Nguyễn Văn Nghiêm Sáng kiến kinh nghiệm

2009 Contact: www.chuyenquangtrung.com.vn – [email protected] – 0918.918 447 – 0651.3889 147

1
NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG E-LEARNING
TRONG TRƯỜNG PHỔ THÔNG

I. ĐẶT VẤN ĐỀ.
Đổi mới phương pháp dạy - học là một trong những mục tiêu lớn ngành giáo dục
& đào tạo đặt ra trong giai đoạn hiện nay và được Nghị quyết TW2, khoá VIII chỉ ra
rất rõ ràng và cụ thể: “Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục - đào tạo, khắc phục lối
truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học. Từng bước áp
dụng các phương pháp tiên tiến và phương tiện vào quá trình dạy và học, bảo đảm điều
kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu của học sinh, nhất là sinh viên đại học. Phát triển
mạnh phong trào tự học, tự đào tạo thường xuyên và rộng khắp trong toàn dân, nhất là
thanh niên”.
Năm học 2008-2009 là “Năm học Công nghệ thông tin” của ngành giáo dục, Bộ
GD-ĐT đã yêu cầu các đơn vị, cơ sở giáo dục cần triển khai ngay các phần mềm mã
nguồn mở trong công tác dạy học chính thức trong trường phổ thông và trong công tác
quản lý. Bên cạnh đó, việc khai thác và sử dụng phần mềm mã nguồn mở trong các
đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước là một chủ trương lớn của Nhà nước.
Những phần mềm nguồn mở có thể ứng dụng trong trường phổ thông hiện nay có
thể kể đến các phần mềm như hệ điều hành Linux Ubuntu, Hacao Linux; bộ phần mềm
văn phòng OpenOffice; bộ gõ chữ Việt Unikey; Hệ quản trị CSDL MySQL; … và đặc
biệt là hệ thông quản lý học tập trực tuyến Moodle.
Chúng ta đều biết, việc đổi mới phương pháp nhằm nâng cao hiệu quả dạy-học
bất kỳ giai đoạn nào đều cần sử dụng tới công nghệ. Hiện nay, sản phẩm CNTT-TT Nguyễn Văn Nghiêm Sáng kiến kinh nghiệm

2009 Contact: www.chuyenquangtrung.com.vn – [email protected] – 0918.918 447 – 0651.3889 147

3
II. NỘI DUNG CHÍNH.
Trong những năm gần đây, E-learning thu hút được sự quan tâm ngày càng nhiều
của các tổ chức giáo dục đào tạo, các đơn vị nghiên cứu triển khai công nghệ thông tin,
đặc biệt là sự quan tâm của các trường đại học và các viện nghiên cứu. Nhiều nhà
chuyên môn cho rằng E-learning được đánh giá là cuộc cách mạng trong giáo dục thế
kỷ 21. Vậy E-learning là gì?, Xây dựng hệ thống E-learning cho trường phổ thông như
thế nào?, tôi sẽ cùng các bạn trả lời những câu hỏi vừa nêu trên.
1. E-Learning là gì?
Có thể xem E-learning như một phương thức dạy học mới, bổ sung và hỗ trợ cho
các phương thức đào tạo truyền thống, tạo ra thêm cơ hội được học cho đông đảo tầng
lớp xã hội và đặc biệt góp phần hiện đại hóa và nâng cao chất lượng giảng dạy.
E-Learning là hình thức đào tạo có ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông.
Cụ thể hơn, E-Learning là hình thức đào tạo sử dụng các phương tiện như máy tính,
mạng Internet, mạng vệ tinh ; nội dung đào tạo được phân phối qua Website, đĩa CD,
băng audio/video. Với hình thức đào tạo này, học viên có thể tương tác với nhau và
với giáo viên qua mạng máy tính, mạng vệ tinh dưới các hình thức như e-mail, thảo
luận trực tuyến (chat), diễn đàn (forum), hội thảo trực tuyến (audio/video
conferencing),…

Nam.
Để giúp hiểu rõ hơn khái niệm này chúng ta có thể tham khảo các định nghĩa của
một số nhà khoa học, công ty trên thế giới về e-learning:
 e-Learning là sử dụng các công nghệ Web và Internet trong học tập (William
Horton).
 e-Learning là một thuật ngữ dùng để mô tả việc học tập, đào tạo dựa trên
công nghệ thông tin và truyền thông ( Compare Infobase Inc).
 e-Learning nghĩa là việc học tập hay đào tạo được chuẩn bị, truyền tải hoặc
quản lý sử dụng nhiều công cụ của công nghệ thông tin, truyền thông khác
nhau và được thực hiện ở mức cục bộ hay toàn cục ( MASIE Center).
 Việc học tập được truyền tải hoặc hỗ trợ qua công nghệ điện tử. Việc truyền
tải qua nhiều kĩ thuật khác nhau như Internet, TV, băng đĩa video, các hệ thống
giảng dạy thông minh, và việc đào tạo dựa trên máy tính (CBT) (Sun
Microsystems, Inc).

2. Lựa chọn phần mềm.
Hiện nay, có nhiều phần mềm có thể đáp ứng các yêu cầu nói trên của một hệ
thống E-Learning. Trong số đó có thể kể đến các sản phẩm thương mại như
BlackBoard, WebCT, Docent…, hay các sản phẩm mã nguồn mở như Moodle, Sakai,
LRN, ILIAS, Atutor…
Việc đầu tiên để xây dựng hệ thông E-Learning là lựa chọn một phần mềm thích
hợp. Sau một thời gian tìm hiểu và tham khảo ý kiến của một số chuyên gia E-
Learning tôi quyết định chọn Moodle để nghiên cứu và triển khai.
3. Tính năng của Moodle.
Moodle là hệ thông quản lý học tập có đầy đủ các thành phần theo yêu cầu của
một cấu trúc hệ thống E-learning. Vì vậy trong khuôn khổ SKKN này tôi chỉ xin giới
thiệu khái quát một vài tính năng cơ bản của Moodle. Bạn đọc quan tâm có thể tham
khảo thêm tại trang web chính thức của Moodle (www.moodle.org).
Hệ thống E-learning được xây dựng bởi Moodle có thể đáp ứng từ một lớp học
nhỏ đến các trường đại học lớn trên 50.000 sinh viên như đại học Open PolyTechnique

học …. Giáo viên có thể phân quyền truy cập vào khóa học đối với từng nhóm đối
tượng như: Khóa học cho mọi người, khóa học cho học viên, khóa học cho học viên có
khóa truy cập (khóa truy cập là mật mã do giáo viên cung cấp).
3.3. Vai trò của các đối tượng người dùng.
- Giảng viên (teacher) có thể là nhà tạo ra khóa học, nếu người quản trị cấp quyền,
tùy theo từng khóa học mà giảng viên đó có thể tạo khóa truy cập hay không (mỗi lớp
học có thể có một khóa truy cập, học viên khi tham gia vào khóa học đó bắt buộc phải
có một khóa truy cập). Giảng viên là người trực tiếp quản lý lớp học như :nội quy,
giáo trình, bài giảng, đề thi đồng thời cũng là người quản lý các học viên của mình.
- Học viên (student) nếu muốn tham gia vào một lớp học nào đó học viên đó phải
là thành viên của lớp đó. Nếu lớp đó có yêu cầu một khóa truy cập học viên bắt buộc
phải có khóa truy cập này. Khi học viên đăng nhập vào hệ thống hệ thống chỉ hiện lên
những danh mục và các khóa học mà học viên đó tham gia. Học viên tham gia khóa
học nào đều phải tuân thủ theo quy định của khóa học đó. Những quy định này có thể
do giảng viên phổ biến.
Nguyễn Văn Nghiêm Sáng kiến kinh nghiệm

2009 Contact: www.chuyenquangtrung.com.vn – [email protected] – 0918.918 447 – 0651.3889 147

6
- Khách (guest) là những người có quyền hạn hạn chế nhất họ chỉ được vào những
khóa học mà khóa học đó cho phép khách vào.
4. Nghiên cứu, Việt hóa và ứng dụng LMS Moodle.
Nhận thức được sự ảnh hưởng tích cực của E-Learning trong giảng dạy và học tập,
ngay từ những năm đầu về trường tôi đã bắt tay vào nghiên cứu triển khai ứng dụng E-
Learning mà cụ thể là nghiên cứu, Việt hóa và ứng dụng phần mềm quản lý học tập
trực tuyến Moodle.

lớp và mỗi lớp có một giáo viên (GV chủ nhiệm) chịu trách nhiệm cập nhật thông tin
cho trang thông tin của lớp mình, trả lời những thắc mắc của phụ huynh, học sinh…
Mỗi GVCN sẽ được cấp tài khoản với quyền truy cập và quản lý lớp. Mỗi khi có ý
kiến thắc mắc của phụ huynh hay học sinh lập tức một email sẽ được gửi đến hộp thư
của GVCN. Tương tự, khi GVCN trả lời hay có thông báo (VD. Mời họp PHHS), lập
tức một email sẽ được gửi đến tất cả những tài khoản của lớp (phụ huynh và học sinh)
mà không cần gửi email cho từng người.
Giáo viên chủ nhiệm cùng các giáo viên bộ môn có thể tạo các bài học, đề thi trắc
nghiệm, bài kiểm tra… để học sinh có thể học tập trực tuyến mọi lúc mọi nơi. Học
sinh có thể trao đổi với thầy cô, với bạn học ngay trên diễn đàn của lớp hoặc trao đổi
trực tuyến (chat) với thầy, với bạn nếu đăng nhập cùng lúc.

Có thể truy cập eSchool theo địa chỉ: http://eSchool.chuyenquangtrung.com.vn
hoặc Click chọn eSchool từ trang CQT Online (www.chuyenquangtrung.com.vn)
Nguyễn Văn Nghiêm Sáng kiến kinh nghiệm

2009 Contact: www.chuyenquangtrung.com.vn – [email protected] – 0918.918 447 – 0651.3889 147

8
Truy cập vào lớp:
Các lớp được
xếp theo từng khóa.
Mỗi lớp có một
giáo viên quản lý
(GV chủ nhiệm)
chịu trách nhiệm
cập nhật thông tin,

Contact: www.chuyenquangtrung.com.vn – [email protected] – 0918.918 447 – 0651.3889 147

10
Nhập “Tiêu đề” và “Nội dung thông báo”, sau đó Click “Gửi bài viết lên diễn đàn” Gửi thông báo đã hoàn tất. Để trở lại trang của lớp hãy click vào tên lớp:

5.1.2. Cập nhật các thông tin khác:
Nguyễn Văn Nghiêm Sáng kiến kinh nghiệm

2009 Contact: www.chuyenquangtrung.com.vn – [email protected] – 0918.918 447 – 0651.3889 147

11
Bật chế độ chỉnh sửa:

Giao diện web ở chế độ chỉnh sửa như sau:

5.1.2.1. Soạn thảo lời nói đầu:
Nguyễn Văn Nghiêm Sáng kiến kinh nghiệm

2009 Contact: www.chuyenquangtrung.com.vn – [email protected] – 0918.918 447 – 0651.3889 147

12


2009 Contact: www.chuyenquangtrung.com.vn – [email protected] – 0918.918 447 – 0651.3889 147

15
Sử dụng chức năng “Link tới một file hoặc một website”, đây là chức năng cho phép
giáo viên chia sẻ tài nguyên cho học viên và các thành viên khác trong lớp.
- Bật chế độ chỉnh sửa.
- Chọn “Soạn thảo tóm lược”

Soạn Đề mục cho chủ đề sau đó Click “Lưu những thay đổi”:

Thêm file: Kết quả học kỳ được soạn bằng Excel hoặc Word và lưu sẵn trên máy.
Thực hiện thao tác thêm file như sau:
Nguyễn Văn Nghiêm Sáng kiến kinh nghiệm

2009 Contact: www.chuyenquangtrung.com.vn – [email protected] – 0918.918 447 – 0651.3889 147

16

Cửa sổ soạn thảo xuất hiện (nhập nội dung những phần được khoanh):

Cửa sổ làm việc mới xuất hiện, click đúp để mở thư mục 2007_2008:

Chọn “Tải lên một file”

2009 Contact: www.chuyenquangtrung.com.vn – [email protected] – 0918.918 447 – 0651.3889 147

19

Kết quả:

Trên đây chỉ là một ví dụ về ứng dụng đơn giản của MoodleViet đang được triển
khai tại trường THPT chuyên Quang Trung với mục đích công khai, hợp tác với gia
đình trong việc giáo dục học sinh. Thông qua website này phục huynh học sinh có thể
biết được những hoạt động của nhà trường, những thông tin về lớp và chi tiết hơn là
kết quả rèn luyện – học tập của con em mình. Để mô tả chi tiết đầy đủ các ứng dụng
của MoodleViet chắc chắn phải tốt nhiều thời gian và có thể viết thành nhiều tập sách
chứ không thể chỉ dừng lại ở một chuyên đề như thế này. Các hướng dẫn sử dụng đã
và đang được cập nhật trên trang MoodleViet tại địa chỉ http://moodle.dayhoc.vn hoặc
website VinaWeb tại địa chỉ www.vinaweb.asia.
III. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ DỰ BÁO.
1. Kết quả nghiên cứu và triển khai tại trường THPT chuyên Quang Trung
Hiện nay, đã cài đặt thành công và hoàn tất công việc Việt hóa phiên bản 1.8 trên
nền bản Việt hóa của cộng đồng Moodle Việt (năm 2005) và đang tiến hành Việt hóa
những Module mới bổ sung của phiên bản 1.94. Cùng với việc Việt hóa, tôi cũng đã
Nguyễn Văn Nghiêm Sáng kiến kinh nghiệm

2009 Contact: www.chuyenquangtrung.com.vn – [email protected] – 0918.918 447 – 0651.3889 147


mỗi học sinh như có một người giáo viên tại chỗ, có thể năm bắt kiến thức còn hổng,
có biện pháp hỗ trợ kịp thời.
- Tạo ra một môi trường hoạt động học tập tốt cho học sinh: Trước màn hình máy
vi tính, học sinh có thể chủ động tác động lên các đối tượng, thay đổi các điều kiện,
lựa chọn các kết quả cần tìm kiếm, tự phát hiện, phán đoán, tự tổ chức thực nghiệm
khoa học. Với Website này, học sinh có thể tổ chức các quá trình mô phỏng như các
Nguyễn Văn Nghiêm Sáng kiến kinh nghiệm

2009 Contact: www.chuyenquangtrung.com.vn – [email protected] – 0918.918 447 – 0651.3889 147

21
thí nghiệm về vật lý, hoá học, sinh học, … các quá trình này diễn ra như thật. Lúc này
học sinh là chủ thể của quá trình học tập, tự làm việc, tự học, tự phát hiện, tự kiểm tra
đánh giá. Về mặt tâm lý, học sinh không e ngai khi học tập với Website. Vì vậy các
em dễ dàng bộc lộ hết những điều mình năm được và chưa nắm được. Học sinh tự tin,
chủ động và tích cực hơn trong quá trình học tập.
- Tổ chức và kiểm soát được hoạt động học tập của học sinh: Hoạt động học tập
của học sinh sẽ đạt hiệu quả cao với Website xây dựng được. Quá trình học tập đó sẽ
được kiểm soát và điều khiển chặt chẽ đến từng thao tác. Điều đó có ích cho cả giáo
viên, học sinh và cả phụ huynh học sinh.
- Liên tục đánh giá được thành quả học tập của học sinh: Tất cả các kết quả đánh
giá thành quả học tập của học sinh được lưu lại lâu dài, khách quan bởi các phần mềm
chuyên dụng tích hợp trong Website. Nhờ đó có được những thông tin chính xác về
chất lượng dạy học, chất lượng quản lý hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học
của học sinh.

IV. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.

Windows 2000 advanced server).
 PHP (Version 4.0 hay cao hơn). Hiện nay phiên bản mới nhất của PHP là
5.0.
 Hệ quản trị cơ sở dữ liệu: MySQL hoặc PostgreSQL. Các hệ quản trị cơ sở
dữ liệu sẽ được hỗ trợ trong các phiên bản tiếp theo.
Chuẩn bị
 Tải về Moodle trên trang web MoodleViet (Do chính tôi xây dựng và điều
hành) http://moodle.dayhoc.vn
 Giải nén.
 (Tùy chọn) Đổi tên thư mục thành "moodle" để dụng khi cài đặt hệ thống.
2. Cài đặt Moodle sử dụng trình chủ web Apache tạo Localhost.
Cấu hình trình chủ Web (trang chủ mặc định là index.php, index.htm ). Trong
file cấu hình httpd.conf của Apache tham số DirectoryIndex quy định trang chủ mặc
định
vd: DirectoryIndex index.html index.htm index.php index.php3
Copy thư mục giải nén từ tệp Moodle
vừa tải về vào thư mục
C:\AppServ\www (nếu cài Apache trên
ổ đĩa C) sau đó tiến hành cài đặt thông
qua trình duyệt web: Tới địa chỉ
http://localhost /moodle/ để bắt đầu cài
đặt.
Nguyễn Văn Nghiêm Sáng kiến kinh nghiệm

2009 Contact: www.chuyenquangtrung.com.vn – [email protected] – 0918.918 447 – 0651.3889 147

23


Contact: www.chuyenquangtrung.com.vn – [email protected] – 0918.918 447 – 0651.3889 147

24
bạn tải file lên thư mục thích hợp. Ngược lại lỗi sẽ được thông báo và ta phải khắc
phục những lỗi này rồi mới có thể tiếp tục cài đặt.
Chấp nhận các yêu cầu bản quyền

Đây là điều rất quan trọng đối với cộng đồng mã nguồn mở, phải tôn trọng các
quy tắc khai thác và sử dụng phần mềm mã nguồn mở.
Thiết lập và cập nhật cơ sở dữ liệu cho Moodle
Tạo các bảng:
 mdl_config
 mdl_config_plugins
 mdl_course
 mdl_course_categories
 mdl_course_display
 mdl_groups

Cập nhật cơ sở dữ liệu cho các bảng:
 mdl_log_display
 …
Thông tin về phiên bản hiện hành

Thiết lập các thông số cấu hình
Nguyễn Văn Nghiêm Sáng kiến kinh nghiệm

2009