Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
PHẠM VĂN NGHỊ
BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
Ở HUYỆN HIỆP HOÀ TỈNH BẮC GIANG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
PHẠM VĂN NGHỊ
BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
Ở HUYỆN HIỆP HOÀ TỈNH BẮC GIANG LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

SAU KHI BẢO BỆ THEO YÊU CẨU CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
TS. PHAN HỮU THAM

Thái Nguyên, năm 2011
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

PHẠM VĂN NGHỊ

BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
Ở HUYỆN HIỆP HOÀ TỈNH BẮC GIANG Chuyên ngành : Quản lý Giáo dục
Mã số : 60.14.05
LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
TS. PHAN HỮU THAM

Có thể tìm hiểu luận văn tại trung tâm học liệu Đại học Thái Nguyên;
Thư viện trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
THAI NGUYEN UNIVERSITY
THE COLLEGE OF EDUCATION
NGHI PHAM VAN
DIRECTING METHODOLOGY FOR
ENHANCING TEACHING QUALITY FOR THE
PRINCIPALS OF HIEP HOA JUNIOR
HIGH SCHOOL, BAC GIANG PROVINCE


Thai Nguyen, 2011

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
PHẠM VĂN NGHỊ
BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
Ở HUYỆN HIỆP HOÀ TỈNH BẮC GIANG

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

i
LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các
số liệu và kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực và chưa
từng công bố trong bất kỳ một công trình nào khác.
Họ và tên tác giả Phạm Văn Nghị
ngành, đoàn thể nhân dân huyện, Phòng GD&ĐT và các trường THCS của
huyện Hiệp Hoà đã quan tâm động viên, tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt
quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện luận văn.
Tôi cũng xin được gửi lời cảm ơn tới những người thân trong gia đình,
bạn bè và đồng nghiệp đã hết lòng động viên và giúp đỡ để tôi nghiên cứu và
hoàn thành luận văn.
Trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi không tránh
khỏi những thiếu sót. Kính mong các thầy giáo, cô giáo và các bạn đồng
nghiệp thông cảm và đưa ra những chỉ dẫn quý báu giúp tôi hoàn thiện luận
văn hơn.
Thái Nguyên, tháng 7 năm 2011.
Ngƣời viết Phạm Văn Nghị Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

iii
MỤC LỤC
Lời cam đoan
i
Lời cảm ơn
ii
Mục Lục
iii
Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt
iiii
MỞ ĐẦU

1.2.2. Hoạt động dạy-học
9
1.2.3. Quá trình và quá trình dạy học
10
1.2.4. Chất lượng và chất lượng dạy học
10
1.2.4.1. Chất lượng
10
1.2.4.2. Chất lượng dạy học
10
1.2.5. Chỉ đạo và chỉ đạo dạy học
10
1.2.6. Nâng cao, nâng cao chất lượng, chỉ đạo nâng cao chất lượng dạy
học
11

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

iv
1.2.7. Trường trung học cơ sở trong hệ thống giáo dục quốc dân
11
1.2.7.1.Vị trí của trường THCS
11
12.7.2.Mục tiêu của giáo dục phổ thông
11
1.2.8. Hiệu trưởng
11
1.2.9. Biện pháp, Biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng dạy học
12
1.3. Những quan điểm và chiến lược phát triển giáo dục-đào tạo của

26
1.5.3. Bản chất của quá trình quản lí trường học
27
1.5.4. Vai trò và trách nhiệm của hiệu trưởng trường THCS
29
Chƣơng 2: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC CHỈ ĐẠO NÂNG
CAO CHẤT LƢỢNG DẠY HỌC CỦA MỘT SỐ TRƢỜNG TRUNG HỌC
CƠ SỞ Ở HUYỆN HIỆP HOÀ, TỈNH BẮC GIANG

31
2.1. Vài nét về giáo dục THCS huyện Hiệp Hoà
32
2.1.1. Tình hình chung về giáo dục và đào tạo huyện Hiệp Hoà
32
2.1.2. Chất lượng giáo dục THCS huyện Hiệp Hoà
36

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

v
2.1.2.1.Ưu điểm
36
2.1.2.2. Hạn chế
40
2.2. Thực trạng công tác chỉ đạo nâng cao chất lượng dạy học của hiệu
trưởng một số trường THCS của huyện Hiệp Hoà
41
2.2.1.Trường THCS Thị Trấn Thắng
41
2.2.1.1. Đặc điểm nhà trường

2.2.4. Trường THCS Hương Lâm
56
2.2.4.1. Đặc điểm nhà trường
56
2.2.4.2. Tình hình đội ngũ cán bộ giáo viên và cơ sở vật chất
57
2.2.4.3. Đặc điểm tình hình học sinh và chất lượng dạy học của trường
58
2.2.4.4.Thực trạng công tác chỉ đạo hoạt động dạy học của Hiệu trưởng
trường THCS Hương Lâm
59
2.2.5. Trường THCS Mai Trung
61
2.2.5.1. Đặc điểm nhà trường
61

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

vi
2.2.5.2. Tình hình đội ngũ cán bộ giáo viên và cơ sở vật chất
62
2.2.5.3. Đặc điểm tình hình học sinh và chất lượng dạy học của trường
63
2.2.5.4.Thực trạng công tác chỉ đạo hoạt động dạy học của Hiệu trưởng
trường THCS Mai Trung
64
2.2.6. Khái quát về thực trạng công tác chỉ đạo dạy học của hiệu trưởng
các trường THCS : Thị Trấn Thắng, Danh Thắng, Đoan Bái, Hương
Lâm, Mai Trung của huyện Hiệp Hoà
66

3.13.2. Thực trạng chỉ đạo nâng cao CLDH ở các trường THCS huyện
Hiệp Hoà, tỉnh Bắc Giang
75
3.2. Các nguyên tắc xây dựng biện pháp
76
3.2.1. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống
76
3.2.2. Các biện pháp phải đảm bảo tính lịch sử
76

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

vii
3.2.3. Các biện pháp chỉ đạo nâng cao CLDH ở trường THCS phải đảm
bảo tính phù hợp, tính khả thi cao và có tính xã hội hoá cao
76
3.3.Các nhóm biện pháp chỉ đạo nâng cao CLDH của hiệu trưởng ở các
trường THCS huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang
77
3.3.1.Nhóm biện pháp: Bồi dưỡng nâng cao nhận thức, trình độ và năng
lực cho đội ngũ cán bộ, giáo viên để nâng cao chất lượng dạy học
77
3.3.1.1. Mục tiêu
77
3.3.1.2. Nội dung và cách thực hiện
3.3.1.2.1. Bồi dưỡng tư tưởng và nâng cao nhận thức về lí luận chính
trị
77
77
3.3.1.2.2. Bồi dưỡng nhận thức về nhiệm vụ nâng cao CLDH

85
3.3.3.2.4. Phối hợp hoạt động của các tổ chức trong trường cho mục
tiêu nâng cao CLDH
86
3.3.3.2.5. Khai thác mọi nguồn tài chính để đầu tư cho việc xây dựng
88

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

viii
cơ sở vật chất và mua sắm thiết bị dạy học
3.3.3.2.6. Xây dựng môi trường Sư phạm lành mạnh
88
3.3.4. Nhóm biện pháp: Hoàn thiện công tác kiểm tra, đánh giá và tổng
kết kinh nghiệm
90
3.3.4.1. Mục tiêu
90
3.3.4.2. Nội dung và cách thực hiện
3.3.4.2.1. Nghiên cứu, học tập lí luận và hoàn thiện công tác kiểm tra
90
90
3.3.4.2.2. Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá của giáo viên đối với
kết quả học tập của học sinh

92
3.3.4.2.3. Đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả học tập
của học sinh
93
3.3.4.2.4. Tổng kết kinh nghiệm chỉ đạo nâng cao CLDH

99

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

ix
mạnh của cộng đồng trong việc nâng cao CLDH.
3.3.7.1. Mục tiêu
99
3.3.7.2. Nội dung và cách thực hiện
100
3.3.7.2.1. Nêu cao nhận thức về xã hội hóa giáo dục
100
3.3.7.2.2.Thực hiện tốt quy chế phối hợp nhà trường - gia đình - xã hội
trong chỉ đạo hoạt động dạy học
101
3.3.7.2.3. Xây dựng quỹ khuyến học, khuyến dạy nhằm tạo động lực cho
giáo viên và học sinh góp phần nâng cao CLDH.
102
Khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đã đề xuất
103
Kết luận và khuyến nghị.
107
1. Kết luận
107
2. Khuyến nghị
108
2.1.Với Bộ GD&ĐT
108
2.2. Với UBND tỉnh Bắc Giang
109


GD&ĐT
: Giáo dục - đào tạo
THCS
: Trung học cơ sở
THPT
: Trung học phổ thông
XHH
: Xã hội hoá
CNH-HĐH
: Công nghiệp hoá - hiện đại hoá
KT-XH
: Kinh tế – Xã hội
QTDH
: Quá trình dạy học
QLGD
: Quản lí giáo dục
QLTH
: Quản lý trường học
CLGD
: Chất lượng giáo dục
NCCL
: Nâng cao chất lượng
PPDH
: Phương pháp dạy học
CTQL
: Chủ thể quản lí
KTQL
: Khách thể quản lí
CLDH


Nhân loại đã bước vào nền văn minh của thiên niên kỷ mới. Trong bối
cảnh toàn cầu hoá, xây dựng nền kinh tế tri thức, tất cả các nước trên thế
giới đều quan tâm đầu tư, đưa ra chương trình cải cách nâng cao chất lượng
giáo dục, đào tạo nhằm tạo ra lớp người lao động mới có phẩm chất, trình độ
tri thức và kỹ năng nghề nghiệp cao. Đại hội lần thứ VI của Đảng đã mở ra
một thời kỳ phát triển mạnh mẽ của đất nước với công cuộc công nghiệp
hóa, hiện đại hóa nhằm đưa đất nước ra khỏi tình trạng kém phát triển.
Chiến lược phát triển đất nước đến năm 2020 của Đảng nêu rõ “…Phấn
đấu đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng
hiện đại; chính trị xã hội ổn định, dân chủ, kỷ cương, đồng thuận; đời sống
vật chất và tinh thần của nhân dân được nâng lên rõ rệt; độc lập, chủ
quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ được giữ vững; vị thế của Việt Nam
trên trường quốc tế tiếp tục được nâng lên; tạo tiền đề vững chắc để phát
triển cao hơn trong giai đoạn sau… ”. Để thực hiện mục tiêu ấy, trong
những năm qua Đảng, Nhà nước ta đã đưa ra nhiều chủ trương, đường lối,
chính sách nhằm phát triển và nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo.
Ngay từ hội nghị BCH TW lần thứ hai khoá VIII Đảng đã ban hành Nghị
quyết trong đó nêu rõ “…GD&ĐT là sự nghiệp của toàn Đảng, của nhà
nước và của toàn dân. Thực sự coi giáo dục là quốc sách hàng đầu. Phát
triển giáo dục gắn liền với nhu cầu phát triển kinh tế xã hội…”
Trên cơ sở phân tích một cách sâu sắc những cơ hội và thách thức
đối với đất nước ta trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ về kinh tế - xã hội, về
khoa học - công nghệ và xu thế toàn cầu hoá, Đại hội lần thứ XI của Đảng
tiếp tục khẳng định: “GD&ĐT có sứ mạng nâng cao dân trí, phát triển
nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng phát triển đất
nước, xây dựng nền văn hoá và con người Việt Nam” và trong chiến lược
phát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020 định hướng phát triển cho giáo dục

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

phong trào thi đua “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” đã và
đang được triển khai ,mạnh mẽ trong toàn ngành. Song với sự phát triển

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

3
mạnh mẽ của đất nước trong giai đoạn hiện nay hệ thống giáo dục nước ta
vẫn còn nhiều bất cập. Đổi mới trong công tác quản lý còn chậm, một số chủ
trương, chính sách về giáo dục chưa được thực hiện một cách tích cực và
triệt để. Việc đổi mới nội dung, chương trình, sách giáo khoa đòi hỏi phải
tích cực đổi mới phương pháp dạy học ,đầu tư trang thiết bị đồ dùng dạy học.
Dạy-học ngày nay không chỉ nhằm truyền thụ và lĩnh hội tri thức, mà quan
trọng hơn là dạy cho học sinh cách học, là trau dồi ý thức chủ động, phát huy
tính tích cực, độc lập và sáng tạo của học sinh trong dạy và học, trang bị cho
học sinh kỹ năng sống, “dạy chữ đi đôi với dạy người”. Để đáp ứng được
mục tiêu đó đòi hỏi mỗi cán bộ quản lí giáo dục và giáo viên phải luôn phấn
đấu không ngừng, chống tư tưởng trông chờ ỷ lại, mạnh dạn đổi mới tư duy,
đổi mới phương pháp, phong cách làm việc.
Hiệp Hoà là huyện trung du thuộc tỉnh Bắc Giang với điều kiện kinh
tế còn gặp nhiều khó khăn, song Huyện uỷ, HĐND, UBND huyện luôn quan
tâm đến sự nghiệp giáo dục. Trong những năm qua ngành GD&ĐT huyện
Hiệp Hoà đã thu được những thành tích đáng kể. Quy mô trường, lớp được
duy trì ổn định, chất lượng giáo dục có nhiều chuyển biến; cơ sở vật chất,
trang thiết bị dạy học liên tục được đầu tư…Bên cạnh những thành tích đã
đạt được ngành GD&ĐT huyện Hiệp Hoà, tỉnh Bắc Giang đang đứng trước
những vấn đề cấp thiết cần phải giải quyết. Tuy chất lượng giáo dục ở các
trường THCS trên địa bàn huyện những năm gần đây được nâng lên song
vẫn còn bộc lộ sự chênh lệch giữa các nhà trường trong huyện, kết quả còn
khá khiêm tốn so với các huyện khác trong tỉnh Bắc Giang. Một trong các
nguyên nhân là do công tác chỉ đạo hoạt động dạy học của hiệu trưởng các

- Khách thể nghiên cứu: Công tác chỉ đạo dạy học của hiệu trưởng
trường THCS ở huyện Hiệp Hoà, tỉnh Bắc Giang.
- Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng và biện pháp chỉ đạo nâng cao
CLDH của các trường THCS ở huyện Hiệp Hoà, tỉnh Bắc Giang.
- Khách thể điều tra: Hiệu trưởng, giáo viên, học sinh các trường
THCS trong huyện.
5. Giả thuyết khoa học
Công tác chỉ đạo dạy học của hiệu trưởng trường THCS ở huyện Hiệp
Hoà, tỉnh Bắc Giang hiện nay vẫn còn những hạn chế, bất cập so với yêu
cầu của GD&ĐT đặt ra. Nếu người hiệu trưởng trường THCS đánh giá đúng

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

5
thực trạng, nắm vững nội dung và vận dụng sáng tạo những biện pháp chỉ
đạo đổi mới hoạt động dạy học, thì sẽ góp phần nâng cao CLDH ở trường
THCS thuộc huyện Hiệp Hoà, tỉnh Bắc Giang.
6. Phạm vi nghiên cứu
Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu các biện pháp chỉ đạo hoạt động dạy
học của hiệu trưởng một số trường THCS ở huyện Hiệp Hoà, tỉnh Bắc
Giang qua các năm học 2007 - 2008, 2008-2009, 2009 - 2010 và 2010-2011.
7. Phƣơng pháp nghiên cứu

7.1. Nhóm phƣơng pháp nghiên cứu lý luận
- Thu thập các loại sách, báo, tạp chí, tài liệu có liên quan đến đề tài.
- Đọc và khái quát các tài liệu có liên quan đến vấn đề nghiên cứu
- Nghiên cứu Nghị quyết của Đảng, các văn bản về chủ trương chính
sách của Nhà nước và các văn bản của ngành giáo dục.
7.2. Nhóm phƣơng pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1. Phƣơng pháp quan sát