đại học quốc gia hà nội
Khoa s- phạm
----------
D-ơng hoài văn
biện pháp quản lý tăng c-ờng hoạt động tự học
của sinh viên viện đại học mở hà nội
trong b-ớc phát triển hiện nay
Luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60 14 05
Ng-ời h-ớng dẫn khoa học: pgs. Ts. đặng quốc bảo
Hà Nội - 2008
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X đã quyết định đẩy mạnh công
nghiệp hóa, hiện đại hóa và phát triển kinh tế tri thức, tạo nền tảng để đưa
nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm
2020. Để đáp ứng nguồn nhân lực có chất lượng phục vụ cho sự nghiệp Công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đòi hỏi chúng ta phải phát triển giáo dục, thực sự coi
giáo dục là quốc sách hàng đầu. Nâng cao chất lượng giáo dục nhằm thực hiện
nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài là nhiệm vụ quan trọng,
thường xuyên là mối quan tâm hàng đầu của các nhà trường. Chất lượng giáo
dục - đào tạo phụ thuộc vào họat động dạy của thày và họat động học của trò.
xuyên; công tác quản lí, tổ chức của trường đối với hoạt động tự học của sinh
viên chưa được quan tâm đúng mức; số lượng giáo viên cơ hữu của trường
còn ít, đa phần là giáo viên thỉnh giảng…. Với tất cả những nguyên nhân nói
trên đã phần nào ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên còn thấp.
Chính vì vậy, việc tìm ra biện pháp tổ chức, quản lý hoạt động tự học
của sinh viên Viện Đại học Mở Hà Nội là một nhiệm vụ cấp thiết đối với
nhà trường trong giai đoạn hiện nay. Với những lý do nêu trên, chúng tôi
chọn đề tài :“ Biện pháp quản lý tăng cường hoạt động tự học của sinh
viên Viện Đại học Mở Hà Nội trong bước phát triển hiện nay.”
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất một số biện pháp
quản lý tăng cường hoạt động tự học nhằm nâng cao kết quả hoạt động tự học
của sinh viên Viện Đại học Mở Hà Nội.
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
- Khách thể nghiên cứu: Hoạt động tự học của sinh viên .
- Đối tượng nghiên cứu: Các biện pháp quản lý hoạt động tự học của
sinh viên Viện Đại học Mở Hà Nội.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận của đề tài
- Nghiên cứu, khảo sát thực trạng hoạt động tự học, các biện pháp quản
lý tăng cường hoạt động tự học của sinh viên Viện Đại học Mở Hà Nội.
- Đề xuất các biện pháp tăng cường hoạt động tự học của sinh viên,
khảo nghiệm các biện pháp quản lý nhằm khẳng định tính cấp thiết và tính khả
thi của các biện pháp để nâng cao kết quả hoạt động tự học cuả sinh viên Viện
Đại học Mở Hà Nội.
5. Giả thuyết khoa học
Hiện nay hoạt động tự học của sinh viên Viện Đại học Mở Hà Nội còn
hạn chế. Thực trạng này do nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan.
- Chương 2 :
Thực trạng quản lý hoạt động tự học của sinh
viên Viện Đại học Mở Hà Nội
- Chương 3 :
Biện pháp quản lý tăng cường hoạt động tự học của
sinh viên Viện Đại học Mở Hà Nội
CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC
1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
1.1.1. Từ xưa việc học tập vẫn luôn được xem trọng. Đó chính là con đường
quan trọng trong việc tu dưỡng, rèn luyện, ý chí, khả năng; là con đường lập
thân, lập nghiệp. Trên con đường học tập đó, bao giờ vấn đề tự học cũng được
xem trọng. Tự học trong học tập là vô cùng cần thiết. Chính tự học mới giúp
người học biến tri thức tiếp thu thành tri thức của chính bản thân mình. Tự học
xây nền móng tri thức vững chắc, tạo sự liên kết hơp lý trong hệ thtống kiến
thức, giúp việc tiếp tục học tập được thuận lợi, dễ dàng và kiến thức được phát
triển bền vững theo chiều rộng lẫn chiều sâu.
Khổng Tử (551 - 479 trCN), nhà tư tưởng nổi tiếng và nhà sư phạm vĩ đại
của Trung Quốc, về phương pháp giáo dục ông đã đề cao việc tự học, tự luyện, tu
nhân, chú trọng phát huy mặt tích cực, sáng tạo, năng lực nội sinh. Khổng Tử
thường chú ý việc dạy sát đối tượng, kết hợp học và hành, lý thuyết gắn liền với
thực tiễn, chủ trương phát triển hứng thú, động cơ ý chí của người học. Đề cập
đến vấn đề học tập, Khổng Tử xác định "Học nhi thời tập chí", việc học tập theo
lao động. Đặc biệt, Bác rất nhấn mạnh đến tác dụng của tự học. Tại Hội nghị
toàn quốc lần thứ nhất về công tác huấn luyện và học tập khai mạc ngày 6
tháng 5 năm 1950 Bác đã khuyên học viên " Không phải có thầy thì học, thầy
không đến thì đùa. Phải biết tự động học tập". Trong công tác huấn luyện
cán bộ, Bác cũng nhắc nhở về cách học tập : “Lấy tự học làm cốt. Do thảo
luận và chỉ đạo góp vào " [25, 226]. Như vậy, theo Bác việc tự học giữ vai trò
rất quan trọng, có tác dụng quyết định cho kết quả học tập. Việc tự học phải
xuất phát từ động lực thôi thúc của chính bản thân người học, nhưng vẫn cần
sự hỗ trợ, tác động từ môi trường học tập, cần sự chỉ đạo hướng dẫn của nhà
trường, của người thầy.
Các văn bản của Nghị quyết Trung ương II khoá VIII, Nghị quyết đại
hội Đảng lần thứ X, Luật Giáo dục trước đây và hiện nay cũng đã xác định rất
rõ về vai trò quan trọng của việc tự học trong học sinh, sinh viên. Thông tư số
36/TT - GD ngày 8 tháng 11 năm 1980 của Bộ Giáo dục quy định chế độ đối
với cán bộ ngành giáo dục đang làm công tác quản lý, chỉ đạo và nghiên cứu ở
các cơ quan, trường học tham gia công tác đào tạo đã nêu: "Khuyến khích cán
bộ có ý thức học tập nghiên cứu nâng cao trình độ chuyên môn, tiếp cận với
kiến thức khoa học hiện đại của thế giới, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho
cán bộ hiểu được tình hình thực tế của công tác đào tạo, từ đó có những suy
nghĩa biện pháp tốt hơn trong công tác quản lý, chỉ đạo và nghiên cứu".
1.1.3. Những công trình nghiên cứu gần đây
Trong những năm gần đây, có nhiều công trình nghiên cứu về tự học
của các học giả, các nhà nghiên cứu giáo dục như Đặng Vũ Hoạt, Hà Thế
Ngữ, Tạ Quang Bửu, Nguyễn Cảnh Toàn, Phan Trọng Luận, Nguyễn Ngọc
Bảo, Thái Duy Tuyên, Hà Thị Đức,… Những công trình nghiên cứu này
đều xác nhận vai trò thiết yếu của tự học trong quá trình học tập và rèn
luyện để hội nhập. Những công trình nghiên cứu này cũng đã đề cập đến
những biện pháp hiệu quả trong vấn đề quản lý và đầu tư nâng cao chất
24. Hồ Chí Minh (2002), Hồ Chí Minh tuyển tập (Tập II), Nhà xuất bản chính
trị quốc gia, Hà Nội.
25. Hà Thế Ngữ, Đặng Vũ Hoạt (1987) Giáo dục học (Tập 1) Nhà xuất bản
giáo dục, Hà Nội.
26. Nguyễn Ngọc Quang (1989), Những khái niệm cơ bản về lý luận quản lý
giáo dục, Trường CBQL Giáo dục - Đào tạo trung ương, Hà Nội .
27. Trần Hồng Quân , Về chiến lược phát triển giáo dục đến năm 2020 và
một số định hướng cơ bản phát triển giáo dục THCS trong thời kỳ mới ,
Thông tin khoa học giáo dục (số 63).
28. Lò Thị Quyến (2007), Các biện pháp quản lý tăng cường hoạt động tự học
của sinh viên trường Cao đẳng sư phạm Điện Biên, Luận văn tốt nghiệp, Đại
học Sư phạm Hà Nội.
29. Lê Thị Thuỷ (2002), Tìm hiểu thực trạng tự học của sinh viên trường
CĐSP Hà Nội , Khoá luận tốt nghiệp .
30. Nguyễn Cảnh Toàn (1997), Quá trình dạy - Tự học, Nhà xuất bản giáo dục,
Hà Nội.
31. Nguyễn Cảnh Toàn (2001), Tuyển tập tác phẩm tự học - Tự giáo dục - Tự
nghiên cứu , Trường ĐHSP Hà Nội.
32. Trung tâm thông tin tư vấn phát triển (2001), Hệ thống các văn bản quy
phạm pháp luật ngành giáo dục và đào tạo Việt Nam, Nhà xuất bản chính trị
quốc gia, Hà Nội.
33. Nguyễn Đức Trí (2002), Quản lý quá trình giáo dục và đào tạo, Viện phát
triển giáo dục, Hà Nội.
34. Nguyễn Quang Uẩn - Trần Hữu Luyến - Trần Quốc Thành (1997)
Tâm lý học quản lý, Nhà xuất bản giáo dục, Hà Nội
35. Phạm Viết Vƣợng (1996), Giáo dục học đại cương, Nhà xuất bản đại học
quốc gia Hà Nội.