SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TỔ CHỨC THANH TRA -
KIỂM TRA CHUYÊN MÔN ĐỂ
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
DẠY & HỌC TẠI TRƯỜNG
THPT VÕ TRƯỜNG TOẢN

I) LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
1)Tính cấp thiết của đề tài.
Trong nhà trường chất lượng giáo dục không chỉ phụ thuộc vào
khả năng quản lý, lãnh đạo của lãnh đạo nhà trường mà còn phụ thuộc
rất nhiều vào việc dạy của giáo viên, việc học của học sinh. Năng lực
chuyên môn, nghiệp vụ của mỗi giáo viên là kết quả của sự nỗ lực,
tìm tòi, học hỏ
i không ngừng từ sách vở, đồng nghiệp với tâm huyết
và tình yêu nghề.
Nó cũng là nguyên nhân cơ bản đem lại chất lượng
cho hoạt động giáo dục.

Về mặt chủ quan: Từng là một giáo viên đứng lớp trực tiếp
giảng dạy, nhiều lần được Ban chuyên môn nhà trường cũng như cộng
tác viên thanh tra c
ủa Sở tiến hành thanh tra nên tôi nhận thức rõ vai
trò, tác dụng của hoạt động thanh tra đối với việc thúc đẩy, nâng cao
trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của mỗi giáo viên. Đồng thời tôi cũng
ít nhiều thấy được những bất cập của việc tổ chức thanh tra nếu người
quản lý không có phương pháp linh hoạt, sáng tạo.
Đây sẽ là cơ sở để
bản thân tôi rút kinh nghiệm khi thực hiện công tác này.
Là một cộng tác viên thanh tra của Sở tôi được trang bị những
kiến thức cơ bản về công tác thanh - kiểm tra chuyên môn.
Về mặt khách quan: Sự thành lập trường THPT Võ Trường
Toản đã đặt tôi trước nhiệm vụ mới là thành viên của Ban lãnh đạo
nhà trường, trực tiếp thực hiện công tác thanh - kiểm tra chuyên môn
của giáo viên nhà trường.

2) Khó khă
n:
Về mặt chủ quan: Thời gian làm nhiệm vụ của một P. Hiệu
trường còn quá ngắn vì thế kinh nghiệm quản lý nói chung, kinh
nghiệm tổ chức thực hiện hoạt động thanh kiểm tra chuyên môn nói
riêng còn quá ít.
Về mặt khách quan: Trường THPT Võ Trường Toản mới được
thành lập được 5 năm, đội ngũ giáo viên vừa thiếu lại vừa trẻ (Trên
80% giáo viên có tay nghề dưới 4 năm), kinh nghiêm chuyên môn ít.
Một số bộ môn thiếu nhi

nhiều; Ban chuyên môn chưa xây dựng được chuẩn chung cho việc
kiểm tra hoạt động chuyên môn; kế hoạch kiểm tra chưa phù hợp hoặc
chưa bám sát tình hình thực tế của trường; giáo viên chưa nhậ
n thức
đúng đắn và đầy đủ về vai trò, tác dụng của công tác kiểm tra đối với
bản thân mình; chưa có chế độ khen thưởng phù hợp.

III) NỘI DUNG ĐỀ TÀI
1) Cơ sở lý luận:
Điều lệ trường THPT đã quy định rất rõ nhiệm vụ quyền hạn
của cán bộ quản lý và một trong những nhiệm vụ đó là thanh tra, kiểm
tra hoạt động chuyên môn của giáo viên thuộc c
ấp quản lý của mình.
Kết quả thanh - kiểm tra nói chung, kiểm tra chuyên môn nói
riêng là một thước đo đánh giá chất lượng Giáo dục & Đào tào cũng
như trình độ của người giáo viên.
Thực tế đã cho thấy vai trò cực kỳ quan trọng của công tác
kiểm tra chuyên môn. Kiểm tra chuyên môn sẽ góp phần nâng cao
trình độ sư phạm, năng lực công tác của đội ngũ giáo viên;
đáp ứng
nhu cầu học tập của học sinh; nâng cao chất lượng dạy và học trong
nhà trường. Với người quản lý hoạt động kiểm tra sẽ giúp phát hiện
kịp thời những thiếu sót, sai lệch, bất hợp lý trong việc điều hành quản
lý chuyên môn của trường. Trên cơ sở đó có những điều chỉnh hoặc
rút kinh nghiệm kịp thời nhằm đạt được mục tiêu k
ế hoạch giáo dục
và đào tạo đã đề ra. Với hoạt động chuyên môn chung của nhà trường,
việc kiểm tra đúng đắn và chính xác sẽ góp phần phát hiện những giáo
viên có năng lực và kinh nghiệm giảng dạy, giáo dục học sinh, những
giáo viên giỏi để nhân điển hình tạo không khí thi đua sôi nổi trong

giờ dạy nên cũng khó khăn trong việc nhận xét đánh giá và những sai
xót trong giờ dạy không được khắc phục ngay.
Nhận thức rõ vai trò quan trọng của nhân tố con người trong
mọi hoạt động, bám sát tình hình thực tế là đội ngũ giáo viên được
tăng cường trong năm học 2009- 2010, tôi đã tham mưu với Hiệu
trưởng thành lập các tổ chuyên môn độc lập trong khả năng cho phép.
K
ết quả là chúng tôi có 8 tổ chyên môn, trong đó có 05 tổ độc lập là:
Toán - Tin, Văn, Lý, Hóa, Anh, 03 tổ ghép là: Công nghệ – Sinh, Sử -
Địa, TD-GDCD-QP. Trong 03 tổ ghép đó đều có các tổ phó phụ trách
độc lập hoạt động chyên môn của các thành viên cùng bộ môn. Hoạt
động thanh - kiểm tra trước hết sẽ được thực hiện trọng phạm vi các
tổ chuyên môn mà chính các tổ trưởng, tổ phó sẽ trực tiếp phụ trách.
Đấy phải là những người có năng lực, nhiệt tình trong công việ
c.
Cơ cấu tổ chức của Ban kiểm tra gồm: Lãnh đạo nhà trường,
các tổ trưởng, tổ phó.
Để hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình những
thành viên trong Ban lãnh đạo nhà trường mà trước hết là P.hiệu
trưởng phụ trách chuyên môn cùng các tổ trưởng, tổ phó phải không
ngừng học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, uy tín nghề
nghiệp trước học sinh và đồng nghiệp. Có như thế việc kiểm tra mới
bảo đảm chính xác, hiệu quả. Sự hợp tác giữ Ban lãnh đạo nhà trường
và các tổ trưởng, tổ phó được thiế
t lập chặt chẽ. Mỗi thành viên trong
Ban lãnh đạo trực tiếp phụ trách các tổ chuyên môn (01 người phụ
trách mảng các môn khoa học tự nhiên; 01 người phụ trách mảng các
môn khoa học xã hội; 01 người phụ trách tổ ngoại ngữ, TD-QP) để kết
hợp với tổ trưởng tiến hành kiểm tra hoạt động giáo dục của 100%
giáo viên mổi tổ trong mỗi học kỳ.

quá lớn; soạn kịp tiến độ dạy; chất lượng của giáo án phải được đảm
bảo thể hiện ở sự rõ ràng, cụ
thể, chi tiết các cột mục hoạt động của
thầy và trò, nội dung cần đạt, nội dung ghi bảng, các bước lên lớp…
giáo án cần được trình bày khoa học, sạch sẽ, nội dung giáo án phải
bám sát sách giáo viên và sách giáo khoa.
Về các loại hồ sơ: sổ sách phải đầy đủ theo quy định từ sổ báo
giảng, sổ chủ nhiệm, sổ họp, sổ điểm cá nhân, sổ lưu đề kiểm tra 1
tiết, sổ từ rèn luyện tay nghề Nội dung của các loại sổ phải luôn
được cập nhật sát thực tế. Ví dụ: sổ điểm thể hiện đúng số cột điểm
tương ứng với số bài kiểm tra theo phân phối chương trình; sổ chủ
nhiệm phải đầy đủ thông tin về lớp chủ nhiệm, học sinh và kế hoạch
hoạt động tháng phả
i ứng với thời điểm được thanh tra- kiểm tra; sổ
báo giảng phải đúng bài day theo phân phối chương trình và thực tế
giảng dạy ở thời điểm được kiểm tra, sổ tự rèn tay nghề ghi rõ nội
dung của từng tuần, từng tháng… Những qui định này phải được dự
thảo, rồi đưa về các tổ để thảo luận, góp ý kiến và sau đó các thành
viên ban kiểm tra thố
ng nhất thành chuẩn chung. Chuẩn này sẽ được
phổ biến rộng rãi đến tất cả giáo viên ngay từ đầu năm học làm căn cứ
để thực hiện.

2.3 Xây dựng kế hoạch nề nếp thanh- kiểm tra:
Năm học trước kế hoạch thanh tra, kiểm tra của trường chưa
thành nề nếp, chưa hợp lý: thường chỉ tập trung vào một số thời điểm
như các đợt thao giảng chào mừng ngày nhà giáo Việt Nam 20/11 ở

tháng, từng học kỳ. Mỗi tuần việc kiểm tra, dự giờ nên tập trung vào
một chuyên đề nhất định ở những tổ cụ thể. Ví dụ chuyên đề ghi bảng,
chuyên đề phát vấn, chuyên đề hoạt động nhóm, chuyên đề sử dụng
giáo án điện tử, giờ dạy lý thuyết, giờ dạy thực hành, giờ dạy ôn tậ
p…
Thứ ba: kế hoạch thanh tra, kiểm tra cần được tính toán sao cho
một giờ dự phải có ít nhất 03 thành viên của ban kiểm tra (trong đó có
01 lãnh đạo nhà trường) và 02 giáo viên cùng bộ môn cùng có mặt để
dự và đánh giá, góp ý; trong một học kỳ phải đảm bảo ít nhất 50%
giáo viên được kiểm tra, đánh giá hoạt động sư phạm.
Ví dụ: Thực hiện kiểm tra giờ dạy của giáo viên theo qui trình:
Bước chuẩn bị: Thông báo cho giáo viên kiểm tra (Nếu kiểm tra
định kỳ) về yêu cầu thời gian dự giờ. Ban kiểm tra cần nghiên cứu hồ
sơ lần kiểm tra trước, xác định nội dung cần quan sát, phát các biểu
mẫu cho ban kiểm tra, giáo viên được kiểm tra đưa giáo án tiết được
kiểm tra cho ban kiểm tra xem trước ít nhất là một ngày để cho ban
kiểm tra xem trước.
Bước dự giờ: Quan sát hoạt động của thầy và trò. Ghi chép cẩ
n
thận vào sổ hoặc phiếu dự giờ các thông tin về nội dung, phương
pháp, tiến trình giảng dạy, các tình huống đặc biệt … một các có hệ
thống. Lưu ý việc phát huy tính tích cực của học sinh và hiệu quả của
việc sử dụng trang thiết bị dạy học.
Bước phân tích, đánh giá giờ dạy: đây là bước quan trọng, cần
làm cho giáo viên được dự giờ cảm thấy thoải mái tin t
ưởng. Ban
kiểm tra cho giáo viên được kiểm tra tự phân tích sư phạm, nêu rõ mặt

tổ tiến hành kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên, phát hiện thêm
nhiều nhân tố điển hình trong công tác. Việc tổ chức các đợt thao
giảng giữa các năm không nên có sự trùng hợp hoặc cố định về thời
điểm để đảm bảo xoay vòng dạng bài nhằm khái quát được phương
pháp chung hoặc những điều cần lưu ý ở mỗi dạng bài cụ thể. Các đợt
thao gi
ảng nhà trường cho các tổ bố thăm thao giảng ngay từ đầu năm
học mỗi tháng 2 đến 3 tổ và tổ chức xuyên suốt trong các tháng (có
lịch thao giảng đính kèm)
Thứ ba: khi kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên, ban
kiểm tra nên dự giờ của nhiều giáo viên dạy cùng một bài để có cơ sở
so sánh, đối chiếu về lượng kiến thức bài dạy, phương pháp tổ chức
gi
ờ dạy, sự tiếp thu kiến thức của học sinh qua từng cách dạy khác
nhau… Trên cơ sở đó phân tích mặt mạnh, mặt yếu của từng giáo viên
mà góp ý cho thiết thực, cụ thể.
Thứ tư: với những lớp yếu cần tiến hành kiểm tra chuyên môn
trên nhiều giờ dạy của nhiều giáo viên, nhiều môn học khác nhau để
nghiên cứu tác động sư phạm của một nhóm giáo viên lên đối t
ượng
học sinh yếu kém. Từ đó rút ra kinh nghiệm giảng dạy với nhiều đối
tượng học sinh khác nhau.
Thứ năm: khi tham gia kiểm tra hoạt động chuyên môn của giáo
viên qua việc dự giờ thăm lớp thì các thành viên trong ban kiểm tra
cũng cần đầu tư thời gian tìm hiểu chương trình, bài học, giáo án của
giáo viên được kiểm tra để việc góp ý sau mỗi giờ day được sát thực.
Thứ sáu: đối với giáo viên

đích xây dựng và đánh giá phải khách quan, công bằng.
Việc đóng góp ý kiến và đánh giá giờ dạy của một giáo viên
phải dựa trên cơ sở khoa học, căn cứ vào đặc trưng bộ môn, thực tế
giờ dạy, trình độ h
ọc sinh lớp dự giờ, tuổi nghề của giáo viên được
góp ý đánh giá, mọi góp ý đều cần có dẫn chứng và giải pháp cụ
thể…tránh việc cào bằng trong đánh giá.
Tiến trình góp ý và đánh cần tuân theo các bước sau: trước hết
để giáo viên được kiểm tra nêu ý kiến và sự tự đánh giá của mình, sau
đó là ý kiến của các giáo viên tham gia dự giờ với mục đích học hỏi,
nên ưu tiên cho những giáo viên có trình độ chuyên môn yếu, nhữ
ng
giáo viên tập sự, tiếp theo là ý kiến của những giáo viên có nhiều kinh
nghiệm và năng lực chuyên môn tốt cùng bộ môn với giáo viên được
dự giờ. Cuối cùng là ý kiến của thanh tra, của lãnh đạo. Tiến trình góp
ý này sẽ khắc phục tình trạng giáo viên có kinh nghiệm hoặc thanh tra
đưa ý kiến, nhận xét mang tính “phủ đầu” chi phối sự góp ý của các
thành viên khác hoặc tình trạng các giáo viên khác nhất trí với ý kiến
của thanh tra làm mất tính khách quan công bằng của sự đánh giá.
Việc góp ý, đánh giá phải được tiến hành ngay khi giờ dạy kết
thúc hoặc cuối buổi dạy của giáo viên. Các phiếu đánh giá cần được
ghi và lưu vào hồ sơ kỉêm tra cùng biên bản góp ý, biên bản thanh tra.
Với những giáo viên mà trình độ chuyên môn yếu, mục đích
của dự giờ, kiểm tra là để thúc đẩy, giúp đỡ. Vì thế, sau giờ dạy cần
góp ý ngay nhưng không nên xếp loại ngay từ lần kiểm tra đầu tiên
mà c
ần dành thời gian cho họ phấn đấu, phải cho họ thấy mọi cố gắng
của họ dù rất nhỏ cũng được lãnh đạo biết đến và ghi nhận. Những gì
là ưu điểm của họ thì cần được nêu ra trước, những gì còn tồn tại thì
nêu ra sau. Lời lẽ góp ý phải ôn hoà, tôn trọng người được góp ý. Có

môn chúng tôi đã tổ chức đợt hội giảng cấp trường được hai đợt vào
cuối mỗi học kỳ
, mà đối tượng dự thi là những giáo viên có năng lực
chuyên môn do các tổ giới thiệu, đối tượng tham gia dự giờ là toàn thể
giáo viên trong trường, ban giám khảo chính là những thành viên của
Ban kiểm tra - thanh tra hoạt động sư phạm của trường.
Một số số liệu thống kê:
- Số lượng giáo viên được thanh - kiểm tra trong năm học vừa
qua tăng từ 60% lên thành 100%.
-Số lượng các giờ dự được góp ý cụ thể, đ
ánh giá, rút kinh
nghiệm nghiêm túc, đúng thực chất tăng từ 30% lên thành 70%.
- Số giáo viên có chuyển biến sau khi được thanh tra, kiểm tra
tăng từ 20% thành 50%.
Một số kết quả thanh - kiểm tra hoạt động sư phạm trong năm
học 2009- 2010: Kiểm tra hồ sơ chuyên môn 100% số giáo viên được
kiểm tra và đều đạt yêu cầu. Kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên:
được 34 giáo viên đạt trên 95%, số giờ dạy đạt khá, giỏi ở học k
ỳ 2
tăng gần 40% so với lần kiểm tra ở học kỳ 1 (Học kỳ 1: khá, giỏi đạt
30%; học kỳ 2: khá giỏi đạt 70%).

V) BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
Những biện pháp trong công tác tổ chức thanh tra, kiểm tra
chuyên môn mà tôi trình bày trên đây đã được áp dụng trong thực tiễn
tại đơn vị mình, trường THPT Võ Trường Toản và có thể nhân rộng
trong nhiều trường khác. Từ thực tiễn vân dụng đó tôi rút ra một số

đó cũng là cơ sở để đánh giá năng lực, trình độ chuyên môn nghiệp vụ
của một giáo viên. Chính vì thế cấp quản lý mà trực ti
ếp là ban giám
hiệu các trường không được coi nhẹ việc này. Tuy nhiên nếu xem đây
là cách duy nhất để đánh giá năng lực của một giáo viên cũng như tính
quyết định của nó với chất lượng giáo dục của trường thì đó là quan
điểm thiếu biện chứng.
Để hoạt động kiểm tra chuyên môn ở trường THPT Võ Trường
Toản cũng như các trường khác đi vào nề nếp và có hiệu quả cao
chúng tôi mong muốn sẽ được bồi dưỡng thêm về nghiệp vụ thanh tra
- kiểm tra chuyên môn qua tài liệu cũng như kinh nghiệm thực tế của
những đơn vị làm tốt công tác này.
Thời gian làm quản lý còn ngắn, kinh nghiệm về hoạt động
thanh tra chưa nhiều nên chắc chắn những giải pháp tôi giới thiệu trên
đây chưa đâỳ đủ và tối ưu. Rất mong nhận được ý kiến đóng góp từ
đồng nghiệp, tôi xin trân trọng cảm ơn. Xác nhận của Hiệu Trưởng Người viết
TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Các tài liệu của trường cán bộ quả
n lý giáo dục thành phố
Hồ Chí Minh:
- Quản lý giáo dục và đào tạo - Thạc sỹ Trần Thị Tuyết Mai
- Hiệu trưởng phối hợp với các lực lượng xã hội trong và ngoài
nhà trường - Thạc sỹ Đỗ Thiết Thạch


SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC I) THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1) Họ và tên: Nguyễn Đức Thẩm
2) Ngày tháng năm sinh: 20/ 08/ 1976
3) Nam, nữ: Nam
4) Địa chỉ: Trường THPT Võ Trường Toản, Huyện Cẩm Mỹ,
Tỉnh Đồng Nai
5) Điện thọai: 0613 749688 ( CQ); 0613 713896 (NR)
6) Chức vụ: P. Hiệu trưởng

7) Đơn vị công tác: Trường THPT Võ Trường Toản, Cẩm Mỹ,
Đồng Nai
II. TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
-Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ ) cao nhất: Cử
nhân (ĐHSP)
- Năm nhận bằng: 1999
- Chuyên ngành đào tạo: Vật lý
III.KINH NHGIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Giảng dạy môn Vật lý
- Số năm có kinh nghiệm: 10
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:

Cẩm Mỹ, ngày tháng
năm2010

PHIẾU NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Năm học: 2009- 2010

Tên sáng kiến kinh nghiệm: Hiệu trưởng tổ chức thanh tra- kiểm
tra chuyên môn để nâng cao chất lượng dạy và học tại trường Võ
Trường Toản

Họ và tên tác giả: Nguyễn Đức Thẩm. Đơn vị: Trường THPT Võ
Trường Toản
Lĩnh vự
c:
Quản lý giáo dục Phương pháp dạy học bộ môn: Vật Lý

Phương pháp giáo dục Lĩnh vực khác
1. Tính mới
- Có giải pháp hoàn toàn mới
- Có giải pháp cải tiến, đổi mới từ giải pháp đã có
2. Hiệu quả
- Hoàn toàn mới và đã triển khai khi áp dụng trong toàn ngành có hiệu
quả cao
- Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển
khai áp dụng trong toàn ngành có hiệu quả cao
- Hoàn toàn mới và đã triển khai áp dụng tại đơn vị có hiệu quả cao
Có tính cải tiến hoặc đổi từ những giải pháp đã có và đã triển khai áp