Nếu không giao phối con cái sẽ đẻ thế hệ con cháu là toàn con đực,
nếu giao phối sẽ đẻ cả đực và cái. Chúng hoạt động linh hoạt nhất trong một
vài giờ buổi sáng. Giao phối xảy ra trong khoảng thời gian buổi chiều
(Waterhouse và Norris, 1989).
Thành trùng có thể sống đến 39 ngày trong điều kiện phòng thí
nghiệm (Waterhouse và Norris, 1989).
Theo Wijesekera và Kudagamage (1990) thì thành trùng có thời gian
sống khoảng 2 tuần.
Theo nghiên cứu của Huỳnh Thanh Lộc (2003) thời gian sống ở điều
kiện thí nghiệm đối với con đực là 2,8 ngày (dao động trong khoảng 2 – 8
ngày), con cái là 2,8 ngày (dao động trong khoảng 1 – 4 ngày).
2.2.1.2 Đặc điểm hình thái học
 Trứng
Con cái đẻ từ 14 – 26 trứng thành những vòng tròn xoắn ốc ngay trên
biểu bì của mặt dưới lá (Wijiesekera và Kudagamage, 1990). Đây cũng là
điểm đặc trưng để nhận dạng loài rầy này.
Theo Wen và ctv. (1994, do Nguyễn Thị Thu Cúc, trích dẫn 2000) cho
rằng thành trùng đẻ trứng theo một vòng xoắn ốc ở mặt dưới lá và được che
phủ bởi những lông sáp trắng mịn, trứng dài khoảng 0,5 mm.
Ổ trứng gồm một hay nhiều trứng nhỏ, hình elip, vỏ bọc nhẵn, trứng
màu vàng đến nâu vàng, cùng với nhiều chất sáp nhỏ, bám ở bề mặt của lá,
thường là mặt dưới của lá cây, nó không theo một quy luật nào cả, sáp phủ
theo đường, điển hình là tạo thành một mẫu hơi xoắn (Waterhouse và Norris,
1989).
 Ấu trùng
Cơ thể ấu trùng tuổi 1 dài 0,25 mm, rộng 0,1 mm, chưa phủ lớp phấn
sáp trắng (Huỳnh Thanh Lộc, 2003).
Wijesekera và Kudagamage (1990, do Nguyễn Thị Thu Cúc, trích dẫn
1993) cho rằng ấu trùng tuổi 1 hoạt động nhưng các tuổi về sau lại bất động
và có dạng giống như rệp dính và thường được gọi là nhộng giả, ấu trùng tuổi
này tiết ra chất sáp để che phủ cơ thể. Giai đoạn ấu trùng không có cánh.

làm cho lá rụng. Tuy nhiên, việc gây hại trực tiếp, ngay cả mật số cao, vẫn
không làm chết cây (Berlinger, 1986 do Nguyễn Thị Mỹ Phụng, trích dẫn
2004).
Gây hại gián tiếp do sự bài tiết chất mật ngọt và lớp sáp trắng tạo môi
trường thuận lợi cho nấm bồ hóng phát triển, làm đen bề mặt lá, giảm khả
năng quang hợp và làm giảm giá trị thương phẩm của sản phẩm (Berlinger,
1986 do Nguyễn Thị Mỹ Phụng, trích dẫn 2004).
Truyền bệnh virus rầy chích hút ở cây bệnh khảm do virus, sau đó bay
sang chích hút ở cây khỏe thì sẽ truyền virus qua cây này, làm cho cây bị
nhiễm virus với các triệu chứng thể hiện như: chùn đọt, ngừng sinh trưởng,
cây yếu, thất thu năng suất trầm trọng (Ronald và Martin, 1992).
2.2.2 Loài Bemisia tabaci Gennadius
2.2.2.1 Đặc điểm sinh học
Nhiệt độ tối ưu cho rầy phấn trắng phát triển là từ 18 – 24
0
C. Vòng
đời của rầy phấn trắng ở nhiệt độ phòng khoảng 25 ngày. Ở nhiệt độ cao hơn
thì phát triển nhanh hơn (18 ngày ở 81
0
F). Nhưng mật số trứng thì giảm ở
nhiệt độ trên 81
0
F. Nhiệt độ thấp có thể không giết chết một giai đoạn nào đó
của rầy phấn trắng, chẳng hạn như giai đoạn trứng, tuy nhiên nhiệt độ dưới
-10
0
F sẽ giết chết thành trùng và giai đoạn còn non của rầy phấn trắng sau 24
giờ (
1
).

đoạn ấu trùng sau đó thường được nhắc đến như con nhộng. Sau khi nở thì ấu
trùng (ấu trùng tuổi 1) di chuyển với khoảng cách ngắn và định cư để ăn.
Thời gian để hoàn thành giai đoạn ấu trùng khoảng 2 - 4 tuần (Ronald và
Martin, 1992).
Bọ phấn non tuổi 1 bò chậm chạp trên mặt lá, từ cuối tuổi 1 sang tuổi
2 cho tới lúc trưởng thành, chúng sống cố định một chỗ. Vòng đời của bọ
phấn trắng khoảng 35 – 54 ngày tùy thuộc vào nhiệt độ, ẩm độ (nhiệt độ thích
hợp từ 18 – 33
0
C, độ ẩm từ 90 – 95%) (Phạm Thị Nhất, 2002).
Theo Salas và Mendoza (1995, do Nguyễn Thị Mỹ Phụng, trích dẫn
2004) còn cho biết Bemisia tabaci trên cà chua trong điều kiện phòng thí
nghiệm ở nhiệt độ 25
0
C và ẩm độ không khí 65% thì thời gian ủ trứng là 7,5
± 0,5 ngày, tuổi 1: 4 ± 1 ngày, tuổi 2: 2,7 ± 1,1 ngày, tuổi 3: 2,5 ± 0,7 ngày,
tuổi 4 (nhộng): 5,8 ± 0,3 ngày, vòng đời từ trứng đến vũ hóa là 22,3 ngày.
Thành trùng sống 19 ± 5,8 ngày. Trong điều kiện tối hảo thành trùng cái đẻ
194,9 ± 59,1 trứng, tỷ lệ trứng nở là 86,5%. Tỷ lệ đực : cái là 1 : 2,7.
 Nhộng
Một số nhà nghiên cứu cho rằng nhộng và tuổi 4 là 2 giai đoạn riêng
biệt (Azab và ctv., 1971, EL-Helaly và ctv., 1971, Sharaf và Batta, 1985,
López-Avila, 1986 do Nguyễn Thị Mỹ Phụng, trích dẫn 2004), nhưng các nhà
nghiên cứu khác lại xem đó như là một giai đoạn chuyển đổi, tuổi 4 hay còn
gọi là nhộng bởi vì khoảng thời gian của 2 giai đoạn này ngắn và khó phân
biệt khoảng 5,8 ± 0,3 ngày (Hussain, 1931; Gill, 1990; Bethke và ctv.,1991;
Byrne và Bellows, 1991 do Nguyễn Thị Mỹ Phụng, trích dẫn 2004). Trong
thời gian 4 - 6 ngày nhộng vũ hóa thành con trưởng thành (Bohmfalk và ctv.,
1996).
 Thành trùng

mới đẻ có màu trong suốt, sau một ngày đêm chuyển sang màu vàng sáp, dần
dần chuyển sang màu nâu xám (Phạm Thị Nhất, 2002). Theo Heather (2000)
cho rằng trứng có chiều dài khoảng 0,21 mm, rộng khoảng 0,96 mm.
 Ấu trùng
Ấu trùng thì rất dễ nhận thấy, chúng có kích thước 0,3 – 0,7 mm, mới
nở thì di chuyển nhưng chúng trở nên bất động một vài giờ sau đó, ở thời
điểm này chúng bắt đầu chích hút. Chúng có hình oval và nhiều sáp ở giai
đoạn này.
Bọ phấn non có màu vàng nhạt, hình oval, mới nở đã có chân bò dưới
mặt lá, kích thước bọ phấn non dài khoảng 0,7 – 0,9 mm, rộng 0,5 – 0,6 mm.
Bọ phấn non có 3 tuổi, ở tuổi cuối cùng chuyển sang nhộng (Phạm Thị Nhất,
2002).
 Nhộng
Nhộng của bọ phấn là nhộng giả, hình bầu dục màu sáng, có lông ở hai
bên sườn có thể nhìn thấy mắt đỏ của con trưởng thành qua tấm lưng trong
suốt của nó (Phạm Thị Nhất, 2002). Ở giai đoạn nhộng, hai mắt màu đỏ của
chúng đủ lớn để chúng ta nhận thấy được. Nhộng có màu trắng đục, phủ
nhiều sáp và mật ngọt (
3
). Nhộng hình oval, màu vàng sáng và trở nên sậm
hơn khi sắp vũ hóa. Cả hai mặt của nhộng ở giai đoạn sớm đều có điểm màu
cam và sẽ biến mất khi sắp vũ hóa, vỏ nhộng màu trắng, không có các tua sáp
xung quanh nhộng (United States Department of Agriculture, whitefly
knowledgebase, 1995b).
 Thành trùng
Thành trùng dài khoảng 1 mm, có hai cặp cánh trắng và cơ thể màu vàng
sáng (). Rầy phấn trắng trưởng thành có màu vàng nhạt, thân, cánh được phủ một
lớp phấn màu trắng nên được gọi là bọ phấn trắng, chân dài và mảnh. Bọ phấn rất
nhỏ, con đực dài khoảng 1 mm, cánh trải rộng khoảng 1,5 mm; con cái dài khoảng
1,4 mm, cánh trải rộng gần 2 mm (Phạm Thị Nhất, 2000).

The problem: whiteflies, available from:
accessed 27/10/2004
- Máy đếm đơn, máy ảnh kỹ thuật số
- Lồng lưới
- Chai lọ nhỏ
- Văn phòng phẩm: giấy, bút chì, cọ, kẹp nhọn, thước đo milimet
- Formol, thuốc CCl
4
, cồn.

3.2 Phương pháp
3.2.1 Khảo sát đặc điểm sinh học, sinh thái của rầy phấn trắng
trong điều kiện phòng thí nghiệm
- Trồng cây con (Đậu Nành, Ớt) 1,5 đến 2 tháng tuổi.
- Nhân nuôi thành trùng rầy phấn trắng trong lồng lưới để làm nguồn.
- Đặt chậu Đậu Nành hoặc chậu Ớt vào lồng lưới, sau một đêm, lấy
chậu cây con ra đếm và đánh dấu thứ tự các ổ trứng đã chọn, quan sát hàng
ngày ghi nhận thời gian nở trứng, thời gian phát triển mỗi tuổi, từng giai đoạn
từ trứng đến thành trùng.
3.2.2. Phương pháp tiến hành
- Tìm và tham khảo tài liệu, thu thập số liệu thứ cấp.
- Trồng cây Ớt, Đậu Nành trong chậu sành.
- Tiến hành thu mẫu nuôi để làm nguồn.
- Nhân nuôi thành trùng và tiến hành khảo sát.
- Ghi nhận chỉ tiêu.
- Xử lý số liệu.
- Viết báo cáo.
Hình 1: Lồng lưới nhân nuôi thành trùng rầy phấn trắng làm nguồn