Rách-Tách động mạch chủ

I.Đại cương
1.Định nghĩa
- Máu thoát mạch đi vào trong lớp giữa và dọc theo lớp áo giữa của thành
động mạch chủ.
- Cấp tính < 2 tuần;
- Mãn tính > 2 tuần.
2.Yếu tố nguy cơ
- Lớn tuổi
- Tăng huyết áp (tăng HA chiếm >70% của tất cả trường hợp bóc tách, sau
sẽ bóc tách phần gần hay phần xa).
- Bệnh lý mô liên kết (tiền đề gây hoại tử lớp giữa dạng nang và bóc tách
phần xa).
- Bất thường động mạch chủ bẩm sinh (van động mạch chủ mảnh hoặc hẹp
eo) hoặc phình động mạch chủ.
- Thai kỳ.
- Chấn thương: đụng giập, phẫu thuật động mạch chủ hoặc phẫu thuật tim,
đặt bóng bơm nội động mạch chủ.
II.Phân loại
+ Stanford
- Týp A (phần gần): Ảnh hưởng phầngần của động mạch chủ (bất chấp vị trí
xuất phát).
- Týp B (phần xa): Chỉ ảnh hưởng phần xa của động mạch chủ.
+ DeBakey
- Týp I: Xuất phát tại động mạch chủ lên, lan đến quai động mạch chủ và có
khả năng xa hơn.
- Týp II: Xuất phát tại động mạch chủ lên và giới hạn tại đó thôi.
- Týp III: Xuất phát tại động mạch chủ xuống và có thể lan rộng tới trước
hoặc ngược trở lại.
III.Triệu chứng

- Ưu: nhanh và không xâm lấn.
- Nhược: không thể đánh giá được các nhánh và mức độ hở van động mạch
chủ.
4. MRI:
- Độ nhạy cảm: 98-100%
- Độ chuyên biệt: 100%
- Ưu: không xâm lấn, có thể đánh giá được các nhánh mạch máu.
- Nhược: chậm.
V.Điều trị
+ Đầu tiên
- bằng thuốc chẹn bêta tỉnh mạch
(làm giảm sự tần số tim phẩn xạ và sức co bóp do thuốc dãn mạch).
+ Sau đó
- Giảm HA max bằng thuốc dãn mạch qua đường IV.
- Điều chỉnh HA max: 100-120 mmHg và tần số tim 60:
bằng dùng các thuốc tác dụng ngắn
(vd: proprannolol + nitropursside, labetalol).
+ Kiểm soát đau bằng MgSO4
+ Phẫu thuật:
- Bóc tách phần gần: với tất cả các trường hợp cấp, mãn nếu tiến triển, hở
chủ hoặc phình mạch.
- Bóc tách phần xa: nếu tiến triển, ảnh hưởng nhánh động mạch có ý nghĩa,
tăng HA không kiểm soát được, phình mạch.
V.Biến chứng-Tiên lượng:
1. Bóc tách cấp tính ở phần gần:
tử vong 1% / giờ x 48 giờ.
2. Vỡ:
- vào khoang màng tim gây chèn ép tim cấp;
- xuất huyết vào khoang màng phổi, vào trung thất, ra sau phúc mạc
3. Tắc nghẽn nhánh động mạch: