Cơn Tăng Huyết Áp cấp cứu
(Acute Hypertensive Crises)

Tổng quan
1. Phân loại quốc tế (nhiều kiểu)
a, Phân loại theo CMDT 2005
* Chia cơn THA làm 3 loại:
+ THA Kịch phát
+ THA Khẩn cấp
+ THA Ác tính
*Tất cả đều có HA tâm trương đột ngột > 120mmHg
b, Phân loại theo JNC VI
* Chia cơn THA 2 loại:
+ Cơn THA nặng (như kịch phát):
- khi HA 180/110, chưa có tổn thương cơ quan đích
- cần hạ HA trong vài giờ (THA độ IV, sau ngưng thuốc, trong mổ, gây
chảy máu mũi ).
+ Cơn THA khẩn cấp:
- đe dọa tính mạng BN, phải được hạ HA cấp trong 1h;
- thường HA tâm trương > 130, kèm dấu hiệu tổn thương cơ quan đích (tim,
thận, mắt, não )
2.Xác chẩn các loại cơn THA cấp cứu
a.Cơn kịch phát (urgency)
* là cơn THA không kèm tổn thương cơ quan đích (gan, não, thận ).
+ Chẩn đoán xác định:
- Có cơn THA đột ngột.
- HA t.thu > 220mmHg & HA t.trương > 120mmHg.
- HA có thể được giảm dần trong vòng 24-48 giờ khi dùng thuốc bằng
đường uống.
+ BN phải ở trong BV > 24-48 giờ, để biết chắc có đáp ứng với thuốc và
không gặp tác dụng phụ hay biến chứng

2.Hoạt động: Nghỉ tại giường
3.Chăm sóc: monitoring Huyết áp, cân hàng ngay, I&O.
4.Chế độ ăn: dịch sạch.
5.Truyền dịch: D5W truyền giữ ven (TKO 500 ml/24 giờ).
III. Xử trí cấp cứu
1. Cơn Kịch phát
+ Thuốc uống hay dùng
- Catopril 25mg/q4-6h
- Clonidin 0.2mg/q6-8h
- Niphedipin 10mg/q2-6h
+ Lasix 40mg PO; 20mg IV x 2 ống; có thể lập lại sau 4h; đã cho 3 lần
không kết quả thì ngừng.
+ Adalat gel 10mg nhỏ 3 giọt SL; sau 15 phút đo lại HA vẫn cao, nhỏ tiếp
cho đến khi HA tâm thu < 160mmHg thì cho tiếp Niphedipin viên nang
10mg PO 1v hay amlor 5mg x1v PO.
+ Resecpin ống 2,5mg IM 1/3-1/2 ống
(Theo dõi HA, nếu tụt lại phải nâng: Oabain 1/4mg x 1 ống = Isupren 20mg
x 1 ống pha trong 250ml DW5 truyền IV 30 giọt/phút + Kali clorua 10% x
5ml PO).
2.Cơn Khẩn cấp & Ác tính:
* Thuốc IV
+ Lasix IV 10-80mg/q4h
+ Nitroglycerin 5 ug/kg/ph
+ Labetalol 20-40mg /10'
* Phác đồ dùng dãn mạch
+ Natri prussiad 60mg pha 150ml DW5 truyền IV 0,5mg/kg/phút.
+ Nicardipin 5mg/h
+ Diasocid 150mg pha 150ml DW5 truyền IV 3 phút, cho lại sau 2-12h.
* P.đồ chẹn Ca nhanh
+ Nifedipin 0,1mg/kg SL, khi tan hết truyền IV 0,1mg/kg/25 phút.