận thức lí tính. Giáo viên tổ chức cho HS
thảo luận theo kĩ thuật các mảnh ghép

B
A
A
A
Vòng 1
Vòng 2
Trong nội dung vai trò của thực tiễn đối với nhận thức ( mục 3),
giáo viên tổ chức cho HS thảo luận theo kĩ thuật khăn trải bàn.
Giáo viên chia lớp thành 4 nhóm ( tương ứng với các tổ). Giáo
viên phát cho mỗi nhóm một tờ giấy A0. Trên tờ giấy được chia thành
nhiều phần, trong đó có phần trung tâm dành ghi ý kiến thống nhất của
cả tổ sau khi đã thảo luận và phần xung quanh ghi ý kiến của mối cá
nhân.
Nội dung thảo luận của các nhóm
Nhóm 1: tại sao nói thực tiễn là cơ sở của nhận thức? nêu ví dụ
minh họa?
Nhóm 2: Tại sao nói thực tiễn là động lực của nhận thức? Nêu ví
dụ minh họa?
Nhóm 3: Tại sao nói thực tiễn là mục đích của nhận thức? Nêu ví
dụ minh họa?
Nhóm 4: Tại sao nói thực tiễn là tiêu chuẩn để kiểm tra chân lý?
Nêu ví dụ minh họa?
Mỗi cá nhân trong nhóm sẽ làm việc độc lập trong 3 phút, tập
trung suy nghĩ trả lời cho câu hỏi của nhóm theo cách nghĩ của cá nhân
và ghi ý kiến của mình vào phần của mình trên tờ giấy A0. Nếu số
lượng thành viên trong nhóm đông, không đủ chỗ trên tờ giấy A0, giáo
viên có thể phát cho HS một tờ giấy A4 để HS ghi ý kiến của mình và
gắn vào phần xung quanh.
Sau đó nhóm thảo luận trong 3 phút để thống nhất ý kiến và ghi ý
kiến chung vào phần chính giữa của tờ giấy.

Chương Dương
K
(Điều đã biết)
W
(Điều muốn biết)
L
(Điều đã học được
sau bài học)
Ô nhiễm môi trường
đang là vấn đề nóng
bỏng của nhân loại
hiện nay
Thực trạng của ô
nhiễm môi trường
như thế nào?
Nguyên nhân do
đâu ?
Hậu quả như thế nào?
Công dân cần làm gì
để bảo vệ môi
trường?
-
-
-
-
-
Sự bùng nổ về dân số
đang là vấn đề được
nhiều quốc gia trên thế
giới quan tâm

Bước 4:
Sau khi kết thúc bài học, học sinh điền vào cột L của phiếu
những gì vừa học được. Lúc này, HS xác nhận về những điều các em
đã học được qua bài học đối chiếu với những điều muốn biết, đã biết
để đánh giá kết quả học tập, sự tiến bộ của mình qua giờ học.
4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.
Từ thực tế giảng dạy, tôi nhận thấy việc sử dụng các kỷ thuật dạy
học trong các tiết dạy đã đem lại kết quả tốt đẹp trong dạy và học .
Học sinh rất say mê hứng thú khi tìm hiểu bài học. Các em hiểu bài
nhanh và nắm bài vững. Số học sinh hiểu và nắm được bài ngay tại lớp
ngày càng tốt hơn. Các em yêu thích và say mê bộ môn hơn, số học
sinh giỏi và khá ngày càng tăng, số học sinh yếu cũng giảm dần. Vai
trò của bộ môn vì thế cũng được tăng lên.
Góp phần đổi mới công tác dạy học môn GDCD nó chung và
môn GDCD lớp 10 nói riêng theo hướng phát huy tính tích cực của
học sinh.
Là giáo viên đang đứng trên bục giảng khi nghiên cứu đề tài này
nó giúp tôi nắm vững lí luận, nội dung và yêu cầu của một số kĩ thuật
dạy học tích cực có thể áp dụng có hiệu quả hơn trong quá trình dạy
học để nâng cao chuyên môn nghiệp vụ.
C. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Qua thời gian dài giảng dạy, dự giờ đồng nghiệp ở trường trong
quá trình thực hiện nhiệm vụ bản thân tôi đã rút ra những kinh nghiệm
để có thể sử dụng tốt các kỷ thuật dạy học và mang lại hiệu quả cao
là:
- Cần tích cực nghiên cứu các kĩ thuật dạy học tích cực để vận
dụng một cách thành thạo và có hiệu quả vào quá trình dạy học.
- Cần có sự hỗ trợ tích cực về cơ sở vật chất từ phía nhà trường
để hỗ trợ cho việc dạy học.

2013
Tôi xin cam đoan đây là SKKN
của mình viết, không sao chép nội dung
của người khác.
Người viết:
Nguyễn Thị Liên