Sử dụng câu hỏi phát vấn
trong giờ học
Đặt ra các câu hỏi cho học sinh trong những giờ lên lớp là một công
việc rất quen thuộc đối với người giáo viên. Tuy nhiên cách đặt câu hỏi làm
sao để khuyến khích được học sinh phát huy tính tích cực, chủ động là công
việc không hề dễ dàng chút nào. Trong bài viết dưới đây, chúng tôi sẽ gợi ý
một số cách đặt câu hỏi có hiệu quả nhất.
Khi đặt câu hỏi cho học sinh, giáo viên nên đặt những dạng câu hỏi như sau:
.Đặt những câu hỏi mang tính chất thách thức
Cố gắng đặtra những câu hỏi mang tínhthăm dò, đánh giá đòihỏi học sinh phải
suy nghĩ, nhậnthức caohơn như kĩ năng phân tích,tổng hợp và đánhgiá. Khuyến
khíchhọc sinh suynghĩ nhằm phát hiện rabằng chứngcho những kiến thức mà
chúng đang có,áp dụng một cách chính xác những kiến thức đó vào những tình
huốngcụ thể.Ví dụ thayvì hỏi câu: “Whatis the expressionfor kineticenergy?”
(Công thức của động năng là gì?) Tại saochúng ta khôngđặt câu: “Why is there a
factor of ½ in theexpressionfor kinetic energy?” (Tại sao lại có nhân tố ½ trong
công thức của động năng?)
2.Đặt những câu hỏi mở
Tránhđặt những câu hỏiđóng, đòihỏi những câu trả lời thẳng vàovấn đề trừ khi
bạn đơn giản chỉ muốnkiểm tra trí nhớ của họcsinh. Hãy bắt đầu giờ họcvới một
cuộc thảo luậnsôi nổi bằng cáchđặt một câu hỏimở khuyến khích học sinhtìm
kiếmnhững khả năng khác nhau.Tuynhiên không nên đặtnhững câu hỏi mang
tính cấu trúc quá vì nódễ gây ra sự mơ hồ và như vậy bạn sẽ mất thời gianđể giải
thích câu hỏi mà không có thời gianđể đưa ravấn đề ngay lập tức.Những câu hỏi
mở khéo léo hướng họcviên tớinhững kĩ năng lập luận quy nạpvà diễn dịch,
khuyến khích học sinhtìm ra câu trả lời chứ không phảilà ghi nhớ những câu trả
lời đó.Đôi khigiáo viên đặtcâu hỏi nhằm mục đích giúp họcsinh nhìn nhận vấnđề
một cách khái quát, nhưngviệc làm này đòi hỏi giáo viênphải đồng thời đặtra
những câu hỏi khácđể giúp học sinh tập trungvào vấn đề trước khi trả lời được
nó.Vídụ bạn có thể đặt một câu hỏi mở mang tínhchất thảo luậnnhư sau:
”We have examinedtheaetiology ofdental caries. Whatfactors wouldincrease a

Phương pháp dạy học toán cho
học sinh trung bình
Một trong những hoạt động cơ bản của học sinh trong học tập môn toán
ở trường phổ thông là hoạt động giải toán. Đây là hoạt động phức tạp bao
gồm nhiều thành tố tham gia, mà lâu nay đã được các chuyên gia trong lĩnh
vực phương pháp dạy học nghiên cứu và chỉ rõ.
Thựctiễn dạy học lâu nayở nước ta, theo nộidung, chương trìnhvà SGKđã
ban hành, hoạt động học và giải toán củahọc sinhđối tượngtrung bìnhcơ bản
diễn ratheo trìnhtự: quan sát, tiếpthu kiến thức; làm bài có sự hướng dẫn; tự làm
theo mẫu; độc lập làmbài, tuân theo quátrình nhận thứcchung là đi từ Algôrit đến
Ơritstic.
Để thích ứng vớiquá trình học tập đó của đa số học sinh,kinh nghiệm
của giáo viên dạy giỏi chothấy, quá trình dạy cũng phải được tiến hành theo4 giai
đoạn như sau:
Giai đoạn 1: Quan sát, tiếp thu.
Giáo viên giúp học sinhnắm kiếnthức cơ bản,tối thiểu, cầnthiết.
Giáo viên cần kết hợp vừa giảng vừa luyện, phân tích chi tiết, cụ thể, giúp học
sinh hiểu khái niệm khônghìnhthức.
Đồng thời với cung cấp kiếnthức mới là củng cố khắc sâu thông quaví dụ và
phản ví dụ. Chú ýphân tích cácsai lầm thường gặp.
Tổngkết tri thức và cáctri thức phương pháp có trongbài.
Đây làgiai đoạn khó khăn nhất, giai đoạn làm quen tiếntới hiểu kiến thức
mới, đồng thờilà giai đoạnquan trọng nhất, giai đoạn cungcấp kiếnthức chuẩn
cho học sinh. Kinhnghiệm cho thấy khihoàn thành tốt giai đoạnnày học sinh sẽ
tiếp thu tốt hơn ở các giaiđoạn sau.
Giai đoạn 2: Làm theo hướng dẫn.
Giáo viên cho ví dụ tương tự học sinhbước đầu làm theo hướngdẫn, chỉ đạo
của giáo viên.
Học sinh bước đầu vận dụng hiểu biết của mìnhvào giải toán.Giai đoạn này
thường vẫn cònlúng túngvà sailầm, do học sinh chưa thuộc, chưahiểu sâu sắc.