CÔNG TÁC QUẢN LÝ VĂN BẢN Trong các cơ quan quản lý hành chính Nhà nước, việc quản lý các văn bản thực
chất là quản lý công việc. Không làm, tốt công tác quản lý văn bản, hoạt động
quản lý của các cơ quan, đơn vị sẽ bị ảnh hưởng vì thiếu cơ sở để theo dõi, chỉ
đạo, đánh giá kết quả công việc.
Nội dung công tác quản lý văn bản bao gồm:
I. Công tác hành chính văn thư:
1. Khái niệm
Công tác hành chính văn thư là toàn bộ các công việc về xây dựng văn bản trong
hoạt động quản lý của cơ quan và việc tổ chức quản lý và giải quyết văn bản trong
cơ quan đó, thực chất là thực hiện chức năng thông tin trong quản lý.
2. Tổ chức biên chế, hình thức, phương pháp công tác văn thư :
a. Tùy theo mô hình, cơ cấu tổ chức và khối lượng công việc của công tác văn thư
mà bố trí tổ chức, biên chế cho phù hợp (có thể là môt phòng văn thư, một tổ văn
thư hoặc một cán bộ chuyên trách văn thư hoặc một thư ký, đánh máy đảm nhiệm
công tác văn thư). Dù thế nào cũng phải có một bộ phận hoặc một người chuyên
trách.
Người được bố trí làm công tác văn thư phải là người có phẩm chất chính trị tốt
được đào tạo hoặc bồi dương về nghiệp vụ văn thư. Có những đức tính cần thiết :
kín đáo, thận trọng, ngăn nắp, nguyên tắc, bình tĩnh, chịu khó, tỷ mỉ, có sức khỏe.
Có ý thức cải tiến, tiếp thu kỹ thuật mới, biết học hỏi, rút kinh nghiệm để nâng cao
chất lượng công tác.
b. Về hình thức tổ chức: Có thể lựa chọn trong ba hình thức sau :
- Hình thức tập trung: Toàn bộ công việc của công tác văn thư tập trung vào một
nơi, một bộ phận hoặc một người đảm nhận.
- Hình thức phân tán: Các khâu của công tác văn thư được chia riêng ở từng đơn
vị, do các văn thư hoặc thư ký của các đơn vị tự làm.
- Hình thức hỗn hợp: Một số phần việc của công tác văn thư thì tổ chức tập trung ở
bộ phận chung ở bộ phận chung ở cơ quan. Còn những việc khác thì phân chia cho

.
Thông thường mỗi cơ quan phải có các sổ đăng ký văn bản đến như sau:
+ Sổ công văn thường.
+ Sổ công văn mật.
+ Sổ đăng ký các đơn từ, khiếu tố.
- Giải quyết và theo dõi việc giải quyết văn bản.
Người lãnh đạo, người quản lý phải đọc kỹ các loại văn bản, có ý kiến giải quyết
kịp thời hoặc giao cho bộ phận hoặc cá nhân phụ trách từng công việc giải quyết
nhưng Thủ tướng vẫn là người chịu trách nhiệm chính.
Văn bản "đến" có yêu cầu theo dõi việc giải quyết, phải ghi rõ ở cột ghi chú.
Người lãnh đạo, quản lý phải thường xuyên theo dõi, đôn đốc, kiểm tra cán bộ
dưới quyền thực hiện công việc sao cho nhanh chóng, kịp thời, đúng yêu cầu.
Giúp Thủ tướng có Chánh văn phòng hoặc Trưởng phòng hành chính hoặc văn thư
trong việc đôn đốc, nhắc nhở việc giải quyết các văn bản. Khi công việc xong, văn
bản phải trả về cho văn thư, nếu có yêu cầu trả lời bằng văn bản, người thừa hành
phải viết báo cáo tóm tắt gửi về văn thư kèm với văn bản.
b Quản lý văn bản từ cơ quan gửi đi (công văn đi)
Tất cả các văn bản, giấy tờ lấy danh nghĩa cơ quan để gửi ra ngoài nhất thiết phải
qua văn thư (văn phòng hay phòng hành chính) để đóng dấu, đăng ký vào sổ và
làm thủ tục gửi đi theo quy trình sau:
- Kiểm tra việc in, thể thức.
- Vào sổ (sổ, ký hiệu, trích yếu, ngày ban hành ). Tránh nhầm lẫn, trùng lặp, bỏ
sót.
- Ngoài bì cần ghi rõ tên cơ quan gửi, ký hiệu, địa chỉ nơi nhận (không viết tắt)
- Kiểm tra lần cuối trước khi dán bì.
Văn bản gửi đi phải gửi trong ngày đăng ký phát hành. Có thể gửi qua bưu điện,
đưa trực tiếp bằng cách nào cũng phải vào sổ, người nhận phải ký vào sổ
chuyển giao văn bản.
Mỗi văn bản gửi đi ít nhất phải lưu lại 1 - 2 bản (1 bản tại văn thư, 1 bản tại đơn vị
lập văn bản).

hệ giao dịch giữa các cơ quan, tổ chức và công dân phải được quản lý thống nhất
theo các quy định của nghị định Chính phủ".
Đồng thời Nghị định của Chính phủ còn quy định cụ thể ở điều 10:
"Người đứng đầu các cơ quan, tổ chức có trách nhiệm quản lý và sử dụng con dấu
theo các quy định dưới đây:
- Mỗi cơ quan, tổ chức chỉ được dùng 01 con dấu cùng loại giống nhau.
- Con dấu chỉ được đóng lên các văn bản, giấy tờ sau khi đã có chữ ký của cấp có
thẩm quyền.
- Nghiêm cấm việc đóng dấu khống chỉ, không được tùy tiện mang con dấu theo
người.
- Con dấu của cơ quan, tổ chức phải giao lại cho người có trách nhiệm có trình độ
văn thư, bảo quản và chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc giữ và đóng dấu".
Điều 11 trong Nghị định còn rõ:
- Việc tổ chức khắc các loại con dấu do Bộ Nội vụ quản lý và quy định cụ thể, các
cơ quan phải có những quy định cụ thể trong việc sử dụng và quản lý chặt chẽ con
dấu của cơ quan mình theo đúng những quy định của Chính Phủ.
II. Công tác lập hồ sơ, sổ sách
1. Khái niệm và ý nghĩa công tác lập hồ sơ
- Hồ sơ: là một tập văn bản, tài liệu có liên quan với nhau về một vấn đề, một sự
việc, một đối tượng cụ thể hoặc có cùng một đặc điểm về thể loại, về tác giả v.v
được hình thành trong quá trinh giải quyết công việc thuộc phạm vi chức năng,
nhiệm vụ của cơ quan hoặc một cá nhân.
- Công tác lập hồ sơ: là tập hợp các văn bản tài liệu theo các danh mục hồ sơ của
cơ quan, đơn vị theo chức năng, nhiệm vụ được giao, theo các nguyên tắc, phương
pháp nhất định để đưa vào bảo quản.
- Ý nghĩa : giúp cho cán bộ, viên chức sắp xếpcác văn bản, giấy tờ một cách khoa
học, thuận tiện tra cứu, giải quyết công việc, giữ bí mật, chuẩn bị tố cho việc lưu
trữ, giúp cho cơ quan quản lý toàn bộ công việc, phân lọaI các văn bản một cách
khoa học, hạn chế giấy tờ vô dụng, bảo quản được hồ sơ, tài liệu có giá trị, tránh
được sự trùng lặp, bỏ sót.

quản. Ai muốn phải được thủ trưởng cho phép.
* Hồ sơ nguyên tắc: Bao gồm các tài liệu, văn bản về các nguyên tắc, chế độ, thể
lệ, quy chế là những tài liệu, văn bản pháp quy của Nhà nước, của cấp lãnh đạo
có liên quan tới sự hướng dẫn, chỉ đạo các hoạt động của cơ quan, đơn vị. Đây là
"cẩm nang" của ngưưòi lãnh đạo, quản lý tra cứu để giải quyết công việc hằng
ngày, không nộp và lưu trữ.
Phương pháp lập hồ sơ nguyên tắc là theo từng vấn đề, từng sự việc và sắp xếp thứ
tự thời gian.
Hồ sơ nguyên tắc thường được bổ sung, chỉnh lý để đảm bảo tính pháp lí hiện
hành.
* Hồ sơ công việc:
Bao gồm các văn bản, tài liệu về các công việc, các hoạt động đang được tiến hành
trong quá trình quản lý. Khi công việc hoàn thành hoặc kết thúc năm, những hồ sơ
này phải nộp cho văn thư, theo chế độ nộp lưu văn bản, hồ sơ.
* Hồ sơ trình lý: Các cán bộ nghiên cứu hoặc quản lý bộ phận khi trình ký một văn
bản, không chỉ có bản dự thảo mà còn phải kèm theo các văn bản có liên quan
như: các văn bản pháp quy làm cơ sở cho văn bản trình ký, những bản ghi kết quả
điều tra, nghiên cứu thực tế, những kiến nghị, yêu cầu cấp dưới, bản dự thảo văn
bản hướng dẫn tựu hiện (nếu có). Các văn bản này nộp lại thành hồ sơ trình ký.
5. Sổ sách
Ngoài những loại hồ sơ, trong cơ quan hành chính Nhà nước còn có nhiều loại sổ
sách. Đó là những tài liệu về hồ sơ nhưng được ghi sổ như: sổ công văn, sổ công
văn đến, sổ công văn nội bộ, sổ công văn mật, số cấp phát giấy giới thiệu, giấy đi
đường, giấy nghỉ phép, sổ khen thưởng, kỷ luật, thi đua. Sổ phát lương, sổ thanh
toán, quyết tóan, số cấp phát văn bằng, giấy chứng nhận, sổ danh bạ, sổ tài sản, sổ
cấp phát, sổ kiểm kê hằng năm v.v Những sổ sách này cũng cần được bảo quản,
lưu trữ dài hạn, ngắn hạn tùy theo tính chất của mối loại và theo quy định của Nhà
nước.
6. Công tác lập danh mục hồ sơ
* Danh mục hồ sơ là bản kê những hồ sơ mà cơ quan, đơn vị cần lập trong năm.