SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GD&ĐT BÁ THƯỚC

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ VÀ CHẤT
LƯỢNG CỦA HOẠT ĐỘNG DỰ GIỜ”
1

Người thực hiện : Nguyễn Đăng Quang
Chức vụ : Hiệu trưởng
Đơn vị : Trường THCS Tân Lập
SKKN thuộc lĩnh vực : Quản lý
THANH HÓA NĂM 2013
PHẦN I : MỞ ĐẦU
I/ Lý do chọn đề tài:
2
Trong các nội dung đổi mới quản lý trường học, việc chỉ đạo
thực hiện đổi mới phương pháp dạy học là nhiệm vụ then chốt nhằm
mục đích nâng cao chất lượng giáo dục. Để góp phần đổi mới phương
pháp dạy học thì đổi mới hoạt động dự giờ có vị trí rất quan trọng.
Việc đổi mới hoạt động dự giờ có tác dụng tích cực đến việc đổi mới
phương pháp dạy học của giáo viên và tác động trực tiếp đến kết quả
học tập của học sinh. Đối với giáo viên giờ dạy trên lớp là sự phản
ánh tất cả kiến thức mà giáo viên có được, là sự thể hiện tâm huyết,
tinh thần trách nhiệm, tình yêu thương học trò và là nơi để khẳng định
về năng lực nghề nghiệp. Hiệu trưởng nhà trường khi hiểu rõ tầm quan
trọng của giờ dạy trên lớp quan tâm đến việc đổi mới phương pháp
dạy học của giáo viên thì trong quản lý sẽ chủ động để vạch ra công
việc phải làm và cách làm như thế nào để tất cả giờ dạy trên lớp của
mọi giáo viên trong nhà trường đều có kết quả tối ưu. Từ suy nghĩ trên

1- Cơ sở lý luận :
Giờ dạy trên lớp là yếu tố quan trọng cơ bản có tính quyết định
kết quả đào tạo giáo dục của nhà trường. Qua giờ dạy trên lớp giáo
viên truyền thụ kiến thức cơ bản, giáo dục đạo đức và hình thành nhân
cách cho học sinh. Đồng thời thông qua giờ dạy trên lớp giáo viên thể
hiện được toàn bộ kiến thức, kinh nghiệm, nghệ thuật, đã tích lũy
được, đã luyện tập, nghiền ngẫm và nâng cao tinh thần trách nhiệm
đối với học sinh mà mình đang giảng dạy. Do vậy đổi mới hoạt động
dự giờ là hoạt động tích cực để thúc đấy đổi mới phương pháp dạy
học, nâng cao chất lượng giáo dục nói chung và chất lượng học tập
các bộ môn văn hóa nói riêng. Những tác động cụ thể của hoạt động
dự giờ đến từng đối tượng cụ thể là:
1.1 Đối với cán bộ quản lý nhà trường:
5
Đối với hiệu trưởng việc dự giờ trên lớp có ý nghĩa hết sức quan
trọng trong công tác quản lý xây dựng bồi dưỡng để nâng cao chất
lượng đội ngũ giáo viên trong nhà trường. Việc dự giờ của Hiệu
trưởng nhằm đạt được các mục tiêu cơ bản sau:
1.1.1 Kiểm tra, đánh giá trình độ nghiệp vụ sư phạm của giáo viên:
Xem xét mức độ nắm mục đích, yêu cầu chương trình, nội dung,
vị trí của
bài giảng trong chương trình môn học, mức độ nắm chuẩn kiến thức,
kỹ năng xác định trọng tâm, yêu cầu tối thiểu và những vấn đề mở
rộng, nâng cao cho học sinh khá giỏi; Việc giáo dục thái độ, động cơ
học tập cho học sinh thông qua bài dạy; Tính hợp lý của cấu trúc bài
giảng; Mức độ đạt được mục tiêu của bài giảng.
1.1.2 Kiểm tra, đánh giá năng lực sư phạm của giáo viên:
Thông qua hoạt động dự giờ hiệu trưởng kiểm tra. đánh giá
năng lực sư phạm của giáo viên trong quá trình dự giờ gồm:
Năng lực hoạt động sư phạm của giáo viên: Việc xác định mục

đây là một việc làm hết sức thiết thực và cần thiết đối với mỗi giáo
viên đứng lớp hiện nay. Những lớp học có giáo viên đến dự giờ cũng
sẽ sôi nổi, ý thức học tập của học sinh được nâng cao. Đây là điều
kiện thuận lợi để giáo viên phát huy được sự sáng tạo trong quá trình
giảng dạy.
1.3 Đối với giáo viên dự:
Là sự đánh giá để tích lũy những kinh nghiệm cần thiết cho bản
thân trong quá trình giảng dạy, thực hiện việc sàng lọc những yêu
điểm để áp dụng trong quá trình giảng dạy của mình
2.Thực trạng công tác dự giờ thăm lớp của trường THCS Tân
Lập.
2.1. Những điểm mạnh đạt được trong hoạt động dự giờ giáo
viên
8
Trên thực tế việc dự giờ thăm lớp ở trường THCS Tân Lập trong
những năm gần đây đã đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ, nhiều
đồng chí giáo viên khá giỏi nhiệt tình giảng dạy hưởng ứng các đợt thi
đua 20/10; 20/11; 22/12; 8/3; 26/3 30/4 bằng các giờ dạy đạt hiệu quả
và chất lượng tốt . Trong các hội thi giáo viên giỏi tuyến huyện nhà
trường đều có giáo viên tham gia và được công nhận là giáo viên giỏi
cấp Huyện, có đồng chí đã tham gia làm giám khảo hội thi Giáo viên
giỏi cấp huyện.
2.2 Những điểm yếu trong hoạt động dự giờ:
Hoạt động dự giờ của giáo viên tuy đã trở thành nề nếp song
chất lượng và hiệu quả dự giờ còn thấp, chưa đáp ứng được yêu cầu
của đổi mới phương pháp dạy học, nhiều giáo viên lúng túng trong
cách dự, cách ghi chép, cách đánh giá giờ dạy.
Việc đổi mới các phương pháp dạy học trong các tiết dự giờ còn
chậm, khi áp dụng còn lúng túng nên ảnh hưởng tính phát huy tính
tích cực, chủ động,

vào tiêu chí đánh giá thi đua trong nhà trường. Trong các buổi sinh
hoạt chuyên môn của các tổ của nhà trường đưa nội dung nhận xét
đánh giá về hoạt động dự giờ để thường xuyên nhắc nhở giáo viên,
nâng cao nhận thức và trách nhiệm của giáo viên trong hoạt động này.
2. Xây dựng kế hoạch dự giờ:
Việc xây dựng kế hoạch dự giờ cho mỗi năm học là thực sự cần
thiết, nhằm đảm bảo cho hoạt động dự giờ mang lại những hiệu quả
thiết thực. Trong quá trình xây dựng kế hoạch dự giờ tôi đã chú ý đến
các nội dung cụ thể sau:
Tổ chức dự giờ với nhiều hình thức và mỗi giáo viên áp dụng một
số các hình thức khác nhau.
Để xây dựng kế hoạch dự giờ hiệu quả thiết thực tôi đã bám sát
phân phối chương trình chỉ đạo các tổ chuyên môn lập kế hoạch dự
giờ với thời gian và các bài dạy thích hợp. Các tổ chuyên môn căn cứ
11
vào nhiệm vụ năm học, kết quả giảng dạy của giáo viên để định hướng
cho giáo viên trong việc xây dựng kế hoạch dự giờ của bản thân
Mặt khác khi xây dựng kế hoạch dự giờ tôi đã dựa trên việc
phân loại tay nghề, nghiệp vụ sư phạm. Đối với giáo viên đã từng đạt
giáo viên giỏi các cấp thì dự tiết nào mà hiệu trưởng cho là khó dạy
để xem giáo viên tháo gỡ chỗ vướng đó như thế nào? Đối với giáo
viên còn hạn chế về phương pháp và năng lực chuyên môn trong
trường cần dự những tiết chuyển từ dạng bài này sang dạng bài khác
xem giáo viên đó có nắm chắc tiến trình lên lớp hay không? Hay dự
tiết dạy lí thuyết, tiết dạy thực hành xem giáo viên đó truyền tải nội
dung bài ra sao? Đối với giáo viên này cần thường xuyên dự giờ để
giáo viên luôn luôn chuẩn bị tâm thế cũng như ý thức đối với nghề
nghiệp hơn. . Để
xây dựng kế hoạch dự hiệu trưởng cũng nắm bắt xem cùng một giáo
viên đó ở tiết dạy này của năm trước ra sao? Cùng một tiết dạy này

Chọn và sử dụng các phương pháp giáo dục có phù hợp với đặc điểm
của học sinh và của môn học hay không ? (thuyết trình, đàm thoại,
trực quan, trao đổi nhóm các hoạt động khác nhau trong cùng một tiết
dạy) sử dụng ngôn ngữ có trong sáng dễ hiểu không? Biết hình thành
rõ ràng các mục tiêu, từ đó đặt vấn đề, đưa ra chỉ dẫn, yêu cầu rõ ràng
hay không ? Nghệ thuật trình bày bảng, trình bày thí nghiệm: Lựa
chọn sử dụng đồ dùng, thí nghiệm có đúng lúc, đúng mục đích
không ? Phân phối thời gian có hợp lí hay không ? Các biện pháp của
giáo viên về tổ chức, thúc đẩy học sinh chủ động học tập, sát trình độ
các nhóm đối tượng, từng đối tượng cụ thể hay không ? Giáo viên có
nêu vấn đề làm cho học sinh định hướng rõ ràng theo dõi bài học:
Cách hướng dẫn, hệ thống các câu hỏi dẫn dắt cho học sinh tự tìm tòi,
sáng tạo để nắm kiến thức và rèn luyện kĩ năng không ? Giáo viên có
14
chú ý rèn luyện phương pháp học tập phù hợp với đặc điểm bộ môn
hay không ? Giáo viên có kích thích học sinh động não, chủ động làm
việc không ? (chú ý cả 3 nhóm đối tượng khá giỏi, trung bình, yếu)
Giáo viên có tổ chức, quản lí hoạt động theo nhóm để học sinh được
làm việc phù hợp với năng lực hoặc có thể trao đổi thảo luận hay
không ? Giáo viên có biết khai thác lỗi của học sinh, tận dụng cơ hội
để uốn nắn làm cho học sinh nắm kiến thức chắc hơn không ? Giáo
viên điều khiển lớp học thế nào ? việc thu hút sự chú ý của học sinh ra
sao ? Giáo viên có làm chủ khi xử lí các tình huống vi phạm hay
không ? Giáo viên có đánh giá chính xác, khách quan kết quả học tập
của học sinh hay không ? Giáo viên có làm chủ các mối quan hệ với
học và lớp học hây không ? Giáo viên có tạo được không khí tin cậy,
biết lắng nghe ý kiến học sinh không ? Để đánh giá một tiết dạy ngoài
các câu hỏi ở trên cần quan sát học sinh để nhận xet kết quả học tập
giờ học đó.
3.3. Đánh giá được kết quả học tập của học sinh trong các giờ dạy

giá trong tiết dạy:
Xây dựng được những nội dung cụ thể mà người dự cần quan
sát, đánh giá trong mỗi tiết dạy là một việc làm cần thiết, bên cạnh
việc xác định những nội dung mà người dự cần quan sát đánh giá thì
đây còn là cơ sở để giáo viên tự đánh giá kết quả giờ dạy của mình khi
không có người dự, và cũng là cơ sở để giáo viên phấn đấu nâng cao
chất lượng trong giảng dạy. Khi xây dựng nội dung cụ thể cần quan
sát đánh giá cần đảm bảo tính khoa học và tính thực tiễn, phù hợp với
trình độ của giáo viên, khả năng học tập của học sinh và yêu cầu về
kiến thức kỹ năng trong từng bài học. Khi xây dựng nội dung quan sát
đánh giá tôi đã căn cứ vào:
Yêu cầu về chuẩn kiến thức kỹ năng của các môn học
17
Tiêu chuẩn đánh giá tiết dạy theo Hướng dẫn số 10227/THPT
ngày 11/9/2001 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về hướng dẫn đánh giá
giờ dạy.
Những đặc trưng về các loại bài (Giảng kiến thức mới, luyện tập,
thực hành ).
Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học (để nắm được những
vấn đề cần nhấn mạnh hoặc có sửa đổi nội dung);
Các phương pháp mới trong giảng dạy ở trường phổ thông.
Sau quá trình thực nghiệm về dự giờ và đánh giá giờ dạy tại
trường tôi đã
xây dựng được những nội dung cần quan sát đánh giá khi dự giờ như
sau:
5.1 Đối với giáo viên: Tập trung quan sát, đánh giá các nội dung sau
đây:
5.1.1 Nội dung kiến thức:
Tính chính xác đầy đủ, hợp lý. Xác định đúng trọng tâm? Mức
độ làm chủ môn học, bài học? Đạt được mục tiêu của bài dạy?

tham gia các hoạt động học tập dưới sự tổ chức của giáo viên…?)
Nề nếp học tập? (thể hiện ở tư thế ngồi học, việc giơ tay phát
biểu ý kiến, việc sử dụng SGK, đồ dùng học tập, vở nháp…)
5.2.2 Phương pháp học tập:
Học sinh biết sử dụng phù hợp và có hiệu quả các phương pháp
học tập bộ môn không? Sự thích ứng được các phương pháp dạy học
của giáo viên?
Việc nghe, ghi, phát biểu; phát hiện, lật lại vần đề như thế nào?
5.2.3 Rèn luyện kỹ năng:
Việc hình thành kỹ năng, kỹ xảo (nghe, nói, đọc, viết, tính toán,
so sánh, phân tích, tổng hợp, giải quyết vấn đề…?)
20
5.2.4 Kết quả học tập:
Tỷ lệ học sinh nắm được bài, hiểu được bài? (thông qua việc học
sinh nêu câu hỏi, phát biểu xây dựng bài, các câu trả lời của học
sinh…)
Khả năng vận dụng kiến thức để làm bài tập, làm bài kiểm tra, lý
giải các vấn đề trong cuộc sống.
Sự tiến bộ của học sinh.
5.3 Mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh, giữa học sinh và học
sinh:
Tập trung quan sát và đánh giá các nội dung sau:
5.3.1 Giao tiếp thầy-trò:
Sự phối hợp làm việc giữa thầy và trò có đồng bộ không? giáo
viên có tôn trọng, gần gủi, thương yêu học sinh? (qua thái độ, cử chỉ,
ngôn ngữ, phong thái…)
Giaos viên có theo dõi được tất cả học sinh trong lớp không? Có
chú ý động viên, biểu dương, khích lệ học sinh không?
Việc phát hiện lỗi, chỉ rõ nguyên nhân mắc lỗi và hướng dẫn học
sinh tự sửa lỗi?

nội dung đã đề ra, không can thiệp gì trong suốt quá trình dự giờ. Giữ
vị trí trung lập, không phán xét hoặc định kiến về việc điều gì nên xảy
ra hoặc nên giảng thế nào. Tập trung vào việc ghi nhận thông tin mô
tả, tránh tuyệt đối đánh giá hoặc phán xét. Ghi lại nguyên văn một số
câu hỏi và trả lời để minh họa cho những quan sát của mình. Chú ý
quan sát sự tham gia của học sinh: bao nhiêu học sinh tham gia vào
những hoạt động nào. những học sinh tham gia thuộc nhóm đối tượng
nào?
23
Việc ghi chép trong quá trình dự tôi coi trọng những nội dung
sau: Ghi chép cụ thể các nội dung: Hoạt động, Thời gian, ví dụ minh
họa; Ghi lại những phát kiến trong quá trình dự giờ để hỏi hoặc chia
sẻ với người dạy sau khi kết thúc bài giảng; Ghi lại những câu hỏi: khi
không hiểu, muốn làm rõ hơn để hỏi người dạy sau khi kết thúc bài
giảng; Sau khi kết thúc bài giảng, tóm tắt lại những gì mình quan sát
được cùng với những khuyến nghị phù hợp.
6.3: Phân tích giờ dạy của giáo viên:
Trước khi góp ý giờ dạy cho giáo viên được dự giờ tôi đã họp
với những người cùng dự để thông nhất một số nội dung trao đổi với
giáo viên. (Xác định nội dung trao đổi, sắp xếp các vấn đề cần trao
đổi, chuẩn bị cách tiếp cận, cách trao đổi cho phù hợp, đúng đối tượng
và hiệu quả.)
6.4 Trao đổi với giáo viên:
Trong quá trình trao đổi giờ dạy với giáo viên cần tạo cảm giác
thoải mái, tin tưởng cho giáo viên trước, trong và sau khi trao đổi.
Đề nghị giáo viên nêu mục đích, yêu cầu của bài, nội dung,
phương pháp, hình thức tổ chức dạy học đã được thể hiện trong tiết
24
dạy so với dự kiến ban đầu đã thực hiện đến đâu, có khó khăn, thuận
lợi gì trong quá trình thực hiện.