Vận dụng một số kỹ thuật dạy học tích cực để
nâng cao chất lượngtrong dạy học Văn 6
1. Vấn đề đặt ra:
Trong trường phổ thông hiện nay, việc sử dụng kĩ
thuật dạy học mới giáo viên cần vận dụng hiệu quả
các kĩ thuật dạy học hiện có theo quan điểm dạy học
tích cực kết hợp với các kĩ thuật dạy học hiện đại.
Nếu trước đây giáo viên giảng cho hay bình cho
giỏi –Giáo viên là “chủ thể”của hoạt động thì giờ
đây bằng “kĩ thuật tia chớp”, “kĩ thuật mảnh ghép”,
“kĩ thuật khăn phủ bàn”, “kĩ thuật bản đồ tư
duy”,học sinh tự hình thành kiến thức bài học –
Học sinh là “chủ thể”của hoạt động học tập.
Hiện nay trong giờ học Ngữ văn nói chung và phân
môn Văn nói riêng, thực chất là học sinh hoạt động
theo đặc trưng của môn học, học sinh được cuốn hút
vào những hoạt động học
tập do giáo viên tổ chức chỉ đạo, chủ động khám
phá kiến thức văn chương, có kỹ năng làm
việc độc lập, hợp tác để cùng nhau giải quyết những
vấn đề mà giáo viên đặt ra. Người học giữ vai trò
“trung tâm”tích cực, chủ động trong quá trình học
tập.Kĩ thuật dạy học tích cực có nhiều kĩ thuật khác
nhau. Môn Ngữ văn, ở mỗi phân môn có các kĩ
thuật đặc thù riêng. Ở đây chúng tôi chỉ nói đến một
số kĩ thuật dạyhọc tích cực có thể vận dụng dạy
phần Văn trong chương trình môn Ngữ văn THCS,
đó là:
Kĩ thuật tia chớp.
Kĩ thuật mảnh ghép.
Kĩ thuật khăn phủ bàn.

học sinh có vận động kết hợp với tư duy logic, tình
cảm giọng đọc và thậm chí cả điệu bộ
nhằm giúp học sinh có thể nhập vai, tái tạo lại hình
tượng nghệ thuật, hiểu tác giả, hiểu giá
trị nộ i dung, nghệ thuật của văn bản một cách
chuẩn xác.
Những điều cần lưu ý khi vận dụng kĩ thuật tia
chớp:
Khi vận dụng kĩ thuật tia chớp, câu hỏi đặt ra phải
nhằm tới hiệu quả câu trả lời. Giáo
viên cần chuẩn bị, làm chủ kiến thức mới dẫn dắt
tốt, phát huy được tính tích cực của học
sinh.
Câu hỏi đặt ra phải khuyến khích được tất cả học
sinh trong lớp suy nghĩ, giáo viên
cần tỏ ra hài lòng về kết quả làm việc của học sinh.
Giáo viên cần thận trọng khi chọn câu hỏi, nêu vấn
đề sao cho vừa sức với học sinh
để các em không mất lòng tin, không chán nản ở
những lần học tiếp theo.
Khi dạy tác phẩm văn chương, giáo viên nên chọn
vấn đề có khả năng gây ra sự đa
dạng trong cách nhận thức, cảm thụ để học sinh suy
nghĩ, kích thích được suy nghĩ tìm tòi
của mỗi cá nhân học sinh.
* Kĩ thuật mảnh ghép: Kĩ thuật mảnh ghép là kĩ
thuật tổ chức các hoạt động học tập
hợp tác kết hợp giữa cá nhân, nhóm và liên kết giữa
các nhóm nhằm giải quyết một nhiệm
vụ phức hợp, kích thích sự tham gia tích cực của

thì nhiệm vụ mới sẽ được giao cho các nhóm để giải
quyết (lưu ý nhiệm vụ mới này phải
gắn liền với kiến thức thu được ở vòng 1). Các
nhóm mới thực hiện nhiệm vụ, trình bày kết
quả vòng 2.
Tuy nhiên để đảm bảo cho kĩ thuật mảnh ghép thực
hiện theo quan điểm đổi mới
hiện nay thì khi v ận dụng cần lưu ý:
Nội dung của các chủ đề nhỏ phải có sự liên quan
gắn kết chặt chẽ với nhau.
Đảm bảotất cả mọi học sinh đều hiểu rõ, có khả
năng hoàn thành nhiệm vụ và có khả
năng trình bày lại kết quả thảo luận của nhóm.
Nhóm mảnh ghép cần đảm bảo có đủ thành viên của
các nhóm chuy ên sâu.
Các học sinh phải lắp ghép các mảng kiến thức
thành một “bức tranh”tổng thể.
Nhiệm vụ mới được giao cho nhóm mảnh ghép phải
mang tính khái quát, tổng hợp
các nội dung kiến thức đã nắm được từ các nhóm
chuyên sâu.
Trong khi các nhóm chuyên sâu, nhóm mảnh ghép
làm việc giáo viên cần quan sát, hỗ
trợ kịp thời để đảm bảo thời gian quy định.
* Kĩ thuật khăn phủ bàn:
Kĩ thuật khăn phủ bàn là kĩ thuật tổ chức hoạt động
mang tính hợp tác kết hợp giữa
hoạt động cá nhân và hoạt động nhóm nhằm kích
thích, thúc đẩy sự tham gia tích cực học
1 1 1

phủ bàn:
Câu hỏi thảo luận phải là câu hỏi mở, chính xác, rõ
ràng, hợp lí, câu hỏi phải dựa trên
thông tin mình muốn biết về một vấn đề cụ thể.
Đặt câu hỏi phải mang tính thách thức nhằm kích
thích tư duy cho học sinh.
Tuyên dương câu trả lời đúng, khuyến khích sự nổ
lực của học sinh khi trả lời sai,
giảm thiểu sự chê trách đối với nhóm (cá nhân) trả
lờisai hoặc chưa hoàn thành tốt nhiệm
vụ được giao.
Trong trường hợp số học sinh trong nhóm quá đông,
không đủ chỗ trên “khăn phủ
bàn”, giáo viên phát cho học sinh những phiếu học
tập để học sinh ghi ý kiến cá nhân, sau
đó đính vào phần xung quanh “khăn phủ
bàn”(những ý kiến trùng nhau có thể đính chồng
lên nhau).
Trong quá trình thảo luận thống nhất ý kiến, đính ý
kiến thống nhất vào giữa “khăn
phủ bàn”.
Những ý kiến không thống nhất cá nhân có quyền
bảo lưu và được giữ lại ở phần
xung quanh “khăn phủ bàn”.
Viết
ý
kiến
cá
nhân
4

dụng các thuật ngữ quan trọng để viết trên các
nhánh.
Từ mỗi nhánh chính vẽ tiếp các nhánh phụ để viết
tiếp những nội dung thuộc nhánh
chính đó. Các chữ trên nhánh phụ được viết bằng
chữ in thường.
Tiếp tục như vậy ở các tầng phụ tiếp theo.
4. Hiệu quả đem lại:
Qua vận dụng các kĩ thuật dạy học tích cực nêu trên
vào quá trình dạy học Văn, chúng
tôi nhận thấy chất lượng dạy và học được nâng cao
rõ rệt. Học sinh tích cực, độc lập, sáng
tạo, ý thức được tầm quan trọng của môn Ngữ văn,
hứng thú học tập, tích cực chủ động
tham gia thảo luận,tranh luận xây dựng bài, lớp học
sôi nổi, hình thành tốt kỹ năng làm
việc độc lập, làm việc theo nhóm. Từ đó phát huy tư
duy sáng tạo và giáo dục tư tưởng
quan điểm đúng đắn cho học sinh. Dạy học theo
hướng đổi mới sẽ huy động được năng
lực, nghệ thuật sưphạm của giáo viên.
5. Khả năng áp dụng cho đến thời điểm hiện tại:
5.1 Về tính mới và tính sáng tạo:
Thực hiện đề tài “Vận dụng một số kĩ thuật dạy học
tích cực để nâng cao chất lượng
trong dạy học Văn 6” là xuất phát từ mục tiêu đổi
mới kĩ thuật giáo dục. Chúng tôi mong
muốn phát huy hiệu quả các kĩ thuật dạy học tích
cực đặc thù của phân môn Văn như: kĩ
thuật tia chớp, kĩ thuật mảnh ghép, kĩ thuật khăn

thức, nhu cầu hành động và thái độ tự tin trong học
tập, tạo cho học sinh tích cực tư duy,
say mê học tập, yêu thích bộ môn, hoàn thiện năng
lực văn chương, hình thành ở các em
thái độ học tập đúng đắn.
5.3 Về triển vọng áp dụng và triển khai:
Các kĩ thuật trên không chỉ áp dụng cho việc dạy
học phần Văn ở trường THCS Lộc
Ninh mà còn có thể nhân rộng cho tất cả các trường
THCS trong huyện, trong tỉnh.