ĐTDĐ: 0979156178
1
SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO TỈNH QUẢNG NGÃI
SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO TỈNH QUẢNG NGÃI
PHÒNG GD & ĐT HUYỆN SƠN TỊNH
PHÒNG GD & ĐT HUYỆN SƠN TỊNH
CHƯƠNG TRÌNH TÍCH HỢP
GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG
GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG
QUA MÔN LỊCH SỬ BẬC THCS
Sơn Tịnh - Tháng 9/2009
Sơn Tịnh - Tháng 9/2009
GV b¸o c¸o: Ph¹m ThÞ Thu Hoa
GV b¸o c¸o: Ph¹m ThÞ Thu Hoa

TD: 0979156178
2
I. Nguyên tắc chủ yếu của việc xây dựng PP
I. Nguyên tắc chủ yếu của việc xây dựng PP
giáo dục môi trờng trong môn LS (TL tr 32)
giáo dục môi trờng trong môn LS (TL tr 32)
Thứ nhất
Thứ nhất
,
,
phải
phải
lấy kiến thức lịch sử làm nội dung
lấy kiến thức lịch sử làm nội dung
chính

không chỉ
không chỉ
tiến hành trong bài nội
tiến hành trong bài nội
khoá mà
khoá mà
phải tiến hành kết hợp với hoạt động ngoại
phải tiến hành kết hợp với hoạt động ngoại
khoá,
khoá,
đặc biệt là trong các bài dạy học lịch sử địa phơng,
đặc biệt là trong các bài dạy học lịch sử địa phơng,
dạng bài tại thực địa
dạng bài tại thực địa
Thứ t,
Thứ t,
không làm tăng nội dung học tập dẫn đến quá tải. Các nội
không làm tăng nội dung học tập dẫn đến quá tải. Các nội
dung có liên quan đến môi trờng
dung có liên quan đến môi trờng
cần đợc chọn lọc cẩn thận,
cần đợc chọn lọc cẩn thận,
đảm
đảm
bảo cho học sinh vừa nắm vững kiến thức chuyên môn, vừa tăng
bảo cho học sinh vừa nắm vững kiến thức chuyên môn, vừa tăng
thêm kiến thức về môi trờng, có ý thức giữ gìn, bảo vệ môi trờng
thêm kiến thức về môi trờng, có ý thức giữ gìn, bảo vệ môi trờng
và tuyên truyền cho những ngời khác.
và tuyên truyền cho những ngời khác.

không có PPDH GDMT mà chủ yếu dạy học bộ
môn lịch sử. Vì vậy PP chủ đạo vẫn là
môn lịch sử. Vì vậy PP chủ đạo vẫn là
PPDH lịch
PPDH lịch
sử
sử
. Cần tiến hành GDMT thông qua dạy học các
. Cần tiến hành GDMT thông qua dạy học các
khoá trình lịch sử thế giới và dân tộc. Như vậy,
khoá trình lịch sử thế giới và dân tộc. Như vậy,
việc GDMT trong môn Lịch sử làm cho HS hiểu
việc GDMT trong môn Lịch sử làm cho HS hiểu
rõ, sâu hơn quá trình phát triển của xã hội loài
rõ, sâu hơn quá trình phát triển của xã hội loài
người.
người.Cho nên, việc tích hợp GDMT trong môn LS:
Cho nên, việc tích hợp GDMT trong môn LS:

TD: 0979156178
5
1- Phải tuân thủ định hớng đổi mới phơng pháp dạy
1- Phải tuân thủ định hớng đổi mới phơng pháp dạy
học Lịch sử ở trờng phổ thông
học Lịch sử ở trờng phổ thông
-
Định hớng của Bộ GD&ĐT là chuyển từ dạy học thụ động

kiếm tri thức
để nâng cao hiệu quả học tập
để nâng cao hiệu quả học tập


- Thực chất là : từ dạy học lấy GV là trung tâm sang mô hình nhằm
- Thực chất là : từ dạy học lấy GV là trung tâm sang mô hình nhằm


phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của HS
phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của HS
trong DHLS
trong DHLS
trong đó
trong đó
chú ý đặc biệt đến phát triển t duy.
chú ý đặc biệt đến phát triển t duy.
TD: 0979156178
6
PP dạy học
truyền thống
PP dạy học
tích cực
GV là ngời chủ động
GV là ngời chủ động
cung cấp kiến thức thông
cung cấp kiến thức thông

luận
luận-Phơng pháp dạy học: Dạy
-Phơng pháp dạy học: Dạy
học nêu vấn đề, tổ chức thảo
học nêu vấn đề, tổ chức thảo
luận (cặp đôi, nhóm ). GV kết
luận (cặp đôi, nhóm ). GV kết
hợp hài hoà trình bày nêu vấn
hợp hài hoà trình bày nêu vấn
đề với thông báo, gợi mở để
đề với thông báo, gợi mở để
trò tự rút ra kết luận cần thiết.
trò tự rút ra kết luận cần thiết.

TD: 0979156178
7
-
-
Bên cạnh hình thức đánh giá
Bên cạnh hình thức đánh giá
của GV, HS còn tham gia đánh
của GV, HS còn tham gia đánh
giá lẫn nhau và tự đánh giá
giá lẫn nhau và tự đánh giá
mình
mình
-

+ S
+ S
ử dụng đồ dùng trực quan (bản
ử dụng đồ dùng trực quan (bản
đồ, tranh ảnh, bảng biểu)
đồ, tranh ảnh, bảng biểu)
: Mang
: Mang
tính minh họa. GV dựa vào đồ dùng
tính minh họa. GV dựa vào đồ dùng
trực quan để trình bày kiến thức.
trực quan để trình bày kiến thức.

- Các loại tài liệu học tập :
- Các loại tài liệu học tập :GV lặp lại nguyên xi hoặc tóm tắt
GV lặp lại nguyên xi hoặc tóm tắt
SGK, kể chuyện ngoài SGK
SGK, kể chuyện ngoài SGKSử dụng các tài liệu tham khảo có

nhằm tạo biểu tượng
nhằm tạo biểu tượng
trên cơ
trên cơ
sở nắm vững các sự kiện lịch sử chính xác,
sở nắm vững các sự kiện lịch sử chính xác,
khách quan, khoa học. Để tạo
khách quan, khoa học. Để tạo
biểu tượng
biểu tượngcho HS về sự kiện, nhân vật – chủ yếu sử
cho HS về sự kiện, nhân vật – chủ yếu sử
dụng các cách miêu tả, tường thuật, kết
dụng các cách miêu tả, tường thuật, kết
hợp với việc sử dụng đồ dùng trực quan các
hợp với việc sử dụng đồ dùng trực quan các
loại tài liệu.
loại tài liệu.

ĐTDĐ: 0979156178
9
*
*
Nhóm PP nhận thức lịch sử
Nhóm PP nhận thức lịch sử
:
:
Học tập lịch

không phải học thuộc lòng mà phải tìm hiểu,
suy nghĩ. Vì vậy, ở những mức độ nhất
suy nghĩ. Vì vậy, ở những mức độ nhất
định, phù hợp với yêu cầu, trình độ, HS phái
định, phù hợp với yêu cầu, trình độ, HS phái
tiến hành việc tìm tòi, nghiên cứu vừa sức,
tiến hành việc tìm tòi, nghiên cứu vừa sức,
thông qua các loại bài tập, quan sát, điều
thông qua các loại bài tập, quan sát, điều
tra, tổng kết lí luận và thực tế.
tra, tổng kết lí luận và thực tế.
Điều này đòi hỏi
Điều này đòi hỏi
HS
HS
khi học tập
khi học tập
phải chủ
phải chủ
động, tích cực suy nghĩ
động, tích cực suy nghĩ
chứ không phải bị
chứ không phải bị
động, chăm chú nghe và ghi chép; cần phát
động, chăm chú nghe và ghi chép; cần phát
huy tính tích cực của HS khi học tập.
huy tính tích cực của HS khi học tập.

TD: 0979156178
11

hợp.
hợp.-
-
Một là
Một là
, Tổ chức có hiệu quả phơng pháp hỏi, trả lời,
, Tổ chức có hiệu quả phơng pháp hỏi, trả lời,
trao đổi
trao đổi
: là phơng pháp trong đó giáo viên đặt ra những
: là phơng pháp trong đó giáo viên đặt ra những
câu hỏi để học sinh trả lời, hoặc có thể tranh luận với nhau
câu hỏi để học sinh trả lời, hoặc có thể tranh luận với nhau
và với cả giáo viên, qua đó học sinh lĩnh hội đợc nội dung
và với cả giáo viên, qua đó học sinh lĩnh hội đợc nội dung
bài học
bài học
.
.
TD: 0979156178
12
Hai là
Hai là
,

Đặc trng
của PPDH nêu vấn đề:
của PPDH nêu vấn đề:
+
+Nêu vấn đề (Tạo tình huống có vấn đề): đợc tạo bởi mâu
Nêu vấn đề (Tạo tình huống có vấn đề): đợc tạo bởi mâu
thuẫn giữa điều HS đã biết với điều cha biết, từ đó kích thích
thuẫn giữa điều HS đã biết với điều cha biết, từ đó kích thích
tính tò mò, khao khát giải quyết vần đề đặt ra.
tính tò mò, khao khát giải quyết vần đề đặt ra.
+Phát biểu vấn đề
+Phát biểu vấn đề
+Giải quyết vấn đề
+Giải quyết vấn đề
+Kết luận : khẳng định hay bác bỏ giả thuyết đã nêu.
+Kết luận : khẳng định hay bác bỏ giả thuyết đã nêu.

TD: 0979156178
13
Ba là,
Ba là,
dạy học
dạy học
theo nhóm
theo nhóm
kết hợp với hoạt động cá
kết hợp với hoạt động cá

hợp lý thuyết với thực h nh,
hợp lý thuyết với thực h nh,
tự lực lập kế hoạch, thực hiện và
tự lực lập kế hoạch, thực hiện và
đánh giá kết quả.
đánh giá kết quả.
Hình thức l m việc chủ yếu l theo nhóm,
Hình thức l m việc chủ yếu l theo nhóm,
kết quả dự án là những sản phẩm có thể giới thiệu đợc nh các
kết quả dự án là những sản phẩm có thể giới thiệu đợc nh các
bài viết, tập tranh ảnh su tầm, chơng trình hành động cụ
bài viết, tập tranh ảnh su tầm, chơng trình hành động cụ
thể,
thể,

ĐTDĐ: 0979156178
14
III- NỘI DUNG TÍCH HỢP GIÁO DỤC BẢO
III- NỘI DUNG TÍCH HỢP GIÁO DỤC BẢO
VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG MÔN LỊCH SỬ
VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG MÔN LỊCH SỬ
1- Giải thích một số điểm mới và khó về
1- Giải thích một số điểm mới và khó về
nội dung GDBVMT trong môn Lịch sử
nội dung GDBVMT trong môn Lịch sử
THCS
THCS (TL tr 62):

như thời kì nguyên thuỷ, và
như thời kì nguyên thuỷ, và
biết lợi
biết lợi
dụng những điều kiện thuận lợi của tự nhiên
dụng những điều kiện thuận lợi của tự nhiênđể cải thiện đời sống và tiến bộ về nhiều mặt .
để cải thiện đời sống và tiến bộ về nhiều mặt .
- Thời nguyên thuỷ, do công cụ lao động còn rất thô
- Thời nguyên thuỷ, do công cụ lao động còn rất thô
sơ, con người chủ yếu sống bằng hái lượm, săn
sơ, con người chủ yếu sống bằng hái lượm, săn
bắt nhỏ những vật có sẵn trong tự nhiên. Vì vậy,
bắt nhỏ những vật có sẵn trong tự nhiên. Vì vậy,
mỗi người chỉ lao động đủ sống cho mình, nên
mỗi người chỉ lao động đủ sống cho mình, nên
không thể có sự bóc lột
không thể có sự bóc lột

ĐTDĐ: 0979156178
16
-
Nhà nước ra đời ở những vùng thuận lợi cho sản xuất, cho
Nhà nước ra đời ở những vùng thuận lợi cho sản xuất, cho
cuộc sống của con người nói chung: vì vậy, các quốc gia
cuộc sống của con người nói chung: vì vậy, các quốc gia
cổ đại thường xuất hiện ở lưu vực các sông (S. Nin ở Ai
cổ đại thường xuất hiện ở lưu vực các sông (S. Nin ở Ai

*
Vấn đề môi trường sinh thái ngày nay
Vấn đề môi trường sinh thái ngày nay
là vấn đề
là vấn đề
cấp thiết với con người, khi mà trái đất đang nóng
cấp thiết với con người, khi mà trái đất đang nóng
dần lên do hiệu ứng nhà kính vì chất thải của công
dần lên do hiệu ứng nhà kính vì chất thải của công
nghiệp vào tự nhiên.
nghiệp vào tự nhiên.
Mỗi năm
Mỗi năm
, bầu khí quyển tiếp
, bầu khí quyển tiếp
nhận một khối lượng chất thải của con người:
nhận một khối lượng chất thải của con người:
hơn
hơn
250 triệu tấn bụi, trên 70 triệu m3 hơi đốt, khoảng
250 triệu tấn bụi, trên 70 triệu m3 hơi đốt, khoảng
150 triệu tấn đioxit sulfua(lưu huỳnh), hơn 1 triệu
150 triệu tấn đioxit sulfua(lưu huỳnh), hơn 1 triệu
tấn hợp chất chì, hàng chục vạn tấn hợp chất
tấn hợp chất chì, hàng chục vạn tấn hợp chất
khác
khác
.
.
Chất thải vào không trung phá huỷ tầng

+ Nước dùng cho sinh hoạt chiếm tỉ trọng rất nhỏ, phân phối
không đều ở các khu vực, lại bị ô nhiễm.
không đều ở các khu vực, lại bị ô nhiễm.Mỗi năm 160 km
Mỗi năm 160 km
3
3
nước thải công nghiệp
nước thải công nghiệp
làm bẩn
làm bẩn
4000 km
4000 km
3
3
nước sông các vùng dân cư
nước sông các vùng dân cư
. Ở các
. Ở các
nước công nghiệp phát triển,
nước công nghiệp phát triển,
25% nước các dòng
25% nước các dòng
sông bị ô nhiễm nặng
sông bị ô nhiễm nặng
. Việc khai thác dầu mỏ ở thềm
. Việc khai thác dầu mỏ ở thềm
lục địa thế giới,

được che phủ bằng cây xanh
trên thế giới
trên thế giới
giảm nhiều và nhanh
giảm nhiều và nhanh
. Rừng
. Rừng
nguyên sinh còn rất ít, đồi trọc, núi trọc
nguyên sinh còn rất ít, đồi trọc, núi trọc
ngày một tăng.
ngày một tăng.
Theo PAO (cơ quan nông nghiệp, lương thực
Theo PAO (cơ quan nông nghiệp, lương thực
của Liên Hợp Quốc):
của Liên Hợp Quốc):
năm 1981 cứ mỗi
năm 1981 cứ mỗi
phút có chừng 20 -40 ha rừng trên thế giới
phút có chừng 20 -40 ha rừng trên thế giới
bị phá
bị phá
. Rừng trên thế giới hiện chỉ còn
. Rừng trên thế giới hiện chỉ còn
khoảng 3 tỉ ha; diện tích rừng mất đi hiện
khoảng 3 tỉ ha; diện tích rừng mất đi hiện
hơn 10 tỉ ha, gấp khoảng 3 lần diện tích
hơn 10 tỉ ha, gấp khoảng 3 lần diện tích
rừng hiện có. Đồng thời do phá rừng, săn
rừng hiện có. Đồng thời do phá rừng, săn
bắn bừa bãi nên

ĐTDĐ: 0979156178
21
2- Nội dung tích hợp GDBVMT trong dạy học Lịch
2- Nội dung tích hợp GDBVMT trong dạy học Lịch
sử ở THCS
sử ở THCS
(tt)
(tt)
LỚP 6:
LỚP 6:

Bài 1:
Bài 1:Sơ
Sơ
lược về
lược về
môn
môn
Lịch sử
Lịch sử

Các di tích đồ vật của người xưa còn
Các di tích đồ vật của người xưa còn
giữ được đều gọi là tư liệu hiện vật
giữ được đều gọi là tư liệu hiện vật
cần phải gìn giữ Chống các hành
cần phải gìn giữ Chống các hành

gia cổ
đại
đại
phương
phương
Đông
Đông

Mục 1
Mục 1
: - ĐK tự nhiên của lưu vực
: - ĐK tự nhiên của lưu vực
những dòng sông lớn? Thuận lợi cho
những dòng sông lớn? Thuận lợi cho
việc SX ntn?
việc SX ntn?
-
Con người đã tác động vào tự nhiên
Con người đã tác động vào tự nhiên
ntn? (như thuỷ lợi SD hình 8: Cảnh
ntn? (như thuỷ lợi SD hình 8: Cảnh
làm ruộng của người Ai Cập cổ đại)
làm ruộng của người Ai Cập cổ đại)
-
Sự xuất hiện các quốc gia cổ đại.
Sự xuất hiện các quốc gia cổ đại.

ĐTDĐ: 0979156178
23
2- Nội dung tích hợp GDBVMT trong dạy học Lịch

trách nhiệm của HS trong việc bảo
vệ, tìm hiểu các di vật, di tích
vệ, tìm hiểu các di vật, di tích
LS văn hoá của nước ta.
LS văn hoá của nước ta.

ĐTDĐ: 0979156178
24
2- Nội dung tích hợp GDBVMT trong dạy học Lịch
2- Nội dung tích hợp GDBVMT trong dạy học Lịch
sử ở THCS
sử ở THCS
(tt)
(tt)
LỚP 6:
LỚP 6:

Bài 8:
Bài 8:
Thời
Thời
nguyên
nguyên
thuỷ
thuỷ
trên đất
trên đất
nước
nước
ta

để thấy sự tiến bộ trong chế tác công cụ
để thấy sự tiến bộ trong chế tác công cụ
LĐ. Rút ra KL: Nhờ có LĐ đời sống con
LĐ. Rút ra KL: Nhờ có LĐ đời sống con
người mới tốt hơn
người mới tốt hơn
(Tác động của con người
(Tác động của con người
vào môi trường)
vào môi trường)

ĐTDĐ: 0979156178
25
2- Nội dung tích hợp GDBVMT trong dạy học Lịch
2- Nội dung tích hợp GDBVMT trong dạy học Lịch
sử ở THCS
sử ở THCS
(tt)
(tt)
LỚP 6:
LỚP 6:

Bài 12:
Bài 12:
Nhà
Nhà
nước
nước
Văn
Văn