NGHIÊN CỨU ĐỊA LÝ KINH TẾ NÓI CHUNG
VÀ ĐỊA LÝ KINH TẾ VIỆT NAM NÓI RIÊNG
Trả lời:
* ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
Thời gian và không gian là hai hình thức tồn tại cơ bản của vật chất.
Mọi quá trình, mọi hiện tượng đều diễn biến theo thời gian và trong
một không gian nhất định. Các quá trình, hiện tượng kinh tế xã hội
cũng vậy. Chúng hình thành, tồn tại và phát triển dưới hai hình thức
cơ bản nói trên.
Các quá trình kinh tế xã hội được biểu diễn dưới hình thức không
gian bằng các hệ thống lãnh thổ kinh tế, xã hội rất đa dạng, ngày
càng phức tạp. Tuỳ theo chức năng hoạt động phát triển của con
người, hình thành và hoạt động các hệ thống lãnh thổ các ngành sản
xuất và kinh doanh, các hệ thống lãnh thổ các ngành kết cấu hạ tầng
kỹ thuật, kinh tế xã hội, các hệ thống quần cư (phân bố dân cư), hệ
thống đô thị, hệ thống các trung tâm, đầu mối và vùng công nghiệp,
hệ thống các vùng kinh tế.
Mỗi một hệ thống như vậy đều có lịch sử hình thành, tiềm năng và
nguồn lực bên trong, cơ cấu tổ chức, các mối liên hệ bên trong và
bên ngoài của mình, thường có một hạt nhân (trung tâm) và ranh
giới nhất định.
Địa lý kinh tế là một môn khoa học xã hội, nghiên cứu các hệ thống
lãnh thổ kinh tế xã hội nhằm rút ra những đặc điểm và quy luật hình
thành và hoạt động của chúng để vận dụng vào tổ chức không gian
(lãnh thổ) tối ưu các hoạt động kinh tế xã hội trong thực tiễn.
* NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
Địa lý kinh tế là một môn kinh tế mang tính tổng hợp cao, cho nên
nghiên cứu địa lý kinh tế có những đóng góp rất quan trọng về mặt
lý luận, phương pháp luận, phương pháp cũng như thực tiễn tổ chức
mô về mặt lãnh thổ.
* PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Để thực hiện có kết quả những nhiệm vụ trên đây, các nhà địa lý
kinh tế dụng một tập hợp rộng rãi các quan điểm tiếp cận và phương
pháp nghiên cứu truyền thống cũng như hiện đại, các phương pháp
nghiên cứu của nhiều môn khoa học liên quan.
1. Quan điểm tiếp cận hệ thống và tổng hợp đối tượng nghiên cứu
của địa lý kinh tế khá rộng lớn, liên quan tới nhiều vấn đề, nhiều
khía cạnh có quy mô và bản chất khác nhau nhưng lại tương tác chặt
chẽ với nhau. Vì vậy các nhà nghiên cứu Địa lý kinh tế phải sử dụng
thường xuyên, nhất quán các quan điểm tiếp cận hệ thống và tổng
hợp.
2. Quan điểm động và lịch sử. Quá trình kinh tế và xã hội không
ngừng vận động trong không gian và biến thiên theo thời gian. Để
định hướng đúng dắn sự phát triển tương lai của chúng, cần phải có
quan điểm động và quan điểm lịch sử.
3. Phương pháp phân tích hệ thống, đối tượng nghiên cứu của Địa lý
kinh tế là những hệ thống động phức tạp, bao gồm nhiều phần tử có
bản chất khác nhau, thường xuyên tác động qua lại mang tính thang
cấp rất rõ rệt. Muốn hiểu rõ những đặc điểm và tính quy luật vận
động, hành vi của chúng, cần phân tích các mối liên hệ đa dạng, đa
chiều bên trong và bên ngoài hệ thống về các mặt số lượng, cường
độ, mức độ chặt chẽ.
4. Phương pháp dự báo, giúp cho ta định hướng chiến lược, xác định
các mục tiêu và kịch bản phát triển trước mắt và lâu dài của đối
tượng nghiên cứu Địa lý kinh tế một cách kết quả, có cơ sở khoa học
phù hợp với các điều kiện và xu thế phát triển của hiện thực.
5. Phương pháp cân đối liên ngành, liên vùng được sử dụng rộng rãi
trong kế hoạch hoá phát triển vùng nhằm phát hiện ra các mặt yếu