Biện pháp tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ sư
phạm cho giảng viên trường Đại học Phương
Đông Hà Nội
Võ Thị Sương
Trường Đại học Giáo dục
Luận văn ThS ngành: Quản lý Giáo dục; Mã số: 60 14 05
Người hướng dẫn: PGS.TS. Đinh Thị Kim Thoa
Năm bảo vệ: 2011 Abstract: Trình bày cơ sở lý luận của vấn đề tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho
đội ngũ giảng viên trường đại học Phương Đông. Nghiên cứu thực trạng vấn đề tổ chức,
đào tạo, bồi dưỡng về nghiệp vụ sư phạm của đội ngũ giảng viên trường đại học Phương
Đông Hà Nội. Đề xuất các giải pháp tổ chức tốt quá trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm
cho đội ngũ giảng viên của trường.
Keywords: Quản lý giáo dục; Bồi dưỡng nghiệp vụ; Nghiệp vụ sư phạm; Giảng viên;
Trường Đại học Phương Đông
Content
1. Lí do chọn đề tài
Nhà nước Việt Nam đã xác định rõ: “Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho sự phát
triển của xã hội” Một đất nước muốn phát triển hay không người ta đánh giá và nhìn
vào nền giáo dục của nước đó có bền vững và phát triển ổn định hay không.
Nghị quyết Hội nghị Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ 2 khóa VIII
cũng đã chỉ ra: “Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục và đào tạo.”
Điều 70 Luật Giáo dục đã khẳng định: “...Nhà giáo phải có những tiêu chuẩn sau
đây:
+ Có phẩm chất đạo đức tốt
đất nước trong thời kỳ đổi mới, thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước khi chúng
ta đã trở thành thành viên thứ 150 của WTO.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn làm công tác quản lý việc tổ chức, bồi
dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho hàng ngàn lớp, lớp học viên của các trường đại học ngoài
sư phạm của các tỉnh, thành phố khác nhau trong cả nước để giúp cho học viên chuyển
đổi ngành nghề công tác, tôi xin được đề xuất một số biện pháp tổ chức quản lý, nhằm
nâng cao hiệu quả, chất lượng của công tác tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho đội
ngũ giảng viên nói riêng và nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên nói chung.
3. Đối tƣợng nghiên cứu và Khách thể nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động bồi dưỡng Nghiệp vụ Sư phạm cho đội ngũ giảng viên trường Đại học
Phương Đông.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho giảng viên trường đại học Phương
Đông.
4. Giả thuyết khoa học
Công tác tổ chức hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho giáo viên trường đại
học trong những năm qua dù có những thành tựu, song trong thực tế còn gặp không ít khó
khăn và hạn chế trong công tác tổ chức bồi dưỡng. Nếu có những biện pháp quản lý tổ
chức bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm dựa trên những nhu cầu, năng lực, điều kiện của
giảng viên thì hiệu quả của việc bồi dưỡng NVSP cho giảng viên sẻ có hiệu quả, chất
lượng tốt hơn.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho đội
ngũ giảng viên trường đại học Phương Đông.
5.2. Nghiên cứu thực trạng vấn đề tổ chức, đào tạo, bồi dưỡng về nghiệp vụ sư phạm của đội
ngũ giảng viên trường đại học Phương Đông Hà Nội.
5.3. Đề xuất các giải pháp tổ chức tốt quá trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho đội
tài nghiên cứu việc tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho giảng viên và sinh viên các
trường thuộc khối sư phạm.
Tuy nhiên, chưa có công trình, tài liệu nào nghiên cứu về việc tổ chức, bồi dưỡng
nghiệp vụ sư phạm cho giảng viên trường đại học nói chung và giảng viên trường đại học
Phương Đông nói riêng.
1.2. Lý luận về quản lý
1.2.1. Khái niệm về quản lý
Quản lý là một quá trình tác động có định hướng (có chủ đích), có tổ chức, có
lựa chọn trong số các tác động có thể có, dựa trên các thông tin về tình trạng và môi
trường, nhằm giữ cho sự vận hành của đối tượng được ổn định và làm cho nó phát
triển tới mục tiêu đã định.
1.2.2. Chức năng của quản lý
a. Chức năng kế hoạch hoá
b. Chức năng tổ chức
c. Chức năng chỉ đạo
d. Chức năng kiểm tra
1.2.3. Quản lý giáo dục
1.2.4. Quản lý nhà trường
1.3. Khái niệm nghiệp vụ sƣ phạm và rèn luyện nghiệp vụ sƣ phạm
1.3.1. Nghiệp vụ sư phạm
Nghiệp vụ: Từ điển Tiếng Việt thông dụng của Nguyễn Như ý đã cho rằng:
“Nghiệp vụ là công việc chuyên môn của một nghề.”
Sƣ phạm: Khoa học về giáo dục và giảng dạy trong trường học
Nghiệp vụ sƣ phạm: Là công việc chuyên môn của nghề dạy học.
1.3.2. Biện pháp tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm
1.4. Quản lý hoạt động bồi dƣỡng nghiệp vụ sƣ phạm cho giảng viên
1.4.1. Tầm quan trọng của việc bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho giảng viên
Mục tiêu bồi dƣỡng:
+ Về kiến thức
+ Về kĩ năng: Hình thành cho người học hệ thống kĩ năng nghiệp vụ sư phạm để
THỰC TRẠNG TỔ CHỨC BỒI DƢỠNG NGHIỆP VỤ
SƢ PHẠM CHO ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC PHƢƠNG ĐÔNG
HÀ NỘI
2.1. Khái quát về trƣờng Đại học Phƣơng Đông Hà Nội
2.2. Thực trạng biện pháp tổ chức bồi dƣỡng nghiệp vụ sƣ phạm cho giảng viên của
trƣờng đại học Phƣơng Đông
* Nhận thức của cán bộ giảng viên của trường đại học Phương Đông về việc tổ
chức bồi dưỡng NVSP
Bảng 2.1: Nhận thức về tầm quan trọng của hoạt động tổ chức bồi dưỡng NVSP cho
giảng viên và quản lý hoạt động RLNVSP
TT
Khách thể
Mức độ
nhận thức
Giảng viên
trẻ
GV có trình độ
ThS trở lên,
thâm niên công
tác từ
5 - 10 năm
CBQL Chung
SL % SL % SL % SL %
1 Rất quan trọng 30 76.9 67 88.2 43 81.1 140 83.3
2 Quan trọng 7 17.9 6 7.9 8 15.1 21 12.5
Thứ
bậc
1 Tâm lí học đại học 123 32 13.0 2.65 1
2 Tâm lí học SP- LT 113 45 10.0 2.61 3
3 Tâm lí học giao tiếp 134 13 21.0 2.67 2
4 Lí luận giáo dục đại học 119 27 22.0 2.58 4
5 Lí luận dạy học đại học 109 45 14.0 2.57 5
6 Tổ chức QLGD ĐH 87 65 16.0 2.42 6
7 PPDHBM 95 47 26.0 2.41 7
8 Ứng dụng CNTT trong DH ĐH 91 54 23.0 2.40 8
9 Kiểm tra đánh giá chất lượng GD ĐH 115 33 20.0 2.57 5
10 Quản lí công tác DH ĐH 80 69 19.0 2.36 10
11 Thực tập sư phạm 83 67 18.0 2.39 9
12 Nội dung khác 60 53 55.0 2.03 11
Nhận xét: Nhìn chung, các giảng viên cũng như các cán bộ được phỏng vấn
đều nhận thức được tính cần thiết các nội dung RLNVSP. Các nội dung RLNVSP được
đánh giá ở các mức độ khác nhau theo hệ thống thứ bậc từ cao đến thấp
Nội dung: Bồi dưỡng về Tâm lí học đại học, Tâm lí học sư phạm và lứa tuổi, Tâm
lí học giao tiếp, lí luận giáo dục, lí luận dạy học, Kiểm tra đánh giá chất lượng giáo dục
đại học được các cán bộ, giảng viên cho là cần thiết nhất.
Nội dung: Bồi dường về Tổ chức quản lí giáo dục đại học, Phương pháp giảng dạy
bộ môn, ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học, Quản lí công tác giảng dạy đại học,
được cho là cần thiết thứ 2
Nội dung: Bồi dưỡng Thực tập sư phạm, được đánh giá là cần thiết thứ 3
Nội dung được đánh giá là ít cần thiết nhất là nội dung: Bồi dưỡng Các nội dung
khác (Tổ chức các hoạt động ngoại khoá... )
2.3. Thực trạng biện pháp tổ chức bồi dƣỡng nghiệp vụ sƣ phạm cho đội ngũ giảng
viên trƣờng ĐH Phƣơng Đông Hà Nội
* Thực trạng hình thức tổ chức các lớp chứng chỉ NVSP
4
Tổ chức thi giảng 17 10,11 94 55,9 51 30,3 0
5
Tổ chức đi thực tế 11 6,54 89 52,9 68 40,4 0
6
Cử đi đào tạo
trong và ngoài
nước
69 41,0 23 13,6 76 45,2 0
Bảng 2.4. Mức độ phù hợp của hình thức tổ chức bồi dưỡng NVSP
STT Mức độ Số lƣợng %
1.
Rất phù hợp 89 53.0
2.
Phù hợp 56 33.3
3.
Bình thường 23 13.7
4.
Không phù hợp 0 0
Kết quả cho ta thấy hầu hết cán bộ quản lý, giảng viên đều đánh giá cao mức độ
phù hợp của hình thức tổ chức bồi dưỡng NVSP thể hiện 100% ý kiến cho rằng hình thức
tổ chức bồi dưỡng NVSP phù hợp ở các mức độ khác nhau, không có ý kiến nào đánh giá
là không phù hợp. Trong đó mức độ rất phù hợp và phù hợp với 145/168 ý kiến chiếm
86,3%. Mức độ bình thường chỉ có 13,3% là rõ ràng và không thể phủ định. Để tìm hiểu
vấn đề này, chúng tôi điều tra các ý kiến đánh giá của cán bộ quản lý, giảng viên về hiệu
quả và tác dụng của hình thức tổ chức bồi dưỡng NVSP. Kết quả điều tra được thể hiện ở
bảng sau:
Bảng 2.5. Đánh giá của cán bộ quản lý và giảng viên về hiệu quả và tác dụng của hình
thức tổ chức bồi dưỡng NVSP
3.
Xây dựng nội dung chương trình 168 100 1
4.
Triển khai thực hiện 123 73,2 4
5.
Kiểm tra đánh giá 115 68,4 6
6.
Cung cấp đầy đủ và kịp thời tài liệu cho
học viên
119 70,8 5
Nhận xét:
Qua tìm hiểu thực trạng công tác quản lí tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm
cho đội ngũ giảng viên của trường đại học Phương Đông chúng tôi nhận thấy: Việc khảo
sát thực tế trình độ của đội ngũ giảng viên chưa được đào tạo qua nghiệp vụ sư phạm có
vị trí vô cùng quan trọng nó giúp cho các nhà quản lí năm rõ hơn về dặc thù của từng nhà
trường để lập kế hoạch cho thật sát cho tiết khả thi phù hợp với điều kiện thực tế của
trường.
Bảng 2.7. Tương quan giữa mức độ phù hợp và hiệu quả của các biện pháp quản lý hoạt
động tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho đội ngũ giảng viên
STT Biện pháp quản lý
Mức độ
phù hợp
Hiệu quả
% TB % TB
1.
Khảo sát thực tế 95,2 2 95,2 2
2.
Lập kế hoạch thực hiện 92,2 3 92,2 3
3.
phương pháp giảng dạy: lí luận giáo dục, lí luận dạy học, cách trình bày một bài giảng
sao cho khoa học dễ hiểu và đặc biệt trong quá trình hướng dẫn sinh viên nghiên cứu
khoa học làm các bài tập lớn các đề tài nghiên cứu có độ chuyên sâu…họ gặp rất nhiều
khó khăn cả về kiến thức và kinh nghiệm.
2.4.3. Mặt mạnh
Đội ngũ giảng viên của các trường đại học hiện nay đều có trình độ cao về chuyên
môn (từ Thạc sĩ trở lên) có khả năng sử dụng máy tính thành thạo, biết từ 2 đến 3 ngoại
ngữ, rất am hiểu về lĩnh vực chuyên môn mà mình đảm nhận giảng dạy, có sự chuyên