Giáo án hóa học lớp 10 nâng cao - Bài 11
SỰ BIẾN ĐỔI MỘT SỐ ĐẠI LƯỢNG VẬT LÍ
CỦA CÁC NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC
(Sách giáo khoa Hoá học 10 nâng cao)

A. CHUẨN KIẾN THỨC VÀ KĨ NĂNG
Kiến thức
Hiểu được:
- Biết khái niệm và quy luật biến đổi tuần hoàn của
bán kính nguyên tử, năng lượng ion hoá, độ âm điện của
một số nguyên tố trong một chu kì, trong nhóm A
Kĩ năng
- Dựa vào quy luật chung, suy đoán được sự biến thiên
tính chất cơ bản trong chu kì (nhóm A) cụ thể, thí dự sự
biến thiênvề:
- Độ âm điện bán kính nguyên tử, năng lượng ion hoá
thứ nhất.
B. CHUẨN BỊ
Giáo viên: Bảng 2.2; 2.3; hình 2.1; 2.2; 2.3
C. KIỂM TRA BÀI CŨ
Nguyên nhân nào làm cho tính chất của các nguyên tố
biến đổi một cách tuần hoàn? Cho ví dụ.
D. TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY
HOẠT ĐỘNG CỦA
THẦY
HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ
Hoạt động 1:
Xem bảng 2.2 nêu quy luật
biến đổi bán kính nguyên tử
của các nguyên tố theo chu
kì và theo nhóm?

xuống dưới)  số lớp e tăng
nhanh  bán kính nguyên tử
tăng nhanh.
Hoạt động 2:
- Tìm hiểu SGK để biết năng
lượng ion hoá là gì?
* GV bổ sung: Năng lượng
ion hoá I
2
, I
3
, I
4
… có được là
khi tách e ra khỏi ion mang
Kết luận: Bán kính nguyên
tử của các nguyên tố biến
đổi tuần hoàn theo chiều
tăng của điện tích hạt nhân.
II. NĂNG LƯỢNG ION
HOÁ (I)
1. Khái niệm (SGK)
Năng lượng ion hoá thứ nhất
(I1) của nguyên tử là năng
lượng tối thiểu cần để tách
1,2, 3… điện tích (+) tương
ứng. I

+
+ 1e I
H
= 1312
kJ/mol
Ngoài ra có năng lượng ion
hoá thứ hai (I
2
), thứ ba
(I
3
)…; < I
1
< I
2
< I
3
…
Electron liên kết với hạt
nhân càng yếu càng dễ tách
ra khỏi nguyên tử. Nguyên
nguyên tử có mối liên hệ gì?
Hoạt động 3: Dựa vào quy
luật biến đổi bán kính

tăng  lực hút của hạt nhân
giảm  I
1
giảm.
Kết luận: (SGK)
Năng lượng ion hoá thứ nhất
của nguyên tử các nguyên tố
nhóm A biến đổi tuần hoàn
theo chiều tăng dần của điện
Hoạt động 5:
- Dựa vào bảng 2.4 và hình
2.2 (SGK) hãy cho biết khái
niệm độ âm điện, quy luật
biến đổi độ âm điện của các
nguyên tố theo chu kì và
theo nhóm A.
* GV kết luận:
- Theo chiều tăng dần của
Z
+
, độ âm điện của các
nguyên tố tăng lên trong một
chu kì và giảm đi trong một
nhóm.
- Vậy độ âm điện của các
nguyên tố biến đổi tuần hoàn
theo chiều tăng dần của Z

tố biến đổi như thế nào theo chiều tăng dần của điện tích
hạt nhân? Cho ví dụ.
3. Hãy cho biết tính chất nào của các nguyên tố nhóm
A biến đổi tuần hoàn theo chiều tăng dần của Z
+
:
a. Số lớp electron e. Số electron trong
lớp vỏ nguyên tử.
b. Số electron ở lớp ngoài cùng f. Tính kim
loại - phi kim
c. Khối lượng nguyên tử g. Hình dạng
đám mây electron
d. Hoá trị của các nguyên tố trong các oxit.
Đáp án: b, d, f và g
BTVN 2.14; 2.15 (SBT).