Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp

43
dựng trên thế giới đều tăng làm ảnh hưởng đến giá cả hàng bán trong nước,
nhiều công trình phải ngừng thi công do giá nguyên vật liệu lên quá cao nhất
là giá phôi thép nhập khẩu. Nhiều doanh nghiệp trong nước thao túng tuỳ tiện
nâng giáthép. Trong khi các nhà sản xuất trong nước hiện nay quá lệ thuộc
vào phôi thép nhập khẩu (80%) trong khi đó ta chưa có quỹ bình ổn quốc gia.
Năm 2003 giá thép đầy biến động đã gây khốn đốn cho người tiêu dùng và
nhà sản xuất. Các nguyên vật liệu như xi măng, tôn, gạch, ốp lát cũng tăng
giá. Trong hai tháng sau thết giá tiếp tục tăng và dự tính sẽ không dừng lại ở
đó. Giá sát thép trên thị trường tự do tăng từ 7.900đ/kg trước tết đến thời điểm
hiện tại 8.500 đồng/kg.
- Nguyên nhân thứ hai là mặc dù nhà nước đã đưa ra các biện pháp
nhằm bình ổn giá cả hàng hoá nguyên vật liệu nhưng đây chỉ là các giải pháp
tình thế xét về lâu dài thực sự không hiệu quả.
- Một thời gian dài thị trường xe máy đóng băng, thị trường trong nước
giảm mạnh do những chính sách nhà nước đề ra nhằm giải quyết vấn đề giao
thông hiện nay, nên tiêu thụ hàng này giảm mạnh. Đồng thời nhằm tăng tỷ lệ
nội địa hoá nhà nước đã không cho doanh nghiệp nhập khẩu nguyên chiếc đối
với mặt hàng này.
Trên dây là những nguyên nhân chủ yếu gây nên sự không ổn định tới
hoạt động xuất nhập khẩu của công ty trong thời gian tới.
Để hiểu rõ hơn về tình trạng hoạt động xuất nhập khẩu của Công ty
MESCO sau đây ta sẽ nghiên cứu kỹ hơn, phân tích tỉ mỉ hơn dưới giác độ
khác nhau của công ty trong những năm gần đây tính từ năm 2001 đến năm
2004.
1.1. Phân tích hoạt động nhập khẩu theo thị trường
Đối với doanh nghiệp tiến hành sản xuất kinh doanh việc nghiên cứu thị
trường đóng vai trò rất quan trọng. Môi trường kinh doanh tạo ra cơ hội thuận
lợi và cả những sức ép, đe doạ đến kinh doanh nhất là đối với doanh nghiệp


Tỉ
trọng
(%)
Giá trị

Tỉ
trọng
(%)
Giá trị

Tỉ
trọng
(%)
Trung
Quốc
3.059 37,78 1.886 24,56 1127,15

15,42 1009,7

17,29

Hàn Quốc 2.434 27,67 2.536 33,02 1.062 15,53 1.043 17,86

Nhật Bản 1.223 13,91 1.786 23,26 3.462 47,36 2.068 35,41

Thái Lan 1539,5

17,5 1.086 14,14 928,7 12,7 909,6 15,58


Giá trị
Tỉ
trọng
(%)
Giá trị

Tỉ
trọng
(%)
Giá trị

Tỉ
trọng
(%)
Giá trị

Tỉ
trọng
(%)
Sắt thép 1599,375

18,19

922,85

12,02

1169,46

15,99 95 16,35

Dây dáp
điện
1069,26 12,16

850,37

11,72

839,674

11,47 787,715

13,49

Hàng đi
ện
tử
1136,38 12,92

812,87

10,58

683,424

9,35 681,9 11,66

Xe máy 1636,041

18,6 750,37

nhiều nhất là xe máy đã giảm mạnh do chính sách mà nhà nước đã áp dụng
trong thời gian qua. Tuy những năm qua tình hình giá cả một số loại hh chủ
đạo đầy biến động, các doanh nghiệp trong nước gặp nhiều khó khăn tuy
nhiên công ty MESCO vẫn đảm bảo được số lượng nguyên vật liệu cho sản
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp

47
xuất, đáp ứng kịp thời nhu cầu tiêu dùng trong nước, bàn giao công trình hàng
hoá đúng hẹn. Nhờ có chính sách hợp lý hoá nhập khẩu mà công ty đã đạt
được những thành tựu đó trong khi sản xuất trong nước lao đao do giá cả biến
động.
2. Quá trình tổ chức hoạt động nhập khẩu của Công ty MESCO
Quy trình nhập khẩu của Công ty MESCO được thực hiện thông qua
các bước sau đây:
2.1. Nghiên cứu thị trường
Việc nghiên cứu thị trường trong và ngoài nước do hai phòng kế hoạch
và đầu tư kết hợp với phòng tư vấn mua sắm và đầu tư quốc tế tổ chức thực
hiện. Hai phòng này có nhiệm vụ hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình điều tra nhu
cầu thị trường về ngoài nước, nghiên cứu kỹ đối tác nước ngài về khả năng
cung ứng hàng hoá dịch vụ, đặc tính của sản phẩm hàng hoá dịch vụ đó và giá
cả công dụng của nó. Mọi thông tin về đối thủ cạnh tranh phải được phản ánh
kịp thời để ban lãnh đạo có sách lược đối phó với những biến động trên thị
trường.
2.2. Lập phương án kinh doanh
Sau khi nghiên cứu kỹ thị trường trong và ngoài nước nắm rõ tình hình
các mặt hàng bước tiếp theo doanh nghiệp lập phương án kinh doanh cụ thể
cho mặt hàng đó. Phương án kinh doanh phải lập cụ thể và chi tiết đồng thời
dự kiến được các vấn đề phát sinh. Phương án kinh doanh do ban lãnh đạo
cấp cao của công ty lập ra dưới sự tư vấn đóng góp ý kiến của các phòng ban
trong toàn công ty.

định của hợp đồng mở L/C.
* Bên mua: Bên mua có nghĩa vụ sau:
- Làm thủ tục xin phép nhập khẩu
- Làm thủ tục mở L/C
- Sau khi mở L/C đôn đốc bên cung ứng thông báo về tình hình giao
hàng, tin tàu
- Thuê tàu (nếu hợp đồng thoả thuận nghĩa vụ này thuộc người mua)
- Mua bảo hiểm
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp

49
- Làm thủ tục khai báo hải quan theo yêu cầu của nhà nước
- Nhận hàng: Có thể trực tiếp nhận hàng hay nhận hàng qua cảng. Riêng
đối với Công ty MESCO nhận hàng qua cảng.
- Kiểm tra hàng
- Thanh toán tiền hàng.
Trên đây là quy trình tiến hành nhập khẩu của Công ty MESCO. Quy
trình này được tiến hành khá chặt chẽ và bài bản, mỗi giai đoạn được tập thể
ban lãnh đạo nghiên cứu rõ ràng tỉ mỉ phù hợp với quy định của hợp đồng
quốc tế. Qua đây cũng cho thấy nghiệp vụ xuất nhập khẩu của công ty ngày
càng được hoàn thiện.
III. ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG NHẬP KHẨU CỦA CÔNG TY TRONG
NHỮNG NĂM QUA
Hàng năm Công ty MESCO tổng kết đánh giá hoạt động sản xuất nói
chung và hoạt động xuất khẩu nói riêng. Trên cơ sở đó để đánh giá nhận xét
những điểm đạt được và chưa đạt được nhằm khắc phục và đưa ra các giải
pháp khắc phục khó khăn và hoàn thiện hơn nữa hoạt động xuất nhập khẩu
của công ty trong những năm sau:
1. Những ưu điểm
- Nhờ có hoạt động nhập khẩu mà công ty khắc phục được tình trạng

đạt được trong thời gian qua khó khăn mà công ty đang đối đầu vẫn còn nhiều
điều bất cập như:
- Do tiến hành hoạt động kinh doanh trên diện rộng nên hàng năm công
ty cần lượng vốn lớn để duy trì sản xuất và mở rộng phạm vi kinh doanh.
Gánh nặng lãi suất là một vấn đề lớn đối với công ty. Hàng năm doanh nghiệp
phải trả lãi suất ngân hàng một khoản khá lớn làm tăng chi phí của công ty.
Mặt khác công ty cần một lượng ngoại tệ nhất định để giao dịch mà tỉ giá hối
đoái không ổn định gây khó khăn cho doanh nghiệp trong quá trình nhập khẩu
hàng hoá hơn nữa công ty chủ yếu thanh toán bằng đồng đô la mà trong
những năm qua đồng đô la luôn biến động không ổn định. Mặt khác các ngân
hàng trong nước đã đồng loạt tăng lãi suất từ mức lãi suất phổ biến là 0,75%
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp

51
đến 0,9%/tháng nhích lên đến 0,95% đến 1,28%. Mức tăng lãi suất cho vay là
điều có thể thấy được trước khi các ngân hàng đều tăng lãi suất tiền gửi từ
0,2% đến 0,3%/tháng. Tăng lãi suất ngân hàng đồng nghĩa với tăng chi phí
sản xuất tăng giá thành sản phẩm sẽ bị đẩy lên cao. Việc lãi suất ngân hàng
không ổn định gây khó khăn cho mặt tính toán ổn định cho dự án hoặc cho
việc kinh doanh của họ.
- Những dư âm của thời kỳ trước cổ phần hoá vẫn còn tồn tại. Hiện
Công ty MESCO vẫn có một số cán bộ công nhân viên thời kỳ trước đang
công tác tại công ty. Sau khi sắp xếp lại doanh nghiệp việc bố trí cán bộ như
thế nào cho phù hợp là vấn đề đối với tập thể cán bộ trong công ty.
- Vai tò của hoạt động marketing ngày càng phổ biến trong quản trị
kinh doanh của doanh nghiệp. Phương pháp quản trị này không chỉ giới hạn
trong thị trường nội địa mà còn được ứng dụng trong kinh doanh trên thị
trường quốc tế. Đối với Công ty MESCO mặc dù doanh thu hàng năm đạt
được tương đối lớn nhưng chưa có phòng marketing riêng biệt, hoạt động
marketing vẫn còn do phòng kinh doanh đảm nhiệm. Phòng kinh doanh đảm

- Mặc dù đội ngũ cán bộ có trình độ, thành thạo nghiệp vụ, thành thạo
ngoại ngữ nhưng còn thiếu kinh nghiệm, không nắm rõ luật pháp của bên đối
tác đây không chỉ là tình trạng riêng của Công ty MESCO nói riêng mà nó
còn là đối với các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay.
- Về hình thức nhập khẩu: doanh nghiệp chủ yếu áp dụng phương thức
nhập khẩu trực tiếp, chưa đa dạng hoá phương thức nhập khẩu. Hình thức
nhập khẩu này tuy doanh thu tăng nhưng chi phí lớn, mức độ rủi ro cao làm
tăng chi phí nhập khẩu như chi phí: vận tải, xây dựng cơ sở vật chất phục vụ
cho hoạt động nhập khẩu.
- Nguyên nhân xuất phát từ cơ cấu tổ chức của bộ máy quản trị của
doanh nghiệp. Bộ máy quản trị của doanh nghiệp thành lập theo mô hình quản
trị theo tuyến (đơn tuyến). Việc sử dụng mô hình này hạn chế sử dụng những
nhân viên có trình độ, không phát huy được tính sáng tạo chủ động của cấp
dưới.
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp

53
* Nguyên nhân khách quan
- Giá cả hàng hoá nhập khẩu không ổn định gây khó khăn cho doanh
nghiệp tiến hành lập dự án kinh doanh, nhất là đối với các mặt hàng chủ lực:
sắt thép, xi măng, tăng giá làm tăng chi phí hàng hoá dịch vụ công trình thi
công bị đình trệ, kế hoạch bị gián đoạn.
- Lãi suất trong nước không ổn định gây khó khăn cho doanh nghiệp
trong việc hạch toán giá hàng bán. Doanh nghiệp nên tăng giá bán hay giữ
nguyên giá để có thể cạnh tranh là vấn đề lớn đối với công ty.
- Cơ chế quản lý hàng hoá xuất nhập khẩu còn lỏng lẻo còn nhiều kẽ hở
tạo điều kiện cho hàng hoá nhập lậu tràn lan với giá rẻ chất lượng kém, gây
tổn hại đến hàng hoá nhập khẩu chính ngạch do công ty nói riêng và các công
ty trong nước.
- Thủ tục hành chính còn rườm rà, nhất là thủ tục hải quan phức tạp qua

Đối với công ty Mesco trước đây trực thuộc nhà nước do bộ Nông
nghiệp và phát triển nông thôn quản lý. Thực hiện chủ trương cổ phần hoá
doanh nghiệp nhà nước trong đó số vốn của nhà nước là 30% còn 70 % là vốn
góp của cán bộ công nhân viên trong công ty. Kể từ khi cổ phần hoá đến nay
diện mạo của công ty đã có nhiều chuyển biến tích cực. Công ty làm ăn ngày
càng có lãi, quy mô sản xuất ngày càng được mở rộng, tinh thần trách nhiệm
cao hơn do phát huy tính làm chủ của toàn bộ cán bộ công nhân viên nên phát
huy tối đa tính sáng tạo và sự cống hiến để công ty ngày càng lớn mạnh. Cùng
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp

55
với sự lớn mạnh của công ty đời sống cán bộ ngày càng được nâng cao, thu
nhập bình quân được cải thiện đáng kể.
Bảng 9: thu nhập bình quân của công nhân viên

Năm
Số lao động
(người)
Tổng quý
lương (1000
VND)
Thu nhập
bình quân
(1000 VND)
Tăng (%)
2002 125 131.250 1050 +7
2003 210 243.390 1160 +10,38
2004 325 445.250 1370 + 18,2
Nguồn: Báo cáo của công ty mesco - PKT
Qua bảng số liệu trên cho ta thấy số lao động được sử dụng trong công

năm cần số vốn được thể hiện bảng sau:
Bảng 10: chỉ tiêu vốn vay của MESCO từ năm 2005 đến 2007.
Đơn vị : tỷ VND
Năm Chỉ tiêu
2005 2006 2007
Vốn chủ sở hữu 22 61,3 81,47
Vốn vay 4,8 5,2 7,06
Giá trị TSCĐ còn lại 7,6 10,8 5,21
Nguồn: Báo cáo của công ty mesco - PKH
Sở dĩ vốn vay ngân hàng dự kiến tăng qua các năm là do công ty cần vốn
để mở rộng sản xuất, mở rộng lĩnh vực kinh doanh. Công ty cần vốn để đầu tư
vào hoạt động sản xuất nhằm hoàn thành mục tiêu đã đề ra trong đó phần lớn
nguồn vốn được đầu tư trang bị hệ thống máy móc hiện đại đồng bộ đã tăng
sản lượng cũng như chất lượng sản phẩm và nhập khẩu nguyên liệu phục vụ
cho các công trình phục vụ cho quá trình công nghiệp hoá hiện đại hoá đất
nước.
2. Về chỉ tiêu nhập khẩu.
Nhằm hoàn thành kế hoạch bộ đã đề ra cho công ty trong thời gian tới với
việc bảo đảm nguồn cung ứng đầu vào ổn định, phục vụ cho các dự án hoàn
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp

57
thành đúng tiến độ kế hoạch đã dự kiến. Công ty đã đưa ra chỉ tiêu kế hoạch
định hướng nhập khẩu hàng hoá từ năm 2005 đến năm 2007 như sau:
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp

58
Bảng 11: Chỉ tiêu nhập khẩu định hướng năm 2005 - 2007

TT

biện pháp giảm chi phí sản xuất bằng việc sử dụng hiệu quả nguồn lao động
trong Công ty, thực hiện tiết kiệm nguồn nguyên liệu và tận dụng tốt các phế
phẩm để tái sản xuất đồng thời đầu tư thiết bị máy móc hiện đại nhằm nâng
cao năng lực sản xuất nâng cao chất lượng sản phẩm từ đó tạo dựng uy tín
trong lòng khách hàng nâng cao hình ảnh của Công ty.
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp

59
5. Công tác thị trường và quan hệ với khách hàng.
Muốn sản xuất kinh doanh có hiệu quả không chỉ có việc nâng cao sản
phẩm, giá thành sản phẩm. Một doanh nghiệp muốn thành công trong doanh
nghiệp cần phải làm tốt công tác thị trường và duy trì được lượng khách hàng
thường xuyên của doanh nghiệp. Một trong những công cụ của công tác thị
trường là đề ra một chiến lược marketing phù hợp mục đích giải quyết thoả
đáng mối quan hệ giữa doanh nghiệp và khách hàng. Đối với khách hàng tiêu
dùng sản phẩm dịch vụ của Công ty cần phải có chính sách chăm sóc khách
hàng chu đấo như chế độ bảo hành sản phẩm, khắc phục kịp thời những sự cố
do lỗi sản phẩm gây ra nhằm tăng chỉ số hài lòng của khách hàng. Điều này
rất quan trọng trong việc tạo dựng uy tín của doanh nghiệp đồng thời lôi kéo
được khách hàng tiềm năng.
Thực tế cho thấy rằng dịch vụ hậu mãi trong các doanh nghiệp ở Việt
Nam hiện nay là rất kém, kiến thức và thông lệ bán hàng chưa được quan tâm
đúng mức mà đây lại là mắt xích quan trọng nhất trong một mạng lưới tiếp thị
II. GIẢI PHÁP CƠ BẢN NHẰM HOÀN THIỆN NGHIỆP VỤ NHẬP
KHẨU CỦA MESCO.
Trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh Công ty MESCO đã đạt
được những thành công bên cạnh đó vẫn còn tồn tại nhiều, nhiều vướng mắc
cản trở làm giảm hiệu quả hoạt động kinh doanh của Công ty. Trên cơ sở
phân tích những khó khăn vướng mắc đó một mặt doanh nghiệp tự mình tìm
ra giải pháp một mặt giải quyết một mặt Công ty cũng có những kiến nghị

chính sách khen thưởng, hàng năm tổ chức cho cán bộ công nhân viên đi du
lịch…
Còn với cán bộ cũ từ thời kỳ trước đó Công ty có chế độ riêng chính
sách riêng. Những ai còn có khả năng có tâm huyết cống hiến cho Công ty
được Công ty đào tạo lại nâng cao trình độ tiếp tục phục vụ Công ty hoặc
thuyên chuyển công tác bố trí công việc phù hợp với khả năng của họ. Những
cán bộ nào đến tuổi quá trình cống hiến cho Công ty trong những năm qua
được Công ty chỉ chế độ với chính sách quan tâm đích đáng.
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp

61
Đối với đội ngũ cán bộ trẻ Công ty luôn khuyến khích sự sáng tạo của
họ, tạo điều kiện cho họ làm việc trong môi trường cạnh tranh bình đẳng để
thể hiện năng lực của mình. Cần phải đổi mới tư duy và tác phong làm việc
đối với cán bộ trong Công ty, giáo dục nâng cao ý thức và tính kỷ luật đối với
cán bộ trẻ đồng thời nêu rõ được lợi ích thiết thực của công việc cổ phần hoá
doanh nghiệp Nhà nước. Hiện nay một số cán bộ công nhân viên chưa nhận
thức rõ yêu cầu và lợi ích của việc cổ phần hoá doanh nghiệp Nhà nước.
* Hiện nay Công ty vẫn chưa có phòng marketing hoạt động độc lập vì
Công ty chưa tin tưởng tuyệt đối vào hiệu quả mà hoạt động mà công tác
marketing mang lại so với các hoạt động khác. Tuy kinh phí dành cho hoạt
động marketing vẫn tăng lên qua các năm nhưng so với các Công ty sản xuất
kinh doanh khác có tiềm lực tài chính lớn mạnh thì kinh phí này còn khiêm
tốn. Tính đến năm 2005 kinh phí dành cho hoạt động marketing chiếm
khoảng 2% doanh thu. Hiện nay hoạt động marketing vẫn do phòng kinh
doanh đảm nhiệm. Phòng kinh doanh đảm nhiệm toàn bộ các công việc từ
khâu tìm nguồn hàng nhập khẩu cho tới sản phẩm được bán ra. Do vậy không
có thời gian chuyên sâu vào lĩnh vực marketing.
Ngày nay không một doanh nghiệp nào bắt tay vào kinh doanh lại
không gắn kinh doanh của mình với thị trường. Vì trong cơ chế thị trường chỉ

lĩnh có khả năng cạnh tranh trên đoạn thị trường đó. Hoặc mục tiêu có thể là
cùng một lúc thoả mãn các đoạn thị trường khác nhau với nhiều chủng loại
hàng hoá khác nhau. Ngoài mục tiêu của doanh nghiệp cần phải tính đến khả
năng tài chính giới hạn của mình đồng thời căn cứ vào các đối thủ cạnh tranh
khác để xây dựng choct chiến lược đảm bảo thành công cho Công ty. Trong
hoạt động marketing thông thường doanh nghiệp áp dụng hai loại hình chiến
lược sau:
+ Chiến lược tập trung: đối với loại hình chiến lược này có ưu điểm nổi
trội so với chiến lược khác là; nó chỉ tập trung vào thoả mãn nhu cầu tiêu
dùng của khách hàng trên một số đoạn thị trường nhất định nên nguồn lực
không bị phân tán, dàn trải, chuyên môn hoá sản xuất và tieu hoá sản phẩm
đạt được mức độ cao, hoạt động quản lý trên thị trường đó cũng dễ dàng hơn.
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp

63
Mặt khác ưu thế cạnh tranh trên thị trường đó cũng cao hơn do nguồn lực tập
trung. Nhưng nhược điểm của chiến lược này là tính linh hoạt bị hạn chế,
nguy cơ rủi ro cao hơn do chỉ hoạt động trên một số thị trường khó đối phó
với những biến động của thị trường.
+ Chiến lược phân tán: với chiến lược này công ty hoạt động kinh
doanh trên nhiều thị trường khác nhau. Ưu điểm của chiến lược là tính linh
hoạt cao, rủi ro hạn chế. Nhược điểm là do xâm nhập nhiều thị trường nên
nguồn lực bị phân tán nên khi khó thâm nhập sâu vào hoạt động quản lý cũng
phức tạp hơn nhiều.
Thiết nghĩ với Công ty MESCO hiện nay còn áp dụng sự kết hợp cả
hai chiến lược trên đối với hoạt động kinh doanh đáp ứng nhu cầu tiêu dùng
Công ty nên tập trung vào sản xuất kinh doanh, lĩnh vực được coi là thế mạnh
xuất khẩu cũng như thị trường nhập khẩu.
* Tiếp tục hoàn thiện các công cụ xúc tiến thương mại. Các công cụ mà
Công ty đang áp dụng là: chào hàng trực tiếp , xúc tiến bán và chào hàng