Phương pháp dạy học hiệu quả
Ngày nay khi công nghệ phát triển, việc sử dụng máy vi tính trong việc
giảng dạy quả không còn là điều xa lạ, bài học sẽ trở nên sinh động và có tính
hiệu quả cao cùng với sự hỗ trợ của Internet. Mời các bạn cùng Xin chia sẻ
phương pháp học “mới mà không mới” trong bài viết này nhé!
Mục đích không phải để thấy công nghệ vi tính trong mối quan hệ tách biệt
mà là một bộ phận hợp thành trong quá trình giảng day, nhằm hỗ trợ và
nâng cao việc học. Do vậy, giáo viên cần nghĩ về cách thức sử dụng Internet
trong lớp học.
Việc soạn bàigiảng có sử dụng Internetđòi hỏi một số bước cơ bản sau:
1. Lựa chọn trangWeb:
Khi lựachọn trang web,cần chú trọng nhữngcâu hỏi sauđây:
* Ngônngữ có gợi cảm hứng không?
* Có âm thanh hayhình ảnh hỗ trợ không?
* Có đầu mốingữ cảnh nào kháckhông?
Một số trangweb hoặc có nội dungquákhó hoặc sử dụng ngôn ngữ quá phức tạp
nên học sinh không thể sử dụng chúngmột cách hiệu quả được. Ở đây, có thể cho
phép các em tìm kiếm thôngtin trên những trangweb tiếngViệt rồi yêu cầu trình
bày lạibằng tiếng Anh,sử dụng nhữngcụm từ đã được dạytrên lớp.
2. Xác định mụcđích:
Tronghoạt độnggiao tiếp,sảnphẩm của nhữngtác động qua lại đấy là gì? Khi tìm
kiếm,thông tin sẽ đượcsử dụnglàm gì và học sinh sẽ sử dụng chúngnhư thế nào?
Các emcó trìnhbày lại thông tin không?
Các emcó so sánh các thông tinvới nhaukhông?Tài liệu sẽ đượcsử dụng để
thuyết trình bằng âmthanhhay hìnhảnh chứ?
3. Chọn phươngpháp:
Khi đã xác định được mục đích của hoạt động sử dụng Internet,có thể chuyển
hướngsangtập trung vào phương pháp. Học sinh có các kỹ năng nhận thứcđể có
thể tiến hành công việcmà bạnhình dungkhông?Giống như với các hoạt động
trên lớp khác, côngviệc chínhcó phù hợp về nhận thứcvới nhóm lứatuổi này hay
không?Trẻ đã học những kỹ năng nghiên cứu cơ bảnhay chưa?Học sinh có phân

hoạch du lịch, một nhómcó thể làm về thời tiết, nhómkhác làm về vémáy bay,còn
nhóm khác nữa lại làm về thức ăn.Như thế giáo viênsẽ không phải ngheđi nghe
lại cùngmộtcâu trả lời.
Giảng dạy và học tập với công cụ Bản đồ Tư duy
Theo các nhà nghiên cứu khoa học, với cách ghi chép truyền thống này,
con người chỉ mới sử dụng một nửa phía bên trái của bộ não. Điều đó có
nghĩa là chúng ta chưa hề sử dụng kỹ năng nào bên phải của não cả. Trong
lúc đó phía bên phải này lại giúp con người xử lý tốt các thông tin về nhịp
điệu, màu sắc không gian và sự mơ mộng. Nói cách khác, chúng ta vẫn đang
sử dụng 50% khả năng của bộ não để phục vụ cho việc ghi chép thông tin.
Chính vì thế nhà khoa học Tony Buzan đã đưa ra bản đồ tư duy (Mind map)
là để giúp con người thực hiện được mục tiêu tận dụng hết 50% khả năng
còn lại của bộ não.
1. Giới thiệu:
Việc phát triển tư duy cho học sinh và giảng dạy kiến thức về thế giới xung
quanh luônlà một trong những ưutiên hàng đầu của nhữngngườilàm công tác
giáo dục. Nhằm hướng cácem đến mộtphương cáchhọc tập tích cực và tự chủ,
chúng ta không chỉ cần giúp các em khámphá các kiến thứcmới mà còn phải giúp
các emhệ thống được những kiến thức đó. Việc xây dựng đượcmột “hình ảnh” thể
hiện mối liênhệ giữa các kiến thứcsẽ manglại những lợi ích đángquan tâm về các
mặt: ghi nhớ, phát triển nhậnthức,tư duy, óctưởng tượng và khả năng sáng
tạo…Một trongnhững công cụ hết sức hữu hiệu để tạo nên các “hìnhảnh liênkết”
là Bảnđồ Tư duy.
Bài viết này nhằm giới thiệu về Bản đồ Tư duy, tóm lược nguyên lý nềntảng
của Bảnđồ Tư duy, ứng dụng của loạibản đồ này trongdạy học,và cuối cùnglà
giới thiệu về các phầnmềm hiện có trên thị trường có thể giúp tạo racác Bản đồ
Tư duy.
2. Bản đồ Tư duy: Nguyên lý & Ứng dụng trong dạy học
Bản đồ Tư duy (Mind Map) làmột hìnhthức ghi chép sử dụng màu sắc và
hình ảnh,để mở rộng và đào sâu các ý tưởng(1). Kỹ thuật tạo raloại bản đồ này

khóa này làcác từ khóa cấp 1“Ăn sạch”, “Uốngsạch”,“Giữ vệ sinhcơ thể”, v.v…sau
đó đề nghị các emtiếp tục điềnthêm các từ khóa cấp độ nhỏ hơn, v.v…
- Để giảng về các loại trái câythường được dùngtrong đời sốnghàng ngày,giáo
viên cóthể đưa ratừ khóa “Trái cây”, sauđó đề nghị các emnêu tên các loại quả
mà cácem biết, kế tiếp mời mộtnhóm khác lên triển khaicác ýtưởng xungquanh
một loại quả đã được nêu tên về các mặt: hìnhdáng quả, cấutạo, thời điểm xuất
hiện trongnăm,v.v…
- Saukhi học hết chương về cấu tạo của nguyên tử, giáo viêncó thể yêu cầuhọc
sinh trình bày lại cấu tạo của nguyêntử với các yếu tố: nhân, vỏ,điện tích,khối
lượng, v.v…dưới dạng mộtBản đồ Tư duy.
- Tronggiờ chủ nhiệm lớp,giáo viên và họcsinh có thể cùngthực hiện mộtBản đồ
Tư duy về các công việcmà lớp phải thực hiệntrong tuần kế tiếp như: trực trường,
ôn bài theo nhóm, đi laođộng, các mônsẽ có kiểm tra, các hoạt động văn nghệ, thể
thao, dãngoại,các hộithi phải tham gia, v.v…
Bên trên là vài ví dụ và gợi ý cho việc sử dụng Bản đồ Tư duy trong dạy và
học, nhiều môn học khác như Địa lý,Lịch sử, Ngoại Ngữ, Vật lý, Sinh học,v.v… cũng
có thể sử dụngcông cụ này một cách dễ dàng và hiệu quả.
3. Giới thiệu một số phần mềm dùng để tạo Bản đồ Tư duy:
Một Bản đồ Tư duy có thể được thực hiện dễ dàng trênmột tờ giấy với các
loại bútmàu khác nhau,tuy nhiên, cáchthức này cónhược điểmlà khó lưu trữ,
thayđổi, chỉnhsửa. Một giải pháp đượchướng đến làsử dụng các phần mềmđể
tạo ra Bản đồ Tư duy.Tôi xin giớithiệu mộtsố phần mềmtiêu biểu trongthể loại
“phần mềm mind mapping” (mind mappingsoftware).
- Phần mềm Buzan’s iMindmap™: một phần mềm thương mại, tuy nhiên có
thể tải bản dùngthử 30ngày. Phần mềm do công ty BuzanOnlineLtd. thực hiện.
Trang chủ tạiwww.imindmap.com
- Phần mềm Inspiration: sảnphẩm thươngmại của công ty InspirationSoftware,
Inc. Sảnphẩm cóphiên bản dànhcho trẻ em (các emtừ mẫu giáođến lớp 5) rấtdễ
dùngvà nhiều màu sắc. Có thể dùngthử 30 ngày. Trangchủ
tại www.inspiration.com