CHỈÅNG 4
AN TON KHI ÂO ÂÁÚT ÂẠ V LM VIÃÛC TRÃN CAO

4.1. Phán têch ngun nhán tai nản khi thi cäng âáút âạ, âo häú sáu:
Trong xáy dỉûng cå bn thi cäng âáút âạ l loải cäng viãûc thỉåìng cọ khäúi lỉåüng låïn, täún
nhiãưu cäng sỉïc; nháút l våïi cạc cäng trçnh thu låüi, thu âiãûn, giao thäng v sn xút váût liãûu
xáy dỉûng (âáút, âạ âãø lm gảch . . .) dảng cäng tạc âáút cng phỉïc tảp (âo ho, häú sáu, khoan
âỉåìng háưm, nảo vẹt, âàõp âã âáûp ) nãn dãù xy ra tai nản lao âäüng v cọ khi l nhỉỵng tai nản
tráưm trng.

4.1.1. Ngun nhán gáy tai nản:
Cạc trỉåìng håüp cháún thỉång, tai nản xy ra khi thi cäng âáút (ch úu khi âo häú, ho
sáu) v khai thạc âạ åí cạc m l do nhỉỵng ngun nhán ch úu sau âáy gáy nãn:
- Sủp âäø âáút lục âo ho, häú sáu khi:
+ Chiãưu sáu âo thàóng âỉïng vỉåüt quạ giåïi hản cho phẹp m khäng gia cäú hồûc âo
våïi mại däúc khäng â äøn âënh.
+ Gia cäú chäúng âåỵ thnh ho häú khäng âụng k thût, khäng âm bo äøn âënh.
+ Vi phảm quy tàõc an ton khi thạo dåỵ hãû thäúng chäúng âåỵ.
- Âáút âạ làn råi tỉì trãn båì xúng häú hồûc âạ làn theo vạch nụi xúng ngỉåìi lm viãûc
phêa trỉåïc.
- Ngỉåìi bë trỉåüt ng khi:
+ Lm viãûc åí mại däúc quạ âỉïng do khäng âeo dáy an ton
+ Nhy qua ho, häú räüng hồûc leo tro âãø lãn xúng ho, häú sáu.
+ Âi lải ngang tàõc trãn sỉåìn nụi, sỉåìn âäưi khäng theo âỉåìng quy âënh hồûc khäng
cọ biãûn phạp âm bo an ton.
- Theo di khäng âáưy â vãư tçnh trảng an ton ca häú âo do nhçn khäng tháúy r lục
tråìi täúi, sỉång m v ban âãm.
- Bë nhiãùm hån khê âäüc nhỉ khê cacbonêc, amäniạc, mãtan (CO

C
T
N
Q
α
θ
ϕ
θ
Khi mại däúc äøn âënh tỉïc l khi khäúi
làng trủ ABC cn åí trảng thại cán bàòng giåïi
hản theo lỉûc ma sạt v lỉûc dênh; åí dảng chung
cọ thãø biãøu thë bàòng quan hãû:
H
çnh 4-1. Så âäư tênh toạn âiãưu kiãûn
cán bàòng äøn âënh mỉïc däúc khäúi âo.
T = Ntgϕ + C (AC) táún (4 - 1)
Trong âọ: T - lỉûc trỉåüt gáy ra do trng lỉåüng
khäúi làng trủ ABC, T = Qsinθ
N - lỉûc ma sạt; Ntgϕ = Qcosθtgϕ
Do âọ cọ phỉång trçnh cán bàòng l: Qsinθ = Qcosθtgϕ = C (AC) (4 - 2)
ÅÍ âáy: Q - trng lỉåüng khäúi làng trủ ABC; táún
θ - gọc giỉỵa màût phàóng trỉåüc (AC) v màût phàóng ngang
ϕ - gọc mại däúc tỉû nhiãn ca âáút (gọc näüi ma sạt)
C - lỉûc dênh: T/m
2

4.1.2.2. Ngun nhán phạ hoải sỉû cán bàòng äøn âënh:
Khi âäü áøm ca âáút tàng thgç trë säú ca lỉûc dênh v lỉûc ma sạt s bë gim âi. nãúu täøng
cạc lỉûc ny tråí lãn nh hån lỉûc trỉåüt, âiãưu kiãûn cán bàòng ca khäúi làng trủ ABC s bë phạ
hoải; tỉïc l khi Qsinθ > Q Qcosθtgϕ + C (AC) thç mại däúc häú âo bë sủt låỵ. Do âọ sỉû äøn âënh

v khi khäng cọ nỉåïc ngáưm chè cho phẹp âo thàóng âỉïng m khäng cáưn gia cäú våïi chiãưu sáu
hản chãú do quy phảm quy âënh nhỉ sau:
* Âáút cạt v si - khäng quạ 1 m
* Âáút ạ cạt - khäng quạ 1,25m
* Âáút ạ sẹt v sẹt - khäng quạ 1,5m
* Âáút cỉïng (dng x beng cúc chim) - khäng quạ 2 m
- Tênh theo cäng thỉïc: Chiãưu sáu âo tåïi hản H
th
cọ thãø cạc âënh theo mäüt säú cäng thỉïc
trong cạc ti liãûu cå hc âáút.
* Cäng thỉïc Xäkhäläúp -ski:
H
th
=
)sin1(
cos2
ϕ−γ
ϕ
; m (4 - 3)
Trong âọ: C - lỉûc dênh ca âáút; táún/m
2

γ - dung trng ca âáút; táún /m
3

ϕ - gọc ma sạt trong ca âáút; âäü
Khi xạc âënh âäü sáu tåïi hản ca häú mọng hồûc âỉåìng ho våïi thnh thàóng âỉïng nãn
âỉa vo hãû säú dỉû trỉỵ låïn hån 1. Thäng thỉåìng hãû säú ny láúy bàòng 1,25; lục ny cọ âäü sáu âo
cỉûc hản H
ch

Trảng thại âáút
Êt áøm Áøm Ỉåït
Loải âáút
A B A B A B
- Si, âạ dàm
- Cạt hảt to
- Cạt hảt trung bçnh
- Cạt hảt nh
- Sẹt pha
- Âáút hỉỵu cå
- Âáút mủc khäng cọ rãø cáy
40
30
28
25
50
40
40
1:1,20
1:1,75
1:1,90
1:2,15
1:0,84
1:1,20
1:1,20
40
32
35
30
40

t
ca nọ.
2 - ỈÏng sút cỉûc hản åí trong chiãưu dy låïp âáút âỉåüc xạc âënh bàòng âàóng thỉïc båíi
hai ỉïng sút chênh do trng lỉåüng ca cäüt âáút cọ chiãưu cao bàòng khong cạch tỉì mäúc âang xẹt
(âiãøm chëu ti) âãún màût âáút nàòm ngang.
Hãû säú chäúng trỉåüt F
t
thãø hiãûn bàòng âàóng thỉïc: F
t
= tgϕ +
tn
P
C
(4 - 6)
Trong âọ: ϕ - gọc ma sạt trong ca âáút
C - lỉûc dênh ca âáút; T/m
2

P
tn
- ti trng tỉû nhiãn (ạp lỉûc thàóng âàõng) åí chiãưu sáu H; P
tn
= H; T/m
2
(åí âáy α
l dung trng ca âáút; t/m
2
v H l chiãưu cao cäüt âáút; m).
Âải lỉåüng F
t

- Khi giáût cáúp âãø thao mại däúc thç gọc mại däúc åí mäùi däúc phi tn theo âiãưu kiãûn
âm bo äøn âënh (mủc 4.2.1.2.).
- Giỉỵa cạc âåüt giáût cáúp cọ chỉìa lải cå trung gian (båì triãưu thãưm). Càn cỉï vo chiãưu
räüng cáưn thiãút khi thi cäng m chia ra cå âãø lm viãûc, cå âãø váûn chuøn v cå bo vãû.
* Cå âãø lm viãûc v cå âãø váûn chuøn âáút âỉåüc xạc âënh xút phạt tỉì âiãưu kiãûn k
thût âo, cáưn cọ nãưn äøn âënh v cọ â âäü räüng âãø hon thnh cạc thao tạc lm viãûc mäüt cạch
bçnh thỉåìng. Chiãưu räüng cå âãø váûn chuøn âáút láúy nhỉ sau:

a
H
α
1
α
2
H
a
α
3
H
- Khi váûn chuøn th cäng láúy räüng
3∼3,5m.
- Khi váûn chuøn bàòng xe xục váût kẹo láúy
5m
- Khi váûn chuøn bàòng cå giåïi láúy räüng 7m
Hçnh 4-2. Båì thãưm trung gian
giỉỵa cạc âåüt giáût cáúp mại däúc.



d
ä
úc

t
ỉ
û

n
h
i
ã
n
m
a
ïi
d
ä
úc
â
a
ìo
α
ϕ
v thạc m cọ liãn quan âãún viãûc sỉí dủng mạy
mọc v cäng củ váûn chuøn cng nhỉ viãûc bäú trê
âụng âàõn âỉåìng váûn chuøn åí gáưn häú âo ngoi
phảm vi sủp âäù ca khäúi âáút làng trủ (hçnh 4 - 3) âãø
bo âm khäng gáy cháún âäüng lm sủt låỵ thnh häú

em xẹt vạch âạ v
ảch â
- Khäng âỉåüc bäú trê ngỉåìi vỉìa lm viãûc dỉåïi häú, vỉìa lm viãûc trãn häú åí cng mäüt
ë trê.
4.2.2.2. Biãûn phạp ngàn ngỉìa trỉåüt ng:
phi cọ thang chàõc chàõn, cám leo tro lãn
úng
âeo dáy an ton v dáy phi büc vo chäù tháût chàõc chàõn trong
trỉåìng håüp:
âỉåüc tảo båíi mại däúc tỉû nhiãn ca âáút; m
H - chiãưu sáu häú âo; m
ϕ - gọc mại däúc tỉû nhiãn
α - gọc kẻp giỉỵa mại däúc âo thỉûc tãú v
2. Mäüt säú quy âënh vãư biãûn phạp an ton khi thi cäng âo ho, häú sáu:
4.2.2.1. Biãûn phạp ngàn ngỉìa âáút âạ làn råi:
- Nãúu trãn thnh ho, häú khi âo ngáùu nh
âçnh chè cäng viãûc åí dỉåïi v phạ âi tỉì phêa trãn sau khi â chuøn ngỉåìi v mạy mọc ra nåi an
ton.

g âạ làn tỉì phêa trãn xúng. Âãø bo âm täút hån, åí mẹp båì cáưn âọng cạc táúm vạn thnh
bo vãû cao 15cm.
- Khi âa
b ạy âo gáưu, phi âo theo gọc âäü quy âënh ca thiãút lãú khoang âo.
- Trong quạ trçnh âáưo ho, häú, ngỉåìi âo phi thỉåìng xun x
m áút phêa trãn, nãúu tháúy cọ k nỉït hồûc hiãûn tỉåüng sủt låỵ âe doả thç phi ngỉìng thi cäng
ngay. Cạn bäü k thût phi tiãún hnh nghiãn cỉïu âãø âãư ra biãûn phạp gii quút thêch håüp v
këp thåìi. Âàûc biãût sau mäùi tráûn mỉa phi kiãøm tra vạch âo trỉåïc khi âãø cäng nhán xúng häú
do tiãúp.

v

h
- Tuût âäúi cáúm âỉïng ngäưi trãn mẹp hồûc sạt dỉåïi chán thnh ho, häú cọ vạch
thàóng â
h ú cọ khong âáút räüng thç cọ thãø âỉïng hồûc ngäưi cạch chán thnh ho, häú mäüt khong
cạch låïn hån chiãưu cao thnh ho, häú tỉì 1,0m tråí lãn.
- Âãø âi qua ho, häú phi bàõt cáưu nh, cáưu phi cọ tay vën chàõc chàõn cao 1,0m. Ban
âãm cọ ân thàõp sạng åí khu vỉûc cáưu.
4.2.2.3. Biãûn phạp âãư phng nhiãùm âäüc:
- Trỉåïc khi cäng nhán xúng lm viã
kiãøm tra khäng khê bàòng ân thåü m. Nãúu cọ kh
n ỉåìng gàûp khê CO
2
thç ân láûp lo v tàõc, nãúu cọ khê chạy nhỉ mãtan (CH
4
) thç ân s
chạy sạng. Cng cọ thãø th xục váût xúng xem, nãúu xục váût bçnh thỉåìng thç khäng cọ khê âäüc.
- Khi âo sáu xúng lng âáút, phạt hiãûn cọ håi hồûc khọi khọ ngỉíi thç phi ngỉìng
ngáy cäng viãûc, cäng nhán tn ra x âãø trạnh nhiãùm khê âäüc, phi tçm ngun nhán v ạp dủng
c ång phạp triãût ngưn phạt sinh, gii to khê âäüc bàòng mạy nẹn khäng khê, quảt Chè
khi no xỉí l xong, âm bo khäng cn khê âäüc hồûc näưng âäü khê âäüc ráút nh khäng nguy
hiãøm âãún sỉïc kho thç måïi cho tiãúp tủc thi cäng.
- Khi âo âáút åí trong háưm, dỉåïi häú mọng cọ cạc loải äúng dáùn håi xàng dáưu hồûc cọ
thãø cọ khê âäüc, khê mãtan dãù chạy, dãù näø thç khä
khäng âỉåüc dng lỉía v hụt thúc.
- Nãúu cáưn phi lm viãûc dỉåïi häú, giãúng khoan, âỉåìng háưm cọ håi khê âäüc cäng
nhán phi âỉåüc trang bë màût nả phng âä

4.2.3. Phng ngỉìa cháún thỉång khi näø mçn:
Khi khai thạc âạ, thi cäng âáưo âáút cỉïng, âa
lm tåi, phạ sáûp hồûc vàng âáút âáú âi xa, do âọ dãù g

* Âm bo nhiãût âäü trong kho khäng quạ 30
0
C. Nãúu cọ âiãưu kiãûn thç lm nh
kho chçm xúng âáút hồûc âàõp âáút bao quanh. Kho cáưn thiãút cọ thiãút bë chäú
* Trong kho phi cọ sn âãø phng áøm, sn cao êt nháút 30cm, sn lm bàòng
gảch, bã täng hồûc gäù; u cáưu bàòng phàóng v kên. Khäng dng väi âãø hụt áøm tro
la ủc.
- Nãúu thi cäng näø mçn vo lục täúi tråìi thç chäù lm viãûc phi âỉåüc chiãúu sạng âáưy â
v phi tàng
- Cäng nhán thi cäng åí hiãûn trỉåìng khäng âỉåüc cho thúc näø v kêp näø vo trong
tụi qưn ạo. Nãúu cáưn mang c thúc v kêp th
n nháút l nhỉỵng nåi âi lải khọ khàn. Nháûn xong váût liãûu näø phi âi thàóng âãún nåi näø phạ,
khäng dỉìng lải dc âỉåìng, khäng bn giao cho ngỉåìi khäng cọ trạch nhiãûm.
- Trỉåìng håüp näø mçn bàòng dáy chạy cháûm m cäng nhán khäng chảy ra âỉåüc vng
an ton këp thåìi thç phi dng phỉång phạp gáy näø bàòng âiãûn âiãưu khiãøn tỉ
b y dáùn näø.
- Sau khi näø phạ phi quan sạt vng näø, kiãøm tra phạt hiãûn tháúy mçn cám hồûc nghi
ngåì cọ mçn sọt ph
m åìng håüp khäng nãn rụt dáy âãø láúy kêp näø tỉì trong läù mçn ra, cáúm âủc hay khoan tiãúp
vo läù mçn bë phủt màûc d chỉa biãút läù cọ cn thúc hay khäng. Phi âåüi sau 30 phụt cho läù
mçn hãút nọng måïi nảp thúc âãø näø lải.
4.2.3.2. Xạc âënh khong cạch an ton:
íng cạch an ton l khong cạch tênh tỉ
kêch trong khäng khê, âëa cháún v âáút âạ vàng kh
con ngỉåìi v cạc cäng trçnh trãn màût âáút.
- Khong cạch an ton do âëa cháún R
c
âäúi våïi nh cỉía cäng trçnh âỉåüc tênh theo
cäng thỉïc: R
C


Trong âọ: Khạch sản - hãû säú phủ thüc vo âiãưu kiãûn v âàûc tênh cäng phạ ca
qu mçn, mỉïc âäü hỉ hải ca cäng trçnh
Vng an ton theo tạc dủng sọng xung kêch khäng khê âäúi våïi con ngỉåìi våïi bạn
kênh R
smin
cọ thãø tênh theo cäng thỉïc:
79

R
smin
= 15
Q
; m (4 - 12)
- Khong cạch an ton ca nhỉỵng hn âáút âạ vàng xa cạ biãût cọ thãø tênh nhỉ sau:
õn nhá
ût theo phỉång âỉåìng
nhỉng kãút qu
häng åüc nh
ù sáu, näø mçn háưm, näø mçn báưu l 200m
Khi sau hån chiãưu sáu tåïi hản (hồûc chiãưu sáu cỉûc hản)
an lạt ngang, van lạt âỉïng, vạn cỉì
hãû thäúng chäúng âåỵ vàòng van lạt ngang: (hçnh 4 - 4) ch úu
g
ït ngang riãng l hồûc ghẹp lëa
nh m
c âỉ
äúng ạc
ïc âáưu cc âỉïng våïi cc nẹo åí trãn båì häú âo (hçnh 4 -
* Trỉåìng håüp vàng theo âỉåìng cn ngà út:

4.3.1.1. Cạc bäü pháûn ca
äưm cọ:
* Cạc cc âỉïng âãø giỉỵ cạc
táúm vạn la
th nh låïn trỉûc tiãúp chëu ạp lỉûc âáút.
* Cạc cc âỉïng âãø giỉỵ cạc
táúm vạn lạt ngang theo màût phàóng âỉïng
* Vàng chäúng ngang
(hçnh 4-4a) hồûc chäúng xiãn âãø giỉỵ
c ïng. Khi nhỉỵng vàng chäúng
ngang gáy tråí ngải cho cạc cäng
viãûc khạc (âäø bãtäng mọng, âàût âỉåìng
vàng chäúng ngang bàòng cạch giàòng ca
4b). . . .) hồûc häú âo quạ räüng thç cọ thãø thay thãú c

H
2
a)
1
1
3
b)
1
H
B
4
2

σ
câ
tải chiãưu sáu H cu häú âo xạc âënh theo cäng
* Trong âáút khäng dênh: σ
câ
= γHtg
2
(45
0
-
2
ϕ
); T/m
2
(4 - 14a)
Trong âọ: H - chiãưu sáu ho, häú âo; m
ọc mại däúc tỉû nhiãn); âäü 2
hán
ú âãưu û thãm
àòng lå
α - dung trng ca âáút; t/m
3

γ - gọc ma sạt trong ca âáút (g
C - lỉûc dênh ca âáút: T/m
2
Trë säú trung bçnh ca lỉûc dênh C âäúi våïi mäüt säú loải âáút láúy nhỉ sau:

2
(45
0
-
câ
2
ϕ
) - 2Ctg(45
0
-
2
ϕ
)
4.3.2. Näüi
Viãûc tênh toạn âm bo âäü bãưn v äøn âënh ca hãû thäúng chäúng âåỵ dỉûa vo kiãún thỉïc cọ
t ûc kãút cáúu gåỵ.
(4 - 15b)
dung tênh toạn:
rng ti liãûu cå hc kãút cáúu hồh
H
A
σ
A
câ
q
a
l

][126 δ
=

qhbh
(4 - 16)

Tron : b üng ca táúm
h - chiãưu dy ca táúm vạn lạc ngang; cm
ía nọ l b;
Tỉì
22
g âọ - chiã rä vạn lạt ngang (vạn dc tỉåìng); m

q - ti trng theo chiãưu di cho 1cm vạn dc khi chiãưu räüng cu
nh theo: q = σtê
câ
. B; kG/cm.
cäng thỉïc (4 - 16) cọ thãø xạc âënh âỉåüc khong cạch l giỉỵa cạc cc âỉïng l:
Cäng thỉïc:
cdcd
][5,1
h
75,0].[2 δ
=
δ
(4 - 17) l= h
δδ
- Khi ú cc âỉïng bàòng hai trãn üc
xem nhỉ dáưm âån gin âàût trãn hai gäúc tỉûa l cc, mämen ún lục ny s l: M =
sä chiãưu di liãn tủc ca vạn dc thç vạn dc âỉå

ïp ca g, phi nhán våïi hãû säú âiãưu kiã
4.3.2.2. Tênh vạn lạt ngang:
Tỉì c
v dc l dáưm âån gin cọ thãø d
biãút trỉåïc chiãưu räüng b ca táúm vạn.
4.3.2.3. Tênh cc âỉïng:
Tu theo cạch chäúng âåỵ co
* Nãúu cc âỉïng â
coi cc lm viãûc nhỉ dáưm liãn tủc.
82

* Nãúu chán cc âỉåüc âọng sáu xúng âáút, âáưu cc âãø tỉû do khäng cọ vàng
chäúng ngang hồûc neo giàòng âáưu cc, cọ thãø coi cc lm viãûc nhỉ dáưm cäng xon mäüt âáưu
gàn.
ûc nhỉ dáưm t lãn hai gäúi tỉûa (hçnh 4 - 4a).
ø tỉì màût
âạy häư
P - ạp lỉûc âáút lãn cc âỉïng; P = Ql; táún
ca tỉåìng vạn gia cäú cọ chiã cao H, âỉåüc
khong cạch giỉỵa cạc cc âỉïng; m

ù lm cc âỉïng; kG/cm
2

Tu theo m xạc âënh âỉåüc kêch
thỉåïc tiãút diãûn ca co óng hản âỉåìng våïi cc
ênh ca cc l:
Kêch thỉåïc tiãút diãûn cc xạc âënh âỉå toạn nhỉ trãn nãúu vç mäüt l do no âọ
thç cọ thãø thay âäøi khong cạ ng (thu hẻp khong cạch) v tiãún hnh tênh
lải.

4.3.2.4. Tênh vàng chäúng ngang:
Nhỉỵng thanh vàng chäúng âàût giỉỵa cạc hng cc âỉïng cạch nhau mäüt khong l a
(hçnh
å iáưm hai nhëp l:
H
)204(.;
3
.
max
−mT
H
=
P
M
σ
câ
Hçnh 4-6. Så âäư tênh toạn
khi âáưu cc âãø tỉû do,
chán cc chän trong âáút.
/;)
2
45(.
2
1
22
−= mTtgHQ
o
ϕ
γ
)214( −

* Theo âiãưu kiãûn bãưn: (4 - 24a)
24b)
Trong âọ: N - ti trng ta ìo thanh vàng; kG
F
tt
- diãû a tiãút diãûn ngang thanh vàng; cm
2

f - hãû säú ún dc.
úu kiãûn chëu
ẹo, ch nãn ti au:
(4 - 25)
trong phảm vi ca
ọc näüi ma sạt γ ca âáú c l bo âm âiãưu kiãûn:
(4 - 26)
.4. K thût an ton khi lm viã
Khi thi cäng xáy dỉûng cạc cäng trçnh cao, xu hỉåïng cng lãn cao tai nản xy ra cng nhiãưu.
n thç tai nản khi lm viãûc
ạc loải tai nản khạc m háûu qu gáy tráưm
út (tai nản do ng cao, sáûp âäù bäü pháûn cäng
thäúng kã cho biãút; tai nản x cao åí cạc âäü cao
gỉåìi å
n
R
N
≤
F

* Theo âiãưu kiãûn äøn âënh: (4 -
n

k
- cỉåìng âäü chëu kẹo ca gäù; kG.cm
2

Khi giàòng âáưu cc âỉïng phi chëu bo âm cc nẹo âọng sáu
g t (hçnh 4-4b), tỉïϕ
tg
H
B >

Trong âọ: B - khong cạch tỉì cc âỉïng âãún cc nẹo; m
H - chiãưu sáu cu häú âo; m
4 ûc trãn cao:

Theo säú liãûu thäúng lã phán têch tai nản lao âäüng trong xáy dỉûng cå b
trãn cao khäng nhỉỵng chiãúm t lãû cao nháút so våïi c
trng hồûc chãút ngỉåìi cng chiãúm t lãû cao nhá
trçnh, sáûp âäù hãû thäúng dn giạo, vạn khn . . .)
khạc nhau phán bäú nhỉ sau: dỉåïi 5 m l 23,4%; tỉì 5 âãún 10m l 25,8%; trãn 10m l 51,6%.
Tai nản ng cao khäng nhỉỵng chè xy ra åí nhỉỵng cäng trçnh låïn, cäng trçnh cao, thi
cäng táûp trung m cn åí c cạc cäng trỉåìng nh, tháúp táưng, thi cäng pháưn tạn.

4.4.1. Nhỉỵng ngun nhán gáy tai nản khi lm viãûc trãn cao:
Ngỉåìi ng tỉì trãn cao xúng khi lm viãûc; váût liãûu, dủng củ råi tỉì trãn cao xúng
n í phêa dỉåïi l hai tai nản phäø biãún m ngun nhán cọ thãø l:
4.4.1.1. Ngun nhán vãư täø chỉïc: Gäưm nhỉỵng ngun nhán chênh sau:
84

âènh tỉåìng, tro q
- Täø chỉïc váûn chuøn váût liãûu âãún chäù lm viãûc hồûc váût liãûu phẹ thi thỉìa khäng
âụng quy âënh nhỉ nẹm váût liãûu tỉì trãn cao xúng
d ïo . . .
4.4.1.2. Ngun nhán vãư k thût: Gäưm hai ngun nhán chênh l:
- Khäng sỉí dủng cạc phỉång tiãûn lm viãûc trãn cao nhỉ cạc loải dn giạo, thang,
lỉåïi (giạo âënh hçnh, giạo ghãú, giạo treo, näi treo . . .) âãø tảo ra chäù lm viãûc v âi lải an ton
cho cäng nhán trong quạ trçnh thi cäng åí trãn cao.
- Sỉ
gáy ra sỉû cäú tai nản, do nhỉỵng sai sọt â vi phảm mang tênh riãng biẻt hồ
kháu: Thiãút kãú, chãú tảo, dỉûng nàõp v thạo dåỵ, sỉí dủng (âàûc biãût âäúi våïi hãû thäúng dn giạo).
1. Ngun nhán thüc vãư thiãút kãú:
* Láûp så âäư tênh toạn v xạc âënh ti trng tạc dủng khäng âụng våïi âiãưu
kiãûn lm viãûc thỉûc tãú ca phỉång tiãûn, tênh toạn sai sọt.
* Cạc chi tiãút cáúu tảo v liãn kãút cạc bäü pháûn håüp thnh phỉång tiãûn lm
viãûc trãn cao khäng ph håüp våïi kh nàng v âiãưu kiãûn gia cäng, chãú tảo.
2. Ngun nhán do gia cäng, chãú ta
* Váût liãûu sỉí dủng kẹm cháút lỉåüng (mủc nạt, cong vãnh, mt rè . . .)
* Chøn bë v gia cäng cạc bäü pháûn kãút cáúu ca phỉång tiãûn khäng âụng
kêch thỉåïc theo thiãút kãú.
* Liãn kãút hn, büc cạc mäúi näúi km cháút lỉåüng, khäng âu
3. Ngun nhán khi dỉûng làõp v thạo då
* Thay âäøi tu tiãûn cạc kêch thỉåïc thiãút kãú ca så âäư khung khäng gian
(khong ccsh giỉỵa cạc cäüt theo hai phỉång dc, ngang, chiãưu cao giỉỵa cạc táưng).
* Âàût cạc cäüt dn giạo nghiãng lãûch so våïi phỉång thàóng âỉïng lm lãûch
ca ïc dủng gáy ra quạ ỉïng sút.
85

* Khäng bäú trê â v âụng vë trê cạc âiãøm neo dn giạo vo cäng trçnh âang
thi cäng, thiãúu cạc thanh giàòng chẹo lm cho kãút cáúu khäng â âäü cỉïng: biãún hçnh.

* Lm dn giạo cọ kh
* Lm thao tạc khäng cọ lan can, khäng cọ cáưu thang lãn xúng giỉỵa cạc
táưng dn giạo gáy nguy cå ng cao.

4.4.2. cạc biãûn phạp àn ton ch úu khi lm viãûc trãn cao:
Âãø ngàn ngỉìa v hản chãú tai nản khi lm viãûc trãn cao, tu theo tênh cháút v âàûc
âiãøm ca cäng trçnh xáy dỉûng, theo
ïu v ạp dủng nhiãưu biãûn phạp täø chỉïc v cäng nghãû xáy dỉ
phán têch cỉïc ngun nhán gáy tai nản åí trãn kãút håüp våïi nhỉỵng kinh ng
h ú kh nàng gáy tai nản khi thỉûc hiãûn theo hai phỉång hỉåïng sau:
1 - Hản chãú gim cäng viãûc phi tiãún hnh åí trãn cao. Âãø thỉûc hiãûn phỉång
hỉåïng ny cáưn nghiãn cỉïu thay âäøi cạc biãûn phạp cäng nghãû v täø chỉïc xáy dỉûng âäúi våïi
nhỉỵng cäng viãûc lm åí trãn cao cọ thãø thỉûc hiãûn âỉåüc åí dỉåïi tháúp.
2 - Thỉûc hiãûn cạ biãûn phạp bo âm an ton khi lm viã
p ìy phi âỉåüc âãư ra v thỉûc hiãûn gàõn liãưn våïi biãûn phạp thi cäng.
4.4.2.1. Biãûn phạp täø chỉïc: Bo âm mäüt säú quy âënh sau:
- u cáưu âäúi våïi ngỉåìi lm viãûc trãn cao: Cäng nhán lm viãûc trãn cao phi âạp
ỉïng âáưy â cạc u cáưu sau:
* Tøi tỉì 18 tråí lãn, âụng trçnh âäü nghiãûp vủ, cọ âá
(c ïc nháûn ca cå quan y tãú vãư kiãøm tra sỉïc kho âënh k hng
c tim mảch, huút ạp, âäüng kinh, thênh lỉûc. Thë lỉûc kẹm khäng âỉåüc lm viãûc trãn cao.
* Â hc táûp v
c háûn ca giạm âäúc âån vë).
* Âỉåüc trang bë âáưy â cạc phỉång tiãûn phng häü cạ nhán ph håüp våïi âiãưu
kiãûn lm viãûc theo chãú âäü quy âënh (dát an ton, m bo häü, , giy chäúng trỉåüt, qưn ạo bo
hã .
* Cäng nhán phi tu
la ûc trãn cao nhỉ:
1 - Nháút thiãút phi âeo dáy an ton, mọc khoạ v dáy âụng vë trê quy âënh.
86


â ï trạch nhiãûm thỉåìng xun giạm sạt, kiãøm tra tçnh hçnh an toa lao âäüng âäúi våïi nhỉỵng
cäng
* Hàòng ngy trỉåïc khi lm viãûc phi kiãøm tra an ton vë trê lm viãûc ca cäng
nhán. Kiãøm tra tçnh trảng an ton ca dn giạo, sn thao tạc, thang, lan can v cạc phỉång tiãûn
lm viãûc trãn cao khạc. Kiãøm tra viãûc sỉí dủng âụng âàõn cạc phỉång tiãûn bo vãû cạ nhán nhỉ
dáy an ton, giy, m v qưn ạo bo hãû lao âäüng. Khi kiãøm tra hồûc trong quạ trçnh lm viãûc
phạt hiãûn tháúy cọ tçnh trảng hỉ hng cọ thãø gáy tai nản thç phi cho ngỉìng cäng viãûc v tiãún
hnh sỉía chỉỵa ngay, sau âọ måïi cho tiãúp tủc lm viãûc khi â tháúy bo âm an ton.
* Ln theo di v nhàõc nhåỵ cäng nhán cháúp hnh âụng âàõn k lût lao âäüng
v näüi quy an ton lao âäüng lm viãûc trãn cao. Trong trỉåìng håüp â âỉåüc nhàõc nhåỵ m cäng
nhán váùn tiãúp tủc vi phảm thç phi cho hc táûp v sạt hảch lải vãư an ton lao âäüng
k nhỉ phã bçnh cnh cạo, chuøn sang lm cäng viãûc lao âäüng gin âån åí dỉåïi tháúp.
4.4.2.2. Biãûn phạp k thût: gäưm mäüt säú u cáưu sau:
- Biãûn phạp chung khi lm viãûc trãn cao: Khi láûp biãûn phạp thi cäng trãn cao, â
* Tảo ra mäüt khäng gian lm viãûc an ton åí trã
d ïo. Tu theo dảng cäng viãûc (xáy, trạt, trang trê, làõp ghẹp . . .) v âäü cao m chn loải
dn giạo cho thêch håüp.
* ÅÍ nhỉỵng vë trê lm viãûc m khäng sỉí dủng âỉåüc dn giạo, sn thao tạc hồûc
trãn sn khäng cọ lan can an ton thç cäng nhán phi dỉåüc trang bë dáy an ton, cọ chäù âãø neo
dáy chàõc chàõn. Dáy an t
300daN trong thåìi gian 5 phụt. Âënh k 6 thạng 1 láưn hồûc nghi ngåì vãư pháøm cháút phi thỉí
nghiãûm lải våïi ti trng trãn.
* Táút c cạc läù träúng trãn sn cäng trçnh, trãn sn thao tạc phi cọ táúm âáûy hồûc
lan can chàõn xung quanh.
87

* Táút c cạc läù träúng trãn sn cäng trçnh, trãn sn thao tạc phi cọ táúm âáûy hồûc
lan can chàõn xung quanh.
* Viãûc âi lải, lãn xúng giỉỵa cạc táưng nh, giỉỵa cạc táưng trãn dn giạo phi cọ

h , khe håí giỉỵa cạc vạn sn khäng âỉåüc räüng quạ 10mm, nãúu l vạn gäù phi dy êt nháút
3cm, khäng mủc mt, nỉït gy.
* Sn thao tạc cao tỉì 1,5m tråí lãn so våïi sn hồûc nãưn phi cọ lan can an ton.
Lan can phi cọ chiãưu cao täúi t
n gỉåìi ng (hçnh 4 - 7) v phi giỉỵ mäüt lỉûc
âáøy ngang ca mäüt cäng nhán bàòng mäüt ti trng
táûp trung l 25kG. Sn thao tạc trãn dn giạo cäng
xon cng phi cọ thnh chàõn vỉỵng chàõc cao 1m.
Hçnh 4-7. Lan can dn giạo 1m, êt nháút
phi cọ hai thanh ngang.
1- Cäüt dn giạo; 2 - Sn thao tạc; 3 -
Thanh ngang lan can.
* Cọ thanh lãn xúng giỉỵa cạc táưng
(âäúi våïi giạo cao, giạo i 12m cọ thãø dng thang tỉûa hồûc thang treo,
d ïo cao trãn 12m phi cọ lưng cáu thang riãng
* Cọ hãû thäúng chäúng sẹt ph håüp våïi cạc quy âënh vãư chäúng sẹt âäúi våïi dn
giạo cao. Dn giạo lm bàòng kim loải nháút thiãút phi c
* Dn giạo åí cảnh âỉåìng âi cọ nhiãưu ngỉåìi v xe cäü qua lải phi cọ biãûn phạp
bo vãû chu âạo (ro hồûc âọng cc chỉång ngải) âãø khi va chảm lm gy âäø ca
g
* Nãn sỉí dủng cạc loải dn giạo â chãú tảo sàơn theo thiãút kãú âiãøn hçnh (hçnh 4-
8) âãø b
0,4
5
m
0,15m
1m
3
2
1

- An ton khi dỉûng làõp v th

th ỉåïc täút, âáưm chàût âãø thoạt nỉåïc v chäúng lụn täút.
* Dỉûng âàût cạc cäüt hồûc khung dn giạo phi bo âm thàóng âỉïng v cọ â cạc
thanh giàõng nẹo theo u cáưu thiãút kãú. Dỉåïi chán cạc cäü
â lọt bàòng gảch âạ hồûc cạc máùu gäù vủ.
* Giạo cao, giạo treo phi âỉåüc neo chàût vo tỉåìng cu cäng trçnh â cọ hồûc
âang thi cäng. Vë trê v säú lỉåüng mọc neo hồûc
Khäng âỉåüc neo vo cạc bäü pháûn kãút cáúu kẹm äøn âënh (lan can, ban cäng, mại âua, äúng thoạt
nỉåïc . . .). Dn giạo âỉïng âäüc láûp hồûc dng âãø chäúng âåỵ cạc kãút cáúu cäng trçnh phi cọ hãû
giàòng hồûc dáy neo bo âm äøn âënh theo u cáưu ca thiãút kãú.
* Giỉỵa sn theo tạc v cäng trçnh phi chỉïa khe håí khäng qa 5cm âäúi våïi
cäng tạc xáy v 20cm âäúi våïi cäng tạc hon thiãûn âãø trạnh gảch
d
* Giạ treo v näi treo phi dỉûng làõp cạch cạc pháưn nhä ra ca cäng trçnh mäüt
khon
c ía ngäi nh hồûc cäng trçnh. Khäng âỉåüc âàût dáưm
cäng xon lãn mại âua hồûc båì mại.
* Khi dỉûng cạc thanh tỉûa cáưn chụ nãưn
hồûc sn phi bàòng phàóng äøn âënh, c
g bo khäng trỉåüt. Cáúm tỉûa thang nghiãn so våïi
màût phàóng ngang låïn hån 70% v nh hån 45
0
. Trỉåìng
håüp âàût thang trại våïi quy âënh ny phi cọ ngỉåìi giỉỵ
thang v chán thang phi chn giỉỵ chàõc chàõn (hçnh 4-9).
Täøng chiãưu di ca thang tỉûa khäng quạ 5m. Khi näúi di
thang phi dng dáy büc chàõc chàõn.
* Chán thang tỉûa phi cọ bäü pháûn
chàûn giỉỵ våïi cạc dảng máúu nhn bàòng kim loải,

ng tiãûn bo vã íi, dáy
åüc phẹp lao tỉì trãn xúng m phi dng cáưn trủc hồûc cạc thiãút bë
ưu
äü vỉỵn
an can an ton åí mẹp sn thao tạc, läù chỉìa, chiãúu nghè cáưu thang bo
m làõp
tênh toạn. Trong
uạ trçn
váût liãûu thỉìa, âäư nghãư, dủng củ trãn màût sn thao tạc.
thç phi hả tỉì tỉì v âàût nhẻ nhng lãn màût sn.
âỉåüc cäú âënh
hàõc ch

H
çnh 4 -10. Mäüt säú loải chán thang tỉûa
b
chàõn nhỉ dn giạo, dáưm, cạc bäü
pháûn cu khung nh (hçnh4 -
10).
* Cäng viãûc dỉûng
làõp v thạo dåỵ dn giạo phi cọ
cạn bä
h dáùn, giạm sạt. Cäng nhán
trãn cao v âỉåüc trang bë cạc phỉå
an ton), phi âỉåüc hỉåïng dáùn phỉång phạp v trçnh tỉû tiãún hnh dỉûng làõp v thạo dåỵ.
* Thạo dåỵ hãû thäúng dn giạo ln theo ngun tàõc: bäü pháûn khäng chëu lỉûc
thạo trỉåïc, chëu lỉûc thạo sau; làõp ssau thạo trỉåïc, làõp trỉåïc thạo sau. Khi thạo dåỵ cạc bäü pháûn
kãút cáúu dn giạo khäng âỉ
thạo dåỵ dn giạo phi cọ kinh nghiãûm
û cạ nhán khi lm viãûc trãn cao (giy va

.5. Âä
tỉåìng, làõp rạp cáúu
iãûn, trạt vỉỵa, quẹt väi . . . Cho nãn âãø âãư phng tai nản khi lm viãûc trãn cao thç âäü bãưn v äøn
hàòm âm bo an ton trạnh sỉû cäú gy âäø trong quạ
úu phi chëu âỉåüc trng lỉåüng bn thán dn giạo, ngỉåìi lm
iãûc v thiãút.
ưu cao, nhỉỵng chäù näúi coi nhỉ cỉïng tuût
áy cu
g n
û
ãm åí
énh cỉ
tt tx g s tth
ng âọ: P
tx
- ti trng tạc dủng thỉåìng xun lãn cäüt (do trng lỉåüng bn thán åí mäùi
ưng) kG
üt tạc, tu t ì loải cäng viãûc tiãún
K hãû säú an ton, láúy K = 2 n - säú táưng dn giạo
s - säú cạc sn thao tạc
k
âënh ca dn giạo l nhỉỵng úu täú cå bn n
trçnh sỉí dủng dn giạo. Tuy nhiãn khi tênh toẹn kãút cáúu dn giạo thç hãû säú an ton âäü bãưn v äøn
âënh cng khäng nãn láúy låïn quạ, vç nọ l mäüt loải kãút cáúu tảm thåìi, nhàòm trạnh lng phê váût
liãûu lm gim cạc chè tiãu kinh tãú.

4.5.1. Âäü bãưn kãút cáúu ca dn giạo:
Chè cọ thãø gii quút âụng âàõn kãút cáúu dn giạo theo âäü bãưn bàòng tênh toạn, m cå
bn l phi xạc âënh så âäư ngun tàõc ph håüp våïi âiãưu kiãûn lm viãûc thỉûc tãú ca dn giạo
dỉåïi ti trng sỉí dủng; tỉïc l kãút cá

g
- ti trng giọ; kG
P
s
- ti trng tỉì mäüt sn; kG
P
tth
- ti trng tảm thåìi trãn mä sn thao hüc voa
ï; kG hnh trãn âo
-
m - täøng cäüng säú sn
P
P
P
e
hhh
91

Tu theo cạc âiãưu kiãûn k thût, säú sn cọ thãø âàût âäưng thåìi trãn dn giạo nhỉ sau:
ïc (4-27) cọ dảng củ thãø l:
P ] ; k
a sn bo vãû. Cho
chn kêch thỉåïc tiãút diãûn) theo cäng
ân häưi; kg/cạch mảng
äüt
hạp cáú t cáúu ca dn giạo.
øn âënh cu
- Sỉ
ạc bäü pháûn cu cäng trçnh.
* Âiã üt khi ún dc.

tt
= K [n(P
tx
+ P
g
) + 6P
s
+ 3P
tth
] ; kG (4 - 28b)
Sau âọ kiãøm tra lỉûc tạc dủng tåïi hản trong cäüt (â
thỉïc åle P
E
:

Trong âọ: Ã - mäâuyn
kg
h
P
E
;
2
=
JE
2
π
J - mämen quạn tênh ca tiãút diãûn c ; cm
4

Nãúu P

cäú bàòng cạc thanh giàòng chẹo âãø tàng âäü cỉïng ca dn giạo. Khi âọng cạc thanh giàòng
c häng lm cn tråí nhiãưu âãún thi cäng.
92

- Chiãưu cao ca dn giạo ỉïng våïi tiãút diãûn â chn cu cäüt khäng phi l vä hản,
båíi vç ỉïng sút phạp åí âoản dỉåïi ca cäüt s tàng lãn khi tàng chiãưu cao cu dn giạo. Do âọ
chiãưu cao täúi âa ca dn giạo âỉåüc xạc âënh theo âiãưu kiãûn sao cho ỉïng sút phạp åí âoản dỉåïi
ca cäüt khäng vỉåüt quạ ỉïng sút cho phẹp; tỉïc l lỉûc tênh toạn cho phẹp P
tt
åí âoản dỉåïi ca
äüt s l
ûc hiãûn khi cọ c ti trng chênh v ti trng phủ, coi rànỉìg
ãưu ưng truưn lãn cäüt l P
g
= 25kg. Khi âọ
ë säú tä a ca cäüt l:
(4 - 30)
n do trng lỉåüng bn thán åí mäùi táưng; kG
n s thao t
n âiãưu kiãûn
ủc bäü nhỉ: Sỉû cäú âënh cỉïng cäng xon, âiãøm âàût ti trng lãûch tám, . . . Thanh treo hồûc dáy
ãøm
a chäù û
c : P
tt
= F.ϕ[σ] ; kG (4 - 29)
Trong âọ: F - tiãút diãûn âoản cäüt äúng; cm
2

ϕ - hãû säú ún dc

PP
PP
n
P
tth
- ti trng tảm thåìi trã n ạc; kG
- Khi tênh toạn dn giạo treo cäng xon vãư âäü bãưn v äøn âënh cọ tênh âãú
c
treo s lỉûa chn theo âiãưu kiãûn lm viãûc chëu kẹo dỉåïi tạc dủng ca lỉûc dc täúi âa; phi ki
tr chëu lỉc kẹo våïi hãû säú an ton bãưn bàòng 8 láưn (K = 8).