Đề tài: ““ Nâng cao hiệu quả việc tổ chức tọa đàm đánh giá văn hóa giao tiếp, ứng
xử của học sinh Trung học phổ thông bằng hình thức sân khấu hóa”
=============================================================
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài
Văn hóa giao tiếp và ứng xử từ lâu đã trở thành một vấn đề được nhiều người
quan tâm. Trong thời đại hội nhập hiện nay, vấn đề giao tiếp và ứng xử lại trở nên quan
trọng và cần thiết hơn bao giờ hết. Trong đó thanh niên đang đối mặt với nhiều khó
khăn trong việc lựa chọn những giá trị mới vừa phù hợp truyền thống của dân tộc vừa
đáp ứng xu hướng phát triển của xã hội hiện đại, nhất là việc lựa chọn hành vi ứng xử
trong cuộc sống, trong học tập, công tác và các mối quan hệ xã hội.
Hành vi ứng xử văn hóa là những biểu hiện hoạt động bên ngoài của con người,
được thể hiện ở lối sống, nếp sống, suy nghĩ và cách ứng xử của con người đối với bản
thân, với những người chung quanh, trong công việc và môi trường hoạt động hằng
ngày. Tuy nhiên hành vi ứng xử văn hóa của mỗi cá nhân là khác nhau, nó được hình
thành qua quá trình học tập, rèn luyện và trưởng thành của mỗi cá nhân trong xã hội.
Bên cạnh những biểu hiện của hành vi ứng xử có văn hóa, hiện nay vẫn còn một
bộ phận trong giới trẻ có những hành vi ứng xử thiếu văn hóa. Ðối với bản thân họ
không có ý chí phấn đấu, sống buông thả, sa đà vào các tệ nạn xã hội: cờ bạc, ma túy,
mại dâm Ðây hoàn toàn là những biểu hiện của nếp sống xa lạ, sai trái, đi ngược với
truyền thống văn hóa dân tộc. Hiện tượng các bạn trẻ là học sinh THPT văng tục, chửi
thề; ngang nhiên vi phạm luật lệ giao thông; có thái độ không đúng mực với người già;
hành động ứng xử thiếu văn hóa nơi công cộng còn khá phổ biến.
Ứng xử như thế nào để được coi là người có văn hóa và làm thế nào để hướng
giới trẻ tới ứng xử có văn hóa? Ðây là vấn đề cấp thiết đặt ra, đòi hỏi chúng ta cần có
sự nhìn nhận nghiêm túc và khách quan.
Thực hiện công Chỉ thị số: 40/2008/CT-BGDĐT ngày 22/7/2008 Về việc
phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích
cực”; thực hiện Kế hoạch năm học số 01/KH-HVM ngày 01/9/2012 của trường
THPT Hà Văn Mao. Sau khi tổ chức Tọa đàm giao tiếp, ứng xử và thấy được hiệu
quả giáo dục, tôi mạnh dạn đưa ra suy nghĩ của mình trong giáo dục văn hóa giao tiếp,

tiếp, ứng xử của học sinh, tìm hiểu nhận thức của HS về văn hóa giao tiếp, ứng xử và
qui trình tổ chức các buổi tọa đàm giao tiếp, ứng xử dành cho học sinh THPT để làm
cơ sở thực tiễn cho đề tài.
+ Phương pháp thực tiễn: Qua thực tiễn tổ chức tọa đàm giao tiếp, ứng xử phân
tích các kết quả thực nghiệm để kiểm tra tính hiệu quả của hình thức sân khấu hóa
trong tổ chức tọa đàm giao tiếp, ứng xử.

-
Người thực hiện: Phạm văn Học
2
Đề tài: ““ Nâng cao hiệu quả việc tổ chức tọa đàm đánh giá văn hóa giao tiếp, ứng
xử của học sinh Trung học phổ thông bằng hình thức sân khấu hóa”
=============================================================
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
A. Giải quyết nhiệm vụ 1: Cơ sở lý luận của giao tiếp, ứng xử và một số phương
pháp tổ chức tọa đàm giao tiếp, ứng xử trong trường THPT
1. Cơ sở lý luận của giao tiếp, ứng xử
1.1. Khái niệm
Giao tiếp, ứng xử là một quá trình con người ý thức được mục đích, nội dung
và những phương tiện cần đạt được khi tiếp xúc với người khác. Trong quá trình giao
tiếp, ứng xử thì cả đối tượng và chủ thể giao tiếp đều ý thức được những nội dung và
diễn biến tâm lý của mình trong giao tiếp, ứng xử. Nhờ đặc trưng này, chúng ta dễ
dàng nhận ra được mục đích của quá trình giao tiếp, ứng xử để làm gì ? nhằm mục đích
gì ?
Giao tiếp, ứng xử diễn ra nhằm trao đổi thông tin, tư tưởng, tình cảm, thế giới
quan, nhân sinh quan, nhu cầu của những người tham gia vào quá trình giao tiếp,
ứng xử. Đặc trưng này có vai trò rất lớn trong sự hình thành và phát triển nhân cách
con người.
• Giúp cho mỗi người tự hoàn thiện mình theo yêu cầu đòi hỏi của nghề nghiệp,
của các quan hệ xã hội mà họ là thành viên.

như sau :
b . Chức năng định hướng hoạt động của con người.
Người giáo viên trong quá trình giảng dạy có thể chỉ nhìn vào nét mặt của học
sinh, sự phản ứng của học sinh trước lời giảng của mình mà nhận ra được mức độ nắm
tri thức của học sinh. Nhờ đó giáo viên điều chỉnh lại cách dạy của mình để quá trình
dạy học đạt kết quả cao. Hay một học sinh có nhiều lần đi học muộn, một học sinh
nhiều lần không thuộc bài, em khác đi học thất thường, buổi đi, buổi nghỉ đều gợi lên
trong suy nghĩ của thầy giáo một hướng giáo dục tìm kiếm những thông tin chính xác
để có những biện pháp giáo dục thích hợp. Đứng về phía học sinh, qua lời giảng của
thầy, cô giáo, các em ý thức được trình độ chuyên môn, những nét tính cách cơ bản của
giáo viên đó. Nhờ đó, các em có những phản ứng trả lời phù hợp với từng thầy, cô.
Trong cuộc sống đời thường, nhất là đối với những người lạ chưa quen biết, lần
tiếp xúc đầu tiên thường là vừa giao tiếp, ứng xử, vừa thăm dò để hiểu đối tượng tiếp
xúc của mình. Mỗi lời nói, cử chỉ, ánh mắt, nụ cười đều bao hàm những khía cạnh
thông tin quan trọng để giúp chúng ta giao tiếp, ứng xử có hiệu quả.
Qua phân tích trên, chúng ta có thể rút ra kết luận :
Quá trình giao tiếp, ứng xử giúp chúng ta khả năng xác định các mức độ nhu
cầu, tư tưởng, tình cảm, vốn sống, kinh nghiệm của đối tượng giao tiếp, ứng xử. Nhờ
đó, chủ thể giao tiếp, ứng xử đáp ứng kịp thời, phù hợp với mục đích và nhiệm vụ giao
tiếp, ứng xử.
c . Chức năng điều chỉnh, điều khiển hành vi.
Giao tiếp, ứng xử là quá trình tiếp xúc có mục đích, nội dung và nhiệm vụ cụ
thể. Nói một cách khác con người ý thức được cần phải làm gì ? Cần đạt được những
gì ? Đó là mặt nhận thức. Trong thực tiễn khi tiến hành giao tiếp, ứng xử không ít
trường hợp chủ thể giao tiếp, ứng xử phải linh hoạt, tùy điều kiện, thời cơ mà thay đổi,
lựa chọn phương tiện ( kể cả ngôn ngữ, cách diễn đạt, giọng điệu ) tùy đối tượng giao
tiếp, ứng xử mà ứng xử.
Phương pháp giáo dục cá biệt thể hiện rất rõ chức năng này của giao tiếp, ứng
xử. Giáo dục phải phù hợp trong hoàn cảnh cụ thể, từng con người cụ thể, từng công
việc, từng loại tiết học mới có thể đạt được chất lượng, hiệu quả cao. Phải qua giao

b. Căn cứ vào mục đích, nhiệm vụ hoạt động của nhóm xã hội, cá nhân mà
người ta chia giao tiếp, ứng xử ra làm hai loại :
- Giao tiếp, ứng xử chính thức
Giao tiếp, ứng xử chính thức là sự giao tiếp, ứng xử giữa các thành viên trong
một nhóm xã hội hoặc các nhóm xã hội chính thức, nghi thức giao tiếp, ứng xử được
dư luận xã hội hoặc pháp luật, phong tục tập quán qui định.
- Giao tiếp, ứng xử không chính thức
Chẳng hạn, sự giao tiếp, ứng xử giữa các cá nhân trên một chuyến xe, tàu ;
những người cùng xem phim, nghệ thuật, cùng mua hàng Giao tiếp, ứng xử không
chính thức là sự giao tiếp, ứng xử giữa các cá nhân trong nhóm không chính thức với
nhau.
1.4. Giao tiếp, ứng xử và sự phát triển nhân cách
- Giao tiếp, ứng xử giúp con người hình thành và phát triển ngôn ngữ:
- Trí tuệ của con người được hình thành và phát triển trong quá trình giao tiếp,
ứng xử với những người xung quanh.
- Giao tiếp, ứng xử giúp cho lao động và các hoạt động của con người mang
tính xã hội, tính tập thể.
Trên cơ sở khoa học về văn hóa giao tiếp, ứng xử tác giả nêu đặc điểm của học
sinh THPT.
1.5. Đặc điểm của học sinh THPT
Học sinh THPT ngày nay có những bước nhảy vọt về chất và hình thức tư duy
trong quá trình học tập và rèn luyện. Các em mạnh dạn hơn, suy nghĩ táo bạo hơn, có
những nhu cầu mới hơn, đặc biệt là nhu cầu về hoạt động. Mặc dù học tập vẫn là hoạt
động chủ đạo, song nội dung và tính chất hoạt động học tập ở lứa tuổi này khác rất
nhiều so với các lứa tuổi trước. Nói đòi hỏi ở các em tính năng động và độc lập cao
hơn, tư duy lôgíc nhiều hơn. Những yêu cầu đó vừa phải được thể hiện trong hoạt động
học tập, vừa phải cụ thể hoá trong các hoạt động của tập thể. Đây là một trong những
đặc điểm rất rõ nét của học sinh THPT. Vì vậy, việc tổ chức các hoạt động với những
hình thức đa dạng do học sinh quản lý và điều khiển đòi hỏi giáo viên phải đổi mới các
phương pháp tổ chức hoạt động tránh áp đặt một chiều hoặc chỉ cực đoan ở một vài

hoá ở những điểm sau:
+ Nắm chắc nội dung hoạt động của từng chủ đề ở từng tháng. Mỗi chủ đề hoạt
động có mục tiêu giáo dục riêng. Từ nội dung hoạt động của chủ đề tháng, tổ chức
Đoàn cụ thể hoá thành nội dung cho hoạt động của từng tuần, nhưng phải đảm bảo tính
thống nhất và mối liên quan chặt chẽ giữa các nội dung hoạt động của các tuần với
nhau.
+ Lựa chọn các hình thức hoạt động phù hợp với nội dung của tuần, của tháng.
Những hình thức này có thể được thay đổi hoặc được nhắc lại ở mỗi chủ đề tháng.
Điều đó sẽ có tác dụng trong việc giúp học sinh thực hiện một cách linh hoạt, chủ động
hơn.
+ Gắn đổi mới các hình thức hoạt động với đổi mới phương pháp tổ chức. Điều
này thể hiện ở chỗ tăng cường tính chất tương tác, tính sáng tạo của học sinh khi tham
gia vào hoạt động. Tính sáng tạo của học sinh.
+ Đổi mới phương pháp tổ chức tọa đàm giao tiếp, ứng xử cần định hướng vào
việc phát triển tính chủ động, tích cực, sáng tạo của học sinh, khả năng hoạt động độc
lập, khả năng tự đề xuất và giải quyết vấn đề trong hoạt động cũng như khả năng tự
kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động của các em. Nói cách khác đó là khả năng tự kiểm

-
Người thực hiện: Phạm văn Học
6
Đề tài: ““ Nâng cao hiệu quả việc tổ chức tọa đàm đánh giá văn hóa giao tiếp, ứng
xử của học sinh Trung học phổ thông bằng hình thức sân khấu hóa”
=============================================================
tra đánh giá kết quả hoạt động của các em, tạo điều kiện cho học sinh phát huy tinh
thần trách nhiệm trong việc tham gia và điều khiển hoạt động của tập thể. Cụ thể là:
- Phải đưa học sinh vào những tình huống cụ thể với những công việc được giao
cụ thể nhằm tăng cường trải nghiệm và phát huy tư duy " quy nạp". Có như vậy mới
giúp các em có điều kiện để trưởng thành.
- Phát huy cao độ khả năng của đội ngũ cán bộ lớp, đồng thời khéo léo lôi cuốn


-
Người thực hiện: Phạm văn Học
7
Đề tài: ““ Nâng cao hiệu quả việc tổ chức tọa đàm đánh giá văn hóa giao tiếp, ứng
xử của học sinh Trung học phổ thông bằng hình thức sân khấu hóa”
=============================================================
Phỏng vấn có tác dụng gợi mở trong học sinh những ý tưởng sáng tạo, táo bạo
mà qua đó các em có thể trao đổi đầy đủ chính kiến của mình về nội dung thảo luận.
2.4. Quá trình tiến hành một buổi tọa đàm giao tiếp, ứng xử:
Bao gồm các bước:
Bước1: Nêu chủ trương tổ chức tọa đàm giao tiếp, ứng xử gồm:
+ Quyết định tổ chức tọa đàm giao tiếp, ứng xử
+ Quyết định chủ đề của tọa đàm giao tiếp, ứng xử
+ Lập bộ phận dự thảo kế hoạch
Bước 2: Dự thảo kế hoạch tổ chức tọa đàm giao tiếp, ứng xử bao gồm:
+ Những căn cứ để tổ chức tọa đàm
+ Mục tiêu
+ Nội dung tọa đàm
+ Đối tượng tham gia
+ Ban chỉ đạo tổ chức tọa đàm giao tiếp, ứng xử
+ Ban tổ chức tọa đàm giao tiếp, ứng xử
+ Ban giám khảo
+ Qui chế và thang điểm tọa đàm
+ Chỉ tiêu khen thưởng
+ Thời gian, địa điểm tổ chức và tổng kết buổi tọa đàm
+ Kinh phí cho buổi tọa đàm
Bước 3: Thông qua kế hoạch tọa đàm giao tiếp, ứng xử và triển khai thực hiện
kế hoạch tọa đàm giao tiếp, ứng xử. Ban tổ chức, ban giám khảo họp triển khai và thực
hiện các nhiệm vụ của mình.

trong Ban giám hiệu nhà trường vì có nhiều vấn đề liên quan đến khâu tổ chức và tìm
nguồn kinh phí cho tọa đàm. Nếu có thể nên mời những người đã có kinh nghiệm tổ
chức, mọi việc sẽ dễ dàng hơn.
- Đối với Ban giám khảo nên mời những giáo viên giỏi chuyên môn, vô tư,
không tọa đàm giao tiếp ứng xử, không thiên vị. Cần có sự thống nhất về đáp án và
thang điểm những người trong ban giám khảo.
- Đối với Ban thư ký cần chọn những người có khả năng tính toán đảm bảo
nhanh, chính xác.
* Trong việc tổ chức tọa đàm người dẫn chương trình có một vai trò quan
trọng. Người dẫn chương trình cần đạt một số tiêu chuẩn sau:
+ Kiến thức vững vàng
+ Thông minh nhanh nhẹn trong ứng xử đối đáp
+ Có khả năng diễn đạt vấn đề trước công chúng. Nếu có giọng trầm, ấm truyền
cảm thì càng tốt.
+ Có thái độ vô tư, khách quan khi bình luận, đánh giá.
- Yêu cầu đối với người dẫn chương trình:
+ Cần nghiên cứu kỹ đối tượng tham gia tọa đàm, nội dung tọa đàm, chuẩn bị
sẵn kịch bản và nhuần nhuyễn trước khi tọa đàm.
+ Cần tuân thủ chương trình đã định, chọn lời dẫn đa dạng, không lặp lại quá
nhiều, tăng giảm âm lượng giọng nói khi cần.
+ Khi đọc câu hỏi tình huống cần rõ ràng, mạch lạc. Biết động viên, khích lệ
người tham gia, tạo cho họ niềm tin, sự bình tĩnh khi trả lời.
+ Thuyết minh gắn gọn, không dài quá và đi lại quá nhiều trên sân khấu.
+ Trước tình huống bất ngờ, cần bình tĩnh chủ động xử lý. Trong trường hợp
ngoài giới hạn cho phép cần xin ý kiến của ban tổ chức hay ban giám khảo, cố vấn.
* Trong việc chuẩn bị hội trường, âm thanh, ánh sáng, các phương tiện kỹ thuật
cần sử dụng việc chuẩn bị phải chu đáo, bố trí hợp lý, dùng các phương tiện vào các
thời điểm thích hợp và kiểm tra kỹ sự hoạt động trước khi tọa đàm bắt đầu.
B.Giải quyết nhiệm vụ 2: Xây dựng và triển khai thực nghiệm tổ chức tọa đàm giao
tiếp, ứng xử tại trường THPT Hà Văn Mao

Tình huống 5: Học sinh gây gổ đánh nhau.
Tình huống 6: Ăn mặc không đúng quy định khi đến trường.
Tình huống 7: Trang điểm, sử dụng gương lược trong giờ học.
Tình huống 8: Không tôn trọng nhân viên nhà trường.
Tình huống 9: Sử dụng điện thoại trong giờ .( Clip)
Tình huống 9: Đi xe hàng hai, hàng ba, đua xe ( Clip)

-
Người thực hiện: Phạm văn Học
10
Đề tài: ““ Nâng cao hiệu quả việc tổ chức tọa đàm đánh giá văn hóa giao tiếp, ứng
xử của học sinh Trung học phổ thông bằng hình thức sân khấu hóa”
=============================================================
III. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:
1. Kết quả:
Qua buổi tọa đàm đánh giá hiệu quả công tác giáo dục văn hóa giao tiếp ứng xử
trong thanh niên học sinh nhà trường tác giả nhận thấy:
- Hầu hết học sinh tham gia tọa đàm đều sôi nổi thảo luận những cái sai, đúng
của từng tình huống qua đó rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân.
- Nề nếp nhà trường và ứng xử văn hoá của học sinh tiến bộ rõ rệt trong 02
tháng cuối năm học (Minh chứng bằng điểm trừ nề nếp).
- Có những tác động nhất định đối với tâm lý của học sinh trong ứng xử văn hóa
trong trường và ngoài xã hội.
- Phản hồi từ phía phụ huynh học sinh cũng rất tích cực. Bác Nguyễn Duy
Thao- Hội trưởng Hội PHHS nhà trường phát biểu “ Có thể nói đây là hững bài học
quý như vàng trong văn hóa giao tiếp của học sinh trường ta, tôi đề nghị BGH, Đoàn
Thanh niên nhà trường nhân rộng các buổi tọa đàm về văn hóa giao tiếp vào các buổi
sinh hoạt lớp để các em học sinh học được nhiều hơn cách giao tiếp thanh lịch, văn
minh của người Bá Thước” .
- Em Nguyễn Thị Khánh Linh - Lớp trưởng 11 A1, MC của chương trình cho

để công tác giáo dục văn hóa giao tiếp, ứng xử cho học sinh ngày càng toàn diện.

-
Người thực hiện: Phạm văn Học
12
Đề tài: ““ Nâng cao hiệu quả việc tổ chức tọa đàm đánh giá văn hóa giao tiếp, ứng
xử của học sinh Trung học phổ thông bằng hình thức sân khấu hóa”
=============================================================
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Tâm lý học Đại Cương - NXB Hà Nội.
2. Báo giáo dục và thời đại.
3. Tâm lý học lứa tuổi và tâm lý học Sư phạm - NXB Hà Nội.
4. Giáo trình lý luận giao tiếp sư phạm - Trường Đại học SP Thái Nguyên 2005
5. Chỉ thị 40/2008/CT-BGDĐT ngày 22/7/2008 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc
phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”; Kế
hoạch triển khai phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích
cực”.
6. Bộ sách giáo dục kĩ năng sống ở trường TH các bộ môn - NXB Giáo dục Việt
Nam.
Thanh Hoá, ngày 02 tháng 05 năm 2013
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
viết, không sao chép nội dung của người
khác.
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ Người thực hiện
Phạm văn Học

-
Người thực hiện: Phạm văn Học
13
Đề tài: ““ Nâng cao hiệu quả việc tổ chức tọa đàm đánh giá văn hóa giao tiếp, ứng

tiếp, ứng xử tại trường THPT Hà Văn Mao, huyện Bá Thước
III. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
1. Kết quả
2. Kiến nghị
1
1
1
1
2
2
3
3
3
3
4
5
5
6
6
7
7
7
7
7
8
8
9
11
11