II. Thực trạng của các cơ quan quản lý nhà nước về vấn đề vệ sinh an toàn thực
phẩm ở các siêu thị trên địa bàn cầu giấy:
1.Thực trạng vệ sinh an toàn thực phẩm của các siêu thị quận Cầu Giấy
a,Thực trạng đầu vào:
Không thể phủ nhận, việc lựa chọn những địa chỉ mua hàng uy tín là các siêu thị
đang trở thành thói quen của người tiêu dùng bởi cảm giác an tâm khi lựa chọn
hàng hoá trong siêu thị. Giá cả, ngày sản xuất, hạn sử dụng, nguồn gốc xuất xứ….
được ghi rất rõ ràng trên các sản phẩm trong siêu thị.
Theo cán bộ Thanh tra Sở Y tế Hà Nội, việc các thực phẩm kém chất lượng trà trộn
vào siêu thị có thể là do khâu kiểm duyệt thực phẩm đầu vào của các siêu thị chưa
chặt chẽ, cẩn thận. Trong nhiều trường hợp, nhà sản xuất đã sai sót trong quy trình
sản xuất, nguyên liệu làm hàng không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Bên
cạnh đó, công tác kiểm soát trong quá trình kinh doanh tại các siêu thị còn chưa
được quan tâm đúng mức. Khi nhập vào hàng hoá vẫn đảm bảo chất lượng nhưng
trong quá trình kinh doanh, các sản phẩm bày bán sẽ bị ôi thiu, phân hủy.
Tuy nhiên, lý do để các mặt hàng thực phẩm kém chất lượng trôi nổi trong siêu thị
còn do các siêu thị vì lợi nhuận mà bày bán các sản phẩm kém chất lượng, đe dọa
sức khỏe người tiêu dùng. Thông thường, các siêu thị luôn phải quản lý gắt gao
nguồn đầu vào của sản phẩm, có những quy chế cụ thể cùng những hợp đồng chặt
chẽ về mặt pháp luật với những nhà cung cấp. Khi xảy ra sự cố, không ít các siêu
thị "lờ" trách nhiệm, đổ lỗi cho nhà cung cấp. Vì lý do gì đi chăng nữa, siêu thị nào
bán hàng kém chất lượng cũng là đánh mất thương hiệu của chính mình, sẽ bị
người tiêu dùng "tẩy chay".
b,Thực trạng quá trình bảo quản:
GS Bùi Minh Đức - Phó Chủ tịch Hội khoa học An toàn thực phẩm cho biết: về
vấn đề bảo quản thực phẩm :
Đây không phải là việc quá khó nhưng phải thực hiện rất công phu và cẩn thận.
Hầu hết các sản phẩm thực phẩm đều được bao phim, đóng gói hút chân không và
bảo quản có điều kiện, trong tủ kính hoặc ngăn lạnh. Nếu bao bì không nguyên vẹn
thì vi khuẩn dễ dàng xâm nhập và phá hủy từ bên trong mà mắt thường rất khó
phát hiện.

nhân đó phải chịu trách nhiệm. Chế tài xử phạt không đủ sức răn đe cũng là một lỗ
hổng dẫn đến tình trạng này.
Để hàng hoá phục vụ người tiêu dùng thực sự sạch, đảm bảo chất lượng đòi hỏi
phải có sự phối hợp giữa nhiều Bộ, ngành quy hoạch lại hệ thống sản xuất, cung
cấp thực phẩm, đảm bảo thật tốt từ khâu trồng trọt, chăn nuôi, bảo quản cho đến
khâu cuối là phân phối đến tay người tiêu dùng. Bên cạnh đó, các nhà quản lý, các
cơ quan chức năng cũng cần đẩy mạnh công tác kiểm tra hàng hoá trong các siêu
thị, xử lý thật nghiêm những trường hợp các siêu thị kinh doanh thực phẩm kém
chất lượng. Có như vậy, quyền lợi người tiêu dùng mới được đảm bảo. Lời khuyên
dành cho người tiêu dùng khi mua hàng ở siêu thị là cần kiểm tra kỹ hạn sử dụng,
nguồn gốc xuất xứ của sản phẩm, đặc biệt là thực phẩm, tránh xảy ra những hậu
quả đáng tiếc.
Để giảm thiểu chuyện mất VSATTP ở siêu thị, phải phân công tổ chức, cá nhân
theo từng mặt hàng. Hàng ngày phải kiểm tra hàng hoá theo hợp đồng mua bán
đảm bảo theo quy định của Nhà nước thì mới cho nhập kho đồng thời xây dựng
quy chế nhập hàng hoá rõ ràng, chặt chẽ, quy được trách nhiệm cụ thể.
Bên cạnh đó, cần thay đổi tư duy quản lý về VSATTP. Hiện nay, các cơ quan chức
năng như Cục Quản lý thị trường, Thanh tra Sở Y tế đang kiểm soát phần ngọn.
Khi các nông sản được đưa ra thị trường thì mới bị kiểm tra. Điều này sẽ không thể
đạt được hiệu quả cao. Các cơ quan quản lý nên tiến hành kiểm tra lương thực,
thực phẩm từ khâu sản xuất, nghĩa là ngay từ các chuồng trại, đơn vị chăn nuôi thì
kết quả đạt được sẽ tốt hơn.
b,Quản lý quá trình bảo quản
Điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm trong chế biến và bảo quản thực phẩm
Sử dụng thực phẩm, nguyên liệu thực phẩm phải rõ nguồn gốc và bảo đảm an toàn,
lưu mẫu thức ăn.
- Thực phẩm phải được chế biến bảo đảm an toàn, hợp vệ sinh.
- Thực phẩm bày bán phải để trong tủ kính hoặc thiết bị bảo quản hợp vệ sinh,
chống được bụi, mưa, nắng và sự xâm nhập của côn trùng và động vật gây hại;
được bày bán trên bàn hoặc giá cao hơn mặt đất.

thanh, kiểm tra "sờ" đâu là ra sai phạm đó.
Thường thì các siêu thị lộ diện các điểm yếu như quy mô kinh doanh còn nhỏ lẻ, có
tới 50% siêu thị không đủ tiêu chuẩn vẫn đang hoạt động; Tính chuyên nghiệp
trong vấn đề tổ chức nguồn hàng, kiểm tra, kiểm soát, tổ chức kinh doanh trong
quá trình kinh doanh còn yếu kém; Tính cộng đồng kém không có sự liên kết, trao
đổi kinh nghiệm kinh doanh giữa các siêu thị; Đội ngũ nhân lực yếu kém, có đến
50% chưa được đào tạo chính quy, chưa bắt nhịp được với tình hình kinh doanh
thời kỳ mới.
Những điểm yếu này còn tồn tại thì sai phạm vẫn có thể sẽ xảy ra. Một thực tế, các
siêu thị cũng nên đối diện là đến năm 2009 các siêu thị nước ngoài sẽ ồ ạt vào Việt
Nam. Nếu các siêu thị vẫn giữ cách phục vụ như hiện nay thì sẽ khó có chỗ đứng
trên thị trường.
* Để khắc phục những điểm yếu này có khó không, thưa ông?
Không khó, nhưng cũng không đơn giản vì nó cần thời gian và cần đến sự hợp sức
của các siêu thị thành siêu thị chuỗi. Đào tạo nhân lực, nâng cao tính chuyên
nghiệp, trình độ cũng như việc học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau của các nhân viên
hoạt động trong siêu thị. Trong đó, yếu tố con người là quan trọng nhất vì xây
dựng siêu thị đã khó giữ siêu thị còn khó hơn. Phải có nhân lực đủ mạnh thì mới có
một siêu thị mạnh, uy tín.
Bên cạnh đó, yếu tố liên kết cộng đồng là điều tối quan trọng. Vừa qua Hiệp hội
cũng đã phối hợp với Tổng Cty Thương mại tổ chức một lớp đào tạo giám đốc siêu
thị tương lai cho 40 học viên. Sau khóa đào tạo nhiều học viên đã được làm trưởng
các chi nhánh siêu thị tại Hà Nội, Hưng Yên, Cần Thơ hoạt động rất tốt.